ΑΜΑSA HELLAS SA ν. ΤΗΕ GREEN BIRD LTD, Αγωγή Αρ. 1129/07, 6 Ιουνίου, 2011

(1993)1 A.A.Δ. 753). Στην υπό εξέταση περίπτωση αποτελεί κοινό έδαφος ότι στις 19.4.2010 η ενάγουσα, ελλαδική ανώνυμη εταιρεία (στο εξής η καθ΄ ης η αίτηση), κηρύχθηκε σε πτώχευση και ως σύνδικος πτωχεύσεως διορίσθηκε ο ελλαδίτης δικηγόρος Γεώργιος Κουτσίδης. Όπως είναι κοινό έδαφος ότι σύμφωνα με το Ελληνικό Πτωχευτικό Δίκαιο ο πτωχός παύει να νομιμοποιείται σε δίκη, είτε ενεργητικώς είτε παθητικώς και τις δίκες που τον αφορούν τις διεξάγει ο σύνδικος πτώχευσης. Με δεδομένο ότι η καθ΄ ης η αίτηση κηρύχθηκε σε πτώχευση και έπαυσε να νομιμοποιείται σε διεξαγωγή δίκης, η εναγόμενη (στο εξής η αιτήτρια) απευθύνθηκε στο Δικαστήριο βάσει των Διαταγών 12 θ.θ. 1-4 και 8, 48 θθ.1-4 και 64 θθ. 1-3 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, αποβλέπουσα σε έκδοση διατάγματος με το οποίο:- Α. Να απορρίπτεται και/ή παραμερίζεται η αγωγή λόγω (α) παράλειψης ή προώθησης της διαδικασίας, (β) έλλειψης γραπτής εξουσιοδότησης από τον σύνδικο πτωχεύσεως στους δικηγόρους Α. Αριστείδου & Σία για συνέχιση της διαδικασίας και (γ) λόγω έλλειψης διαδίκου από την πλευρά της καθ΄ ης η αίτηση. Β. Να αναστέλλεται η διαδικασία της αγωγής μέχρι την τελική εκδίκαση της αίτησης και Γ. Να παραμερίζεται η αλλαγή δικηγόρου ημερ. 8.12.

1. Η αίτηση συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση δικηγόρου, στην οποία διατυπώνονται οι ακόλουθοι ισχυρισμοί:- Η ειδοποίηση αλλαγής δικηγόρου της καθ΄ ης η αίτηση ημερ. 8.12.10 δεν έχει καμιά ισχύ λόγω του ότι η καθ΄ ης η αίτηση έπαυσε να είναι διάδικος. Διάδικος θα μπορούσε να καταστεί ο σύνδικος πτωχεύσεως και στην καταχωρηθείσα ειδοποίηση δεν αναγράφεται η συγκατάθεση του, ούτε έχει κατατεθεί στο φάκελο της υπόθεσης υπογεγραμμένος απ΄ αυτόν τύπος διορισμού δικηγόρου. Κατά συνέπεια η αγωγή συνεχίζει να εκκρεμεί παράτυπα και/ή αντικανονικά λόγω του ότι η καθ΄ ης η αίτηση δεν έχει απευθυνθεί στο Δικαστήριο για να της επιτρέψει να συνεχίσει τη διαδικασία μεταξύ του σύνδικου πτώχευσης και της αιτήτριας όπως ορίζει η Δ.12 θ.
2. Ενόψει τούτου η αγωγή υπόκειται σε παραμερισμό σύμφωνα και με τη Δ.64 λόγω του ότι δεν λήφθηκαν μέτρα από το σύνδικο πτώχευσης για συνέχιση της διαδικασίας στο όνομα του. Η αίτηση προσέκρουσε σε ένσταση με την οποία προβάλλεται ότι (α) η αίτηση είναι καταχρηστική, (β) η ένορκη δήλωση που τη συνοδεύει δεν περιέχει τα απαραίτητα στοιχεία για έκδοση των αιτουμένων διαταγμάτων και (γ) οι αιτητές στερούνται του απαραίτητου locus standi και το αίτημα τους είναι αβάσιμο και κακόπιστο. Όπως και η αίτηση έτσι και η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση δικηγόρου, στην οποία διατυπώνονται οι ακόλουθοι ισχυρισμοί:- Η ειδοποίηση αλλαγής δικηγόρου ημερ. 8.12.2010 έγινε βάσει της Δ.3 και ναι μεν δεν συνοδεύεται από διοριστήριο δικηγόρου, αλλά αυτό δεν έχει επιπτώσεις στην εγκυρότητα της γιατί η καθ΄ ης η αίτηση δεν είναι κάτοικος Κύπρου και ενόψει τούτου το σημείωμα εμφάνισης δεν ήταν απαραίτητο να συνοδεύεται από διοριστήριο δικηγόρου. Παρέπεμψε σχετικά στις πρόνοιες της Δ.16 θ.
3. Σ΄ ότι αφορά το δεύτερο σκέλος της θέσης της αιτήτριας, ότι δηλαδή η καθ΄ ης η αίτηση έπαυσε να είναι διάδικος και θα έπρεπε να εξασφαλισθεί άδεια του Δικαστηρίου για συνέχιση της διαδικασίας και αυτό στο όνομα του συνδίκου πτώχευσης, ούτε κι αυτό είναι ορθό αφού παραβλέπει ότι η καθ΄ ης η αίτηση είναι ελλαδική εταιρεία και οι συνέπειες της πτώχευσης διέπονται από το Ελληνικό Πτωχευτικό Δίκαιο. Όπως δε είναι σε θέση να γνωρίζει λόγω της νομικής κατάρτισης που έτυχε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, αλλά και από γνωμοδότηση του δικηγόρου - συνδίκου πτώχευσης Γ. Κοτσίδη ημερ. 11.12.10 (τεκμ. Δ), ναι μεν ο πτωχεύσας «. στερείται αυτοδικαίως της διοίκησης της πτωχευτικής περιουσίας με περαιτέρω συνέπεια τη μη ενεργοποίηση του, ενεργητικώς και παθητικώς, προς διεξαγωγή δικών που αφορούν στην πτωχευτική περιουσία .» (αρ. 17 §§ 1 και 4 του Ν.3588/07), αλλά «. εξακολουθεί να είναι υποκείμενο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της περιουσίας, νομιμοποιημένου προς διεξαγωγή των δικών αυτών του συνδίκου». Κατά συνέπεια, όπως είναι η σχετική γνωμοδότηση «. οι δίκες συνεχίζονται «στο όνομα» του πτωχού, ο οποίος παραμένει υποκείμενο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της πτωχευτικής περιουσίας, παρόλο που για τη διεξαγωγή των σχετικών δικών νομιμοποιείται ο σύνδικος». Προς τούτο, ό,τι απαιτείται από το Ελληνικό Πτωχευτικό Δίκαιο είναι η παρουσία του σύνδικου πτωχεύσεως στο Δικαστήριο και στην περίπτωση που δηλώσει ότι επιθυμεί την συζήτηση της υπόθεσης - όπως είναι η απόφαση του και γι΄ αυτή την υπόθεση - προχωρά η εκδίκαση στη βάση του δικογράφου που από την αρχή είχε κατατεθεί. Επομένως η πλευρά της καθ΄ ης η αίτηση δεν χρειαζόταν άδεια του (Κυπριακού) Δικαστηρίου για συνέχιση της διαδικασίας, ούτε αίτηση για τροποποίηση του δικογράφου της και η Έχω διεξέλθει την αίτηση και ένσταση, τις ενόρκους δηλώσεις που τις συνοδεύουν και όλα όσα έθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου με τις αγορεύσεις τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων. Όπως γίνεται αντιληπτό εγείρονται προς εξέταση δύο θέματα, το πρώτο δικονομικής φύσεως και το δεύτερο ουσίας και για το μεν πρώτο εφαρμόζεται το Κυπριακό Δίκαιο ενώ για το δεύτερο το Ελληνικό. Παραθέτω σχετικά αυτούσιο το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Fredericou Schools Co. Ltd v. Acua Inc

(2000)1 A.A.Δ. 580:- «Ότι θέματα δικονομίας, σε αντίθεση με θέματα ουσίας κυβερνώνται από το lex fori είναι στοιχειώδης κανόνας του ιδιωτικού δικαίου παλαιόθεν καθιερωθείς όσο και αυτoφανής και εκ των πραγμάτων αναπόφευκτος. (ίδε: British Linen Co. v. Drummond [1830], 10 B. & C. 903, Huber v. Steiner [1935], 2 Bing. N.C.202, Boys v. Chaplin [1971] A.C. 356). Θέματα ουσίας όμως κυβερνώνται από το σε κάθε περίπτωση εφαρμοστέο δίκαιο (lex causae) το οποίο ο ανάλογος κανόνας επιλογής δικαίου του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου (choice of law rule) επιλέγει και προσδιορίζει ως το πιο αρμόζον να ρυθμίσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών σε συνάρτηση προς το στοιχείο ή τα στοιχεία εκείνα (connecting factor) τα οποία, ανάλογα με το χαρακτήρα της υπόθεσης (characterization) τη συνδέουν πιο σημαντικά, σύμφωνα με τα κριτήρια του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, προς ένα συγκεκριμένο δίκαιo αντί άλλο. Στα πλαίσια αυτά, είναι δεδομένος ο κανόνας ότι θέματα status εταιρείας, κατ΄ αναλογία προς θέματα status φυσικού προσώπου, είναι θέματα ουσίας και κυβερνώνται από το lex domicilii, που στην περίπτωση εταιρείας είναι το δίκαιο της χώρας της σύστασης της (A.-G. v. Jewish Colonisation Association [1900] 2 Q.B. 556, Gasque v. IRC [1940] 2 K.B.80). Το lex domicilii της εταιρείας διέπει όλα τα θέματα που αφορούν τη σύσταση, την υπόσταση, την ικανότητα, και τη διάλυση της εταιρείας. Όπως το έθεσε ο Lord Wright στη Lazard Brothers & Co. v. Midland Bank Ltd [1933] Α.C. 289 στη σ.297: "English courts have long since recognized as juristic persons, corporations established by foreign law in virtue of the fact of their creation and continuance under and by that law.. But if the creation depends on the act of the foreign State which created them, the annulment of the act of creation by the same power will involve the dissolution and non-existence of the corporation in the eye of English law. The will of the sovereign power which created it can also destroy it." Στην υπό εξέταση περίπτωση είναι παραδεκτό ότι η καθ΄ ης η αίτηση είναι δημιούργημα του Ελληνικού Δικαίου, το οποίο είναι και το εφαρμοστέο Δίκαιο σ΄ ότι αφορά την εκπροσώπηση της και τη συνέχιση των αγωγών ή άλλων δικαστικών διαδικασιών στις οποίες είναι διάδικος. Όμως, όπως στην αρχή της παρούσας έχει σημειωθεί, τα Κυπριακά Δικαστήρια εκλαμβάνουν το ξένο νόμο ως απλό πραγματικό γεγονός και στην περίπτωση που ένας διάδικος επικαλείται διατάξεις του ξένου νόμου πρέπει να τις αναφέρει στο δικόγραφο του ώστε να καταστούν αντικείμενο απόδειξης στο πλαίσιο της δίκης, εκτός κι αν γίνεται παραδοχή ως προς το περιεχόμενο τους στο δικόγραφο του αντιδίκου. Εδώ όμως καμιά αναφορά δεν γίνεται στα δικόγραφα τόσο σε σχέση με το θέμα της κήρυξης της καθ΄ ης η αίτηση ως πτωχής όσο και σε σχέση με τις συνέπειες της πτώχευσης και ειδικά σ΄ ότι αφορά την εκπροσώπηση της στις εκκρεμούσες αγωγές που την αφορούν. Και ναι μεν με την αίτηση της αιτήτριας αναγνωρίζεται το δικαίωμα του συνδίκου της πτώχευσης να συνεχίσει τη δίκη ως διοικητής περιουσίας της καθ΄ ης η αίτηση, αλλά αμφισβητείται ο τρόπος άσκησης του δικαιώματος και κατά συνέπεια μόνο αν καταστεί το θέμα αυτό επίδικο μπορεί να εξετασθεί από το Δικαστήριο ως απλό πραγματικό γεγονός. Διαφορετικά εφαρμόζεται ο Κυπριακός Νόμος, σύμφωνα με τον οποίο όταν εκδοθεί διάταγμα εκκαθάρισης ή έχει διοριστεί προσωρινός εκκαθαριστής «.. καμιά αγωγή ή διαδικασία συνεχίζεται ή αρχίζει εναντίον της εταιρείας εκτός μετά από άδεια του Δικαστηρίου και με τέτοιους όρους που δυνατό να επιβάλει (Άρθρο 220 του περί Εταιρειών Νόμου Κεφ. 113). Διαπιστώνεται επομένως ότι στο παρόν στάδιο τα όσα επικαλείται η καθ΄ ης η αίτηση στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση της - ειδικά τον τρόπο άσκησης του δικαιώματος του συνδίκου πτώχευσης να συνεχίσει τη δίκη - δεν μπορεί να τα επικαλείται χωρίς πρώτα να τα καταστήσει επίδικα θέματα ως απλά πραγματικά γεγονότα. Εγείρεται λοιπόν ανάγκη τροποποίησης του δικογράφου της, κάτι που όπως γίνεται αντιληπτό αποτελεί θέμα δικονομίας για το οποίο εφαρμοστέες είναι οι σχετικές πρόνοιες του περί Πολιτικής Δικονομίας Κανονισμού. Για όλα τα πιο πάνω καταλήγω ότι η αίτηση, σ΄ ότι αφορά το αιτητικό για αναστολή της διαδικασίας, είναι βάσιμη, αλλά δεν θεωρώ ως βάσιμο το αιτητικό για απόρριψη ή παραμερισμό της αγωγής λόγω έλλειψης γραπτής εξουσιοδότησης από τον σύνδικο πτώχευσης στους δικηγόρους Α. Αριστείδου & Σία για συνέχιση της διαδικασίας ή λόγω έλλειψης διαδίκου από την πλευρά της καθ΄ ης η αίτηση. Είναι αρκετό προς τούτο να επισημάνω ότι η καθ΄ ης η αίτηση προέβη σε αλλαγή δικηγόρου βάσει της Δ.3 και ναι μεν η ειδοποίηση δεν συνοδεύεται από διοριστήριο δικηγόρου, αλλά δεν μπορεί να τύχει αμφισβήτησης ότι τους (νέους) δικηγόρους τους διόρισε ο σύνδικος πτώχευσης και ούτε εγέρθηκε τέτοιο θέμα στις εμφανίσεις των δικηγόρων της αιτήτριας ενώπιον του Δικαστηρίου στις 21.12.10 και 27.1.11, πριν δηλαδή την καταχώρηση της αίτησης. Σ΄ ότι αφορά το δεύτερο θέμα, της έλλειψης δηλαδή διαδίκου, είναι φανερό από τα όσα πιο πάνω έχουν επισημανθεί, ότι η παράλειψη τροποποίησης του δικογράφου της καθ΄ ης η αίτηση δεν συνεπάγεται ότι έπαυσε να είναι διάδικος αφού μπορεί ακόμη και τώρα με άδεια του Δικαστηρίου να το πράξει. Κατ΄ ακολουθία των πιο πάνω εκδίδεται διάταγμα αναστολής της διαδικασίας εκτός και αν η καθ΄ ης η αίτηση (ή ο σύνδικος) καταχωρίσουν μέσα σε δύο μήνες από σήμερα αίτηση για τροποποίηση του δικογράφου τους. Είναι αυτονόητο ότι αν δεν καταχωρηθεί τέτοια αίτηση μέσα στην ταχθείσα προθεσμία η αγωγή θα θεωρείται ως απορριφθείσα με έξοδα εναντίον της καθ΄ ης η αίτηση. Τα έξοδα της αίτησης, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή, θα είναι προς όφελος της αιτήτριας και εναντίον της καθ΄ ης η αίτηση. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο