Μαρία Χαραλάμπους ν. Συνεργατική Οικοδομική Εταιρεία Δημοσίων Υπαλλήλων Κύπρου Λτδ, Αίτηση αρ.:1243/10, 6 Οκτωβρίου, 2011

(4)του περί Συνεργατικών Εταιρειών Νόμου (Ν.22/85, ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια) η αιτήτρια επιδιώκει την ακύρωση της διαιτητικής απόφασης που εξεδόθηκε εναντίον της στις 8.10.10 («η διαιτητική απόφαση»). Η διαιτητική απόφαση παρουσιάζεται να επιλύει διαφορά που προέκυψε μεταξύ των καθ'ων η αίτηση, ως δανειστών του πρωτοφειλέτη Μάριου Ολυμπίου, και της αιτήτριας, ως εγγυήτριας αυτού. Την διαιτητική απόφαση εξέδωσε ο διαιτητής Μιχαήλ Σεραφίδης. Οι λόγοι ακύρωσης της διαιτητικής απόφασης, ως αυτοί προσδιορίζονται στο δικόγραφο της αιτήτριας, συνοψίζονται ως εξής:

(1)Η διαιτητική απόφαση είναι παράνομη και αντίθετη με τις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης και της δίκαιης δίκης.

(2)Ο διαιτητής αγνόησε τις εισηγήσεις και τα αιτήματα της αιτήτριας και τελούσε υπό νομική και/ή πραγματική πλάνη.

(3)Ο διαιτητής εξέδωσε απόφαση παρά το ότι η συμφωνία δεν τερματίσθηκε.

(4)Ο διαιτητής εξέδωσε απόφαση παρά το ότι η αιτήτρια δεν έλαβε γνώση όλων των σχετικών με την υπόθεσή της εγγράφων και στοιχείων. Την αίτηση υποστηρίζει ένορκη δήλωση της αιτήτριας η οποία αναφέρει τα ακόλουθα: Κλήθηκε να παρουσιασθεί σε ακρόαση διαιτησίας ενώπιον του Μάριου Σεραφίδη, ως εγγυήτρια του πρώην συζύγου της και πρωτοφειλέτη Μάριου Ολυμπίου. Κατά τη διαδικασία ενώπιον του διαιτητή ημερ. 21.7.10, όπου, εκτός από την ίδια και το συνήγορό της, παρόντες ήσαν ο προρρηθείς Μάριος Ολυμπίου και η εκπρόσωπος των καθ'ων η αίτηση Μαρία Ψαρούδη, υπέβαλε γραπτό αίτημα όπως της δοθούν όλα τα σχετικά με την απαίτηση των καθ'ων η αίτηση έγγραφα ώστε να καθορίσει τη θέση της. Μεταξύ άλλων, ζήτησε να της δοθούν «

1. Αίτηση για εγγραφή της...ως μέλους της Συνεργατικής.
2. Αίτηση δανείου του κου Ολύμπιου/Συνημμένα σχέδια....
3. Ειδοποίηση τερματισμού που έχει αποσταλεί στον πρωτοφειλέτη και ενδεχομένως αν έχει αποσταλεί και στους εγγυητές...
4. Τυχόν αναστολές που δόθηκαν.» (τεκμήριο 1 στην ένορκη δήλωση αιτήτριας). Τα έγγραφα αυτά ουδέποτε της δόθηκαν παρά το ότι επανήλθε στο θέμα με την επιστολή της ημερ. 11.8.10 (τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση της αιτήτριας). Η διαδικασία ενώπιον του διαιτητή επαναλήφθηκε στις 15.9.
5. Τότε εμφανίσθηκε, συνοδευομένη και πάλιν από το συνήγορό της, ο οποίος ανέφερε πως αδυνατούσε να τοποθετηθεί επί της διαιτησίας εφ' όσον εξακολουθούσε να μην έχει όλα τα έγγραφα που ζήτησε. Ο συνήγορός της προσέθεσε πώς «από .τα στοιχεία που (τους) είχαν δοθεί φαίνεται ότι η σύμβαση δεν είχε τερματισθεί δεόντως και/ή καθόλου» και εισηγήθηκε την αναβολή της διαδικασίας ώστε να τους δοθούν και τα υπόλοιπα από τα ζητηθέντα στοιχεία (δείτε στην παρα. 4 της ένορκης δήλωσης της αιτήτριας). Ο διαιτητής όρισε νέα διαδικασία για τις 8.10.10 και ενημέρωσε τηλεφωνικώς το συνήγορό της. Αυτός, κατά την τηλεφωνική επικοινωνία του με το διαιτητή, του ανέφερε πώς εφ' όσον «φαίνεται ότι η συμφωνία δεν τερματίσθηκε δεόντως και/ή καθόλου δεν θα μπορούσε να προχωρήσει στην έκδοση απόφασης χωρίς να.δοθεί (στην ίδια) η ευκαιρία να προβάλ(ει) τις θέσεις (της) γραπτώς και σε λεπτομέρεια» (δείτε στην παρα. 5 της ένορκης δήλωσης της αιτήτριας). Παρά ταύτα ο διαιτητής προχώρησε στην έκδοση απόφασης εναντίον της ερήμην. Ας σημειωθεί πώς στην αίτηση είναι συνημμένο το κείμενο της διαιτητικής απόφασης το οποίο εξαντλείται στα εξής: «Κυρία, Μαρία Χαραλάμπους Αρσινόης 12Β ..05 Λακατάμεια Αναφέρομαι στην ειδοποίηση μου ημερομηνίας 21/07/2010, με την οποία σας καλούσα να παρευρεθείτε στη διαδικασία επίλυσης της διαφοράς της Συνεργατικής Οικοδομικής Εταιρείας Δημοσίων Υπαλλήλων Κύπρου Λτδ και εσάς για τα ακόλουθα χρέη: (α) Ως Πρωτοφειλέτης: Γραμμάτιο αρ. ........€............. (β) Ως Εγγυητής: Γραμμάτιο αρ. 7250572-7 €94.264,
7. Η υπόθεση εκδικάστηκε στην παρουσία σας και εκδόθηκε απόφαση εναντίον σας με ημερομηνία 08/10/2010 ως εξής: (α) Ως Πρωτοφειλέτης: Γραμμάτιο αρ. .....€.....@ ....% ετησίως από ...... μέχρι εξοφλήσεως με έξοδα €... (β) Ως Εγγυητής: Γραμμάτιο αρ. 7250572-7 €94.264,51 @ 5.85% ετησίως από 08/10/2010 μέχρι εξοφλήσεως με έξοδα €175,
9. Αν έχετε ένσταση κατά της απόφασης, μπορείτε μέσα σε 21 ημέρες από την επίδοση της παρούσας γνωστοποίησης να υποβάλετε έφεση στο Επαρχιακό Δικαστήριο, όπως προνοεί το άρθρο 52

(4)του περί Συνεργατικών Εταιρειών Νόμου (Νόμοι 1985 μέχρι 2009). (Μιχαήλ Σεραφίδης) ΔΙΑΙΤΗΤΗΣ Ημερ.: 08 Οκτωβρίου 2010» Η αίτηση αντιμετωπίζει την ένσταση των καθ'ων η αίτηση, οι λόγοι της οποίας συνοψίζονται ως εξής:

(1)Δεν συντρέχουν λόγοι για την ακύρωση της διαιτητικής απόφασης.

(2)Η διαιτητική διαδικασία διεξήχθη νομίμως, η δε διαιτητική απόφαση εξεδόθηκε και επεδόθηκε, επίσης, νομίμως. Κανένα δικαίωμα της αιτήτριας δεν έχει παραβιασθεί.

(3)Η αιτήτρια υπήρξε εγγυήτρια του πρωτοφειλέτη Μάριου Ολυμπίου, γεγονός το οποίο ανεγνώρισε.

(4)Οι ισχυρισμοί περί παράλειψης όχλησης του πρωτοφειλέτη και/ή παράλειψης τερματισμού της συμφωνίας δανείου δεν ευσταθούν και/ή, εν πάση περιπτώσει, αυτοί ουδόλως επηρεάζουν την υποχρέωση της αιτήτριας ως εγγυήτριας.

(5)Η αιτήτρια αποσκοπεί στην καθυστέρηση πληρωμής και/ή την αποφυγή πληρωμής και/την παρεμπόδιση απονομής της δικαιοσύνης. Την ένσταση υποστηρίζει ένορκη δήλωση της Μαρίας Ψαρούδη, υπαλλήλου των καθ'ων η αίτηση, η οποία αναφέρει τα εξής: Η επίδικη διαδικασία ενώπιον του διαιτητή ξεκίνησε στις 21.7.10, και πράγματι, αφορούσε στο γραμμάτιο που σχετίζεται με το λογαριασμό υπ' αριθμόν 72-50572-7 με πρωτοφειλέτη το Μάριο Ολυμπίου και εγγυήτρια την αιτήτρια. Εναντίον του πρωτοφειλέτη εξεδόθηκε απόφαση στις 15.9.10 η οποία δεν εφεσιβλήθηκε. Η αιτήτρια εμφανίσθηκε κατά τη διαδικασία ημερ. 15.9.10, συνοδευομένη από το συνήγορό της, ανεγνώρισε την υπογραφή της ως εγγυήτρια και έλαβε όλα τα έγγραφα που ζήτησε. Ας σημειωθεί πώς, δια της ένορκης δήλωσής της, η Μαρία Ψαρούδη παρουσιάζει πέντε

(5)έγγραφα: τη συμφωνία στεγαστικού δανείου ημερ. 29.7.05, η οποία συνομολογήθηκε μεταξύ των καθ'ων η αίτηση και του Μάριου Ολυμπίου, και η οποία αφορά στο γραμμάτιο υπ' αριθμόν 113372 και το λογαριασμό υπ' αριθμόν 72-50572-7 (τεκμήριο 1), τη σύμβαση εγγύησης ημερ. 29.7.05, η οποία συνομολογήθηκε μεταξύ των καθ'ων η αίτηση και της αιτήτριας και η οποία αφορά στο ίδιο γραμμάτιο και τον ίδιο λογαριασμό (τεκμήριο 2), σχετική «Δήλωση του προτιθέμενου εγγυητή για παραλαβή» (τεκμήριο 3), ειδοποίηση προς τον πρωτοφειλέτη Μάριο Ολυμπίου ημερ. 31.8.10 για καθυστέρηση στην αποπληρωμή του δανείου (τεκμήριο 4) και ενημερωτική επιστολή των καθ'ων η αίτηση προς την αιτήτρια ως εγγυήτρια, ημερ. 31.8.10 δια της οποίας αυτή πληροφορείται μόνον τα ακόλουθα: «..α) Κατά την ημερομηνία της παρούσης, ο πρωτοφειλέτης καθυστερεί το ποσόν των ΕΥΡΩ9.358,24 για την αποπληρωμή του δανείου β) Επί του εν λόγω ποσού θα χρεώνεται τόκος υπερημερίας σύμφωνα με τις πρόνοιες της Σχετικής Συμφωνίας Δανείου. γ) Το πιο πάνω δάνειο θα χρεωθεί με έξοδα της παρούσας επιστολής» (τεκμήριο 5). Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθηκε με αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων. Δεν παρουσιάσθηκε περαιτέρω μαρτυρία. Συνεπώς, οι εκατέρωθεν θέσεις θα αξιολογηθούν επί τη βάσει του περιεχομένου των γραπτών ενόρκων δηλώσεων της αιτήτριας και της Μαρίας Ψαρούδη καθώς και επί τη βάσει των όσων προκύπτουν από την έγγραφη μαρτυρία που αυτές προσήγαγαν. Έχω μελετήσει τα κρίσιμα νομικά ζητήματα και έχω διεξέλθει τη μαρτυρία: Κατ' αρχάς, αναφέρω πώς στη διαδικασία διαιτησίας, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 52 του Ν. 22/85, εκουσίως υποβάλλονται συγκεκριμένα πρόσωπα (μεταξύ άλλων, οι συνεργατικές εταιρείες και τα μέλη αυτών) για να επιλύσουν συγκεκριμένες διαφορές τους (διαφορές που σχετίζονται με τις εργασίες των συνεργατικές εταιρείες). Εφ' όσον κάποιος αποκτά την ιδιότητα του μέλους μιας συνεργατικές εταιρείες τεκμαίρεται πως αυτός εκουσίως δέχεται τη δυνατότητα επίλυσης ενδεχόμενων διαφορών του με τη συνεργατική εταιρεία μέσω διαιτησίας. Τα μέλη των συνεργατικών εταιρειών κατά τεκμήριον έχουν αποποιηθεί εκουσίως των δικαιωμάτων που κατοχυρώνει το Άρθρο 30 του Συντάγματος εν σχέσει με τις διαφορές τους με τις εταιρείες αυτές, οι οποίες ενδεχομένως να προέκυψαν στα πλαίσια των εργασιών των δευτέρων. Για τον λόγο αυτό οι ρυθμίσεις του άρθρου 52 δεν είναι αντίθετες ούτε ασύμβατες με το Άρθρο 30 του Συντάγματος (The Co-operative Grocery of Vasilia v. Haralambos Ppirou and others 4 R S C C 12). Όμως, «(το) έργο των διαιτητών είναι οιονεί δικαστικό. Δικαστική είναι και η αποστολή τους.» (Τράπεζα Κύπρου Λτδ ν. Dynacon Ltd κ.α.

(1999)1 (Β) Α.Α.Δ. 717, 723). Συνεπώς, οι διαιτητές οφείλουν να εφαρμόζουν το νόμο, να είναι τυπικοί και να διασφαλίζουν την εφαρμογή των αρχών της φυσικής δικαιοσύνης. Ο νομοθέτης ανεγνώρισε στα Δικαστήρια την αρμοδιότητα εποπτείας της συμπεριφοράς των διαιτητών, διαρκούσης της ενώπιόν τους διαδικασίας (άρθρο 20

(1)του περί Διαιτησίας Νόμου, Κεφ. 4), καθώς και την αρμοδιότητα ελέγχου των αποφάσεών τους για συγκεκριμένους λόγους. Οι λόγοι αυτοί καθορίζονται στο άρθρο 20

(2)του Κεφ. 4 και δεν αφορούν στην ουσία της κρίσης των διαιτητών. Μετά την έκδοση μίας διαιτητικής απόφασης το Δικαστήριο μπορεί να ελέγξει, μεταξύ άλλων, κατά πόσον ο διαιτητής επέδειξε ανάρμοστη/κακή συμπεριφορά (misconduct) και/ή εάν αυτός χειρίσθηκε την υπόθεση κακώς (άρθρο 20

(2)του Κεφ. 4). Εφ' όσον το Δικαστήριο διαπιστώσει πώς συντρέχει οιαδήποτε τέτοια περίπτωση, ακυρώνει και παραμερίζει την απόφαση του διαιτητή. Ο όρος «ανάρμοστη/κακή συμπεριφορά» (misconduct) ερμηνεύεται ευρέως. «Περιλαμβάνει κάθε μορφή συμπεριφοράς η οποία τείνει να διασαλεύσει και να καταστρέψει την εμπιστοσύνη την οποίαν διάδικοι ή εκάτερος από αυτούς πρέπει να έχει στους διαιτητές, ότι θα προσέλθουν σε δίκαιη απόφαση» (Τράπεζα Κύπρου Λτδ ν. Dynacon Ltd κ.α. (ανωτέρω), 722). Ένας διαιτητής συμπεριφέρεται ανάρμοστα και/ή χειρίζεται κακώς την ενώπιόν του υπόθεση εάν, για παράδειγμα, παραβιάσει αρχή της φυσικής δικαιοσύνης (δείτε την απόφαση στην Πολιτική Έφεση αρ. 193/2008 Νεόφυτος Σολωμού ν. Laiki Cyprialife Ltd, ημερ. 19.5.10). Συναφώς αναφέρω πως οιοσδήποτε έχει την αρμοδιότητα να επιλύει διαφορές ή να αναγνωρίζει δικαιώματα, των διαιτητών συμπεριλαμβανομένων, οφείλει να εφαρμόζει τις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης. Οφείλει απαραιτήτως να ενεργεί δίκαια, με καλή πίστη και χωρίς προκατάληψη και να διακατέχεται από δικαστική διάθεση. Οφείλει, μεταξύ άλλων, να παρέχει σε κάθε μέρος την ευκαιρία επαρκούς παρουσίασης της υπόθεσής του και αντίκρουσης των εναντίον του θέσεων. Οφείλει, επίσης, να αποκαλύπτει στα μέρη τα στοιχεία τα οποία κατέχει και τα οποία θα λάβει υπ' όψιν για να κρίνει την υπόθεση. Στην προκείμενη περίπτωση, και επί τη βάσει της προσαχθείσας μαρτυρίας, διαπιστώνω πως ο διαιτητή παρεβίασε, εις βάρος της αιτήτριας, αρχές της φυσικής δικαιοσύνης: Ο διαιτητής δεν επέτρεψε στην αιτήτρια να παρουσιάσει με επάρκεια την υπεράσπισή της εφ' όσον παρέμεινε μέχρι τέλους σιωπηλός όσον αφορά στο κρίσιμο ζήτημα του τερματισμού της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 1 στην ένορκη δήλωση της Μαρίας Ψαρουδη), την πιστή τήρηση της οποίας εγγυήθηκε η αιτήτρια (τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση της Μαρίας Ψαρούδη). Υπενθυμίζω πως, δι' επιστολών του συνηγόρου της ημερομηνίας 21.7.10 και 11.8.10 (τεκμήρια 1 και 2 στη γραπτή δήλωση της αιτήτριας) η αιτήτρια ζήτησε να εφοδιασθεί και με την ειδοποίηση τερματισμού της συμφωνίας στεγαστικού δανείου. Υπενθυμίζω, επίσης, τον αναντίλεκτο ισχυρισμό της αιτήτριας πώς κατά τη διαδικασία ενώπιον του διαιτητή ημερ. 15.9.10, ο συνήγορος της ανάφερε πώς εφ' όσον δεν του δόθηκαν όλα τα έγγραφα που ζήτησε «δεν μπορούσε..να πάρει θέση», πως «από εκείνα τα στοιχεία που (τους) είχαν δοθεί φαίνεται ότι η σύμβαση δεν έχει τερματισθεί δεόντως και/ή καθόλου» και πως θα ήταν ορθότερο να αναβληθεί η διαδικασία «για να (τους) δοθούν και τα υπόλοιπα στοιχεία» (δείτε στην παρα. 4 της ένορκης δήλωσης της αιτήτριας). Υπενθυμίζω, τέλος, τον αναντίλεκτο ισχυρισμό της αιτήτριας πώς έως και τη διαδικασία της 8.10.10 δεν απεστάληκε στην ίδια και/ή το συνήγορό της το έγγραφο περί τερματισμού της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (δείτε στην παρα. 5 της ένορκης δήλωσης της αιτήτριας). Η επιμονή της αιτήτριας στο ζήτημα του τερματισμού της συμφωνίας στεγαστικού δανείου και η σύνδεσή του με την υπεράσπισή της βρίσκει, εκ πρώτης όψεως, έρεισμα στους όρους της σύμβασης εγγύησης που αυτή συνομολόγησε (τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση της Μαρίας Ψαρούδη). Εκ πρώτης όψεως ο όρος 6 της σύμβασης εγγύησης (τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση της Μαρίας Ψαρούδη) ορίζει την επίδοση ειδοποίησης τερματισμού της συμφωνίας στεγαστικού δανείου ως προϋπόθεση για την γένεση της διαφοράς μεταξύ των καθ'ων η αίτηση και της αιτήτριας. Συνεπώς, η αιτήτρια είχε δικαίωμα να πληροφορηθεί για το γεγονός αυτό, ο δε διαιτητής είχε καθήκον να της το αποκαλύψει. Πλην όμως, αυτός παρέμεινε σιωπηλός επί του, εκ πρώτης όψεως, κρίσιμου αυτού ζητήματος. Με τον τρόπο αυτό ο διαιτητής εμπόδισε την αιτήτρια να παρουσιάσει με επάρκεια την υπεράσπισή της και παραβίασε, εις βάρος της, την σχετική αρχή της φυσικής δικαιοσύνης. Παρατηρώ πώς ούτε το λακωνικό κείμενο της διαιτητικής απόφασης, το οποίο παρατίθεται αυτούσιο πιο πάνω, δίδει πληροφόρηση για το, εκ πρώτης όψεως, κρίσιμο αυτό ζήτημα. Η συμπεριφορά αυτή του διαιτητή εντάσσεται στον ευρύ όρο «ανάρμοστη/κακή συμπεριφορά» (misconduct). Αποτελεί, επίσης, κακό χειρισμό της υπόθεσης. Η συμπεριφορά αυτή του διαιτητή δικαιολογεί την ακύρωση και τον παραμερισμό της απόφασής του. Τέλος, η παράλειψη της αιτήτριας να παρουσιασθεί κατά τη διαδικασία ενώπιον του διαιτητή ημερ. 8.10.10 δεν αποβαίνει μοιραία για την υπόθεσή της. Η αιτήτρια δεν παρέλειψε αδικαιολόγητα να εμφανισθεί κατά τη διαδικασία αυτή και ούτε παρέλειψε να υποβάλει τις θέσεις της επί της απαίτησης των καθ'ων η αίτηση στα πλαίσια της επίδικης διαιτησίας. Η αιτήτρια εμφανίσθηκε ενώπιον του διαιτητή κατά τις διαδικασίες ημερ. 21.7.10 και 15.9.10, ρητώς ζήτησε να πληροφορηθεί, μεταξύ άλλων, και για τον τερματισμό της συμφωνίας στεγαστικού δανείου, την οποίαν εγγυήθηκε, και ρητώς συνέδεσε την υπεράσπισή της με την πληροφορία αυτή. Η αιτήτρια παρέλειψε να εμφανισθεί κατά τη διαδικασία ημερ. 8.10.10 αφού ο διαιτητής παρέμεινε σιωπηλός ως προς το αίτημά της. Συνεπώς, η προκείμενη υπόθεση διαφοροποιείται από την απόφαση Κούλουρου ν. Σ.Π.Ε. Αθηαίνου

(2005)1 (Β) AΑΔ 987, όπου το μέρος παρέλειψε αδικαιολόγητα να εμφανισθεί ενώπιον του διαιτητή και παρέλειψε να υποβάλει οιανδήποτε θέση του επί της απαίτησης της συνεργατικής εταιρείας. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η διαιτητική απόφαση ημερ. 8.10.10 η οποία εξεδόθηκε υπό του Μάριου Σεραφίδη ως διαιτητού, ακυρώνεται και παραμερίζεται. Τα έξοδα της αίτησης, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ'ων η αίτηση. (Υπ.) ............ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο