Κυριακής Γεωργίου Κωμοδρόμου κ.α. ν. Χριστάκη Μιχαήλ Αλεξάνδρου, Αρ. Αγωγής 3183/2007, 21 Σεπτεμβρίου 2011

(1)(QQ), Δ.1, κ.5, Δ.35, κ.19, Δ.57, κ2, στα άρθρα 12, 28, 30 και 35 του Συντάγματος, στο άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης και στο άρθρο 38 του Κεφ. 149, υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του αιτητή. Σ' αυτή λοιπόν την ένορκη δήλωση ο αιτητής αναφέρει πως την 31/1/2011 απερρίφθη, μετά από ακρόαση, αίτημα που υπέβαλε για τροποποίηση της υπεράσπισής του. Είναι εν προκειμένω η θέση του αιτητή ότι η αναφερόμενη αίτηση ήτο ορισμένη για ακρόαση την 12/1/

1. Λόγω κωλύματός του, και συγκεκριμένα εισδοχή του στο Γενικό Νοσοκομείο για χειρουργική επέμβαση, δεν παρέστη στο Δικαστήριο την 12/1/
2. Καταχώρισε όμως γραπτή αγόρευση στην αίτηση και σύμφωνα πάντα με τα αναφερόμενα στην ένορκη δήλωση, η ακρόαση προχώρησε στην απουσία του. Στη συνέχεια, την 31/1/2011 μετέβη στο Δικαστήριο, αφότου ειδοποιήθηκε από το πρωτοκολλητείο για την έκδοση της απόφασης, και τότε πληροφορήθηκε την απόφαση, δηλαδή το αποτέλεσμα της αίτησης που υπέβαλε. Είναι προς αμφισβήτηση της ορθότητας τούτης της απόφασης, ημερομηνίας 31/1/2011, που ο αιτητής αιτείται παράταση χρόνου καταχώρισης έφεσης. Όπως αναφέρεται από τον αιτητή στην ένορκη δήλωση, η εν λόγω απόφαση είναι εσφαλμένη εφόσον έκδοση του αιτούμενου διατάγματος στην αίτηση ημερομηνίας 19/5/2010 είναι αναγκαία και υπεβλήθη σε πρόωρο στάδιο και συνεπώς ουδείς επηρεάζεται. Γι' αυτούς τους λόγους ο αιτητής αιτείται το διάταγμα που πιο πάνω αναφέρεται. Ας σημειωθεί από τώρα πως το επίδικο αίτημα δεν βρήκε σύμφωνη την άλλη πλευρά. Συγκεκριμένα την 22/6/2011 οι καθ' ών η αίτηση καταχώρισαν ειδοποίηση για πρόθεση ένστασης στο αιτούμενο διάταγμα. Η σχετική ειδοποίηση εδράζεται στον περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικό Κανονισμό Δ.48 κ.4, Δ.35 κ.2 και Δ.35 κ.
3. Οι εκεί αναφερόμενοι λόγοι ένστασης έχουν ως ακολούθως:
4. Η απόφαση εξεδόθη την 31/1/2011 και ο αιτητής παραδέχεται στην παράγραφο 4 της ένορκης δήλωσης του ότι έλαβε γνώση της απόφασης την ίδια μέρα.
5. Ο αιτητής δεν δίδει οποιαδήποτε εξήγηση για τους λόγους που δεν καταχώρησε έφεση από 31/1/2011 μέχρι 30/3/2011 που καταχώρησε την παρούσα αίτηση.
6. Η αίτηση του αιτητή για τροποποίηση απερρίφθη για καθαρά νομικό θέμα.
7. Είναι μεγάλο το χρονικό διάστημα που παρήλθε από την ημερομηνία που έπρεπε να καταχωρηθεί η έφεση μέχρι την ημερομηνία που κατεχωρήθη η παρούσα αίτηση.
8. Ο εναγόμενος αιτητής επιδιώκει να καθυστερήσει την εκδίκαση της αγωγής. Όπως η αίτηση έτσι και η ειδοποίηση για πρόθεση ένστασης υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση. Το πρόσωπο που ορκίζεται τούτην είναι ο ενάγων υπ' αρ. δύο και ό,τι αναφέρει είναι πως η ένορκη δήλωση του αιτητή αποκαλύπτει ότι έλαβε γνώση έκδοσης της απόφασης ημερομηνίας 31/1/
9. Περαιτέρω, ο αιτητής δεν αποκαλύπτει, ισχυρίζονται οι καθ' ών η αίτηση, λόγους γιατί παρέλειψε να καταχωρήσει έφεση εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Τέλος, σύμφωνα με τον ενόρκως δηλούντα, επιδίωξη του αιτητή είναι η καθυστέρηση στην εκδίκαση της αγωγής. Σημειώνω εδώ πως η ακρόαση της παρούσας ήτο ιδιαιτέρως σύντομη εφόσον και οι δύο πλευρές τροφοδότησαν το Δικαστήριο με γραπτές αγορεύσεις. Αν δεν επαναλαμβάνω το περιεχόμενο τούτων δεν είναι γιατί αγνοήθηκαν αλλά γιατί τα όσα ακολουθούν απαντούν τις εκατέρωθεν θέσεις. Σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου επεξηγεί ότι αίτηση ως η επίδικη υποβάλλεται πρώτα στο Επαρχιακό Δικαστήριο και μόνο εφόσον το αίτημα δεν ικανοποιηθεί υποβάλλεται στο Ανώτατο Δικαστήριο (βλ. Ορφανίδη v. Ορφανίδη

(2000)1Β Α.Α.Δ.748). Δικαιοδοτική βάση του αιτήματος είναι η επικαλούμενη από τους διαδίκους Δ.35, κ.19 του περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικού Κανονισμού. Ένας μεγάλος αριθμός αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποκαλύπτει ότι το αίτημα δεν είναι καινοφανές (βλ. σχετικά Pavlou v. Cacoyiannis

(1963)2 CLR 405, Hadjimichael v. Karamichael

(1967)1 CLR 61, Loizou v. Conteatis

(1968)1 CLR 291, Georghiou v. Republic

(1968)1 CLR 411 και πιο πρόσφατα Ι & Α Φιλίππου v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1989)3Δ Α.Α.Δ.2385, Σολιάτης v. Χριστοδουλίδη

(1990)1 Α.Α.Δ.1162, Χοππης v. Παναγή

(1993)1 ΑΑΔ 140, Βουρία v. Δασκάλου

(1993)1 Α.Α.Δ.808, Βαρδιάνος v. Richards

(1998)1B A.A.Δ. 698, Ιωάννου v. Κράνου

(2000)1Α ΑΑΔ 7, Λυσιώτη v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2000)1 Α.Α.Δ.364, Fame Transports Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2000)3 Α.Α.Δ.561 Philip Morris Products Inc. v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπ. 225/05, ημερ. 08/07/04, Σοφοκλέους v. Τσεσμέλογλου

(2005)1Β Α.Α.Δ.937, Michael N. Ioannides Manufacturing & Trading Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπ. 1408/06, ημερ. 30/06/08, Μιλτιάδους v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπ. 251/06, ημερ. 22/01/09 και Α. Tsokkos Hotel Ltd v. Λέβη

(2009)1Α Α.Α.Δ. 464). Η προσέγγιση των Δικαστηρίων σε αιτήματα τούτης της φύσης κρίνω πως ευσύνοπτα συμπυκνώνεται στο λόγο της υπόθεσης Ι & Α Φιλίππου, πιο πάνω, η οποία υιοθετήθηκε από την Michael N. Ioannides Manufacturing & Trading Ltd, πιο πάνω. Ό,τι αναφέρθηκε στην υπόθεση Φιλίππου είναι πως: "Οι αρχές που έχουν νομολογιακά καθιερωθεί είναι: Η ανάγκη αυστηρής τήρησης των προθεσμιών που καθορίζονται από τους Θεσμούς. Η παράταση του χρόνου είναι εξαιρετικό δικονομικό μέτρο. Το Δικαστήριο έχει εξουσία να παρατείνει το χρόνο καταχώρισης της έφεσης. Η εξουσία αυτή είναι ελεύθερη και αδέσμευτη και ασκείται με βάση τα γεγονότα της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Ο αιτητής πρέπει να προβάλλει τα αναγκαία στοιχεία για να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η παράταση είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Η πρόνοια των προθεσμιών κάμπτεται με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ του αιτητή μόνον αν το συμφέρον της δικαιοσύνης και τα δοσμένα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης συνηγορούν υπέρ αυτής". Τι εστί συμφέρον της δικαιοσύνης επεξηγήθηκε στην υπόθεση Χόππη, πιο πάνω, όπου λέχθηκε ότι: "Το συμφέρον της δικαιοσύνης είναι έννοια σύνθετη και πολυδιάστατη, συνυφασμένη με το σύνολο των αρχών του δικαίου και τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης". Περαιτέρω, στην υπόθεση Ιωάννου, πιο πάνω λέχθηκε ότι: "Ο προσδιορισμός των συμφερόντων της δικαιοσύνης, σε κάθε περίπτωση, είναι έργο σύνθετο. Αντισταθμίζονται, αφενός, οι συνέπειες της παρεκτροπής από τα θέσμια, τα επακόλουθα τους στα δικαιώματα του αντιδίκου και, αφετέρου, οι συνέπειες άρνησης του αιτήματος στα συμφέροντα του αιτητή". Έχοντας κατά νού όλα τα πιο πάνω σημειώνω ότι οι ένορκες δηλώσεις του υποστηρίζουν αίτηση και ένσταση, καθορίζουν το πραγματικό υπόβαθρο στο οποίο το Δικαστήριο οφείλει να στηριχθεί. Στην προκείμενη περίπτωση εξέταση των αναφερομένων στις δύο ένορκες δηλώσεις αποκαλύπτει ότι τα ακόλουθα γεγονότα συνιστούν κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων: (α) την 31/01/11 δόθηκε η απόφαση για την οποία υποβάλλεται το επίδικο αίτημα, (β) η απόφαση ημερομηνίας 31/01/11 δόθηκε στην παρουσία του αιτητή, ο οποίος είχε ειδοποιηθεί από το πρωτοκολλητείο, και των συνηγόρων των καθ' ών η αίτηση, και τέλος, (γ) η επίδικη αίτηση υπεβλήθη μόλις την 30/03/11. Είναι γεγονός πως η ένορκος δήλωση του αιτητή δεν αναφέρει και ούτε αποκαλύπτει οιονδήποτε λόγο γιατί ο αιτητής παρέλειψε να καταχωρίσει την έφεση του εντός της προκαθορισμένης προθεσμίας, ή ακόμη, γιατί χρειάστηκε άλλες σαράντα και πλέον ημέρες για να υποβάλει το επίδικο αίτημα. Σε αυτό το σημείο σημειώνεται ότι στη γραπτή αγόρευση ο αιτητής έκανε αναφορά σε συνομιλία που είχε, σύμφωνα με τον ίδιο, άλλοτε με τη δικαστή και άλλοτε με το πρωτοκολλητείο. Περιεχόμενο της συνομιλίας ήτο, σύμφωνα με τον ίδιο, η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος και σχετική συγκατάνευση των συνηγόρων των καθ' ών η αίτηση. Σημειώνεται εδώ ότι οι αγορεύσεις, έστω και γραπτές, δεν αποτελούν μέσο μεταφοράς και παρουσίασης γεγονότων στο Δικαστήριο, δίκην ενόρκου δηλώσεως. Αφετέρου, οι θέσεις που πρόβαλε ο αιτητής κατά την αγόρευση, ακόμη και επί τη υποθέσει ότι είναι αληθείς, αφορούν το χρονικό διάστημα μετά την καταχώριση της παρούσης και όχι πριν. Άγνωστο παραμένει μέχρι