Αναφορικά με την αίτηση της Αστυνομίας για Κατακράτηση Τεκμηρίων του Πρακτορείου Στοιχημάτων "SCORE", Αιτ. αρ.: 6/11, 1η Ιουνίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A231 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ Αιτ. αρ.: 6/11 Αναφορικά με την αίτηση της Αστυνομίας για Κατακράτηση Τεκμηρίων του Πρακτορείου Στοιχημάτων "SCORE" Λεωφ. Διγ. Ακρίτα 10Γ-Δ, Αγ. Αντώνιος, Λευκωσία -------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 1η Ιουνίου 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αστυνομία: κα Π. Ευθυβούλου εκ μέρους του Γεν. Εισαγγελέως (στην απαγγελία της απόφασης η κα Χ' Κωνσταντή) Για Καθ'ων: Καμία εμφάνιση Για Ενδιαφερόμενη G & A Computers Ltd: κ. Ε. Πουργουρίδης (Καμία εμφάνιση στην απαγγελία της απόφασης) ------------------------ Α Π Ο Φ Α Σ Η Με αίτηση της ημερ. 5.1.11 η Αστυνομία αιτείται την κατακράτηση τεκμηρίων, τα οποία κατασχέθηκαν κατά την εκτέλεση εντάλματος έρευνας, μέχρι την αποπεράτωση της ποινικής διαδικασία, δυνάμει των άρθρων 27 και 32 της Ποινικής Δικονομίας. Σύμφωνα με τα αναντίλεκτα γεγονότα στις 29.12.10 ερευνήθηκε βάσει δικαστικού εντάλματος το πρακτορείο στοιχημάτων "SCORE" Λεωφ. Διγ. Ακρίτα 10Γ-Δ, Αγ. Αντώνιος, Λευκωσία από μέλη του ΟΠΕ και στην παρουσία του υπεύθυνου του υποστατικού Αντρέα Πετρίδη, σε σχέση με διερεύνηση υπόθεσης κατοχής μηχανών τυχερών παιγνιδιών και παράνομων στοιχημάτων. Εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν 21 πύργοι Η/Υ, 2 οθόνες Η/Υ με ενσωματωμένο πύργο, χρηματικό ποσόν €175, 1 φορητός Η/Υ, ένα πληκτρολόγιο, 1 mouse, 1 εκτυπωτική μηχανή, αριθμός κουπονιών και σημειώσεις της εταιρείας SCOREBET. Ως προκύπτει από τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του Αστ. 3809 Χ. Φράγκου οι κατασχεθέντες ηλεκτρονικοί υπολογιστές έχουν τύχει δικανικής εξέτασης και έχει εξασφαλιστεί μαρτυρία εν σχέσει με τη χρήση τους ως μηχανών τυχερών παιγνιδιών. Επειδή επίκειται η καταχώριση σχετικής ποινικής υπόθεσης στο Δικαστήριο, θεωρείται απαραίτητη η κατακράτηση όλων των τεκμηρίων για παρουσίαση τους στο δικαστήριο για σκοπούς απονομής της δικαιοσύνης. Μεταξύ των τεκμηρίων περιλαμβάνονται και τρεις πύργοι ηλεκτρονικών υπολογιστών στους οποίους υπάρχουν επικολλημένες ετικέτες με τα διακριτικά της εταιρείας G & A Computers Ltd (δηλαδή της ενδιαφερόμενης εταιρείας). Ο Αστ. 3809 αναφέρει πως λόγω του ότι ακόμα διερευνάται η υπόθεση, ο ίδιος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει σε ποιον πραγματικά ανήκουν οι τρεις αυτοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Η θέση αυτή όμως δεν μπορεί να αντικρούσει, για τις ανάγκες της παρούσας διαδικασίας, την αναφορά του εκ των διευθυντών της εταιρείας και ενόρκως δηλούντος στην ένσταση ότι ο κ. Πετρίδης του Πρακτορείου SCORE ενοικίαζε από την Ενδιαφερόμενη Εταιρεία τους τρεις εν λόγω ηλεκτρονικούς υπολογιστές, οι οποίοι και έχουν σημειωθεί από την Αστυνομία ως ΜL1, ML2 και ML3. Εξ ου και θεωρώ ότι η εταιρεία αυτή έχει έννομο συμφέρον να παρέμβει στη διαδικασία αυτή, όπως αναγνώρισε στην αγόρευση της και η κα Ευθυβούλου. Στην ένσταση προβάλλονται τέσσερεις λόγοι ως εξής: α) Το Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα. β) Η αίτηση υποβλήθηκε από αναρμόδιο πρόσωπο και/ή το πρόσωπο αυτό δεν έχει δικαίωμα να ασκεί δικηγορία. γ) Ο Αιτητής δεν αποκαλύπτει λόγους που να δικαιολογούν την έκδοση του διατάγματος. δ) Η αίτηση συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας του Δικαστηρίου και ή η έκδοση του διατάγματος θα ήταν υπό τις περιστάσεις μέτρο καταπιεστικό και ή άδικο εναντίον του ενδιαφερόμενου μέρους. Οι δύο πλευρές παρουσίασαν στο Δικαστήριο εκτενείς και εμπεριστατωμένες αγορεύσεις υποστηρίζοντας τις θέσεις τους. Νομική Πτυχή: Σύμφωνα με το άρθρο 27 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 με την έκδοση εντάλματος έρευνας εξουσιοδοτείται το πρόσωπο που θα ερευνήσει να κατάσχει τα αναφερόμενα αντικείμενα και να τα μεταφέρει ενώπιον Δικαστηρίου για να τύχουν μεταχείρισης σύμφωνα με το Νόμο. Σχετικό επ' αυτού είναι το άρθρο 32
(1)
(2)και
(3)το οποίο προνοεί ότι:
(1)Όταν προσκομιστούν τα κατασχεθέντα ενώπιον Δικαστή, αυτός έχει την εξουσία να διατάξει την κατακράτηση τους μέχρι την αποπεράτωση οιασδήποτε ποινικής διαδικασίας η οποία είναι δυνατό να διεξαχθεί εν σχέσει με αυτά (εδ.
(1)).
(2)Αν είναι φθειρόμενης ή επιβλαβούς φύσης να διατεθούν κατά τρόπον που θα ορίσει ο Δικαστής (εδ.
(2)).
(3)Εάν ο Δικαστής είναι της γνώμης ότι τα κατασχεθέντα δεν απαιτούνται πλέον για οποιανδήποτε ποινική διαδικασία, τότε διατάσσει είτε την επιστροφή των στο δικαιούμενο πρόσωπο είτε την χρησιμοποίηση των για την πληρωμή εξόδων ή αποζημίωσης, που ενδεχομένως διατάχθηκε να καταβάλει ο κατηγορούμενος. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Concrete Mix Ltd v. Αστυνομίας
(1991)2 ΑΑΔ 360: "Το άρθρο 27 διέπει και καθορίζει την κατάσχεση αντικειμένων στο προκαταρκτικό στάδιο της έρευνας, το άρθρο 32
(1)την κράτηση και φύλαξη τους από τις αστυνομικές αρχές μετά την κατάσχεση τους και το άρθρο 32
(3)την αποδέσμευση τους μετά την πρόσαψη κατηγορίας επί δικαστηρίω εάν η περαιτέρω κράτηση τους δεν απαιτείται για σκοπούς εγερθείσας ποινικής δίωξης." Σε άλλο σημείο της ίδιας απόφασης αναφέρονται τα εξής: «Η κατάσχεση αντικειμένου, βάσει του άρθρου 27, παρέχει μόνο περιορισμένο δικαίωμα κράτησης, μέχρι την παρουσίασή του, το συντομότερο δυνατό, ενώπιον του Δικαστηρίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 32
(1)του νόμου. Κριτής της αναγκαιότητας της περαιτέρω κράτησης του αντικειμένου για τους σκοπούς των ανακρίσεων και μελλοντικής ποινικής διαδικασίας, είναι το Δικαστήριο. Οι πρόνοιες του άρθρου 32
(1)παρέχουν διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να διατάξει την κράτηση και φύλαξη κατασχεθέντος αντικειμένου από τις αστυνομικές Αρχές μέχρι και την αποπεράτωση ποινικής διαδικασίας η οποία ήθελε προκύψει από τις αστυνομικές έρευνες. Στην παρούσαν υπόθεση δεν αμφισβητείται ότι τα αντικείμενα κατασχέθηκαν στις 29.12.10, δυνάμει εντάλματος έρευνας, ούτε και ότι ο χρόνος που μεσολάβησε μέχρι την καταχώριση της αίτησης (5.1.11) δεν υπερβαίνει το ευλόγως αναγκαίο. Θα πρέπει δε να γίνει δεκτό πως αρμοδιότητα για εξέταση μιας τέτοιας αίτησης έχει κάθε δικαστής Επαρχιακού Δικαστηρίου αφού έτσι ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Κεφ. 155 η έννοια "δικαστής", η οποία περιέχεται στο άρθρο 32
(1)του ίδιου Νόμου. Η δε γραπτή αίτηση, η οποία επικράτησε στην πρακτική να υποβάλλεται, θεωρώ πως ανταποκρίνεται ακριβώς στην απαίτηση του Νόμου για "προσκόμιση" των κατασχεθέντων ενώπιον δικαστή, όπως προνοείται στα άρθρα 27 και 32
(1)αφού με αυτήν:
- i)Λαμβάνει γνώσιν ο δικαστής για το τι κατασχέθηκε.
- ii)Δύναται ο δικαστής να επιθεωρήσει ανά πάσαν στιγμή τα κατασχεθέντα σε κατάλληλο χώρο αναλόγως της φύσης τους (και όντως κάποιες φορές λόγω μεγέθους είναι αδύνατη η παρουσίαση τους σε αίθουσα δικαστηρίου όπως π.χ. στην υπ. Concrete Mix Ltd, ανωτέρω, η οποία αφορούσε επτά μηχανοκίνητα οχήματα). iii) Ο αρμόδιος δικαστής είναι ο μόνος υπεύθυνος για την διάθεση των κατασχεθέντων, από τη στιγμή που θα λάβει γνώση. Δεν συμφωνώ επίσης ότι δημιουργείται οποιοδήποτε πρόβλημα από το ότι αρχικά την αίτηση καταχώρισε μέλος της Αστυνομίας, αφού κατά το άρθρο 28
(2)κάθε ένταλμα έρευνας απευθύνεται προς όλους τους αστυνομικούς και είναι προς αυτούς που δίδεται η εξουσιοδότηση κατά το άρθρο 27 να ερευνήσουν, κατάσχουν και μεταφέρουν τα κατασχεθέντα ενώπιον Δικαστηρίου. Όπως και ο κ. Πουργουρίδης έχει αναγνωρίσει πρόκειται για δικαστική διαδικασία η οποία προσομοιάζει κατά πολύ με την διαδικασία κράτησης προσώπου η οποία επίσης υποβάλλεται από μέλος της Αστυνομίας (με την διαφορά μάλλον πως η παρούσα αφορά την κράτηση αντικειμένων για ανακριτικούς και αποδεικτικούς σκοπούς, όπως αναφέρεται και στην Concrete Mix Ltd, ανωτέρω). Μέσω της ένορκης δήλωσης του Διευθυντή της Ενδιαφερόμενης εταιρείας γίνεται προσπάθεια διασύνδεσης της παρούσας με αρκετές άλλες έρευνες εις βάρος της από το 1998 και την κατακράτηση μέχρι και 800 ηλεκτρονικών υπολογιστών της για παρόμοιους σκοπούς. Έχω την γνώμη πως κάθε υπόθεση είναι ξεχωριστή και πρέπει να εξετάζεται με βάση τα δικά της περιστατικά. Το Δικαστήριο αυτό δεν μπορεί να εκφέρει γνώμη για τυχόν κρατήσεις τεκμηρίων σε άλλες υποθέσεις, για τις οποίες προφανώς υπάρχουν (και έχουν γίνει ως αναφέρεται) τα κατάλληλα διαβήματα. Αλλά εν πάση περιπτώσει ο αριθμός τεκμηρίων δεν μπορεί σε κατάλληλες περιπτώσεις να συνιστά ανασταλτικό παράγοντα για την κράτηση τους. Το άρθρο 23 του Συντάγματος που προστατεύει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας δεν είναι απόλυτο. Προνοεί πως στέρηση ή περιορισμός του δικαιώματος δύναται να επιβληθεί σε περιπτώσεις που εκεί αναφέρονται και μεταξύ αυτών είναι η υποβολή δια νόμου σε περιορισμούς απολύτως απαραίτητους προς το συμφέρον της δημόσιας ασφάλειας, υγείας, ηθών ή προς προστασία των δικαιωμάτων τρίτων. Τόσο το ένταλμα έρευνας όσο και το διάταγμα κατακράτησης προβλέπονται από τον Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμο και σχετίζονται με την δημόσια ασφάλεια. Τεκμαίρεται δε πως το ένταλμα έρευνας έχει εκδοθεί επί τη βάσει ευλόγων υπονοιών και το παρόν Δικαστήριο δεν έχει εξουσία αναθεώρησης του, την οποίαν διατηρεί μόνον το Ανώτατο Δικαστήριο. (βλ. Αναφορικά με την αίτηση του Συνδέσμου για την Πρόληψη της Βίας στα Γήπεδα
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 1014). Έχει αναφερθεί από τον Αστ. 3809 πως μεταξύ άλλων εξετάζεται υπόθεση παράνομων τυχερών παιγνιδιών και πως οι κατασχεθέντες ηλεκτρονικοί υπολογιστές έχουν ήδη τύχει δικανικής εξέτασης από την οποία προέκυψε μαρτυρία εν σχέσει με τη χρήση τους ως μηχανών τυχερών παιγνιδιών. Το άρθρο 4 του Ν.32
(1)/96 το οποίο απαγορεύει τον χειρισμό, έλεγχο ή κατοχή τέτοιων μηχανών περιλαμβάνει στην έννοια τέτοιας μηχανής στο άρθρο 4
(2)(θ) και "οποιοδήποτε εξάρτημα ή προσάρτημα ή λογισμικό πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί και να λειτουργήσει μέσω οθόνης". Όπως έχει λεχθεί, στο στάδιο αυτό το παρόν Δικαστήριο δεν εκδικάζει την υπόθεση, δεν αξιολογεί μαρτυρία και σίγουρα δεν εκφέρει τελική άποψη για ο,τιδήποτε. Στο στάδιο των αγορεύσεων δηλώθηκε από την κα Ευθυβούλου πως οι ανακρίσεις έχουν ήδη ολοκληρωθεί και έχει ήδη καταχωριστεί σχετικά η ποινική υπόθεση αρ. 439/11 στις 17.2.11 εναντίον τριών προσώπων. Η Ενδιαφερόμενη εταιρεία δεν αμφισβήτησε ρητώς την δήλωση αυτή. Σχολίασε όμως πως μέχρι σήμερα δεν έχει καταχωριστεί εναντίον της υπόθεση, θεωρώντας ότι ορθώς δεν έγινε κάτι τέτοιο και εξυπονοώντας ότι άλλοι είχαν την φύλαξη και χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η πραγματικότητα είναι πως η ορθότερη διαδικασία για την Αστυνομία θα ήταν να εισαγάγει την πιο πάνω θέση της με σχετική ένορκη μαρτυρία και όχι στο στάδιο της αγόρευσης, πράγμα που δεν είναι επιτρεπτό. Ιδιαίτερα όταν δεν αναφέρεται εναντίον ποιων έχει καταχωριστεί η υπόθεση και για ποια αδικήματα. Ανεξαρτήτως αυτού, είναι προφανές πως η παρούσα όταν καταχωρίστηκε αφορούσε την κράτηση των αντικειμένων για σκοπούς των ανακρίσεων και μελλοντικής ποινικής διαδικασίας. Προκύπτει από ένορκη μαρτυρία πως μετά την καταχώριση της, έχει ολοκληρωθεί η επιστημονική εξέταση των κατασχεθέντων αντικειμένων. Είναι προφανές πως το κριτήριο για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου εξακολουθεί να είναι η πιθανή αναγκαιότητα της περαιτέρω κράτησης των για τους σκοπούς των ανακρίσεων και μελλοντικής ποινικής διαδικασίας (υπ. Concrete Mix Ltd, ανωτέρω). Δεν θα συμφωνήσω με τα επιχειρήματα του κ. Πουργουρίδη. Η κάθε περίπτωση κρίνεται ξεχωριστά και στην παρούσα δεν πρόκειται για κατάσχεση άσχετων αντικειμένων. Αντιθέτως μάλιστα, πρόκειται για αυτά καθαυτά τα αντικείμενα των πιθανών αδικημάτων. Είναι θέμα κοινής λογικής πως αυτό που ισχυρίζεται η Αστυνομία και θα επιχειρήσει να αποδείξει σε μια μελλοντική διαδικασία είναι πως αυτοί οι τρεις ηλεκτρονικοί υπολογιστές συνιστούν μηχανές τυχερών παιγνιδιών. Προφανώς θα χρειαστεί μαρτυρία ειδικών για αυτά τα αντικείμενα ενώπιον του εκδικάζοντος Δικαστηρίου, οι οποίοι θα εξεταστούν και αντεξεταστούν επί των απόψεων τους. Η φύση των αντικειμένων αυτών θα είναι ουσιώδους σημασίας σε μια τέτοια διαδικασία και θεωρώ ότι η κράτηση και παρουσίαση τους στο Δικαστήριο είναι αναγκαία. Εκ του περισσού να προσθέσω ότι σε περίπτωση αποδοχής της εκδοχής της Αστυνομίας θα πρόκειται πλέον για αντικείμενα των οποίων απαγορεύεται η κατοχή, έλεγχος ή χειρισμός και μοιάζει παράλογη η ενδεχόμενη κατάσταση να έχουν κριθεί παράνομα, αλλά ταυτόχρονα να έχουν ήδη επιστραφεί από πριν στην Ενδιαφερόμενη Εταιρεία με δικαστικό διάταγμα, ενώ το Δικαστήριο θα έχει και εξουσία κατάσχεσης και καταστροφής. Καταλήγω λοιπόν πως είναι αναγκαία η κράτηση τους για σκοπούς ανακρίσεων και μελλοντικής ποινικής διαδικασίας. Λαμβάνοντας υπόψιν ότι παρήλθαν πέντε μήνες από την κατάσχεση, τον οποίον χρόνο θεωρώ αρκετό για την ολοκλήρωση των εξετάσεων και την καταχώριση ποινικής υπόθεσης, καθώς και ότι ενδεχομένως όντως να έχει ήδη καταχωριστεί τέτοια υπόθεση εν σχέσει με τα συγκεκριμένα αντικείμενα θεωρώ ορθότερο όπως τεθούν κάποιοι όροι στο διάταγμα κράτησης. Ως εκ τούτου εκδίδεται διάταγμα βάσει του άρθρου 32 της Ποινικής Δικονομίας για κατακράτηση υπό της Αστυνομίας όλων των αντικειμένων που αναφέρονται στην αίτηση μέχρι αποπερατώσεως οιασδήποτε ποινικής διαδικασίας η οποία δυνατόν να διεξαχθεί εν σχέσει προς αυτά, υπό τον όρον ότι κάθε τέτοια σχετική ποινική διαδικασία έχει ήδη καταχωριστεί ή θα καταχωριστεί το αργότερο εντός 15 ημερών από σήμερα. Σε περίπτωση που δεν έχει ήδη καταχωριστεί και δεν θα καταχωριστεί εντός των επόμενων 15 ημερών αυτά να επιστραφούν στους νόμιμους δικαιούχους, εκτός αν δοθούν άλλες οδηγίες από αρμόδιο Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Χ. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο