Κύπρου Ξενοφώντος ν. KN ZOO BAR RESTAURANT LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 11447/04, 4.10.2011

Κύπρου Ξενοφώντος ν. KN ZOO BAR RESTAURANT LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 11447/04, 4.10.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A378 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαμιχαήλ, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 11447/04 Μεταξύ: Κύπρου Ξενοφώντος Ενάγοντα και

1. K.N. ZOO BAR RESTAURANT LTD
2. Κώστα Νεοφυτίδη
3. Ντίνου Κλεάνθους
4. LIFTECH LTD
5. Μαρίας Πασχάλη (Ψημολοφίτου)
6. Χαράλαμπου Ηλία (Ψημολοφίτη)
7. Ευέλθων Ηλία (Ψημολοφίτη)
8. Ηλία Ηλία (Ψημολοφίτη)
9. Λούκα Ηλία (Ψημολοφίτη) Εναγομένων Και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Τριτοδιαδίκου ----- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4.10.2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. Λ. Λουκαϊδης με κ. Ρ. Σχίζα Για τους Εναγόμενους 1,2,3: κα Στ. Ερωτοκρίτου με κα Ε. Δημητρίου Για τους Εναγόμενους 4: κ. Γ. Τεουλίδης με κα Κλ. Φράγκου Για τον Τριτοδιάδικο: κα Δ. Παπαμιλτιάδους Α Π Ο Φ Α Σ Η Τις πρώτες πρωινές ώρες της 16ης Μαρτίου 2003 ο ενάγων ο οποίος αποχωρούσε από το κέντρο ΖΟΟ τραυματίστηκε σοβαρά πέφτοντας στο κενό από τον 3ο όροφο στο πηγάδι του ανελκυστήρα, από ύψος 17 μ. περίπου. Ο ανελκυστήρας εκλήθη από τον ίδιο αλλά για άγνωστο λόγο ο κλωβός παρέμεινε στον 4ο όροφο ενώ - σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του ενάγοντα - άνοιξαν οι πόρτες του ανελκυστήρα (μετά την κλήση του) στον 3ο όροφο όπου τον ανέμενε με άλλο πρόσωπο, με αποτέλεσμα ο ίδιος που εισήλθε πρώτος μετά το άνοιγμα των θυρών να καταπέσει στο κενό και να καταλήξει στο βάθος του πηγαδιού σοβαρά τραυματισμένος. Ο ενάγων στις 9.12.2004 καταχώρησε την παρούσα αγωγή εναντίον των επιχειρηματιών που λειτουργούσαν το κέντρο (εναγόμενης 1 εταιρείας) και των διευθυντών της (εναγόμενων 2 και 3), της εταιρείας που εγκατέστησε και συντηρούσε τον ανελκυστήρα (εναγόμενης 4 εταιρείας), όπως επίσης και των ιδιοκτητών του κτιρίου (εναγόμενων 5-9) εναντίον των οποίων η αγωγή απεσύρθη κατά το στάδιο και/ή προ της ακροαματικής διαδικασίας. Ο ενάγων αξιώνει την καταβολή γενικών και ειδικών αποζημιώσεων εναντίον των εναγομένων για το σοβαρό τραυματισμό που υπέστη συνεπεία της δικής τους αμέλειας και/ή παράλειψης παροχής ενός συστήματος ασφαλούς πρόσβασης με ανελκυστήρα στον 3ο όροφο του συγκεκριμένου κτιρίου που λειτουργούσε το κέντρο ΖΟΟ, του οποίου ο ενάγων ήταν θαμώνας κατά τον ουσιώδη χρόνο. Οι εναγόμενοι 1, 2, 3 επέδωσαν ειδοποίηση προς τριτοδιάδικο (Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας) επικαλούμενοι ότι το ατύχημα επεσυνέβη συνεπεία της αμέλειας και/ή συντρέχουσας αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων του Γενικού Εισαγγελέα, των υπαλλήλων και/ή εκπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατά συνέπεια το ζήτημα της ευθύνης και το ποσό της αποζημίωσης του ενάγοντα θα πρέπει να αποφασιστεί μεταξύ του ενάγοντα, των εναγομένων 1, 2 και 3 και του τριτοδιαδίκου. Οι εναγόμενοι επίσης επέδωσαν ειδοποιήσεις σύμφωνα με τη Δ.10 θ.12 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διατάξεων και Θεσμών για το ότι δικαιούνται σε συνεισφορά εναντίον των λοιπών συνεναγομένων τους. Πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και συγκεκριμένα στις 25.9.2009 επετεύχθη συμβιβασμός ως προς το ύψος των αποζημιώσεων (γενικές και ειδικές) στις οποίες ο ενάγων δικαιούται επί πλήρους ευθύνης των εναγομένων και του τριτοδιαδίκου, το ύψος των οποίων συμφωνήθηκε σε €735.000 και παρέμεινε προς εκδίκαση μόνο το θέμα της ευθύνης. Συμφωνήθηκε επίσης ότι επί παντός επιδικασθησομένου ποσού προς όφελος του ενάγοντα, αυτό θα φέρει νόμιμο τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Πλην του ίδιου του ενάγοντα (Μ.Ε.8) κατέθεσαν στο Δικαστήριο για τον ίδιο αφού κλήθηκαν από αυτόν άλλοι επτά μάρτυρες. Δεν θα ενδιατρίψω με λεπτομέρεια στο σύνολο της μαρτυρίας αλλά από αυτή θα σταχυολογήσω όλα όσα είναι δυνατόν να επηρεάσουν την κρίση του Δικαστηρίου στο επίδικο θέμα του καταμερισμού ευθύνης για το ατύχημα. Ο Μ.Ε.1 Αρχιαστ. 851 Θεοχάρης Αβρααμίδης του Τ.Α.Ε. Επιχειρήσεων Αρχηγείου εκλήθηκε στις 16.3.2003 στη σκηνή του ατυχήματος και φωτογράφησε χώρους που του υπεδείχθησαν από τον Αστ. 1660 Χρ. Χρυσάνθου όπως επίσης και τον ανελκυστήρα του κτιρίου. Συνολικά έβγαλε 20 φωτογραφίες που έδεσε σε βιβλιάριο (Τεκμήριο 1) και επήγε ξανά στο χώρο όπου του υπεδείχθη και φωτογράφησε το «μάνταλο» (μηχανισμός ασφάλειας ανοίγματος θυρών ανελκυστήρα), όπως αναφέρει στην κατάθεση του (Τεκμήριο 2). Ο ουσιωδέστερος μάρτυρας, Μ.Ε.2, Σταύρος Λάμπρου, Επιθεωρητής Εργασίας (από το 1993) του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατέθεσε την έκθεση που ετοίμασε (Τεκμήριο 3) σε σχέση με τα αίτια του ατυχήματος αφού επιθεώρησε στις 17.3.2003 τη σκηνή του ατυχήματος και τον ανελκυστήρα. Εξήγησε τη λειτουργία του συγκεκριμένου ανελκυστήρα και απέδωσε το ατύχημα στο γεγονός ότι «Η θύρα ορόφου του ανελκυστήρα στη στάση 3 μπορούσε να ανοίξει με το χέρι, με ελάχιστη προσπάθεια, ενώ ο κλωβός δεν βρισκόταν στη στάση αυτή. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι το μεταλλικό εξάρτημα πάνω στο οποίο ασφαλίζει το ηλεκτρομηχανικό μάνταλο στην κλειστή θέση της θύρας ήταν στραβωμένο και παρουσίαζε κλίση 25 μοιρών, περίπου, από την κατακόρυφη κανονική του θέση Σχεδ. 3, Φωτ. 11-17.» Ο μάρτυρας εξήγησε ότι από το στράβωμα του μαντάλου δεν υπήρχε δυνατότητα μηχανισμού ασφαλείας ούτως ώστε να μην ανοίγουν οι θύρες στη στάση 3 όταν ο κλωβός δεν βρισκόταν στη θέση του. Με σπρώξιμο ενός μέσου ανθρώπου (300 Ν) από αριστερά προς τα δεξιά οι θύρες άνοιγαν, όπως άνοιγαν και «τυχαία», από όχι «συνειδητή προσπάθεια» - τυχαίο σπρώξιμο σε περίπτωση συνωστισμού - σπρωξιμάτων των θαμώνων και ο αγκώνας αυτών που στέκονταν κοντά στις θύρες έσπρωχνε την «κόγχη» της πόρτας από δεξιά προς τα αριστερά». Διευκρίνισε επίσης ο μάρτυρας ότι η δίφυλλη θύρα του ανελκυστήρα θα έκλεινε σε περίπτωση που αυτός που ασκούσε το ηθελημένο ή αθέλητο σπρώξιμο σε αυτήν σταματούσε να το πράττει, δηλαδή αν κάποιος έσπρωχνε τη θύρα να ανοίξει και έφευγε το χέρι του από αυτήν κατά τη διαδικασία ανοίγματος η θύρα θα έκλεινε πάλι. Απέδωσε τις 25° κλίσης του μαντάλου ασφαλείας σε εξάσκηση βίας (επανειλημμένα κτυπήματα) στις θύρες του ανελκυστήρα από δεξιά προς τα αριστερά (όπως δηλαδή άνοιγαν οι θύρες του ανελκυστήρα) οπότε σε τέτοια περίπτωση ο κλωβός ακινητοποιείται εκεί που ευρίσκεται. Η βλάβη στο μάνταλο θα μπορούσε να προκύψει εκείνο το βράδυ της 16ης Μαρτίου 2003 αν κάποιος «χτυπούσε πολλές φορές» πάνω στις θύρες του ανελκυστήρα όπως ανάφερε. Παρά το στράβωμα του μαντάλου επίσης οι πόρτες δεν άνοιγαν από μόνες τους. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι κάποιος τις άνοιξε με το χέρι του τοποθετώντας συνειδητά την παλάμη του στη δεξιά θύρα και σπρώχνοντας προς τα αριστερά ή πέφτοντας πάνω στη δεξιά θύρα μετά από σπρώξιμο ή συνωστισμό. Το πλάτος των θυρών είναι 90,5 cm και θα πρέπει να ανοίξουν τουλάχιστον 50 cm (πέραν του μισού) για να χωρέσει το ανθρώπινο σώμα (και να συνεχίζουν να κρατιούνται ανοικτές). Η βλάβη του μαντάλου έκαμε τις συρόμενες θύρες του ανελκυστήρα τόσο ευάλωτες - σύμφωνα με το μάρτυρα - που με λιγότερη προσπάθεια από όσο χρειάζεται η πόρτα του Δικαστηρίου να ανοίξει θα μπορούσαν να ανοίξουν. Στις θύρες του ανελκυστήρα υπήρχαν μικρά βουλώματα, 2-3 mm, τα οποία φαίνονται και στις φωτογραφίες Τεκμήριο
10. Η Πρωτοκολλητής του Ποινικού Τμήματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας Μ.Ε.3 Άντρη Μακρή, κατέθεσε μέρος πρακτικών της ποινικής δίκης και καταθέσεις αυτόπτων μαρτύρων και ανθρώπων ασφαλείας που είχαν κατατεθεί στην ποινική δίκη (23081/04) Τεκμήρια 5-
11. Ο Μ.Ε.4 Επαμεινώνδας Επαμεινώνδα που το 2003 υπηρετούσε στην Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία (Η.Μ.Υ.) σαν Επιθεωρητής Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων, ο οποίος επιθεώρησε και έλεγξε την ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση του συγκεκριμένου ανελκυστήρα, ανέφερε στο Δικαστήριο ότι από δοκιμή που έκαμε στον 1ο όροφο του κτιρίου οι θύρες του ανελκυστήρα δεν άνοιξαν όση βία και αν χρησιμοποίησε, ενώ αντίθετα στον 3ο όροφο εδοκίμασε όπως ανέφερε με το «δείκτη» του χεριού χρησιμοποιώντας ελάχιστη δύναμη και οι θύρες του ανελκυστήρα άνοιγαν. Απέδωσε τούτο στην «παραμόρφωση του μαντάλου» η οποία, όπως ανέφερε, μόνο με την «εξάσκηση τεράστιας βίας από πέραν του ενός προσώπου ή χρήση μεταλλικών μοχλών» θα μπορούσε να προκληθεί. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι η πόρτα του ασανσέρ είχε χτυπήματα κάτω χαμηλά και στο ύψος της μέσης μικρού μεγέθους τα οποία πιθανόν να προκλήθηκαν από χέρια (γροθιές), πόδια, κλειδιά ή άλλα αντικείμενα με διάμετρο μιλίμετρων. Επέμενε επίσης ότι στον 3ο όροφο χρησιμοποιώντας το δείκτη μόνο του δεξιού του χεριού άνοιξε την πόρτα του ασανσέρ τόσο την Κυριακή 15.3.03 όταν απενεργοποίησε τον ανελκυστήρα, όσο και τη Δευτέρα 16.3.03 που ο ίδιος τον επαναλειτούργησε. Τέλος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο η ζημιά στο μάνταλο να προκλήθηκε εκείνο το βράδυ από βίαια χτυπήματα στην πόρτα του ανελκυστήρα. Διευκρίνισε επίσης ότι φεύγοντας το δείκτη του χεριού του από την ανοιγόμενη θύρα του ασανσέρ αυτή έκλεινε και πάλι. Ο κ. Χαράλαμπος Βούτουνος (Μ.Ε.5) Σταθμάρχης στην Αστυνομία Πύλης Πάφου, ουσιαστικά επιβεβαίωσε τη μαρτυρία του κ. Επαμεινώνδα, επαναλαμβάνοντας ότι ο ανελκυστήρας είχε αρκετά χτυπήματα και ότι στην παρουσία του ο κ. Επαμεινώνδας με ένα «ελαφρύ άγγιγμα» (τράβηγμα) στη θύρα του 3ου ορόφου την άνοιξε, κάτι που επαναλήφθηκε 2-3 φορές, και που στον ίδιο προκάλεσε «τρομερή εντύπωση». Την παρατήρηση αυτή - δέχθηκε κατά την αντεξέταση του - θα έπρεπε να την καταγράψει ο κ. Επαμεινώνδας της Η.Μ.Υ. και βεβαίως ο αστυνομικός εξεταστής της υπόθεσης αν αυτό έγινε στην παρουσία τους. Η Μαριάννα Παπαθωμά (Μ.Ε.6) ήταν φίλη του ενάγοντα και τον εσυνάντησε στο club (καθήμενο στο bar με το φίλο του Δημήτρη Κυριτσόπουλο) όπου πήγε εκείνο το βράδυ με μια άλλη φίλη της. Σύμφωνα με τη μάρτυρα εκείνο το βράδυ στο club υπήρχε πολύς κόσμος και αρκετός συνωστισμός. Γύρω στις 2:30-2:45 οι δύο φίλοι (ενάγων και Δημήτρης Κυριτσόπουλος) τις καληνύχτισαν και κινήθηκαν προς τον ανελκυστήρα για να φύγουν. Στο χώρο μπροστά στον ανελκυστήρα υπήρχαν αρκετά άτομα που εχόρευαν, έπιναν, εδιακινούτο και είχαν πλάτη τον ανελκυστήρα. Ο Κύπρος κινήθηκε δεξιά μπροστά από την πόρτα του ασανσέρ (εκεί που είναι το κουμπί κλήσης) 30-40 cm από τις θύρες του ανελκυστήρα και ο Δημήτρης πιο πίσω και δεξιά του. Οι λοιποί θαμώνες είχαν την πλάτη τους προς τον ανελκυστήρα και η ίδια από τη θέση που καθόταν μπορούσε να δει τους ενάγοντα - Κυριτσόπουλο (τουλάχιστον τα κεφάλια τους) αλλά δεν είδε ποιος πάτησε το κουμπί να έρθει ο ανελκυστήρας. Σε κάποια στιγμή ήρθε το ασανσέρ, άνοιξε η πόρτα, ο Δημήτρης τους έγνεψε με το χέρι «γεια» και η ίδια εγύρισε συνεχίζοντας την κουβέντα της με τη φίλη της. Σε μισή ώρα αποφάσισαν να φύγουν, η ίδια και η φίλη της, οπότε αντιλήφθηκαν ότι οι πόρτες του ανελκυστήρα ήταν ανοιχτές και ο θάλαμος δεν είχε φως μέσα. Δεν θυμόταν αν ήταν εκεί ο κλωβός. Κατέβηκαν από τις εξωτερικές σκάλες όπου συνάντησαν το Δημήτρη να κάθεται κοντά στην πόρτα του ανελκυστήρα και να φωνάζει στον Κύπρο (ενάγοντα). Κατά την αντεξέταση της διευκρίνισε ότι ο ανελκυστήρας από το ισόγειο πηγαίνει στον 4ο όροφο και για να πάεις στο club κατεβαίνεις από τις σκάλες στον 3ο όροφο. Το ίδιο συμβαίνει και γι΄ αυτός που θέλουν να φύγουν. Όταν καλέσουν τον ανελκυστήρα, αυτός ανεβαίνει στον 4ο όροφο και μετά κατεβαίνει στον 3ο για να κατεβάσει κόσμο στο ισόγειο. Η καθυστέρηση μέχρι να έρθει ο ανελκυστήρας και να ανοίξει η πόρτα ήταν 2-3 λεπτά και όχι 5 λεπτά όπως έγραψε παρά την αντίθεση της ο αστυνομικός στην κατάθεση της, περίοδο που έβλεπε συνέχεια τον ενάγοντα και το φίλο του. Η ίδια ζητούσε από τους δύο να παραμείνουν για ακόμη λίγο στο club, χωρίς να εισακουστεί. Η ίδια πάντως δεν αντιλήφθηκε πώς έγινε το ατύχημα. Δεν γνώριζε επίσης αν πάτησαν το κουμπί κλήσης του ανελκυστήρα, ποιος το πάτησε ή αν η πόρτα άνοιγε αν κάποιος την έσπρωχνε με το χέρι. Η ίδια, όπως ανάφερε στη μαρτυρία της, είδε την πόρτα του ανελκυστήρα να ανοίγει «κανονικά» (όχι λίγο-λίγο) και δεν είδε κανένα να την ανοίγει με τα χέρια του. Ο Δημήτρης Κυριτσόπουλος (Μ.Ε.7) είναι ο φίλος του Κύπρου (ενάγοντα) ο οποίος τον εσυνόδευσε εκείνο το βράδυ στο club από το οποίο αποφάσισαν να αποχωρήσουν γύρω στις 2:30-2:
12. Επιβεβαιώνοντας τα όσα η Μαριάννα Παπαθωμά ανέφερε στη δική της μαρτυρία επανέλαβε ότι αρκετοί χόρευαν και διασκέδαζαν κοντά στην πόρτα του ανελκηστήρα όπου οι δυο τους στάθηκαν μπροστά στην πόρτα του ασανσέρ (ο ίδιος δεξιά στο ασανσέρ, ο Κύπρος δίπλα του αριστερά). Πάτησε ο ίδιος το κουμπί κλήσης του ανελκυστήρα που βρίσκεται δεξιά. Περίμεναν 2 λεπτά περίπου όταν άνοιξε η πόρτα, ύψωσε το χέρι του αποχαιρετώντας τη Μαριάννα (Μ.Ε.6) και γυρνώντας να μπει στον ανελκυστήρα είδε τον Κύπρο να πέφτει κάτω. Προσπάθησε να τον αρπάξει αλλά δεν τα κατάφερε. Δεν υπήρχε καθόλου φωτισμός στον ανελκυστήρα. Κατέβηκε από την έξοδο κινδύνου στο ισόγειο και κάλεσε το φρουρό ασφαλείας να σταματήσει τη λειτουργία του ανελκυστήρα, η λειτουργία του οποίου πιθανόν να δημιουργούσε κίνδυνο στον Κύπρο και άρχισε να του φωνάζει για να εντοπίσει πού βρίσκεται. Ο Κύπρος του απάντησε ότι δεν είναι καλά και ότι βρισκόταν στο υπόγειο στο βάθος του πηγαδιού του ανελκυστήρα. Στη συνέχεια ήρθε η Πυροσβεστική, η Αστυνομία και το ασθενοφόρο και ο Κύπρος μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι το μισό του σώμα ήταν μπροστά από την πόρτα του ανελκυστήρα και το άλλο μισό μπροστά από το κουμπί κλήσης του ανελκυστήρα που βρισκόταν στα δεξιά του. Ο Κύπρος, ανάφερε, ήταν «μπροστά και αριστερά μου» απέναντι από τις πόρτες του ασανσέρ περίπου σε απόσταση 50 cm. Mεταξύ Κύπρου και ανελκυστήρα δεν ήταν δυνατό να περάσει άνθρωπος. Τόσο ο μάρτυρας Δημήτρης Κυριτσόπουλος όσο και η Μαριάννα Παπαθωμά τοποθέτησαν το κλείσιμο του club στις 4:00 το πρωί, αφού ο κόσμος μαζεύεται σ΄ αυτό γύρω στις 11:00-12:00 το βράδυ. Ο μάρτυρας αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι ο ίδιος ή ο Κύπρος ή και οι δύο μαζί έσπρωξαν την θύρα του ανελκυστήρα για να ανοίξει. «Ποιος λογικός άνθρωπος θα το έκαμνε;» διερωτήθηκε «για να πέσεις κάτω;» συμπλήρωσε. Ο ίδιος μετά όταν κατέβηκε στο ισόγειο βρήκε τον κλωβό του ανελκυστήρα στο ισόγειο με φως και πατούσε συνέχεια το κουμπί για να μείνουν ανοικτές οι πόρτες και να μην μετακινηθεί το ασανσέρ και να καταπλακώσει τον Κύπρο. Ο ίδιος ο ενάγων Κύπρος Ξενοφώντος (Μ.Ε.8) καταθέτοντας ενόρκως για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το ατύχημα και ο σοβαρός τραυματισμός του, αναφέρει στις παραγράφους 2, 4, 11, 12 και 17 της γραπτής δήλωσης του τα ακόλουθα: «
13. Κατά ή περί τις 3:00 π.μ. περίπου αποφασίσαμε να εγκαταλείψουμε το κέντρο και πήγαμε προς τον ανελκυστήρα δια να κατεβούμε από τον τρίτο όφορο ως έπρατταν και οι άλλοι οι θαμώνες. Ενώ βρισκόμουν μπροστά στην είσοδο του ανελκυστήρα με το φίλο του δια να κατεβούμε κάτω άνοιξαν οι πόρτες αυτού και κάνοντας ένα βήμα να μπω μέσα έπεσα στο κενό από τον τρίτο όροφο και κατέληξα στο υπόγειο από ύψος 17 περίπου μέτρα διότι δεν ήλθε ο κλωβός με συνέπεια να τραυματιστώ πολύ σοβαρά. .........................
14. Είναι πραγματικό γεγονός ότι άνοιξαν οι πόρτες του ανελκυστήρα στον τρίτο όροφο και ο κλωβός δεν ήταν εκεί με συνέπεια να πέσω στο κενό καθότι ήμουν ο πρώτος μπροστά στις πόρτες και όταν άνοιξαν αυτές ήταν σκοτεινά και δεν πρόσεξα αλλά ούτε και διανοήθηκα ότι μπορούσαν να ανοίξουν οι πόρτες χωρίς να είναι εκεί ο κλωβός. Ούτε άκουσα ότι συνέβηκε καμιά φορά για οποιοδήποτε ανελκυστήρα. Ο 3ος και 4ος όροφος που λειτουργεί το κέντρο διασκεδάσεως ενοικιάζεται από την εναγομένη 1 της οποίας διευθυντές και μόνοι μέτοχοι είναι οι εναγόμενοι 2 και
15. Επίσης οι εναγόμενοι 2 και 3 ενοικιάζουν και έχουν τα προσωπικά τους γραφεία και σε άλλους χώρους της πολυκατοικίας δηλαδή στο υπόγειο, στο ισόγειο και στον πρώτο όροφο όπου εξυπηρετούνται οι ίδιοι προσωπικά και οι πελάτες των για άλλες δουλειές πέραν της εναγομένης 1 και των πελατών της. ................................
16. Η ώρα 3:00 π.μ. περίπου αποφασίσαμε με το φίλο μου να αποχωρήσουμε. Πριν να πάμε στον ανελκυστήρα περάσαμε από την παρέα της φίλης μας Μαριάννας, την αποχαιρετίσαμε και προχωρήσαμε προς τον ανελκυστήρα για να κατεβούμε. Ο Δημήτρης πάτησε το κουμπί διότι στεκόταν δίπλα σε αυτό και εγώ λίγο αριστερά του. Αριστερά μου εμένα και πίσω μου όπως και πίσω του Δημήτρη και δεξιά του βρίσκονταν και άλλα άτομα μερικοί στέκονταν και κουβέντιαζαν άλλοι έπιναν τα ποτά τους και μερικοί χόρευαν. Το σίγουρο είναι ότι υπήρχε συνωστισμός και ο κόσμος ήταν σε κίνηση ακόμη και αυτοί που ίσως ανέμεναν τον ανελκυστήρα. Έστριβαν δεξιά αριστερά, πίσω, όπως και εμείς. Κανένας δεν στεκόταν ακίνητος.
17. Από ότι θυμάμαι πάτησε ο Δημήτρης το κουμπί που ήταν πιο κοντά του και επειδή καθυστερούσε να έλθει 1-2 λεπτά περίπου μετά το πάτησα και εγώ και σε λίγα δευτερόλεπτα όχι πέρα του λεπτού άνοιξαν οι πόρτες και κάνοντας ένα βήμα μπροστά έπεσα στο κενό διότι δεν ήλθε ο κλωβός. ................................
18. Σε κάποια στιγμή άνοιξαν οι πόρτες του ανελκυστήρα έβαλα το πόδι μου να μπω και έπεσα στο κενό κτυπώντας πάνω σε σίδερα, μηχανισμούς και άλλα αντικείμενα που ήταν εγκατεστημένα για τη λειτουργία του ανελκυστήρα ως επίσης και στους τοίχους γύρω από το πηγάδι και κατέληξα στο υπόγειο εγκλωβισμένος μέσα στα σίδερα, βαριά τραυματισμένος. Το ύψος που έπεσα ήταν περίπου 17 μέτρα και έπεσα από τον 3ο όροφο στο υπόγειο όπου εγκλωβίστηκα. Σημειώνω ότι στο χώρο έξω από τον ανελκυστήρα το φως ήταν πολύ χαμηλό όπως ακριβώς ο υπόλοιπος χώρος της δισκοθήκης αφού ο χώρος γύρω από τον ανελκυστήρα ήταν μέρος της δισκοθήκης. Εντός του ανελκυστήρα εκείνη τη στιγμή που έπεσα δεν υπήρχε καθόλου φως.» Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι επισκεπτόταν το χώρο 1-2 φορές το μήνα και έπαιρνε παραγγελία για χάρτινα είδη υγείας και για να πληρώνεται. Τον ανελκυστήρα περίμεναν 1-2 λεπτά αφού πάτησε το κουμπί ο Δημήτρης (Μ.Ε.7) αλλά επειδή δεν ερχόταν το πάτησε και ο ίδιος. Περίμεναν άλλα 30-40 δευτερόλεπτα, έκαμε ένα βήμα και βρέθηκε στο κενό. Κατά τη διάρκεια αυτών των 30-40 δευτερολέπτων, ανάφερε, δεν έβλεπε την πόρτα του ανελκυστήρα. Μιλούσε με το Δημήτρη και κάποιο Ανδρέα Χρυσοστόμου, τον οποίο εχαιρέτησε, γυρίζοντας το πρόσωπο του προς τα πίσω. Όταν εγύρισε προς τον ανελκυστήρα είδε τις πόρτες να ανοίγουν, έκανε ένα βήμα και έπεσε στο κενό. Τέλος αρνήθηκε ότι έσπρωξε την πόρτα να ανοίξει με το χέρι του ή με οποιοδήποτε άλλο βίαιο τρόπο. Η θέση του ήταν ότι οι πόρτες άνοιξαν μόνες τους, ισχυριζόμενος ότι εάν η συμπεριφορά του δεν ήταν ορθή θα τον έβγαζαν έξω οι άνθρωποι ασφαλείας που βρίσκονταν ένας στον 3ο όροφο, ένας στον 4ο όροφο και ένας στο ισόγειο. Για την υπεράσπιση και συγκεκριμένα για τους εναγόμενους 1, 2, 3 κατάθεσε ο διευθυντής των εναγομένων 1 κ. Ντίνος Κλεάνθους, ο οποίος ανάφερε ότι οι εναγόμενοι 1 δεν είναι ιδιοκτήτες του κτιρίου στο οποίο επεσυνέβη το ατύχημα αλλά διεξάγουν την επιχείρηση της στον 3ο και 4ο όροφο του κτιρίου, ενώ στον 1ο όροφο στεγάζονται τα γραφεία τους. Αναφέρθηκε στην εγκατάσταση του ανελκυστήρα από την εταιρεία Cyprus Waterworks Ltd το1998 (μετέπειτα LIFTECH LTD - εναγόμενη 4 και σήμερα KONE Elevators Ltd) και σε γραπτή συμφωνία που συνήψαν με την εταιρεία αυτή (και αργότερα με τη LIFTECH LTD) για μηχανολογικό έλεγχο του ανελκυστήρα ανά δεκαπενθήμερο καθόλη τη διάρκεια της λειτουργίας των εργασιών της εναγομένης 1 εταιρείας, όπως επίσης και την παροχή υπηρεσιών καθόλη τη διάρκεια του 24ώρου εφόσον κληθούν προς τούτο από τους εναγόμενους 1, εφόσον ήθελαν να είναι σίγουροι για την ασφάλεια των θαμώνων και να είναι βέβαιοι ότι ο ανελκυστήρας ήταν συνεχώς σε άριστη κατάσταση και απρόσκοπτη λειτουργία. Ο ανελκυστήρας δεν εξυπηρετούσε το 2ο όροφο του κτιρίου καθώς είχε προγραμματιστεί να εξυπηρετεί μόνο την εναγόμενη 1 εταιρεία. Κατά συνέπεια δεν υπήρχε τρόπος πρόσβασης (καθόδου ή ανόδου) με τον ανελκυστήρα από ή προς το 2ο όροφο. Ο ανά δεκαπενθήμερο μηχανολογικός έλεγχος εγένετο από τεχνικούς της εναγόμενης 4 εταιρείας οι οποίοι συμπλήρωναν έντυπο συντήρησης το οποίο υπέγραφε υπάλληλος της εναγόμενης 1 εταιρείας, οι οποίοι επλήρωναν για την επιδιόρθωση, συντήρηση και αντικατάσταση φθαρμένων εξαρτημάτων, εμπιστευόμενοι πλήρως όχι μόνο την εγκατάσταση αλλά και τη συντήρηση, επιδιόρθωση και λειτουργία του ανελκυστήρα στην εναγόμενη 4 εταιρεία (LIFTECH LTD) οι οποίοι ήσαν ειδικοί επί του θέματος και οι οποίοι ουδέποτε εισηγήθηκαν επιπλέον προσθήκες, αλλαγές, διαμόρφωση ή άλλη επίσκευή του ανελκυστήρα διαφορετική από τον τύπο του ανελκυστήρα που εισήχθη και εγκαταστάθηκε. Στις 13.3.2003 έγινε ο τελευταίος πριν το ατύχημα - που επεσυνέβη τρεις μέρες μετά - μηχανολογικός έλεγχος του ανελκυστήρα από τον τεχνικό των εναγομένων 4 Μιχάλη Πετρή. Ήταν ημέρα Πέμπτη κατά την οποία το club ήταν κλειστό και ο ανελκυστήρας χρησιμοποιήθηκε την Παρασκευή 14.3.2003 και το Σάββατο 15.3.2003, προτού επισυμβεί το ατύχημα τις πρώτες πρωινές ώρες της 16ης Μαρτίου
19. Κατά τον έλεγχο στις 13.3.2003 δεν διαπιστώθηκε οποιοδήποτε πρόβλημα στη λειτουργία του ανελκυστήρα και δεν χρειάστηκε οποιαδήποτε επιδιόρθωση. Ο ανελκυστήρας επίσης είχε ελεγχθεί από τον Μ.Ε.2 Σταύρο Λάμπρου του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας στις 24.9.1998, στις 15.1.2001 και στις 24.7.2002 (Τεκμήρια 17-19) χωρίς να υπάρξουν υποδείξεις αναφορικά με εξαρτήματα, το μηχανισμό του ανελκυστήρα ή την τοποθέτηση φρουρού έξω από τις πόρτες του ανελκυστήρα σε κάθε όροφο, παρά το γεγονός ότι για την ασφάλεια των θαμώνων ο κ. Κλεάνθους ανέφερε ότι είχε συμβληθεί με εταιρεία παροχής υπηρεσιών ασφάλειας, τρεις υπάλληλοι της οποίας παρείχαν υπηρεσίες ασφαλείας κατά την ημέρα του ατυχήματος (Κυριάκος Χατζηφιλίππου, Ανδρέας Γρηγορίου και Αλέξης Καλλής), δύο εκ των οποίων επέβλεπαν στον 3ο και 4ο όροφο και ένας στην είσοδο του κτιρίου στο ισόγειο. Τη νύκτα του ατυχήματος και μέχρι τις 3:00 το πρωί ο ανελκυστήρας χρησιμοποιήθηκε από αρκετά άτομα χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα. Ο ίδιος πληροφορήθηκε για το ατύχημα ενώ βρισκόταν στο σπίτι του - αφού έφυγε από το club γύρω στις 1:00 - από τον εναγόμενο 2 στις 3:30 το πρωί και κατέφθασε στο χώρο στις 4:00 το πρωί. Κατά την αντεξέταση του ισχυρίστηκε ότι τα μικροβουλώματα που ευρίσκονται στις θύρες του ασανσέρ δεν επηρεάζουν τη λειτουργία ούτε και φρόντισε να μάθει από πού προήλθαν αυτά. Στη συνέχεια ισχυρίστηκε κατά την αντεξέταση του ότι ο ενάγων «καταβάλλοντας κάποια δύναμη» άνοιξε την πόρτα του ανελκυστήρα προτού ο κλωβός φθάσει στον 3ο όροφο, κάτι που δεν αντιλήφθηκαν οι φρουροί ασφαλείας γιατί δεν ήταν σε θέση να δουν από εκεί που ευρίσκοντο όπως του είπαν. Τέλος ανέφερε ότι δεν ένιωθε καλά να επισκεφθεί τον τραυματισθέντα ενάγοντα στο Νοσοκομείο και τόνισε χαρακτηριστικά ότι για τον ίδιο είναι ξεκάθαρο όπως το γεγονός ότι ο ήλιος ανατέλλει από την ανατολή, ότι η πόρτα του ανελκυστήρα δεν ανοίγει ποτέ μόνη της. Για τους εναγόμενους 4 (LIFTECH LTD) κατέθεσαν δύο μάρτυρες. Ο τεχνικός Μιχάλης Πετρής που διεξήγαγε τον έλεγχο του ανελκυστήρα στις 13.3.2003 και ο Γενικός Διευθυντής Στέλιος Αναστασιάδης. O επί 17 χρόνια τεχνικός ανελκυστήρων στο τμήμα συντήρησης της εναγόμενης 4 εταιρείας Μιχάλης Πετρής καταθέτοντας ενόρκως ανέφερε ότι το συγκεκριμένο ανελκυστήρα τόσο πριν το ατύχημα (από τη μέρα της εγκατάστασης του) όσο και μέχρι σήμερα συντηρεί και ελέγχει ο ίδιος. Το ίδιο έπραξε και στις 13.3.2003 (ημέρα Πέμπτη, κατά τη διάρκεια της ημέρας που δεν λειτουργεί το club). Κατά τη συντήρηση έγινε σχολαστικός και λεπτομερής (εξηγώντας τη διαδικασία που ακολούθησε) έλεγχος ο οποίος περιελάμβανε: (α) έλεγχο, καθαρισμό και ρύθμιση της λειτουργίας των θυρών του ανελκυστήρα και των άλλων στοιχείων του φρεατίου (β) έλεγχο και καθαρισμό των φρεατίων του πυθμένα του πηγαδιού του ανελκυστήρα (γ) έλεγχο και καθαρισμό του μηχανοστασίου, δηλαδή του πίνακα ελέγχου του ανελκυστήρα και της μηχανής του ανελκυστήρα. Ουδέποτε προέβη σε τροποποιήσεις, επεμβάσεις ή μετατροπές σε εργοστασιακά εξαρτήματα του ανελκυστήρα τα οποία είναι ελεγχόμενα και σημασμένα από το εργοστάσιο με βάση το Ευρωπαϊκό πρότυπο. Λόγω της ιδιομορφίας του χώρου - αφού ο ανελκυστήρας στον 3ο όροφο ανοίγει απευθείας στο χώρο διασκέδασης - εύρισκε πάνω στους μηχανισμούς των θυρών αποτσίγαρα, κουτιά τσιγάρων, σπασμένα γυαλιά από ποτήρια και πιάτα, χαρτομάντιλα, κλειδιά, ακόμη και κομμάτια κινητών τηλεφώνων, κάτι που απαιτούσε σχολαστικό έλεγχο αφού τέτοια αντικείμενα πέφτουν στο φρεάτιο όταν είναι η καμπίνα σ΄ ένα όροφο με ανοικτές τις θύρες από το διάκενο των 3 cm του κατωφλιού της καμπίνας και του κατωφλιού της εξωτερικής θύρας και θα έπρεπε να καθαριστούν σχολαστικά οι μηχανισμοί, οι επαφές και τα μανταλώματα των θυρών. Κατέθεσε τέλος έντυπο συντήρησης το οποίο ο ίδιος συμπλήρωσε μετά τη συντήρηση στις 13.3.2003 (Τεκμήριο 21). Στις 17.3.2003 στην παρουσία της Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής σε έλεγχο που έγινε είδε ότι το λαμάκι μηχανισμού της εξωτερικής θύρας ήταν στραβωμένο προς την κατεύθυνση της φοράς που ανοίγει η θύρα του ανελκυστήρα, με αποτέλεσμα αν τραβούσες ή έσπρωχνες με σχετική ή κάποια δύναμη τη θύρα για να ανοίξει, αυτή θα άνοιγε. Το σύστημα επαναφοράς της θύρας λειτουργούσε κανονικά, δηλαδή μόλις άφηνες τη θύρα αυτή έκλεινε και το μάνταλο μαντάλωνε κανονικά. Για να ανοίξει η θύρα του ανελκυστήρα θα έπρεπε - σύμφωνα με το μάρτυρα - οπωσδήποτε κάποιος να ασκούσε δύναμη σ΄ αυτήν (δηλαδή να την τραβήξει ή να την σπρώξει). Ο μηχανισμός του μαντάλου στις 13.3.2003 που ο μάρτυρας έκανε συντήρηση λειτουργούσε κανονικά (ασφάλιζε και το λαμάκι δεν ήταν στραβωμένο) και δεν χρειάστηκε να επιδιορθώσει ή να αντικαταστήσει οποιοδήποτε εξάρτημα. Τα ελαφρά κτυπήματα, βουλώματα ή γδαρσίματα στη θύρα του ανελκυστήρα δεν είχαν καμιά απολύτως επίπτωση στη σωστή και ασφαλή λειτουργία του ανελκυστήρα. Τέλος ο μάρτυρας εξήγησε ότι για να ανοίξουν οι εξωτερικές θύρες του ορόφου του ανελκυστήρα πρέπει ο κλωβός να ευρίσκεται στο όροφο οπότε ο μηχανισμός των θυρών του κλωβού συμπαρασύρει (ανοίγει) τις αντίστοιχες θύρες ορόφου. Επιπλέον υπάρχει μηχανισμός ενδασφάλισης και σε καμιά περίπτωση δεν είναι δυνατό ή εφικτό, πατώντας το κουμπί κλήσης του ανελκυστήρα να ανοίξουν οι θύρες του ορόφου χωρίς να ευρίσκεται εκεί η καμπίνα. Αυτό γιατί η ενδασφάλιση των θυρών είναι μηχανική και επιτυγχάνεται με το σύστημα επαναφοράς και το μαντάλι, ενώ το κουμπί κλήσης είναι συνδεδεμένο ηλεκτρολογικά με τον πίνακα ελέγχου στο μηχανοστάσιο. Κατά την αντεξέταση του απέδωσε το ατύχημα όχι σε υπαιτιότητα του ανελκυστήρα αλλά στον ανθρώπινο παράγοντα, δηλαδή σπρώξιμο των θυρών για να ανοίξουν και κράτημα τους χωρίς να είναι ο κλωβός στη θέση του. Ο Γενικός Διευθυντής της εναγόμενης 4 εταιρείας μηχανολόγος-μηχανικός κ. Στέλιος Αναστασιάδης, εργάστηκε 4 χρόνια στην Α.Η.Κ. και από το 1983 εργοδοτήθηκε στην εναγόμενη 4, της οποίας από το 1997 είναι γενικός διευθυντής. Έχει - όπως ανάφερε - πολυετή πείρα στον τομέα των ανελκυστήρων και έχει συμμετάσχει σε πολλά σεμινάρια και έτυχε εκπαίδευσης σε εργοστάσια κατασκευής ανελκυστήρων στο εξωτερικό. Αφού αναφέρθηκε στις τεχνικές προδιαγραφές του ανελκυστήρα που είναι σύμφωνες με το πρότυπο ΕΝ 81-1 στο οποίο στηρίζεται η Ευρωπαϊκή οδηγία για τους ανελκυστήρες 95/16/ΕC, ανέφερε ότι ο μηχανισμός ασφάλισης της θύρας ορόφου έχει περάσει επιτυχή έλεγχο στατικής δοκιμής φορτίου σταδιακά αυξανόμενου μέχρι 1000 Ν για διάστημα 300 δευτερολέπτων, και δυναμικής δοκιμής στην κατεύθυνση ανοίγματος της θύρας με δύναμη κρούσης που αντιστοιχεί με κρούση συμπαγούς μάζας 4 κιλών που πέφτει με ελεύθερη πτώση από ύψος μισού μέτρου. Επανέλαβε τα περί συμφωνίας με τους εναγόμενους 4 για συντήρηση του ανελκυστήρα αντί μια φορά το μήνα σε δύο φορές το μήνα, ανά δεκαπενθήμερο. Λόγω της ιδιομορφίας του χώρου και της συμπεριφοράς των θαμώνων του κέντρου - ανέφερε - «η συνήθης κατάσταση που ευρίσκαμε τον ανελκυστήρα ήταν τέτοια που απαιτούσε το σχολαστικό καθάρισμα και έλεγχο των θυρών και κατ΄ επέκταση των επαφών και μανταλωμάτων». Στις 16.3.2003 - ημερομηνία που έγινε το ατύχημα - από την ώρα που άρχισε η λειτουργία του κέντρου αναψυχής μέχρι και την ώρα του ατυχήματος, κατά ή περί τις 3:00 πμ., ο ανελκυστήρας λειτουργούσε κανονικά και χρησιμοποιήθηκε από θαμώνες χωρίς να παρουσιαστεί οποιοδήποτε πρόβλημα. Ο μόνος τρόπος - επανέλαβε ο μάρτυρας - για να ανοίξει η θύρα στον όροφο χωρίς να είναι εκεί ο κλωβός, είναι με την άσκηση τέτοιας δύναμης επί της θύρας του ορόφου που να υπερνικήσει το μεταλλικό έλασμα πάνω στο οποίο ασφαλίζει το μάνταλο που ευρίσκεται στο μηχανισμό της θύρας του ορόφου. Κατά συνέπεια χωρίς ανθρώπινη επέμβαση η θύρα ορόφου δεν μπορούσε να ανοίξει χωρίς να είναι εκεί ο κλωβός. Ο ίδιος μάρτυρας διαπίστωσε στις 16.3.2003 όταν εκλήθη στο μέρος ότι η θύρα ορόφου άνοιγε με κάποια δύναμη αλλά το σύστημα επαναφοράς λειτουργούσε και επανέφερε την πόρτα σε κλειστή θέση. Απέδωσε τη βλάβη στο μηχανισμό της θύρας του ορόφου σε ανθρώπινο παράγοντα (άσκηση δύναμης και βίας σε μια προσπάθεια να παραβιαστεί η θύρα ορόφου του ανελκυστήρα) κατά τη συγκεκριμένη ημέρα και ώρα του δυστυχήματος αφού στις 13.3.2003 μέχρι και την ώρα του δυστυχήματος δεν είχαν οποιαδήποτε κλήση για βλάβη του ανελκυστήρα που εχρειάζετο επιδιόρθωση. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας ανάφερε ότι οι θύρες του ορόφου έκλεισαν για να κατέλθει ο ανελκυστήρας στο ισόγειο μετά την πτώση του ενάγοντα. Κατά συνέπεια με φθαρμένο, ζαβωμένο το λαμάκι (μάνταλο) ο κλωβός λειτούργησε κανονικά και αυτό επιβεβαιώνει επίσης ότι για να μείνουν ανοικτές οι θύρες ορόφου θα έπρεπε κάποιος να τις κρατεί ανοικτές άλλως θα έκλειναν. Αυτό το τεστ έγινε στην παρουσία του μάρτυρα από κρατικούς λειτουργούς. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Aυτή είναι η μαρτυρία την οποία το Δικαστήριο έχει ενώπιον του, την οποία οφείλει να αξιολογήσει και να καταλήξει στα συμπεράσματα του όσον αφορά τις συνθήκες του ατυχήματος. Δεν υπάρχει ουσιαστική διαφωνία ως προς τα γεγονότα όπως τα αφηγήθηκαν ο ενάγων και οι αυτόπτες μάρτυρες (Κυριτσόπουλος - Πρωτοπαπά). Αυτό που ουσιαστικά καλείται να αποφασίσει το Δικαστήριο είναι κατά πόσο το ατύχημα οφείλετο στο στραβωμένο μάνταλο (μηχανισμός ασφάλειας ανοίγματος θυρών) ή σε άλλες πράξεις ή παραλείψεις των διαδίκων. Αποδεχόμενος ουσιαστικά τη μαρτυρία του ειδικού εμπειρογνώμονα μάρτυρα Μ.Ε.2 κ. Σταύρου Λάμπρου η οποία ενισχύεται από τη μαρτυρία όλων των λοιπών μαρτύρων των εναγομένων έχω καταλήξει στα ακόλουθα ευρήματα: (α) Ο ανελκυστήρας ήταν σύμφωνος με τις Ευρωπαϊκές προδιαγραφές και εσυντηρείτο τακτικά και σχολαστικά λόγω της ιδιαιτερότητας που παρουσίαζε ο χώρος που εξυπηρετούσε και οι κανόνες ασφάλειας. (β) Στις 13.3.2003 (ημέρα Πέμπτη) έγινε ο τελευταίος μηχανολογικός έλεγχος και έλεγχος συντήρησης από το μάρτυρα των εναγομένων 4 Μιχάλη Πετρή, του οποίου τη μαρτυρία δέχομαι ανεπιφύλακτα, ο οποίος δεν διαπίστωσε βλάβη στο συγκεκριμένο μάνταλο του μηχανισμού ασφάλειας ανοίγματος των θυρών. (γ) Στις 17.3.2003 μετά το ατύχημα διαπιστώθηκε ότι το μεταλλικό εξάρτημα πάνω στο οποίο ασφαλίζει το ηλεκτρομηχανικό μάνταλο στην κλειστή θέση της θύρας ήταν στραβωμένο προς τη φορά που ανοίγουν οι θύρες και παρουσίαζε κλίση 25° περίπου. (δ) Από το στράβωμα του μάνταλου δεν υπήρχε δυνατότητα μηχανισμού ασφάλειας ούτως ώστε να μην ανοίγουν με ηθελημένο ή αθέλητο σπρώξιμο οι θύρες στον 3ο όροφο του κτιρίου όταν ο κλωβός δεν βρισκόταν στη θέση του. (ε) Με σπρώξιμο ενός μέσου ανθρώπου (300 Ν) από αριστερά προς τα δεξιά, οι θύρες άνοιγαν ενώ αντίθετα αν λειτουργούσε ο μηχανισμός ασφάλειας (δεν ήταν στραβωμένο το μάνταλο) εχρειάζετο χρήση βίας πολλών ανθρώπων (πέραν των 1000 Ν) για μεγάλο χρονικό διάστημα για να ανοίξουν οι θύρες. (στ) Η προσπάθεια ανοίγματος των θυρών μπορούσε να ήταν συνειδητή (σπρώξιμο, πίεση, τράβηγμα κλπ.) ή εντελώς τυχαία σε περίπτωση συνωστισμού, σπρωξίματος των θαμώνων και κάποιος να έπεφτε πάνω στις θύρες του ανελκυστήρα προτού έρθει ο κλωβός με φορά από αριστερά προς τα δεξιά. (ζ) Εάν αυτός που επενέβαινε ηθελημένα ή αθέλητα σπρώχνοντας και τραβώντας ή πέφτοντας στις θύρες σταματούσε να το πράττει, οι θύρες θα έκλειναν πάλι. (η) Μετά το ατύχημα ο ανελκυστήρας λειτούργησε κανονικά. Οι θύρες του ανελκυστήρα έκλεισαν μετά την πτώση του ενάγοντα και ο κλωβός βρέθηκε στο ισόγειο από τον Κυριτσόπουλο, ενώ για να βρεθεί ο ενάγων στον πάτο του πηγαδιού του ανελκυστήρα (και όχι στην οροφή της καμπίνας) ο κλωβός κατά τη στιγμή της πτώσης του ήταν ακινητοποιημένος στον 4ο όροφο, πράγμα που καταδεικνύει παραβίαση των θυρών του 3ου ορόφου. (θ) Οι θύρες του ανελκυστήρα δεν ανοίγουν χωρίς εξωτερική ανθρώπινη επέμβαση αν ο κλωβός δεν ευρίσκεται στη θέση του. Χρειάζεται πολύ λιγότερη προσπάθεια όταν ο μηχανισμός ασφάλειας (μάνταλο) δεν λειτουργεί κανονικά και πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια όταν ο μηχανισμός ασφάλειας (μάνταλο) λειτουργεί κανονικά. (ι) Είναι διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι το στράβωμα των 25° στο μηχανισμό ασφάλειας ανοίγματος των θυρών του ανελκυστήρα προέκυψε από ανθρώπινη βία που ασκήθηκε στις θύρες του ανελκυστήρα μεταξύ 14ης Μαρτίου 2003 και τις πρώτες πρωινές ώρες της 16ης Μαρτίου 2003 που επεσυνέβη το ατύχημα. (κ) Ο ανελκυστήρας χρησιμοποιήθηκε τη νύκτα της 14ης Μαρτίου 2003 και τη νύκτα της 15ης Μαρτίου μέχρι τις 2:30 το πρωί της 16ης Μαρτίου που επεσυνέβη το ατύχημα επανειλημμένες φορές, πολύ πιθανόν με στραβωμένο μάνταλο χωρίς όμως να επισυμβεί ατύχημα. Κατά συνέπεια η ανθρώπινη επέμβαση επί των θυρών ήταν καταλυτική σαν η κύρια αιτία του ατυχήματος και όχι η μηχανική κατάσταση του ανελκυστήρα. Ο ανελκυστήρας εγκαταστάθηκε 5 χρόνια πριν το ατύχημα (βλέπε μαρτυρία Στέλιου Αναστασιάδη) από την εταιρεία LIFTECH (εναγόμενη 4) η οποία ήταν μια εξειδικευμένη, αξιόπιστη και έμπειρη εταιρεία στον τομέα εγκατάστασης και συντήρησης ανελκυστήρων και ήταν ο τύπος του ανελκυστήρα σύμφωνα με την εναγόμενη 4 που εισηγήθηκαν στην εναγόμενη 1, λαμβανομένων υπόψη του χώρου και των σκοπών για τους οποίους θα εχρησιμοποιείτο, πληρούσε δε τις προδιαγραφές και τα πρότυπα που εμφανίζονται στο Τεκμήριο 23 (Safety Rules for the Construction and installation of lifts). Ο συγκεκριμένος ανελκυστήρας από την εγκατάσταση του μέχρι και την ημερομηνία του ατυχήματος ουδέποτε παρουσίασε ουσιαστικό πρόβλημα αντικατάστασης εξαρτημάτων, σοβαρών βλαβών κλπ. (βλέπε μαρτυρία Ντίνου Κλεάνθους και Στέλιου Αναστασιάδη) ούτε και είχε παρουσιάσει βλάβη (στράβωμα) στο μηχανισμό ασφάλειας ανοίγματος των θυρών. Ο μηχανισμός ενδασφάλισης που διέθετε δεν επέτρεπε στις θύρες του ορόφου να ανοίξουν αν ο κλωβός δεν ευρίσκετο στο συγκεκριμένο όροφο. Ετύγχανε συντήρησης ανά 15ήμερο όπου εγίνετο σχολαστικός μηχανολογικός έλεγχος και καθαρισμός των μηχανισμών ασφαλείας, κατόπιν συμφωνίας εναγομένων 1 και εναγομένων 4 όπως διεξάγεται τέτοιος έλεγχος ανά 15ήμερο αντί κάθε μήνα. Ο επιθεωρητής ασφάλειας του Υπουργείου Εργασίας Σταύρος Λάμπρου έκανε τον τελευταίο πριν το ατύχημα έλεγχο στον ανελκυστήρα στις 4.7.2002, 8½ δηλαδή μήνες πριν και διαπίστωσε ότι ο ανελκυστήρας διέθετε όλες τις προδιαγραφές ενός καινούργιου ανελκυστήρα και δεν αναμένετο κύρια εξαρτήματα του (θύρες, μάνταλα κλπ.) να υποστούν φθορά με φυσιολογική λειτουργία μέσα σε 8 ½ μήνες. Από τα όσα έχω παραθέσει ανωτέρω ελέγχεται σοβαρά ως προς την ορθότητα της η μαρτυρία του ενάγοντα και των Κυριτσόπουλου - Παπαθωμά ότι οι θύρες του ανελκυστήρα άνοιξαν από μόνες τους χωρίς ανθρώπινη επέμβαση. Η μαρτυρία αυτή είναι αντίθετη και/ή ασυμβίβαστη και/ή αντιφατική με τους λοιπούς μάρτυρες και τα αντικειμενικά ευρήματα των εμπειρογνωμόνων μετά το ατύχημα. Έστω και αν ο μηχανισμός ασφάλειας δεν λειτουργούσε κανονικά (στράβωμα μάνταλου κατά 25°) η ανθρώπινη ηθελημένη ή αθέλητη επέμβαση για άνοιγμα των θυρών χωρίς ο κλωβός να ευρίσκεται στη θέση του πρέπει να θεωρείται βέβαιη. Τα ερωτήματα όμως που τίθενται στο Δικαστήριο προς απάντηση είναι ουσιαστικά δύο. (α) Υπήρξε προηγούμενη του ατυχήματος ηθελημένη ή αθέλητη προσπάθεια επέμβασης επί των θυρών που επέφερε το στράβωμα του μάνταλου (μηχανισμού ασφάλειας ανοίγματος θυρών ανελκυστήρα) και από ποιους; (β) Κατά τη στιγμή του ατυχήματος υπήρξε ηθελημένη ή αθέλητη προσπάθεια επέμβασης για άνοιγμα των θυρών του ανελκυστήρα και από ποιους; Με έχουν προβληματίσει σοβαρά οι απαντήσεις των δύο αυτών ερωτημάτων οι οποίες ουσιαστικά θα καθορίσουν και την ευθύνη ενός εκάστου των διαδίκων στο ατύχημα. Ενώπιον του Δικαστηρίου υπάρχει η μαρτυρία του ενάγοντα, του Κυριτσόπουλου και της Παπαθωμά που επιμένουν ότι οι πόρτες άνοιξαν από μόνες τους. Επίσης υπάρχει μαρτυρία τόσο του ενάγοντα όσο και του Κυριτσόπουλου ότι την ώρα που άνοιγαν οι πόρτες δεν έβλεπαν προς τον ανελκυστήρα αλλά ο μεν Κυριτσόπουλος γύρισε για να χαιρετίσει κάποιο φίλο του και το ίδιο έκανε και ο ενάγοντας (σύμφωνα με τη δική του μαρτυρία). Η Παπαθωμά δεν αντιλήφθηκε το ατύχημα παρά μισή ώρα αργότερα, δεν ήταν σε θέση να δει από τη θέση που βρισκόταν αλλά οι θύρες του ανελκυστήρα δεν άνοιξαν σιγά-σιγά αλλά κανονικά. Υπήρχαν όμως και οι ακόλουθες μαρτυρίες των ιδίων (ενάγοντα, Κυριτσόπουλου, Παπαθωμά αλλά και των λοιπών μαρτύρων) που επίσης επιβάλλεται να αξιολογηθούν για να καταλήξει το Δικαστήριο σε ασφαλή συμπεράσματα. (α) Ο ανελκυστήρας καθυστέρησε να έλθει στον 3ο όροφο όταν εκλήθη αρχικά από τον Κυριτσόπουλο και στη συνέχεια από τον ενάγοντα (σύμφωνα με την Παπαθωμά στην κατάθεση της 5 λεπτά και στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία της 2-3 λεπτά και σύμφωνα με τον Κυριτσόπουλο 2 λεπτά). (β) Η καθυστέρηση στην άφιξη του ανελκυστήρα (που θα ανερχόταν στον 4ο όροφο και στη συνέχεια θα κατέβαινε στον 3ο όροφο) προκάλεσε αδημονία στους ενάγοντα - Κυριτσόπουλο που τον ανέμεναν για αρκετή ώρα (και ήταν οι μόνοι που τον ανέμεναν, αφού οι λοιποί θαμώνες είχαν γυρισμένη πλάτη προς τον ανελκυστήρα) με αποτέλεσμα να ξαναπατήσει το κουμπί κλήσης ο ενάγων μετά την κλήση από τον Κυριτσόπουλο. (γ) Οι ενάγων - Κυριτσόπουλος ήταν 30 έως 40 ή 50 cm μπροστά από τις θύρες του ανελκυστήρα αναμένοντας τον και κανένας άλλος άνθρωπος δεν μπορούσε να παρεμβληθεί μεταξύ τους και του ανελκυστήρα κατά τον ουσιώδη χρόνο. (δ) Πίσω δεξιά και αριστερά από τους ενάγοντα - Κυριτσόπουλο υπήρχαν θαμώνες που διασκέδαζαν, μιλούσαν και χόρευαν οι περισσότεροι (αν όχι όλοι) με γυρισμένη την πλάτη προς τον ανελκυστήρα, αλλά κανένας πλην των δύο (ενάγοντα - Κυριτσόπουλου) δεν ανέμενε τον ανελκυστήρα για να κατέλθει στο ισόγειο ή τουλάχιστον οι ίδιοι δεν ήξεραν αν κάποιος από τους θαμώνες που ήσαν γύρω τους ανέμενε τον ανελκυστήρα για να κατέλθει στο ισόγειο. (ε) Δεν υπήρχε φρουρός ασφάλειας κοντά στις θύρες του ανελκυστήρα. Υπήρχε φρουρός ασφαλείας στο χώρο εστίασης του 3ου ορόφου με καθήκον να επιβλέπει την τάξη και να διασφαλίζει την ασφάλεια των θαμώνων. (στ) Η μεγαλύτερη προσέλευση θαμώνων στο club παρατηρείται τις βραδινές ώρες Σαββάτου όπως ήταν η 15η Μαρτίου 2003 και το βράδυ του ατυχήματος στο club υπήρχαν αρκετά άτομα προκαλώντας συνωστισμό στο χώρο εστίασης. Κατά τον ουσιώδη χρόνο που ήταν 1 - 1 ½ ώρα πριν την ώρα κλεισίματος του club δεν υπήρχε συνωστισμός μπροστά στον ανελκυστήρα από άτομα που θα αποχωρούσαν. (ζ) Κατά την ώρα του ατυχήματος ο κλωβός ακινητοποιήθηκε στον 4ο όροφο (βλέπε μαρτυρία Μ.Ε.2 Σταύρου Λάμπρου). Στη συνέχεια και αφού έκλεισαν οι θύρες του 3ου ορόφου μετά την πτώση του ενάγοντα στο πηγάδι ο ανελκυστήρας κατήλθε στο ισόγειο (βλέπε μαρτυρία Κυριτσόπουλου). (η) Ήταν σύνηθες φαινόμενο σύμφωνα με τη μαρτυρία του κ. Μιχάλη Πετρή οι θαμώνες να προκαλούν ζημιές στις θύρες του ανελκυστήρα (μικρά βουλώματα) και να τοποθετούν στους μηχανισμούς αποτσίγαρα, κουτιά τσιγάρων, σπασμένα γυαλιά, ποτήρια, πιάτα, χαρτομάντιλα, κλειδιά και άλλα αντικείμενα τα οποία εκαθαρίζοντο σχολαστικά γιατί υπήρχε κίνδυνος να πέσουν στο φρεάτιο και να προκαλέσουν προβλήματα στη λειτουργία του ανελκυστήρα. Ασύνηθες, απρόβλεπτο και εξωπραγματικό ήταν οι θαμώνες μέσα σε 48 ώρες να προκαλέσουν βλάβη στο μάνταλο του μηχανισμού ασφάλειας ανοίγματος των θυρών του ανελκυστήρα και να καταστήσουν με λιγότερη προσπάθεια ευκολότερο το άνοιγμα των θυρών του ανελκυστήρα με το χέρι. Οι διαπιστώσεις μου αυτές βασισμένες κυρίως στη μαρτυρία του ενάγοντα, του Κυριτσόπουλου και της Παπαθωμά, οδηγούν στο συμπέρασμα προς απάντηση των πιο πάνω ερωτημάτων ότι η βλάβη σύμφωνα με τη μαρτυρία που παρέθεσα στο μηχανισμό ασφάλειας πιθανότατα δεν προκλήθηκε το βράδυ της 15ης Μαρτίου 2003 αλλά μεταξύ 14ης Μαρτίου 2003 και της ώρας του ατυχήματος της 16ης Μαρτίου 2003 από άγνωστα άτομα και για άγνωστο λόγο που επενέβησαν βίαια επί των θυρών του ανελκυστήρα στον 3ο όροφο. Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα έχω καταλήξει στο μοναδικό λογικό συμπέρασμα εν όψει της υπάρχουσας μαρτυρίας ότι μόνον ο ενάγων θα μπορούσε να προκαλέσει με ηθελημένη (και όχι αθέλητη) ενέργεια του (σπρώξιμο, πίεση, τράβηγμα) το άνοιγμα των θυρών. Η θέση μου αυτή εδράζεται στο γεγονός ότι ο Κυριτσόπουλος ήταν πιο πίσω του (κατά συνέπεια δεν μπορούσε να προβληθεί μεταξύ ανελκυστήρα και ενάγοντα για να ασκήσει πίεση στις θύρες του ανελκυστήρα) αφού από τη μαρτυρία δέχομαι ότι είναι αδύνατο οι θύρες να ανοίξουν από μόνες τους και κατά τον ουσιώδη χρόνο γύρισε προς το μέρος της Παπαθωμά για να την χαιρετήσει, ο ίδιος ο ενάγων αδημονούσε για την έλευση του ανελκυστήρα (γι΄ αυτό ξαναπάτησε το κουμπί κλήσης του ανελκυστήρα) και κανένας άλλος - πλην του ιδίου - θα μπορούσε να παρεμβληθεί μεταξύ του ιδίου και του ανελκυστήρα για να ασκήσει την απαιτούμενη βία για άνοιγμα των θυρών πριν την έλευση του κληθέντος κλωβού. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να λεχθεί ότι είναι αντιφατική η μαρτυρία των Κυριτσόπουλου, Παπαθωμά με αυτή τον ενάγοντα ο οποίος σύμφωνα με τους δύο πρώτους δεν γύρισε να χαιρετίσει φεύγοντας την Παπαθωμά ενώ ο ίδιος ισχυρίζεται ότι εγύρισε και μιλούσε με το Δημήτρη και κάποιο άλλο πρόσωπο και ότι η προσοχή οτυ δεν ήταν στις θύρες του ανελκυστήρα. Η αδημονία του όμως, το ξαναπάτημα του κουμπιού του ανελκυστήρα που αργούσε να έρθει, διαψεύδει τη θέση αυτή του ενάγοντα. Εφόσον όμως το μάνταλο ήταν στραβωμένο και δεν χρειαζόταν μεγάλη άσκηση βίας επί των θυρών αλλά αρκούσε δύναμη 300 Ν (ενός μέσου ανθρώπου) εκφράστηκε η θέση από τον εμπειρογνώμονα κ. Σταύρο Λάμπρου ότι οι θύρες πιθανόν να άνοιξαν από ασυνείδητο (αθέλητο) σπρώξιμο κάποιου προσώπου που έπεφτε πάνω τους μετά από συνωστισμό ή σπρωξίματα των θαμώνων του club. Η θέση αυτή όμως δεν μπορεί να αποτελέσει εύρημα του Δικαστηρίου, δεν εδράζεται στη μαρτυρία ούτε αντέχει στον έλεγχο της λογικής. Κανένας μάρτυρας δεν αναφέρεται σε σπρωξίματα των θαμώνων που ήταν πέριξ των ενάγοντα - Κυριτσόπουλου, αντίθετα οι δύο χαιρετούν τους φίλους τους έτοιμοι να αναχωρήσουν, πολύ πριν την ώρα που συνήθως αποχωρούν οι θαμώνες και δημιουργείται συνωστισμός γύρω στις 4:00 το πρωί (σύμφωνα με την Παπαθωμά μόνο ο Κυριτσόπουλος τη χαιρετά γυρίζοντας προς το μέρος της. Εκείνη τη στιγμή που ο Κυριτσόπουλος χαιρετά την Παπαθωμά τι έκανε ο ενάγων;) η δε Παπαθωμά ούτε καν αντιλαμβάνεται την πτώση του ενάγοντα, πριν περάσει μισή ώρα και η ίδια αποφασίσει να εγκαταλείψει το club. Παράλληλα αν το άνοιγμα των θυρών οφείλετο σε αθέλητο πέσιμο κάποιου προσώπου επί των θυρών είτε γιατί σπρώχθηκε, είτε για οποιοδήποτε άλλο λόγο, η λογική αλλά και η μαρτυρία που έχω ενώπιον μου δεν υπαγορεύουν ότι οι θύρες του ανελκυστήρα θα άνοιγαν (εξαρτάται από τη φορά που θα έπεφτε το πρόσωπο), πολύ δε περισσότερο ότι θα παρέμειναν ανοικτές για να χωρέσουν το ανθρώπινο σώμα να εισχωρήσει και να πέσει στο κενό χωρίς να συγκρατούνται ανοικτές. Έγινε προσπάθεια από τον Κυριτσόπουλο να αναφέρει στο Δικαστήριο ότι πέφτοντας ο ενάγων ο ίδιος έσκυψε στο πηγάδι αφήνοντας να νοηθεί ότι οι θύρες του ανελκυστήρα για κάποιο χρονικό διάστημα τουλάχιστον ήσαν ανοικτές. Αν πράγματι οι θύρες του ανελκυστήρα παρέμειναν ανοικτές (για να επιτρέψουν στον Κυριτσόπουλο να σκύψει και να φωνάξει στον ενάγοντα) πώς ο ίδιος αμέσως μετά κατεβαίνοντας στο ισόγειο από τις σκάλες βρήκε τον κλωβό του ανελκυστήρα εκεί; Είναι βέβαιο λοιπόν ότι οι θύρες του ανελκυστήρα έκλεισαν, μετά την πτώση του ενάγοντα, για να επιτρέψουν στον ακινητοποιημένο στον 4ο όροφο από το άνοιγμα κλωβό να κατέλθει στο ισόγειο, ή/και αν παρέμειναν για λίγο ανοικτές είναι γιατί κρατήθηκαν ανοικτές από τον Κυριτσόπουλο ο οποίος εμπόδιζε το κλείσιμο τους είτε με τα χέρια του είτε με το σώμα του. Ούτε η Παπαθωμά δεν λέει την αλήθεια ότι δήθεν ο κλωβός ήταν στον 3ο όροφο την ώρα που έφευγε. Ο κλωβός κατήλθε στο ισόγειο αφού έκλεισαν οι θύρες του 3ου ορόφου (μετά την πτώση του ενάγοντα) και εκεί ο Κυριτσόπουλος πατούσε το κουμπί για να μην μετακινηθεί και καταπλακώσει τον ενάγοντα, κρατώντας ανοικτές τις θύρες. Η νομική απόδειξη ενός γεγονότος δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια πιθανότητα άλλοτε περιορισμένη και άλλοτε, ανάλογα με τη μαρτυρία, ενισχυμένη. Το Δικαστήριο άλλωστε κρίνει και αποφασίζει σε αστικές υποθέσεις στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων (balance of probabilities). Στο ισοζύγιο λοιπών των πιθανοτήτων είναι το πλέον πιθανόν σενάριο ο ανελκυστήρας να ανοίχθηκε με ηθελημένη χρήση απλής βίας από τον αδημονούντα ενάγοντα και να κρατήθηκε ανοικτός ή τόσο ανοικτός για όσο χρειαζόταν ούτως ώστε ο βιαστικός ενάγων, κάνοντας ένα βιαστικό βήμα και μη προσέχοντας ότι αν υπήρχε ο κλωβός θα υπήρχε και φωτισμός, να καταπέσει στο κενό. Η ευθύνη των ιδιοκτητών του ανελκυστήρα οι οποίοι προσέλαβαν αξιόπιστους εγκαταστάτες και συντηρητές και ενήργησαν βάσει των συμβουλών τους περιορίζεται στο να πράττουν οτιδήποτε ένας μέσος συνετός και λογικός άνθρωπος (reasonable man) θα έπραττε ή δεν θα έπραττε: «The omission to do something which a reasonable man . would do, or the doing something which a prudent and reasonable man would not do.» (Haseldine v. C.A. Daw & Son Ltd and others