στιγμής γιατί ο αιτητής δεν καταχώρισε την έφεσή του εντός δεκατεσσάρων ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης, δηλαδή την 31/01/11, ή έστω γιατί δεν υπέβαλε την επίδικη αίτηση εντός αυτής της προθεσμίας ή πολύ κοντά σε αυτή, τη στιγμή που η αμφισβητούμενη απόφαση δόθηκε στην παρουσία του. Δεν μπορώ να μην αναφέρω εδώ πως τόσο τα αναμφισβήτητα γεγονότα των ενόρκων δηλώσεων όσο και το περιεχόμενο του φακέλου του Δικαστηρίου, αποκαλύπτουν ότι ο αιτητής ήτο πάντα συνεπής και τυπικός σε ό,τι αφορά την παρούσα αγωγή. Η μη καταχώριση έφεσης ή αίτησης για παράταση του χρόνου καταχώρισης έφεσης εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, είναι η μοναδική περίπτωση που ο αιτητής δεν συμμορφώθηκε με τις σχετικές προθεσμίες. Εν τούτοις, δεν είναι ο πρότερος βίος του αιτητή που τίθεται στο μικροσκόπιο αλλά αυτός ακριβώς ο λόγος που στην προκειμένη περίπτωση τον στέρησε συμμόρφωσης με την προβλεπόμενη προθεσμία. Τέτοιος λόγος δεν δόθηκε. Δεν αποκρύβω ότι προβληματίστηκα ακόμη και για το ότι ο αιτητής προωθεί την υπόθεσή του αυτοπροσώπως. Ανασκόπηση της σχετικής νομολογίας αποκαλύπτει πως οι προθεσμίες που τάσσουν οι θεσμοί είναι πολύπλοκες και δυσνόητες, ενίοτε και γι' αυτούς ακόμη τους δικηγόρους και τούτο παρότι έχουν την απαιτούμενη επαγγελματική κατάρτιση. Παρόλα αυτά, η αρχή της τελεσιδικίας δια της εφαρμογής των προθεσμιών είναι ζήτημα μείζονος και όχι ελάσσονος σημασίας. Από την άλλη, ο αιτητής χειρίζεται την υπόθεσή του αυτοπροσώπως κατ' επιλογήν και κατ' επέκταση ασκώντας αυτά ακριβώς τα ανθρώπινα δικαιώματα που επικαλείται στην αίτησή του. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι θεσμοί, και δη οι σχετικές προθεσμίες, χαλαρώνουν και κάμπτονται λόγω του ότι ο αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως. Οι προϋποθέσεις άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου έχουν αναφερθεί πιο πάνω. Δικανική ικανότητα του προσώπου που προωθεί την υπόθεση δεν συμπεριλαμβάνεται σε αυτές. Τέλος, δεν παραγνωρίζω ότι αν στη δοσμένη περίπτωση εγκριθεί το αίτημα, μοναδικός αντίκτυπος στους καθ' ών η αίτηση θα είναι η καθυστέρηση της αγωγής και η παράταση της αγωνίας τους. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω και ιδιαίτερα σταθμίζοντας την άνευ αποχρώντος λόγου μη συμμόρφωση με τη σχετική προθεσμία με τα συμφέροντα της δικαιοσύνης, και έχοντας πάντα στο μυαλό μου τις εκατέρωθεν επιπτώσεις από τυχόν έγκριση ή μη του αιτήματος, καταλήγω ότι τούτη δεν είναι η περίπτωση που το Δικαστήριο δύναται να ασκήσει την εξουσία του με θετικό τρόπο. Όσο σημαντική και αν είναι για τον αιτητή η παράταση του χρόνου καταχώρισης έφεσης, που όντως είναι, άλλο τόσο και περισσότερο είναι η αιτιολόγηση του αιτήματος κατά τρόπο συνάδοντα με τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Βουρία πιο πάνω. "Εκείνος ο οποίος επιδιώκει το δίκαιο δεν μπορεί να επιδείξει αδιαφορία για τα δικαιώματα του ή εκείνα του αντιδίκου του ή καταφρόνηση για τα θεσμικά πλαίσια άσκησης των δικαιωμάτων του". Για όλους τους λόγους που πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω, το αίτημα απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των καθ' ών η αίτηση και εναντίον του αιτητή. Τα έξοδα να καταβληθούν με το πέρας της αγωγής. (Υπ) ........... Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ε.χ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο