ΑΝΔΡΟΥΛΑ ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ ΡΟΥΣΗ ν. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΑΣ ΔΙΟΛΑ ΚΑΖΑΖΗ, Αγωγή αρ: 6932/09, 20 Απριλίου, 2011

(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1936, 1943) τα εξής: Διά της αγωγής της η ενάγουσα - καθ΄ ης η αίτηση («η καθ΄ ης η αίτηση») διεκδικεί από την εναγόμενη - αιτήτρια («η αιτήτρια») το συνολικό ποσόν των €11.960,22 επί τη βάσει δύο προφορικών συμφωνιών δανείου. Η πρώτη συμφωνία παρουσιάζεται να συνήφθηκε κατά ή περί το Νοέμβριο του έτους 2006 και σκοπόν είχε να διευκολυνθεί η αιτήρια να αγοράσει μετοχές κάποιας εταιρείας. Η δεύτερη συμφωνία παρουσιάζεται να συνήφθηκε κατά ή περί το Φεβρουάριο του έτους 2007 και σκοπόν είχε να διευκολυνθεί η αιτήτρια για την αποπληρωμή κατοικίας που αγόρασε. Το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα κατεχωρίστηκε στις 19.11.09 και το σημείωμα εμφάνισης εκ μέρους της αιτήτριας κατεχωρίστηκε στις 11.1.10. Στις 18.2.10 η πλευρά της καθ΄ ης η αίτηση κατεχώρισε αίτηση για την έκδοση απόφασης λόγω παράλειψης καταχώρισης υπεράσπισης (Δ.26 θ.2 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών). Η αίτηση επεδόθηκε και κατά τη δικάσιμο ημερ. 31.3.10 η πλευρά της αιτήτριας ζήτησε χρόνο τριάντα

(30)ημερών για να καταχωρίσει υπεράσπιση. Η πλευρά της καθ΄ης αίτηση συναίνεσε. Ζήτησε, όμως, όπως η υπόθεση ορισθεί για απόδειξη. Παρεσχέθηκε η δυνατότητα στην αιτήτρια να καταχωρίσει υπεράσπιση και η αγωγή ορίσθηκε για απόδειξη στις 20.5.10, εκτός εάν η υπεράσπιση κατεχωρίζετο πέντε

(5)καθαρές ημέρες προηγουμένως. Κατά τη δικάσιμο ημερ. 20.5.10, επειδή ουδείς εμφανίσθηκε για την πλευρά της αιτήτριας και επειδή δεν υπήρχε, στο φάκελο της διαδικασίας, καταχωρισμένη υπεράσπιση, η πλευρά της καθ΄ ης η αίτηση προχώρησε σε απόδειξη (δείτε την New Marathon Tours Ltd

(1999)1 (A) AΑ.Δ. 278). Αυθημερόν εξεδόθηκε απόφαση υπέρ της καθ΄ ης η αίτηση και εναντίον της αιτήτριας επί τη βάσει μαρτυρίας που περιέχεται σε γραπτή ένορκη δήλωση της καθ΄ ης η αίτηση ημερ. 20.5.10. Δέκα-πέντε

(15)ημέρες αργότερα, και συγκεκριμένα στις 4.6.10, κατεχωρίστηκε η υπό αναζήτησιν αίτηση («η αίτηση») διά της οποία επιδιώκεται η ακύρωση και/ή ο παραμερισμός της απόφασης ημερ. 20.5.10 καθώς και η παροχή άδειας για την καταχώρηση υπεράσπισης. Παρενθετικά αναφέρω πως σήμερα, στο φάκελο της διαδικασίας, υπάρχει καταχωρισμένο έγγραφο που παρουσιάζεται ως «υπεράσπιση» και φέρει ημερ. 20.5.

1. Πρόκειται για έγγραφο που ευρίσκεται καταχωρισμένο μετά το πρακτικό του Δικαστηρίου για την διαδικασία ημερ. 20.5.
2. Η αίτηση καταγράφει, ως νομικό της υπόβαθρο, μεταξύ άλλων, τη Δ.26 θ.14, τη Δ.57 και τη Δ.48 θ.θ.1 έως και
3. Υποστηρίζεται δε από ένορκη δήλωση της δικηγόρου Χριστίνας Ηλιοφώτου, η οποία δηλώνει τα ακόλουθα: «
4. Είμαι δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο του κ. Χριστάκη Ν. Ματθαίου - δικηγόρου εναγομένης και δεόντως εξουσιοδοτημένη από την εναγομένη να προβώ στην παρούσα ένορκο δήλωση, τα γεγονότα της οποίας γνωρίζω προσωπικά.
5. Την 19.5.09 μου ανατέθηκε από τον κ. Χριστάκη Ν. Ματθαίου να εμφανιστώ στην πιο πάνω υπόθεση, η οποία ήταν ορισμένη για απόδειξη την 20.5.
7. Την 15.12.09 επιδόθηκε στην εναγομένη η πιο πάνω υπόθεση. Ο κ. Χριστάκης Ματθαίου κατά τον χρόνο της επίδοσης της παρούσας υπόθεσης αντιπροσώπευε την εναγομένη σε υποθέσεις της ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Μετά την επίδοση του κλητηρίου εντάλματος της πιο πάνω αγωγής η εναγομένη ανέθεσε στο κ. Ματθαίου το χειρισμό και της παρούσας υπόθεσης. Ως εκ τούτου την 11.1.10 καταχωρήθηκε σχετικό Σημείωμα Εμφάνισης στο Πρωτοκολλητείο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας.
8. Μετά πάροδο μερικών ημερών η εναγομένη εξέφρασε την έντονη επιθυμία της να μην αντιπροσωπεύεται πλέον από τον κ. Ματθαίου και προς τούτο έδωσε οδηγίες για να της ετοιμαστούν οι σχετικοί φάκελοι των υποθέσεών της. Κατά το μήνα Μάρτιο του 2010 ο ιδιώτης επιδότης του δικηγόρου της ενάγουσας επισκέφτηκε το γραφείο μας για να επιδώσει στον κ. Ματθαίου την αίτηση για έκδοση απόφασης λόγω μη καταχώρησης υπεράσπισης. Ο κ. Ματθαίου του ανέφερε ότι είχε οδηγίες να μην αντιπροσωπεύει πλέον την εναγομένη και τους είπε να επιδώσει στην ίδια την αίτηση, ο ίδιος όμως επέμενε και ανέφερε ότι έχει οδηγίες από τον κ. Αποστόλου - δικηγόρο ενάγουσας αν δεν την παραλάβουμε να μας την αφήσει και να φύγει και ότι θα γράψει ότι αρνηθήκαμε να υπογράψουμε. Τηλεφωνικώς ανέφερα εγώ η ίδια στην εναγομένη όλα τα πιο πάνω.
9. Μετά από την επίδοση της αίτησης στην ίδια την εναγομένη, η ίδια η εναγομένη παρακάλεσε τον κ. Ματθαίου να την αντιπροσωπεύσει στα πλαίσια της εν λόγω αίτησης την 31.3.10 μέχρι να εξεύρει νέο δικηγόρο, πράγμα που έγινε. Περί την 17.5.10 η εναγομένη συμφώνησε με τον κ. Ματθαίου να συνεχίσει την υπεράσπισή της και προς τούτο να ετοιμαστεί υπεράσπιση, πράγμα που έγινε.
10. Την 31.3.10, ημερομηνία κατά΄την οποία ήταν ορισμένη η αίτηση της ενάγουσας για απόφαση, οι δικηγόροι της ενάγουσας ζήτησαν από το σεβαστό Δικαστήριο όπως η υπόθεση οριστεί για απόδειξη. Η υπόθεση ορίστηκε για απόδειξη στις 20.5.10, εκτός αν καταχωρηθεί υπεράσπιση 5 μέρες πριν.
11. Στις 19.5.10 ενώ προετοιμαζόμουν για τις υποθέσεις της 20.5.10, τηλεφώνησα στο γραφείο του κ. Αποστόλου και ζήτησα να μιλήσω με τη δικηγόρο Κατερίνα Καησιάρη η οποία θα εμφανιζόταν για την παρούσα υπόθεση. Της ανέφερα ότι η υπεράσπιση ήταν έτοιμη και θα την καταχωρούσα το πρωί τους 20.5.10 και ότι επίσης θα την έστελνα στο γραφείο τους μέσω τηλεομοιότυπου, πράγμα το οποίο και έπραξ(ε) την 20.5.10 και ώρα 06:55π.μ. Η ίδια μου ανέφερε ότι θα πρέπει να ρωτήσει τον κ. Αποστόλου αν θα δεχόταν την υπεράσπιση καθότι θα ήταν εκπρόθεσμη.
12. Μετά από δική μου παράκληση μίλησε αμέσως με τον κ. Αποστόλου και μετά πάροδο 10 λεπτών μου τηλεφώνησε και μου ανέφερε ότι, εξαιτίας του συμβάντος αναφορικά με την επίδοση της αίτησης, ότι δηλαδή ο κ. Ματθαίου δεν δεχόταν την επίδοση της αίτησης, θα προχωρούσαν σε απόδειξη. Εγώ της ανέφερα ότι θα εμφανιστώ και θα ζητήσω από το Δικαστήριο να δεχτεί την εκπρόθεσμη καταχώρηση. Προετοιμάστηκα σχετικά και είχα στη διάθεσή μου σχετική νομολογία σε περίπτωση που θα ζητούσε το Δικαστήριο να αγορεύσω επί του θέματος.
13. Την 20.5.10 και ώρα 8:30π.μ. καταχώρησα την υπεράσπιση στο Πρωτοκολλητείο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας και την 8:35π.μ. βρισκόμουν ήδη έξω από την αίθουσα που ήταν ορισμένη η υπόθεση και περίμενα την συνάδελφο». Η Χριστίνα Ηλιοφώτου συνεχίζει αναφέροντας γεγονότα που έλαβαν χώρα στις 20.5.10 και που δηλώνουν την πρόθεση και τις προσπάθειές της να εμφανισθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και να εκπροσωπήσει την αιτήτρια. Πλην όμως, η έγκαιρη εμφάνισή της ενώπιον του Δικαστηρίου, για διάφορους λόγους, τους οποίους παραθέτει, δεν κατέστη δυνατή. Τέλος, και όσον αφορά στην ύπαρξη υπεράσπισης, η μάρτυρας παραπέμπει στο προαναφερθέν έγγραφο ημερ. 20.5.10 (καταχωρισμένο στο φάκελο της διαδικασίας). Διά του εγγράφου αυτού η αιτήτρια αρνείται ότι η ίδια συνήψε με την καθ΄ ης η αίτηση οιανδήποτε συμφωνία δανείου. Διαζευκτικώς ισχυρίζεται πως τα ποσά που η καθ΄ ης η αίτηση διεκδικεί κατεβλήθησαν στον πρώην σύζυγό της. Κατεχωρίστηκε ένσταση, υποστηριζόμενη από ένορκη δήλωση της καθ΄ης η αίτηση. Όμως, αυτή δεν θα ληφθεί υπ΄ όψιν εφ΄ όσον, κατά την ακρόαση της αίτησης, η πλευρά της καθ΄ ης η αίτηση παρέλειψε να εμφανισθεί (Αριστείδου ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Στροβόλου

(2004)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1891, 1893). Είναι χρήσιμο να σημειώσω τα ακόλουθα εν σχέσει με το θεσμοθετημένο και νομολογημένο πλαίσιο εκδίκασης της αίτησης: Η εξουσία του Δικαστηρίου να παραμερίζει αποφάσεις οι οποίες εξεδόθηκαν ερήμην (Δ.26 θ.14 και Δ.17 θ.10) είναι διακριτική. Γνώμονα αποτελεί η ανάγκη να εξισορροπηθούν αφ' ενός το δικαίωμα κάθε διαδίκου να ακουσθεί και αφ' ετέρου η ανάγκη προόδου και αποπεράτωσης της δίκης χωρίς προσκόμματα [Γεωργίου ν. Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Τράπεζας Κύπρου Λτδ (Αρ. 2) (ανωτέρω) 1941]. Στην προκειμένη περίπτωση, για να επιτύχει η αίτηση, η αιτήτρια θα πρέπει να αποκαλύψει εκ πρώτης όψεως υπεράσπιση ή συζητήσιμο σημείο και να δώσει πειστικές εξηγήσεις για την παράλειψή της να εμφανισθεί κατά τη διαδικασία εκδίκασης της αγωγής. Οι προϋποθέσεις είναι σωρευτικές [Γεωργίου ν. Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Τράπεζας Κύπρου Λτδ (Αρ. 2) (ανωτέρω), 1941-3, «Βόθροτεξ» Λτδ ν. Φαντάκη

(2001)1 (Α) Α.Α.Δ. 339, 344]. Για την αποκάλυψη εκ πρώτης όψεως υπεράσπισης ή συζητήσιμου σημείου δεν απαιτείται απόδειξη των σχετικών γεγονότων. Είναι αρκετό να εγερθούν τα ζητήματα, οπότε το Δικαστήριο τα εξετάζει χωρίς να υπεισέρχεται στην ουσία τους και χωρίς να αξιολογεί τη σχετική μαρτυρία [Κωνσταντινίδη ν. Hissin

(2004)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1774, 1779]. Περαιτέρω, ακόμη και εάν αποκαλυφθεί εκ πρώτης όψεως υπεράσπιση ή συζητήσιμο σημείο, το Δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία να απορρίψει αίτηση για παραμερισμό απόφασης, εκδοθείσας ερήμην, εάν διαπιστώσει πως ο αιτητής παρέλειψε να εμφανισθεί στη διαδικασία εκδίκασης της εναντίον του υπόθεσης χωρίς αποχρώντα λόγο. Η χωρίς αποχρώντα λόγο παράλειψη του εναγομένου να εμφανισθεί σε δικαστική διαδικασία που τον αφορά καθώς και η χωρίς αποχρώντα λόγο καθυστέρηση του εναγομένου να αποταθεί για τον παραμερισμό απόφασης που εξεδόθηκε εναντίον του ερήμην δυνατόν να συνιστούν απόρροιες μιας περιφρονητικής στάσης απέναντι στο Δικαστήριο. Τέτοια στάση είναι ασυγχώρητη και όπου παρατηρείται το Δικαστήριο μπορεί, στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής εξουσίας του, να αρνηθεί να παραμερίσει την απόφαση [Milouca Motor Trading Ltd ν. Κούρτη

(1997)1 Α.Α.Δ. 941, «Βόθροτεξ» Λτδ ν. Φαντάκη (ανωτέρω), 343]. Περαιτέρω και όσον αφορά στο ζήτημα της παράτασης της προθεσμίας καταχώρησης της υπεράσπισης, σημειώνω, κατ' αρχάς, πως οι προθεσμίες που τάσσονται από τους θεσμούς ή από το Δικαστήριο πρέπει να τηρούνται. Παράτασή τους αποτελεί ένα εξαιρετικό διαδικαστικό μέτρο το οποίο πρέπει να δικαιολογείται από εξαιρετικές περιστάσεις (Αδελφοί Ιακώβου (Κατασκευαί) Λτδ ν. Χατζηνικόλα

(1990)1 Α.Α.Δ. 470, De Luxe Terrazo Tiles and Marbles Ltd v. Εργοληπτική Εταιρεία «Νέμεσις Λτδ»

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 658, Καλλής ν. Alpha Bank Ltd

(2002)1(B) Α.Α.Δ. 793, 797-8, Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου

(2008)1(Β) Α.Α.Δ. 1083, 1088-9). Τούτου δεδομένου εναπόκειται στο διάδικο που επιδιώκει την παράταση μιας ταχθείσας προθεσμίας να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου τα αναγκαία στοιχεία για να το ικανοποιήσει πως η παράλειψη εμπρόθεσμης ενέργειας είναι δικαιολογημένη και πως η παράταση της προθεσμίας για να μπορέσει να προβεί στην ενέργεια αυτή είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης (Παπαχρυσοστόμου ν. Σιδερά

(1992)1 Α.Α.Δ.379). Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου να παρατείνει προθεσμίες που έχουν ταχθεί για να ληφθούν διαδικαστικά μέτρα ή για να καταχωριστούν δικόγραφα ασκείται δικαστικά και βασίζεται στα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Έχω εξετάσει με προσοχή τα ενώπιόν μου νομικά ζητήματα και έχω διεξέλθει την αναντίλεκτη μαρτυρία που προσεκόμισε η πλευρά της αιτήτριας. Διαπιστώνω, κατ΄ αρχάς, πως η αιτήτρια κατέδειξε την ύπαρξη εκ πρώτης όψεως υπεράσπισης ή συζητήσιμου σημείου. Το γεγονός ότι η αιτήτρια ισχυρίζεται πως ουδέποτε συνήψε οιανδήποτε συμφωνία με την καθ΄ ης η αίτηση, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι, εν προκειμένω, επίδικη είναι μια προφορική συμφωνία μεταξύ των διαδίκων, επαρκούν για να καταδείξουν την ύπαρξη εκ πρώτης όψεως υπεράσπισης ή συζητήσιμου σημείου. Επαναλαμβάνω πως στο παρόν στάδιο δεν αξιολογώ την αποδεικτική βαρύτητα των ισχυρισμών αυτών. Διαπιστώνω, περαιτέρω, πως η αιτήτρια ενήργησε χωρίς καθυστέρηση: Η εξέλιξη των γεγονότων έως και την έκδοση της απόφασης ημερ. 20.5.10, ως αυτή αναδεικνύεται μέσα από το φάκελο της διαδικασίας, και, ιδίως, το σύντομο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την έκδοση της απόφασης (στις 20.5.10) έως και την καταχώριση της αίτησης (4.6.10) δεικνύουν πώς η αιτήτρια ενήργησε εντός εύλογου χρόνου. Κρίνω, τέλος, πώς υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, τα όσα η Χριστίνα Ηλιοφώτου ισχυρίζεται (και παραμένουν αναντίλεκτα) αποκαλύπτουν αποχρώντα λόγο για την παράλειψή της να καταχωρίσει υπεράσπιση εντός της ταχθείσας προθεσμίας. Το τί εκάστοτε συνιστά «αποχρώντα» λόγο για την παράλειψη διαδίκου να ενεργήσει εμπρόθεσμως δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο εξαντλητικής περιπτωσιολογίας. Παραπέμπω, για ανάλογη εφαρμογή, στο ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση στην Πολιτική Έφεση αρ. 46/2006 Βασίλης Μιάρης κ.α. ν. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ, ημερ. 17.4.09, η οποία πραγματεύεται την επαναφορά αγωγής: «.. Τα Δικαστήρια δεν μπορούν .. να αυτοδεσμευθούν σε οποιονδήποτε κανόνα που θα περιόριζε τη θεμελιακή τους υποχρέωση να διασφαλίσουν την ισορροπία μεταξύ αφ΄ ενός της ανάγκης συμμόρφωσης προς τις διαδικαστικές οδηγίες τους προς όφελος και της τελεσιδικίας και αφ΄ ετέρου του δικαιώματος του διαδίκου να ακουσθεί». Εν προκειμένω, η αιτήτρια δεν αδιαφόρησε για την εκκρεμότητα της εναντίον της δικαστικής διαδικασίας. Απλώς, η πλευρά της παρέλειψε να κινηθεί εντός της προθεσμίας για την καταχώριση της υπεράσπισης. Τα γεγονότα και η όλη συμπεριφορά της αιτήτριας δεν δεικνύουν στάση περιφρονητική για τις δικαστικές διαδικασίες. Με αυτά τα δεδομένα θεωρώ τον παραμερισμό της απόφασης ημερ. 20.5.10, και την παράταση του χρόνου για την καταχώρηση της υπεράσπισης δίκαιες και σύμφωνες με τις αρχές της επιείκειας. Η απόφαση ημερ. 20.5.10 παραμερίζεται. Η υπεράσπιση μπορεί να καταχωρισθεί εντός είκοσι-μίας

(21)ημερών από σήμερα. Τα έξοδα της αίτησης, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας - καθ΄ ης η αίτηση και εναντίον της εναγομένης - αιτήτριας. Να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ)........................................ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο