ΣΠΥΡΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ν. ΝΙΚΟΥ ΓΙΑΛΛΟΥΡΗ, Αρ. Αγ. 8745/05, 4 Μαΐου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A171 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Στ. Ν. Σταύρου, Ε. Δ. Αρ. Αγ. 8745/05 Μεταξύ: ΣΠΥΡΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ Ενάγοντος και ΝΙΚΟΥ ΓΙΑΛΛΟΥΡΗ Εναγομένου ............ 4 Μαΐου, 2011 Εμφανίσεις: Για τον ενάγοντα: κ. Δ. Κούτρας. Για τον εναγόμενο: κ. Απ. Ντορζής. Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι έγγραφες προτάσεις Με την παρούσα αγωγή, ο ενάγοντας διεκδικεί από τον εναγόμενο ποσό £8.305,00 ως υπόλοιπο εκτελεσθείσας εργασίας. Πιο συγκεκριμένα κατά τους δικογραφημένους στην Έκθεση Απαιτήσεως ισχυρισμούς, ο ενάγοντας ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο αδειούχος εργολάβος οικοδομών (παράγραφος 1) και ο εναγόμενος ιδιοκτήτης ενός κτήματος στο Παλιομέτοχο (παράγραφος 2). Κατόπιν συμφωνίας των διαδίκων ότι ο ενάγοντας θα αναλάμβανε την οικοδόμηση μιας κατοικίας (αποτελούμενη από ισόγειο και πρώτο όροφο) στο πιο πάνω κτήμα του εναγομένου, ο ενάγοντας υπέβαλε σχετική γραπτή προσφορά για εκτέλεση του εν λόγω έργου. Η προσφορά κάλυπτε το κόστος του ισογείου και του πρώτου ορόφου, ήταν για ποσό £72.110,00 και έγινε αποδεκτή από τον εναγόμενο, αποτελώντας έτσι τη βάση της μεταξύ τους συμφωνίας. Ρητώς δε, συμφωνήθηκε ότι οποιεσδήποτε αλλαγές (έξτρα εργασίες) θα προσθαφαιρούνται στο τέλος της εργασίας βάσει των τιμών της προσφοράς. Έτσι στις 9.4.2003 υπεγράφη μεταξύ των διαδίκων συμφωνία για ποσό £53.781 που κάλυπτε όμως μόνο το σκελετό ολόκληρης της κατοικίας και αποπεράτωση του πρώτου ορόφου (παράγραφος 3). Τελικώς οι εργασίες επεκτάθηκαν σε ολόκληρη την οικοδομή και το συνολικό κόστος, μαζί με τις έξτρα εργασίες, ανήλθε σε £88.991,
- Οι εργασίες εκτελέστηκαν στο ακέραιο, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από τον επιβλέποντα μηχανικό, ο οποίος εξέδωσε και σχετικό πιστοποιητικό εργασίας. Έναντι του οφειλομένου ποσού ο εναγόμενος κατέβαλε £81.769,13 αλλά παραλείπει να καταβάλει το υπόλοιπο των £8.305,00 (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Στον αντίποδα ο εναγόμενος με την Υπεράσπιση του παραδέχεται τις παραγράφους 1-3 της Έκθεσης Απαίτησης. Απ' εκεί και πέρα όμως ισχυρίζεται ότι έγινε συμφωνία (προφορική) μετά τις 9.4.2003 για συμπλήρωση και της ισογείου οικοδομής και αφορούσε ποσό £72.110,00 συν το κόστος της επιπλέον εργασίας. Η συμφωνία αυτή δεν είναι έγκυρη και νομικά εκτελεστή. Διαζευκτικά, αρνείται τους λοιπούς ισχυρισμούς του ενάγοντος και λέγει ότι κατέβαλε ποσό £83.524,00 και όχι £81.769,13 ως αναφέρει ο ενάγοντας. Προβάλλει και προβλήματα/διαφορές στην κατασκευή του όλου έργου όπως το πρέμιξ το οποίο ήταν ελαττωματικό με αποτέλεσμα να χρειάζονται £2500 για επιδιόρθωση. Την κλήση της στέγης που ήταν διαφορετική από τη συμφωνηθείσα, οπότε μειώθηκε η χρέωση κατά £
- Τα ανοίγματα των παραθύρων και πόρτων ήταν λιγότερα, οπότε η χρέωση μειώθηκε κατά £
- Δημιουργήθηκαν ρωγμές στη βεράντα και το κόστος επιδιόρθωσης είναι £
- Αντί να τοποθετηθεί κάγκελο στην σκάλα τοποθετήθηκε στηθαίο με τούβλα, οπότε η χρέωση μειώθηκε κατά £
- Δεν τοποθετήθηκε εξαερισμός στην κουζίνα οπότε η χρέωση μειώθηκε κατά £150, με τελική κατάληξη όλων αυτών να μην οφείλεται κανένα ποσό στον ενάγοντα. Η ακροαματική διαδικασία Στη βάση των πιο πάνω δικογραφημένων θέσεων η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Μαρτυρία παρουσίασε μόνο η πλευρά του ενάγοντος, προερχόμενη από τον ίδιο (Μ.Ε.1) και τον πολιτικό μηχανικό του όλου έργου Χαράλαμπο Κάττο (Μ.Ε.2). Πέραν της προφορικής μαρτυρίας κατατέθηκαν και τα εξής τεκμήρια: Τεκμήριο 1- Άδεια εργολήπτη του ενάγοντος για το
- Τεκμήριο 2- Τίτλος ιδιοκτησίας/τοπογραφικό σχέδιο τεμαχίου. Τεκμήριο 3- Αρχιτεκτονικά σχέδια. Τεκμήριο 4- Αίτηση για άδεια οικοδομής. Τεκμήριο 5- Συμφωνία ημερ. 9.4.2003 μαζί με τους "Όρους του Συμβολαίου". Τεκμήριο 6- Γραπτή Προσφορά. Τεκμήριο 7- Πιστοποιητικά πληρωμής (1-9) Τεκμήριο 8- Πιστοποιητικό τελικής παραλαβής. Τεκμήριο 9- Έγγραφο εξέτασης καταλληλότητας πρέμιξ της εταιρείας MATESTLAB LTD. Από πλευράς προφορικής μαρτυρίας ο ενάγοντας (Μ.Ε.1) υιοθετώντας και καταθέτοντας γραπτή δήλωση (έγγραφο 1), αφού αναφέρθηκε στα πρωταρχικά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα της όλης υπόθεσης, επέμενε ότι η εκτέλεση του όλου έργου έγινε στη βάση τόσο της Συμφωνίας (τεκμήριο 5) όσο και της Προσφοράς (τεκμήριο 6), τα οποία μαζί συναποτελούσαν τη συμφωνία μεταξύ των μερών. Τα έγγραφα αυτά υπογράφτηκαν και από τους δύο συμβαλλόμενους την ίδια ημέρα, δηλαδή στις 9.4.2003 και αφορούσαν την οικοδόμηση ολόκληρης της οικοδομής, η οποία ήταν μία και όχι δύο, αποτελούμενη από το ισόγειο και τον όροφο. Το κόστος εκτέλεσης του όλου έργου συμπεριλαμβανομένων των έξτρα εργασιών ανήλθε σε £88.991,00 ποσό για το οποίο εκδίδονταν διατακτικά (πιστοποιητικά πληρωμής) τα οποία ήταν δεσμευτικά για τα μέρη. Παρόλα αυτά ο εναγόμενος δεν συμμορφώθηκε με τα διατακτικά και παρέμεινε υπόλοιπο £8.305,
- Όταν ο Μ.Ε.2 εξέδωσε πιστοποιητικό τελικής παραλαβής, ο εναγόμενος αρνήθηκε να πληρώσει, ισχυριζόμενος ότι το πρέμιξ δεν ήταν καλής ποιότητας. Ως εκ τούτου ανέθεσε σε ειδικούς την ανάλυση της ποιότητας του πρέμιξ. Παρά το γεγονός ότι τα αποτελέσματα της ανάλυσης ήταν θετικά (τεκμήριο 9), ο εναγόμενος πάλι αρνήθηκε να πληρώσει. Ο εναγόμενος επίσης προφασιζόταν αναληθώς ότι τα παράθυρά δεν έγιναν βάσει του σχεδίου. Αντεξεταζόμενος αρνήθηκε ότι η μόνη γραπτή Συμφωνία ήταν το τεκμήριο 5, επιμένοντας ότι ήταν και η Προσφορά (τεκμήριο 6). Ομοίως αρνήθηκε ότι η εκτελεσθείσα εργασία ήταν £53.781,00, ως αναφέρεται στη Συμφωνία (τεκμήριο 5) συν οι έξτρα εργασίες, σύνολο δηλαδή £71.080,
- Ο Μ.Ε.2 ανέφερε ότι ετοίμασε τα αρχιτεκτονικά σχέδια (τεκμήριο 3) τα οποία υπέβαλε μαζί με τα άλλα σχετικά έγγραφα και σχέδια, προς τις αρμόδιες αρχές για την εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής. Οι εκδοθείσες άδειες αναφέρονται σε μια ενιαία κατοικία. Αν οι κατοικίες ήταν δύο θα έπρεπε να υποβληθούν δύο αιτήσεις. Ο ιδιοκτήτης του ανάθεσε την επίβλεψη του όλου έργου, το οποίο πράγματι εκτελέστηκε από τον ενάγοντα υπό τη δική του προσωπική παρακολούθηση και επίβλεψη. Η αρχική πρόθεση του ιδιοκτήτη ήταν η οικοδόμηση ολόκληρης της οικοδομής και επιζητούσε έτσι κατοχύρωση, λαμβάνοντας τιμές και για το ισόγειο για να μην είχε στη συνέχεια άλλες απαιτήσεις ο εργολάβος. Αναλόγως της προόδου του έργου εξέδιδε τα πιστοποιητικά πληρωμής που συνοδεύονταν από τον κατάλογο των εκτελεσθεισών εργασιών. Όλα τα πιστοποιητικά πληρώθηκαν εκτός από το τελευταίο που αφορούσε την επίστρωση του πρέμιξ και την απελευθέρωση των κρατήσεων. Το σύνολο της εκτελεσθείσας εργασίας ανήλθε σε £88.991,00 και το υπόλοιπο που παραμένει προς πληρωμή είναι £8.305,00 (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Αντεξεταζόμενος επέμενε και αυτός ότι η συμφωνία των μερών ήταν τόσο το τεκμήριο 5 όσο και το τεκμήριο
- Περαιτέρω επανέλαβε ότι η αρχική πρόθεση του ιδιοκτήτη ήταν η συμπλήρωση όλης της οικοδομής και στην πορεία αποφάσισε να γίνει πρώτα ο σκελετός και ο πρώτος όροφος. Αναγνώρισε το τεκμήριο 7 και δέχτηκε ότι η εγγύηση πρέπει να ανέρχεται στο 10% της οικοδομής και πως στην προκειμένη περίπτωση η εγγύηση που κατατέθηκε ήταν £5.378,
- Ως προανέφερα η πλευρά του εναγόμενου επέλεξε να μην προσκομίσει μαρτυρία με αποτέλεσμα η υπόθεση να προχωρήσει απευθείας στο στάδιο των αγορεύσεων. Αμφότεροι οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ετοίμασαν εμπεριστατωμένες αγορεύσεις στις οποίες αναπτύσσουν και υποστηρίζουν τις αντίστοιχες θέσεις των πελατών τους. Από τις αγορεύσεις αυτές και ειδικά αυτή του κ. Ντορζή, προκύπτει ότι το κύριο επιχείρημα της πλευράς του εναγομένου είναι πως η τελικώς υλοποιηθείσα και εκτελεσθείσα συμφωνία μεταξύ των μερών, δεν είναι ούτε το τεκμήριο 5 από μόνο του, ούτε βεβαίως το τεκμήριο 5 μαζί με το τεκμήριο 6 (το οποίο κατά το επιχείρημα είναι ασαφές και άκυρο). Το τεκμήριο 5 αντικαταστάθηκε από προφορική συμφωνία εξού και το τελικό κόστος ανήλθε σε £88.991,
- Αυτή η συμφωνία όμως ως προφορική, ήταν άκυρη ως αντιβαίνουσα τις πρόνοιες του άρθρου 38 του Ν.29
(1)/2001 που ρητά προϋποθέτει ότι τέτοιες συμφωνίες θα πρέπει να είναι γραπτές. Συνεπώς ο ενάγοντας κωλύεται από τη διεκδίκηση οποιουδήποτε επιπλέον ποσού. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Έρχομαι στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, κάνοντας αρχή από τον ενάγοντα (Μ.Ε.1). Ο άνθρωπος αυτός μου έκανε θετική εντύπωση. Ήταν ευθύς και πηγαίος στις τοποθετήσεις του, χωρίς σε κανένα σημείο να δείξει ότι αμφιταλαντεύεται ή ότι επιχειρεί να παραπλανήσει ή να αποπροσανατολίσει το Δικαστήριο. Δεν υπέπεσε σε καμία αντίφαση και δεν απέφυγε να απαντήσει ευθέως και ολοκληρωμένα όλες τις ερωτήσεις που του τέθηκαν. Οι υποβολές που του έγιναν παρέμειναν χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα αφού δεν πλαισιωθήκαν από ανάλογη μαρτυρία που θα τους έδινε υπόβαθρο και περιεχόμενο. Για τους λόγους αυτούς ο Μ.Ε.1 κρίνεται ως αξιόπιστος μάρτυρας. Από τη μαρτυρία του προκύπτει μεταξύ άλλων, ότι ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο εγγεγραμμένος εργολήπτης, ότι εκτέλεσε τις ανατεθείσες σ' αυτόν εργασίες στο ακέραιο. Ότι η συνολική αξία των εκτελεσθείσα εργασιών ήταν £88.991,
- Ότι ο εναγόμενος κατέβαλε μόνο £81.769,00 και ότι η συμφωνία των διαδίκων συμπεριλάμβανε τόσο τη Συμφωνία και τους Όρους (τεκμήριο 5) όσο και την Προσφορά (τεκμήριο 6). Αυτό, ως σωστά υπέδειξε και ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντος κ. Κούτρας, ήταν απόλυτα σύνηθες αφού στο άρθρο 1.01(ια) των γενικών Όρων του Συμβολαίου (τεκμήριο 5) ρητά προβλέπεται πως όταν συμφωνηθεί, η Προσφορά αποτελεί μέρος του Συμβολαίου. Θετική εντύπωση μου προξένησε και ο πολιτικός μηχανικός - Μ.Ε.2, ο οποίος υπενθυμίζω έλαβε οδηγίες να ετοιμάσει τα σχέδια και να επιβλέψει το όλο έργο από τον ιδιοκτήτη - εναγόμενο και όχι από τον ενάγοντα. Ο μάρτυρας αυτός ήταν πηγαίος και θετικός στις τοποθετήσεις του. Δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις και δεν δίστασε να απαντήσει όλες τις ερωτήσεις που του τέθηκαν με ευθύτητα και πληρότητα. Ως εκ των ανωτέρω ο Μ.Ε.2 επίσης κρίνεται αξιόπιστος μάρτυρας. Από τη μαρτυρία του προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι η οικοδομή ήταν μία και όχι δύο. Ότι η αρχική πρόθεση του εναγομένου ήταν η συμπλήρωση ολόκληρης της οικοδομής και όχι μόνο του ορόφου. Ότι ο ενάγοντας εκτέλεσε τις οικοδομικές εργασίες στο ακέραιο και για του λόγου το αληθές ο ίδιος εξέδιδε, προοδευτικά, ανάλογα πιστοποιητικά πληρωμής (τεκμήριο 7) και στο τέλος πιστοποιητικό παραλαβής (τεκμήριο 8). Ότι οι αιτιάσεις του εναγομένου για μη πληρωμή αφορούσαν κυρίως την κατ' ισχυρισμό ακαταλληλότητα του πρέμιξ και ότι η συμφωνία των διαδίκων συναποτελείτο από τα τεκμήρια 5 και 6, αν και η κατατεθείσα εγγύηση ήταν μόνο το 10% του ποσού που αναφέρεται στη Συμφωνία (τεκμήριο 5). Στο σημείο αυτό και προτού προχωρήσω με την εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων, θεωρώ σωστό να σχολιάσω κάποιες από τις θέσεις της πλευράς του εναγομένου. Δεν υπάρχει βεβαίως μαρτυρία από πλευράς εναγομένου για να μπορεί να σταθμιστεί και αξιολογηθεί. Υπάρχουν όμως οι δικογραφημένες του θέσεις, η γραμμή υπεράσπισης που ακολουθήθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία και βεβαίως τα επιχειρήματα που τέθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο κ. Ντορζή κατά την αγόρευση του. Το κύριο επιχείρημα της πλευράς του εναγομένου ως διαφάνηκε κατά τη διάρκεια της δίκης και την τελική αγόρευση του κ. Ντορζή, είναι πως η Προσφορά (τεκμήριο 6) δεν αποτελούσε μέρος της συμφωνίας των μερών και εν πάση περιπτώσει είναι ασαφής και άρα άκυρη σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 29 του Κεφ.
- Παράλληλα υποστηρίχθηκε ότι ούτε η Συμφωνία (τεκμήριο 5) είναι η συμφωνία βάσει της οποίας εκτελέστηκαν οι εργασίες. Αυτή η Συμφωνία τροποποιήθηκε στην πορεία, με αποτέλεσμα όλα να έγιναν στη βάση μιας απροσδιόριστου χρόνου και περιεχομένου προφορικής συμφωνίας, η οποία βεβαίως είναι επίσης άκυρη ως αντιβαίνουσα το άρθρο 38 του Ν.29
(1)/
- Η προβληθείσα αυτή θέση όμως είναι διαμετρικά αντίθετη με τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαίτησης, την οποία η πλευρά του εναγομένου παραδέχεται ρητά και απερίφραστα με την Υπεράσπιση της. Στην παράγραφο 3 υπενθυμίζω, αναφέρεται ότι η Προσφορά (τεκμήριο 6) αποτέλεσε "τη βάση της μεταξύ τους συμφωνίας". Εάν η Προσφορά είναι άκυρη λόγω ασάφειας, ως το εκ των υστέρων επιχείρημα, πως είναι δυνατό να γίνεται απερίφραστα αποδεκτό ότι αποτέλεσε τη βάση της συμφωνίας των μερών; Ομοίως αν η Συμφωνία (τεκμήριο 5) δεν είναι η συμφωνία βάσει της οποίας τελικώς εκτελέστηκαν οι εργασίες, γιατί υποβλήθηκε στον Μ.Ε.1 ακριβώς το αντίθετο; Το αντίθετο που του υποβλήθηκε ήταν το εξής: "σου υποβάλλω ότι η συμφωνία που κάμετε μαζί με τον εναγόμενο είναι αυτή που περιλαμβάνεται στο συμφωνητικό έγγραφο και οι όροι είναι αυτοί του συμβολαίου (τεκμήριο 5)". Περαιτέρω κατά τη διάρκεια της ακρόασης ο κ. Ντορζής με στοχευμένες ερωτήσεις που υπέβαλε τόσο προς στον Μ.Ε.1 όσο και προς στον Μ.Ε.2 προσπάθησε να αναδείξει ότι το σύνολο της εκτελεσθείσας εργασίας (περιλαμβανόμενης και της έξτρα εργασίας) με βάση τη Συμφωνία (τεκμήριο 5) και τα διατακτικά (τεκμήριο 7) ανέρχεται μόνο σε £71.080,
- Αυτή η προσπάθεια όμως είναι ασυμβίβαστη με το γεγονός ότι ο εναγόμενος με βάση τη δική του δικογραφημένη θέση, κατέβαλε ποσό πολύ μεγαλύτερο, δηλαδή £83.524,
- Τέλος στην Υπεράσπιση προβάλλεται με ιδιαίτερη επίταση ο ισχυρισμός ότι το πρέμιξ ήταν ακατάλληλο και ότι υπήρξαν κι άλλες κακοτεχνίες/ελλείψεις, οι οποίες μάλιστα αποτιμούνται σε χρήμα με τελικό αποτέλεσμα να μην οφείλεται κανένα πόσο. Κατά την ακρόαση οι μάρτυρες επιβεβαίωσαν ουσιαστικά ότι οι μοναδικές αιτιάσεις του εναγομένου αφορούσαν όντως το πρέμιξ και κάποια άλλα κατ' ισχυρισμό προβλήματα. Παρόλα ταύτα το θέμα αποσιωπήθηκε πλήρως. Καμία ερώτηση ή υποβολή δεν έγινε προς τους μάρτυρες που να άπτεται του ζητήματος αυτού, ούτε και επιχειρήθηκε να δοθεί υπόσταση στα όσα υποστηρίζονται στην Υπεράσπιση. Αντίθετα υπήρξε αναδίπλωση και επικέντρωση στο ζήτημα της προφορικής συμφωνίας που σχολίασα προηγουμένως. Εν πάση περιπτώσει και κλείνοντας με το όλο θέμα, επισημαίνω (εκ του περισσού), ότι, η αξιολόγηση της μαρτυρίας των Μ.Ε.1 και 2 και τα συμπεράσματα που θα ακολουθήσουν εδράζονταν αποκλειστικά στην προσκομισθείσα, θετική μαρτυρία από πλευράς ενάγοντος και όχι στη μη προσκομισθείσα από πλευράς εναγομένου. Συμπεράσματα Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση λοιπόν τα συμπεράσματα μου σε σχέση με τα ουσιώδη και επίδικα γεγονότα της υπόθεσης είναι τα εξής: Ο ενάγοντας ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο αδειούχος εργολάβος οικοδομών και ο εναγόμενος ιδιοκτήτης ενός κτήματος στο Παλιομέτοχο. Κατόπιν συμφωνίας των διαδίκων ότι ο ενάγοντας θα αναλάμβανε την οικοδόμηση μιας κατοικίας (αποτελούμενη από ισόγειο και πρώτο όροφο) στο πιο πάνω κτήμα του εναγομένου, ο ενάγοντας υπέβαλε γραπτή Προσφορά (τεκμήριο 6) για εκτέλεση του εν λόγω έργου. Η Προσφορά κάλυπτε το κόστος πλήρους οικοδόμησης του ισογείου και του πρώτου ορόφου (ως η αρχική πρόθεση του εναγομένου), ήταν για ποσό £72.110,00 και έγινε πλήρως αποδεκτή από τον εναγόμενο, αποτελώντας έτσι τη βάση της μεταξύ τους συμφωνίας. Ρητώς δε, συμφωνήθηκε ότι οποιεσδήποτε αλλαγές, θα προσθαφαιρούνται στο τέλος της εργασίας συμφώνως των τιμών της Προσφοράς. Παράλληλα στις 9.4.2003 υπεγράφη μεταξύ των διαδίκων Συμφωνία για ποσό £53.781,00 που κάλυπτε όμως μόνο το σκελετό της κατοικίας και αποπεράτωση του πρώτου ορόφου. Τελικώς η Προσφορά (τεκμήριο 6) και η Συμφωνία μαζί με τους Όρους (τεκμήριο 5) συναποτέλεσαν τη συμφωνία των διαδίκων για εκτέλεση των προαναφερθεισών εργασιών για ολόκληρη την κατοικία. Επιβλέπον μηχανικός του όλου έργου ήταν ο Μ.Ε.2, ο οποίος ετοίμασε τα αρχιτεκτονικά σχέδια (τεκμήριο 3) και τα υπέβαλε μαζί με τα άλλα σχετικά έγγραφα και σχέδια προς τις αρμόδιες αρχές για την εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής. Στη βάση των υποβληθέντων σχεδίων και εγγράφων, εξασφάλισε πράγματι τις απαιτούμενες άδειες, οι οποίες αναφέρονται σε μια ενιαία κατοικία. Τηρώντας τις συμβατικές του υποχρεώσεις, ο εναγόμενος εκτέλεσε στο ακέραιο τις ανατεθείσες σ' αυτόν εργασίες. Οι εργασίες εκτελέστηκαν υπό την προσωπική παρακολούθηση και επίβλεψη του Μ.Ε.2, ο οποίος αναλόγως της προόδου του έργου εξέδιδε πιστοποιητικά πληρωμής που συνοδεύονταν από τον κατάλογο των εκτελεσθεισών εργασιών (τεκμήριο 7). Μετά πάροδο δε ενός έτους από της αποπεράτωσης των εργασιών, ο Μ.Ε.2 εξέδωσε και πιστοποιητικό τελικής παραλαβής (τεκμήριο 8). Κατ' ακολουθία των πιο πάνω, το σύνολο της εκτελεσθείσας εργασίας ανήλθε σε £88.991,
- Έναντι του ποσού αυτού, ο εναγόμενος κατέβαλε £81.769,13 αλλά παραλείπει να καταβάλει το υπόλοιπο των £8.305,00 (που συμπεριλαμβάνει και τον ΦΠΑ). Κατάληξη Μετά την αποκρυστάλλωση των πραγματικών γεγονότων της υπόθεσης, μειώνεται δραστικά η σημασία των νομικών ζητημάτων που τέθηκαν προς εξέταση από τους συνηγόρους και ιδιαιτέρως από τον κύριο Ντορζή. Κατ' αρχάς δεν τίθεται θέμα ακυρότητας λόγω μη συμμόρφωσης με τις πρόνοιες του άρθρου 38
(4)του Περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμο 29
(1)/2001 αφού η συμφωνία ήταν γραπτή (συναποτελούμενη από τα τεκμήρια 5 και 6) και όχι προφορική. Αν η συμφωνία ήταν προφορική τότε θα ήταν πράγματι άκυρη και ο ενάγοντας θα κωλύετο από την είσπραξη οποιωνδήποτε ποσών βάσει αυτής (βλ. Ευχρισώ Εργοληπτική Εταιρεία Λτδ v. Θεμιστοκλέους
(2008)1 (Α) Α.Α.Δ. 456. Τέτοιο ζήτημα δεν τίθεται όμως. Ομοίως δεν τίθεται ζήτημα ασάφειας ή αοριστίας υπό την έννοια του άρθρου 29 του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ.149 (εισήγηση που ως εξήγησα προηγουμένως είναι έτσι και αλλιώς αντίθετη με τα δικόγραφα). Η Προσφορά (τεκμήριο 6) ως μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας δεν πρέπει να απομονωθεί και να ειδωθεί μικροσκοπικά αλλά να συναρτηθεί και να διαβαστεί με το υπόλοιπο μέρος της συμφωνίας των μερών, δηλαδή τη Συμφωνία και τους Όρους (τεκμήριο 5). Από μια τέτοια σφαιρική ανάγνωση, οριοθετείται με απόλυτη σαφήνεια ή πρόθεση και η δεσμευτική συνεννόηση των συμβαλλομένων μερών. Εξάλλου στόχος του Δικαστηρίου είναι να ερμηνεύει τις συμφωνίες και να ιχνηλατεί τις πραγματικές προθέσεις των μερών, διασώζοντας τις από τυχόν ελλείψεις και όχι αβασάνιστα να τις κηρύττει άκυρες λόγω ασάφειας ή αοριστίας. Μόνο στις πλέον ακραίες περιπτώσεις, όπου είναι αδύνατο να εξαχθεί ένα σαφές συμβατικό πλαίσιο, δικαιολογείται μια τέτοιο κατάληξη. Επ' αυτού στην υπόθεση AL ITTIHAD AL WATANI (L'UNION NATIONALE SOCIETE GENERALE), D' ASSURANCE DU PROCHEOPIENT S.A.L. and others v. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
(2000)1 Α.Α.Δ. 1924, 1934 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: "Αυτό που πηγάζει από τη νομολογία, συμπεριλαμβανομένων και των αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου που επικαλέστηκαν οι συνήγοροι των εναγομένων (βλ. μεταξύ άλλων Saab and Another v. The Holy Monastery of Ayios Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499, Petrou v. Petrou
(1978)1 C.L.R. 257, Alpan Furnishings Limited v. Σάββα Δημάδη
(1989)1 Α.Α.Δ., (Ε) 170 και Ανδρέας Πάρης ν. M/T "MOROIL B" κ.α.
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 274) είναι ότι τα δικαστήρια στην προσπάθεια τους να ερμηνεύσουν μια σύμβαση θα πρέπει, εκεί που τούτο είναι δυνατό, να φροντίζουν να διασώζουν αυτή κι' όχι να κηρύττουν αυτή άκυρη, εκτός αν αυτή η κατάληξη είναι αναπόφευκτη ενόψει της αοριστίας και/ή ασάφειας που υπάρχει...." Ομοίως στο σύγγραμμα HALSBURY'S LAWS OF ENGLAND, (4η έκδοση) τόμος 9[1], σελ.422, παρ.672 αναφέρονται σχετικά τα ακόλουθα: "The courts, however, do not expect commercial documents to be drafted with strict precision, the court will look at the document as a whole and it has been said that, in construing an agreement, a court should not hold a provision to be void for uncertainty unless it cannot resolve the ambiguity which it is said to contain. Thus, provided the terms amount to a concluded agreement, it may be possible to resolve the ambiguity or other uncertainty with the aid of parol evidence, or by reference to the subsequent conduct of the parties, or to ignore the uncertain phrase altogether on the grounds that it is totally meaningless. Finally, it should be remembered that the degree of uncertainty in an agreement is a factor which may go to the question of whether or not the parties intend to create legal relations." Για τον ίδιο ουσιαστικά λόγο δεν τίθεται θέμα η αναφορά στην Προσφορά (τεκμήριο 6) να θεωρείται παρεκτροπή από τον κανόνα ερμηνείας των συμβάσεων, αφού η Προσφορά δεν εντάσσεται απλώς στο πλαίσιο της προηγηθείσας διαπραγμάτευσης αλλά αποτελεί επιπλέον εσωτερικό σκέλος αυτής καθαυτής της δεσμευτικής συμφωνίας των μερών. Εν κατακλείδι λοιπόν προκύπτει πως ο ενάγοντας (εγγεγραμμένος εργολάβος κατά τον ουσιώδη χρόνο) έχει αποδείξει την υπόθεση του αφού από το σύνολο της συμφωνηθείσας και εκτελεσθείσας εργασίας που ανέρχεται στο ποσό των £88.991,00, ο εναγόμενος κατέβαλε £81.769,13 και παραλείπει να καταβάλει το υπόλοιπο των £8.305,00 (που συμπεριλαμβάνει και τον ΦΠΑ). Για το εναπομείναν αυτό ποσό, ο ενάγοντας δικαιούται απόφαση. Εκδίδεται συνεπώς απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον του εναγομένου για το ποσό των €14.189,92 σεντ (που αντιστοιχεί σε £8.305,00 σεντ) πλέον νόμιμο τόκο πλέον έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ) .............................. Στ. N. Σταύρου, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο