← Κύπρος

ΘΩΜΑ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ κ.α. ν. ΑΝΔΡΕΑ Ζ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ κ.α., Αριθ. Αγωγής: 5714/04, 27.10.2011

ΘΩΜΑ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ κ.α. ν. ΑΝΔΡΕΑ Ζ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ κ.α., Αριθ. Αγωγής: 5714/04, 27.10.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A410 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. ΠΑΡΠΑΡΙΝΟΥ, Π.Ε.Δ. Αριθ. Αγωγής: 5714/

  1. ΜΕΤΑΞΥ:
  2. ΘΩΜΑ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ,
  3. ΜΙΧΑΗΛ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ, Εναγόντων, - Και -
  4. ΑΝΔΡΕΑ Ζ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ και
  5. ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΡΟΔΟΣΘΕΝΟΥΣ ως διαχειριστές της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαίρης (Μαρίας) Γιάννη Φρειδερίκου,
  6. ΑΝΔΡΕΑ Ζ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ,
  7. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α. ΓΕΩΡΓΙΟΥ,
  8. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Α. ΓΕΩΡΓΙΟΥ,
  9. ΣΧΟΛΑΙ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ ΛΤΔ, Εναγομένων. Και δι΄ Ανταπαιτήσεως:- METAΞΥ:
  10. ΑΝΔΡΕΑ Ζ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ και
  11. ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΡΟΔΟΣΘΕΝΟΥΣ ως διαχειριστές της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαίρης (Μαρίας) Γιάννη Φρειδερίκου,
  12. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α. ΓΕΩΡΓΙΟΥ,
  13. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Α. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Εναγόντων δι΄ Ανταπαιτήσεως, - Και - -
  14. ΘΩΜΑ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ,
  15. ΜΙΧΑΗΛ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ,
  16. ΣΧΟΛΑΙ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ ΛΤΔ, Εναγομένων δι΄ Ανταπαιτήσεως, ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27.10.
  17. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους Ενάγοντες & Εξ΄ Ανταπαιτήσεως Εναγόμενους 1&2: κ. Χρ. Κληρίδης. Για τους Εναγόμενους 1-5 & Εξ Ανταπαιτήσεως Ενάγοντες 1-4 : κ. Αλ. Γαβριηλίδης. Για Εναγόμενη 6 & Εξ Ανταπαιτήσεως Εναγόμενη 3 : κα Κ. Θεοχαρίδου. ---------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης οι Ενάγοντες, οι ιδρυτές της Εναγομένης 6, κατά ή περί τον Οκτώβριο 1983, μεταβίβασαν και ενέγραψαν επ΄ ονόματι της αδελφής τους Μαίρης (Μαρίας) Γιάννη Φρειδερίκου 5.000 μετοχές έκαστος της Εναγομένης
  18. Η μεταβίβαση και εγγραφή των άνω μετοχών, σύμφωνα πάντοτε με τους Ενάγοντες, έγινε αποκλειστικά στα πλαίσια συμφωνίας τους ότι αυτή θα κατείχε τις άνω μετοχές υπό εμπίστευμα και για λογαριασμό τους και όλα τα μερίσματα και οφέλη που θα προέκυπταν απ΄ αυτές θα ανήκαν στους Ενάγοντες. Προς τούτο, η αδελφή τους Μαίρη εξέδωσε και υπέγραψε προς ένα έκαστο των Εναγόντων γραπτή δήλωση εμπιστεύματος ημερ. 15.10.
  19. Η Μαίρη απεβίωσε την 30.7.89 με εξ αδιαθέτου κληρονόμους της τους Εναγόμενους 3, 4 και
  20. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 ενάγονται υπό την ιδιότητα τους ως διαχειριστές της περιουσίας της. Οι Ενάγοντες μετά τον θάνατο της Μαίρης ζήτησαν από τους τελευταίους τη μεταβίβαση των υπό εμπίστευμα μετοχών επ΄ ονόματι τους, χωρίς όμως ανταπόκριση. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 κατεχώρισαν την υπ΄ αρ. 326/97 Γενική Αίτηση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας και ζήτησαν την εγγραφή των άνω 10.000 μετοχών επ΄ ονόματι των Εναγομένων 4 και 5 ως κληρονόμων της αποβιωσάσης τον Ιούλιο 1989 μητέρας τους Μαίρης. Η Αίτηση και έφεση που κατεχώρισαν οι πιο πάνω εν συνεχεία, απερρίφθησαν με οδηγίες του Ανωτάτου Δικαστηρίου όπως το θέμα της ιδιοκτησίας των 10.000 μετοχών αποφασισθεί με αγωγή οποιουδήποτε ενδιαφερομένου. Με την υπό εξέταση αγωγή τους οι Ενάγοντες αξιούν: «(α) Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι 10.000 μετοχές στην εναγόμενη εταιρεία ΣΧΟΛΑΙ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΥ ΛΤΔ που είχαν εγγραφεί επ΄ ονόματι της αποβιώσασας Μαίρης Γιάννη Φρειδερίκου-Γεωργίου κατείχοντο ή και ήσαν εγγεγραμμένες επ΄ ονόματι της εν λόγω Μαίρης Γιάννη Φρειδερίκου-Γεωργίου, δυνάμει εμπιστεύματος και προς όφελος και για λογαριασμό των Εναγόντων και ότι οι εν λόγω μετοχές αποτελούσαν και αποτελούν αποκλειστική ιδιοκτησία των Εναγόντων, ανά 5.000 μετοχές για κάθε ένα από τους Ενάγοντες. (β) Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται να εγγραφούν ως νόμιμοι ιδιοκτήτες των ως άνω υπό Α. 10.000 μετοχών, ανά 5.000 μετοχές έκαστος από τους Ενάγοντες. (γ) Διαταγή του Δικαστηρίου διατάσσουσα την μεταβίβαση ή/και εγγραφή των εν λόγω υπό Α. μετοχών επ΄ ονόματι τω Εναγόντων, ανά 5.000 μετοχές για κάθε ένα από τους Ενάγοντες.» Οι Εναγόμενοι 1-5 με την υπεράσπισή τους αρνούνται τις αξιώσεις των Εναγόντων και ισχυρίζονται ότι στην ίδρυση και λειτουργία των Σχολών που προηγήθησαν και εν συνεχεία της Εναγομένης εταιρείας αρ. 6 συνεισέφεραν τόσο οικονομικά όσο και με πολλαπλούς άλλους τρόπους ο πατέρας των Εναγόντων, όπως και οι δύο αδελφές του, μία εκ των οποίων είναι η Μαίρη. Η εταιρεία θεωρείτο ως οικογενειακή επιχείρηση με όλα τα τέσσερα αδέλφια να έχουν ίσο μερίδιο, ασχέτως μετοχών. Η αποβιώσασα Μαίρη εργαζόταν ασταμάτητα και πέραν των ωρών εργασίας για να βοηθήσει στη λειτουργία και ανάπτυξη των Σχολών της Εναγομένης
  21. Επισκεπτόταν διάφορα χωριά, σχολεία και κέντρα εκπαίδευσης για προσέλκυση μαθητών, δίδασκε δακτυλογραφία και ήταν υπεύθυνη για την τήρηση των λογιστικών βιβλίων των Σχολών και μετέπειτα εταιρείας επί σειρά ετών μέχρι τον θάνατό της. Αυτή δεν αμειβόταν για την εργασία της, στηριζόμενη στις υποσχέσεις και διαβεβαιώσεις που της έδιδαν οι Ενάγοντες για μεταβίβαση σ΄ αυτήν και στην οικογένειά της ίσου μεριδίου στην «οικογενειακή επιχείρηση» (δηλαδή την εταιρεία) ως ανταμοιβή για τις υπηρεσίες και την προσφορά της. Προς την Εναγόμενη 6 παρείχε βοήθεια και ο Εναγόμενος 3, σύζυγος της Μαίρης, ο οποίος ήταν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος και ο οποίος κλήθηκε σε απολογία από την Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας για την εμπλοκή του αυτή. Το 1983 οι μετοχές της εταιρείας ήταν συνολικά 250.000 και οι Ενάγοντες μεταβίβασαν στη Μαίρη 10.000 μετοχές έναντι των προσφερθεισών υπηρεσιών της και μερική εκπλήρωση των υποσχέσεών τους. Η αποβιώσασα δικαιούται, σύμφωνα με τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς, 62.500 μετοχές ή ποσοστό 25%. Διά την υπό εξέταση μεταβίβαση των 10.000 δεν υπήρξε καμία απολύτως άλλη συμφωνία ή συνεννόηση. Τα ισχυριζόμενα υπό των Εναγόντων εμπιστεύματα ουδέποτε υπεγράφησαν από την αποβιώσασα Μαίρη και αυτά είναι πλαστογραφημένα. Διαζευκτικά βεβαίως προβάλλεται ότι σε περίπτωση γνησιότητας των πιο πάνω εγγράφων, αυτά ήταν το αποτέλεσμα ψυχικής πίεσης επί της αποβιωσάσης. Περαιτέρω, οι Εναγόμενοι ανταπαιτητικώς αξιούν πέραν των 10.000 μετοχών, ως ανωτέρω, ακόμη 52.500 μετοχές στην εταιρεία ώστε να συμπληρωθεί το 25% που κατ΄ ισχυρισμόν ανήκει στην αποβιώσασα Μαίρη. Η Εναγόμενη 6 με την υπεράσπιση της αναγνωρίζει τις δηλώσεις εμπιστευμάτων ημερ. 15.10.83, που επικαλούνται οι Ενάγοντες, και δεν τις αμφισβητεί. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν ο Ενάγοντας 1 και δύο μάρτυρες διά τους Ενάγοντες, ενώ διά την υπεράσπιση των Εναγομένων 1-5 κατέθεσε ο Εναγόμενος 3 και δύο μάρτυρες. Διά την Εναγόμενη 6 κατέθεσε ως μάρτυρας ο Ενάγοντας
  22. Οι δύο κύριες εκδοχές τέθησαν από τον Ενάγοντα 1 και Εναγόμενο
  23. Ο Ενάγοντας 2 που κατέθεσε ως μάρτυρας υπεράσπισης της Εναγομένης 6 ταυτίστηκε με τη μαρτυρία του Ενάγοντα 1 και δήλωσε ότι η Εναγόμενη 6 δεν αμφισβητεί την απαίτηση των Εναγόντων. Η εκδοχή του Ενάγοντα 1 είναι ότι την Εναγόμενη 6 την ίδρυσαν οι Ενάγοντες, όπως επίσης τις Σχολές της που προηγήθησαν, χωρίς τη συνεισφορά οποιουδήποτε. Η αποβιώσασα Μαίρη δίδασκε δακτυλογραφία εις τη Σχολή μέχρι το 1973 και απεκόμιζε σημαντικά οφέλη. Ουδέποτε συνεφώνησαν, ουδέποτε υπεσχέθησαν και ουδέποτε διαβεβαίωσαν ή άλλως πως άφησαν να νοηθεί ότι οι Ενάγοντες θα μεταβίβαζαν οιονδήποτε μερίδιο τους στην Εναγόμενη εταιρεία, στη Μαίρη ή σε οποιοδήποτε άλλο. Επίσης, ο Εναγόμενος 3, σύζυγος της Μαίρης, οικειοθελώς βοηθούσε τους Ενάγοντες και Εναγόμενη εταιρεία έναντι οικονομικών ωφελημάτων του ιδίου και της οικογένειάς του. Οι αδελφές των Εναγόντων ουδέποτε διεκδίκησαν οιονδήποτε μερίδιο από την επιχείρησή τους, δηλαδή την Εναγόμενη
  24. Όσον αφορά τις 10.000 μετοχές, πρόβαλε ότι δόθησαν ανά 5.000 μετοχές από το μερίδιο εκάστου μετά που ο εναγόμενος 3, δημόσιος υπάλληλος κατά τον ουσιώδη χρόνο, ζήτησε τη μεταβίβαση αριθμού

(400)μετοχών επ΄ ονόματι της αδελφής τους και συζύγου του ώστε να κατοχυρωθεί η ανάμειξη του εις την επιχείρηση. Ως αποτέλεσμα, οι 10.000 μετοχές μεταβιβάσθησαν επ΄ ονόματι της αδελφής τους Μαίρης, η οποία τις κατείχε ως καταπιστευματοδόχος τους και υπέγραψε προς τούτο σχετικά έγγραφα, τα οποία προσυπόγραψε η άλλη αδελφή τους, Ρίτα. Ο Εναγόμενος 3, από την άλλη, πρόβαλε την εκδοχή ότι η «Σχολή» ήταν ιδέα του πατέρα των Εναγόντων, ο οποίος συνέδραμε και βοήθησε να δημιουργηθεί μαζί με την κόρη του Μαίρη και τον Ενάγοντα
  1. Στον Ενάγοντα 1 μίλησαν δια το θέμα αυτό λίγο αργότερα. Μέτοχοι ενεγράφησαν οι δύο Ενάγοντες, αλλά όλοι μέσα στην οικογένεια έλεγαν ότι τα τέσσερα παιδιά είχαν ίσα μερίδια, ήτοι 25% έκαστος. Η σύζυγος του, Μαίρη, από το 1972 που αρραβωνιάστηκαν, συνέχισε να διδάσκει δακτυλογραφία και Αγγλικά στη Σχολή, όπου επίσης τηρούσε τα λογιστικά βιβλία της με ένα ηλικιωμένο θείο της. Επίσης επισκεπτόταν χωριά, σχολεία και κέντρα εκπαίδευσης για προσέλκυση και εγγραφή μαθητών στη Σχολή, όπως δημιουργούσε και Παραρτήματα της Σχολής εκτός Λευκωσίας. Διετέλεσε ακόμη Διευθυντής της Εναγομένης 6 από το 1981 μέχρι το θάνατο της. Η Μαίρη ποτέ δεν έλαβε αμοιβή για αυτές τις υπηρεσίες της και δεν λάμβανε χρήματα ή δώρα από τους Ενάγοντες κατά τον χρόνο πριν την ασθένειά της. Αναφορικά με τη μεταβίβαση των 10.000 μετοχών, ήταν ο ισχυρισμός του ότι η μεταβίβαση έγινε με την πρωτοβουλία των Εναγόντων μετά που ο ίδιος ζήτησε με χειρόγραφο του τη μεταβίβαση 400 μετοχών επ΄ ονόματι της συζύγου του Μαίρης, ώστε να καλύπτεται η προσφορά και εργασία του εις τη Σχολή ενόψει του ότι ήταν δημόσιος υπάλληλος και κυνηγημένος για την εργασία του αυτή στη Σχολή από συνάδελφό του. Η μεταβίβαση έγινε τον Οκτώβρη 1983 αλλά ουδέποτε γνώριζε ότι αυτή έγινε υπό μορφή καταπιστεύματος. Η σύζυγος του Μαίρη διεγνώσθη με καρκίνο το 1975 και απεβίωσε τον Ιούλιο
  2. Ο ίδιος, κατόπιν προτροπής του Εναγομένου 2, βοήθησε τη μετατροπή της Σχολής σε Κολλέγιο λόγω της αρίστης γνώσεως της Αγγλικής γλώσσας που ο ίδιος είχε. Μετά τον θάνατο της συζύγου του συνέχισε να εργάζεται στη Σχολή χωρίς αμοιβή για τον λόγο ότι η σύζυγος του είχε τις 10.000 μετοχές που ανέφερε και δικαιούτο το 25% των μετοχών. Είχε μία πιστωτική κάρτα της Σχολής με την οποία κάλυπτε τα έξοδά του που έκανε σχετικά με την εργασία του στη Σχολή όπως φιλοξενία διαφόρων αλλοδαπών επισκεπτών καθηγητών. Πάντοτε εργαζόταν χωρίς αμοιβή για τους λόγους που είχε αναφέρει πιο πάνω. Το 1991 διορίσθηκε ως ένας εκ των δύο Διαχειριστών της περιουσίας της αποβιωσάσης συζύγου του (Αρ. Διαχείρισης 294/91) και ζήτησε από τον Εναγόμενο 2 τη μεταβίβαση των μετοχών εις τους κληρονόμους της, που είναι τα δύο παιδιά τους, και αυτός δεν αρνείτο, αλλά παρέπεμψε σε άφιξη του Ενάγοντα 1, ο οποίος απουσίαζε εις το εξωτερικό. Ο Ενάγοντας 1 απουσίαζε εις το εξωτερικό 10-11 μήνες ετησίως, και συγκεκριμένα στη Νιγηρία όπου ζει και εργάζεται. Για πρώτη φορά έμαθε διά την κατοχή των 10.000 μετοχών υπό της συζύγου του επί τη βάση καταπιστεύματος όταν έλαβε επιστολή ημερ. 8.11.93 από τον δικηγόρο Δικηγορόπουλο και ο οποίος ζητούσε τη μεταβίβασή τους εις τους Ενάγοντες. Διά τα δύο έγγραφα καταπιστεύματος, Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β), πρόβαλε ότι η υπογραφή δεν είναι της συζύγου του, καθότι την ημέρα που φαίνεται ότι υπεγράφησαν, ήτοι 15.10.83, αυτή ευρίσκετο στην Κλινική Γαλάζη διά αφαίρεση νάρθηκα από το πόδι της. Η Μ.Ε.1, Ρίτα Λοιζίδου, αδελφή των Εναγόντων και της αποβιωσάσης Μαίρης, με τη μαρτυρία της υπεστήριξε την εκδοχή του Ενάγοντα 1 αναφορικά με τις επίδικες μετοχές, υπογραφή καταπιστευμάτων και εν γένει όλης της εικόνας που παρουσιάσθη στο Δικαστήριο από τον Ενάγοντα
  3. Η Μ.Ε.2, Ελένη Κέκκου, Πρωτοκολλητής του Τμήματος Διαχειρίσεων και Εταιρειών Δικαστηρίου Λευκωσίας, παρουσίασε τον φάκελο της Διαχείρισης αρ. 326/97 και διάφορα άλλα τεκμήρια, χωρίς ουσιαστικά να αντεξετασθεί. Η Μ.Υ.1, Γεωργία Ροτσάκη, Λειτουργός του Γραφείου του Εφόρου Εταιρειών, με βάση τον φάκελο της εταιρείας Σχολαί Φρειδερίκου, αναφέρθηκε στους διορισμούς και χρόνους διορισμού των αξιωματούχων της εταιρείας που ενδιαφέρουν, τον χρόνο κατά τον οποίο η αποβιώσασα Μαίρη Γεωργίου έγινε μέτοχός της, σε ετήσιες εκθέσεις όπου φαίνονται οι άνω μέτοχοι, και άλλα συναφή που φαίνονται από τον πιο πάνω φάκελο. Ο Μ.Υ.2, γιατρός Φρίξος Γαλάζης, ανάφερε ότι ήταν ο θεράπων γιατρός της Μαίρης Γεωργίου από το 1980 μέχρι τον θάνατο της. Κατά το μέρος που ενδιαφέρει την παρούσα απόφαση, οι ισχυρισμοί του είναι ότι ο μεταλλικός νάρθηκας αφαιρέθηκε από το πόδι της πιο πάνω στην Κλινική του από Αμερικάνο Ιατρό, που τον είχε τοποθετήσει προηγουμένως στην Αμερική, κατόπιν διευθετήσεων που έγιναν από τον σύζυγό της, Εναγόμενο
  4. Πότε χρονικά έγινε η αφαίρεση δεν θυμόταν, αλλά ισχυρίστηκε ότι αυτή μπορεί να έγινε στην Κλινική του για μια-δύο νύχτες με μεγάλο πόνο, αδύνατη και καταπονημένη. Επίσης αναφέρθηκε σε τηλεφώνημα του Εναγομένου 3 το 1993 με βάση του οποίου ήλεγξε τις καρτέλες του Αρχείου του και πληροφόρησε εν συνεχεία αυτό ότι η σύζυγός του παρέμεινε στην Κλινική την συγκεκριμένη περίοδο που ήταν στην Κύπρο ο Αμερικάνος γιατρός το
  5. Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή όλους που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και εξέτασα με μεγάλη προσοχή όλη τη μαρτυρία ενώπιον μου. Πιστεύω ότι πρέπει να εξεταστεί ως πρώτο θέμα οι συνθήκες και η υπογραφή ή μη των δηλώσεων εμπιστεύματος, Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β). Οι Εναγόμενοι 1-5 με την Έκθεση Υπεράσπισης τους προβάλλουν ότι αυτές «ουδέποτε υπεγράφησαν από την αποβιώσασα Μαίρη Α. Γεωργίου και/ή είναι χαλκευμένες και/ή πλαστογραφημένες. Διαζευκτικά ισχυρίζονται ότι αυτές υπεγράφησαν συνεπεία ψυχικής πιέσεως». Η διαζευκτική προβολή υπερασπίσεων είναι δικονομικά παραδεκτή, πλην όμως «τίθενται εκ προοιμίου ερωτηματικά για την υπόσταση εκατέρας από αυτές». Εις την υπόθεση Π. Κουντουρίδης Λτδ ν. Γεωργίου
(2003)1(Β) Α.Α.Δ 980, 982, επιγραμματικά αναφέρονται τα ακόλουθα: «Παραδεκτή ως είναι δικονομικά η προβολή διαζευκτικών υπερασπίσεων, όπου αυτές είναι διαμετρικά αντίθετες, όπως στην προκείμενη περίπτωση, τίθενται εκ προοιμίου ερωτηματικά για την υπόσταση εκατέρας από αυτές. Απέλυσαν οι εφεσείοντες τον εφεσίβλητο ή δεν τον απέλυσαν; Αυτό ήταν το ζητούμενο· η προβολή και των δύο θέσεων υπεράσπισης διαζευκτικά θέτει την υπεράσπιση σε ανώμαλη τροχιά.» (Βλ. επίσης Σπυταλιώτης κ.ά. ν. Liberty Life Ins. Ltd
(2004)1(B) 1113, 1120) Το ζητούμενο εις την παρούσα υπόθεση είναι κατά πόσο τα άνω τεκμήρια υπεγράφησαν λαμβανομένου υπόψη ότι η διαζευκτική υπεράσπιση της υπογραφής των συνεπεία ψυχικής πίεσης δεν προωθήθηκε κατά την ακρόαση και στην αγόρευση των συνηγόρων των Εναγομένων 1-5, φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε. Πρέπει επίσης να λεχθεί ότι σε αστική δίκη το βάρος απόδειξης της γνησιότητας εγγράφου το φέρει εκείνος που το προσαγάγει και που επικαλείται την εγκυρότητά του (βλ. Ελληνική Τράπεζα ν. Αutospares Enter. Ltd κ.ά.
(1998)1 Α.Α.Δ. 843, σελ. 850, Cypromix v. Vitafor N.V.
(2001)1 A.A.Δ. 676, σελ. 683). Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, θα προσεγγίσω ανάλογα την προσφερθείσα μαρτυρία. Η όλη υπόθεση των Εναγόντων έχει ως κύριο άξονα κυρίως τα δύο έγγραφα, «καταπιστεύματα», όπως υποστηρίζουν, ημερ. 15.10.83, Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β). Ενώπιον του Δικαστηρίου τέθηκε θετική μαρτυρία από τους Ενάγοντα 1 και Μ.Ε.1, Ρίτα Λοϊζίδου, ότι τα άνω έγγραφα υπεγράφησαν από τη Μαίρη Γεωργίου στις 15.10.83, στην παρουσία τους. Ο Μ.Υ.1 διά την Εναγόμενη 6 και εξ΄ ανταπαιτήσεως Εναγομένη 3, αλλά και Ενάγοντα 2, αναγνώρισε την υπογραφή της πιο πάνω από την πείρα και τη γνώση του περί της υπογραφής αυτής. Εξέτασα τη μαρτυρία αυτή με ιδιαίτερη προσοχή και δεν έχω αμφιβολία ότι οι πιο πάνω λέγουν την αλήθεια. Η Μ.Ε.2, αδελφή των Εναγόντων και της αποβιωσάσης Μαίρης Γεωργίου, θεία των Εναγομένων 4 και 5, παιδιά της αποβιωσάσης αδελφής της, και ακόμη νονά του Εναγομένου 5, πιστεύω, αλλά φάνηκε επίσης, ότι δεν είχε κανένα λόγο ή συμφέρον να πει ψέματα. Το κίνητρο που της αποδίδεται από την άλλη πλευρά διά δήθεν διαδοχή των παιδιών της, που εργάζονται στη Σχολή των θείων τους Εναγόντων, δεν στοιχειοθετήθηκε ούτε κατ΄ ελάχιστον. Δεν πιστεύω ότι εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, δηλαδή διαδοχή ως άνω, θα ενοχλούσε την Μ.Ε.2 η απώλεια 10.000 μετοχών από ένα σύνολο 250.000 που έχει η εταιρεία-Εναγομένη
  1. Επίσης η μαρτυρία του Ενάγοντα 1 και Μ.Ε.1 αναφορικά με τις συνθήκες υπογραφής των τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β) βασικά συμπίπτουν. Ορισμένες μικροδιαφορές, συνυφασμένες με τον χρόνο που παρήλθε δικαιολογούνται και δεν οδηγούν σε καμία περίπτωση σε κρίση ότι αυτοί ψεύδονται. Αμφότεροι οι μάρτυρες αντεξετάσθηκαν επί μακρώ για το θέμα υπό αναφορά και η μαρτυρία τους ουδόλως κλονίσθηκε, αλλά παρέμεινε σταθερή και αξιόπιστη. Επίσης τα όσα ανέφερε ο συνήγορος των Εναγομένων 1-5 σχετικά με τη γραπτή δήλωση τεκμ. Β της Μ.Ε.1, ώστε αυτή να μην ληφθεί υπόψη, αλλά και προκειμένου να πληγεί η αξιοπιστία της, δεν ευσταθούν, αλλά πολύ περισσότερο δεν πλήττουν την αξιοπιστία της μάρτυρος. Αντίθετα, κατά την κρίση μου, αναφέροντας η μάρτυρας τα όσα ανέφερε σχετικά με τις συνθήκες και τρόπο ετοιμασίας της δήλωσής της, καταδεικνύει την ειλικρίνεια και γνησιότητα της μαρτυρίας της. Πέραν όμως τούτων, έστω και αν το τεκμήριο Β, γραπτή δήλωση της πιο πάνω μάρτυρος, ετοιμάσθηκε από άλλο, από τη στιγμή που η μάρτυρας ενόρκως ενώπιον του Δικαστηρίου υιοθέτησε το περιεχόμενο της και υπέγραψε αυτή, αυτόματα το περιεχόμενο της δήλωσης κατέστη μαρτυρία της ενώπιον του Δικαστηρίου. Περαιτέρω, με την αντεξέταση της κατέστη ολοφάνερο ότι όσα αναφέρονται στη δήλωσή της ήταν κτήμα της και αποτελούσαν γνώση της. Επίσης, η μαρτυρία του Μ.Υ.1 διά την Εναγομένη 6 σχετικά με την αναγνώριση της υπογραφής της Μαίρης Γεωργίου επί των Τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β) δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά και παρέμεινε σταθερή και αξιόπιστη μέχρι τέλους. Έχοντας ως αποτέλεσμα εξετάσει με προσοχή τη μαρτυρία των πιο πάνω, αλλά και λόγω της καλής εντύπωσης που μου έκαμαν κατά τον χρόνο που κατέθεταν ενώπιον του Δικαστηρίου δέχομαι τη μαρτυρία τους επί του εξεταζομένου θέματος ως ειλικρινή και αξιόπιστη. Αντίθετα η μαρτυρία του Εναγομένου 3 και Μ.Υ.2, Φρίξου Γαλάζη, δεν έπεισε και παρέμεινε μετέωρη, χωρίς αξία διά το θέμα που ενδιαφέρει, ήτοι την προσπάθεια που έγινε για να καταδειχθεί ότι την ημέρα υπογραφής των Τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β), δηλαδή στις 15.10.83, η Μαίρη Γεωργίου ευρίσκετο στην Κλινική του Μ.Υ.
  2. Ο τελευταίος σαφώς δήλωσε ότι δεν θυμάται ότι αυτή ήταν στην Κλινική του, αλλά θυμάται ότι αυτό έγινε όταν ήρθε ο Αμερικάνος γιατρός εις Κύπρο, αλλά και σε αυτή την περίπτωση και πάλιν δεν θυμόταν πότε αφαιρέθηκε ο νάρθηκας από το πόδι της πιο πάνω. Τα τηλεομοιότυπα του Τεκμηρίου 41 δημιουργούν από μόνα τους τεκμήριο ότι ο Αμερικάνος γιατρός ήταν στην Κύπρο μεταξύ 11-15.10.
  3. Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι η Μαίρη Γεωργίου κατά τον ουσιώδη χρόνο, δηλαδή στις 15.10.83, ήταν στην πιο πάνω Κλινική. Μπορεί κάλλιστα η αφαίρεση του νάρθηκα να έγινε μεταξύ 12-14.10.83 και ακολούθως η πιο πάνω να εγκατέλειψε την Κλινική και να ευρίσκετο στην οικία της. Ο Μ.Υ.2 ιατρός Γαλάζης ανέφερε ότι αυτή μπορεί να έγινε «για ένα-δύο νύκτες». Η μαρτυρία του Εναγομένου 3, από την άλλη, από μόνη της για το ίδιο θέμα αυτοαναιρείται. Εις την παρ. 30 της δήλωσής του, Τεκμήριο Γ, αναφέρει: «
  4. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του εγώ και η Μαίρη ήμασταν σχεδόν συνέχεια μαζί του. Ο Dr. Healey χρησιμοποιούσε τις εγκαταστάσεις της κλινικής του Δρ. Γαλάζη και νομίζω στις 14 ή στις 15 Οκτωβρίου έγινε εγχείρηση και αφαίρεσε επιτυχώς τον νάρθηκα της Μαίρης. ... » Στην ίδια όμως δήλωσή του, παρ. 26, αναφέρει: «
  5. Όταν μίλησα με την Ρίτα και αυτή αντέδρασε με τον τρόπο που αντέδρασε μετά σκέφτηκα και τηλεφώνησα στον γιατρό τον Γαλάζη ο οποίος ήταν ο ιατρός της οικογένειας και ήξερα ότι είχε αρχείο όπου περνούσε τους αρρώστους στην κλινική που διατηρούσε στην Οδό Μαρκορά. Ο λόγος που τηλεφώνησα στον γιατρό τον Γαλάζη ήταν για να δω αν την ημέρα που αναφερόταν στις δηλώσεις καταπιστεύματος (δηλαδή στις 15/10.1983) πράγματι η Μαίρη ήταν σπίτι καθότι ήταν περίοδος που ήταν πολύ άρρωστη και μπαινοβγαίναμε στην Κλινική ειδικά τα Σαββατοκυρίακα που ήμουν πιο ελεύθερος. Τον πήρα τηλέφωνο και τον ρώτησα. Κοίταξε και μου είπε ότι όντως εκείνη την ημέρα ήμασταν στην κλινική, και ότι μάλιστα εκείνη την περίοδο ήταν στην Κύπρο ο Αμερικάνος Γιατρός της Μαίρης Dr. John Healey από την Νέα Υόρκη.» Αφού θυμόταν ότι στις 14 και 15.10.83 έγινε η εγχείρηση (βλ. παρ. 30 άνω), τότε γιατί τηλεφώνησε στον γιατρό Μ.Υ.1 διά να τύχει πληροφόρησης περί του θέματος αυτού; Περαιτέρω, ενώ ο Εναγόμενος 3 είχε γνώση της ύπαρξης των άνω τεκμηρίων, Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β), «τουλάχιστον» από τον Νοέμβριο 1993, ότε ο τότε δικηγόρος των Εναγόντων του απέστειλε την επιστολή του ημερ. 8.11.93 με επισύναψη φωτοαντίγραφα των άνω τεκμηρίων (βλ. Τεκμήρια 9, 10 και 13), εντούτοις, για ένα τόσο σοβαρό θέμα, που όπως αυτός ισχυρίζεται αφορά πλαστογραφία των άνω τεκμηρίων που αφορούν περιουσιακά στοιχεία της οικογένειάς του, παρατηρείται μία ανεξήγητη αδράνεια εκ μέρους του, καθότι ποτέ δεν κατάγγειλε το θέμα εις την Αστυνομία. Ακόμη και κατά τον χρόνο της ακρόασης της υπόθεσης δεν έπραξε αυτό, ούτε προκάλεσε την εξέταση της υπογραφής της συζύγου του επί των Τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β) μετά την κατάθεση του Ενάγοντα 1 και Μ.Ε.1, οι οποίοι αναφέρθησαν στη γνησιότητά της. Επίσης, ο ισχυρισμός του Εναγομένου 3, ότι δήθεν η σύζυγος του δεν θα κρατούσε «κάτι τέτοιο μυστικό», αναφερόμενος εις την υπογραφή των Τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β), με όλο τον σεβασμό προς τη σχέση του Εναγομένου 3 προς τη σύζυγό του, αυτό είναι πεποίθηση και όχι αμάχητο τεκμήριο και ασφαλώς το τι σκέφτεται ο Εναγόμενος 3 για την αποβιώσασα σύζυγό του δεν μπορεί να αποτελέσει από μόνο του στέρεο έδαφος για διεξαγωγή ασφαλούς συμπεράσματος. Περαιτέρω, εφόσον σύμφωνα και με τους δύο, ήτοι εναγόμενο 3 και Μ.Υ.2 γιατρό Γαλάζη, ο πρώτος τηλεφώνησε στο δεύτερο το 1993 και ο τελευταίος από τα αρχεία του βρήκε ότι την ημέρα υπογραφής των καταπιστευμάτων (Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β)), η Μαίρη βρισκόταν στην κλινική του διά αφαίρεση του νάρθηκα, τότε πώς στις 14.5.02 στην συμπληρωματική ένορκη δήλωσή του (βλ. Τεκμήριο 12) ο εναγόμενος 3 αναφέρει σχετικά με την υπογραφή των άνω τεκμηρίων τα ακόλουθα: «
  6. Η υπογραφή που παρατίθεται για να πείσει έγινε πριν το 1972 όταν η Μαίρη ήταν υγιής. Η υπογραφή αυτή δεν είναι δική της, πλαστογραφήθηκε όταν αυτή ήταν άρρωστη, όπως φαίνεται και από την ημερομηνία του δήθεν καταπιστεύματος. Αυτή δεν μπορούσε να υπογράψει τότε και κατ΄αυτό τον τρόπο καθότι εκείνη την περίοδο το χέρι της Μαίρης δεν ήταν τόσο σταθερό. ..» Πουθενά δεν αναφέρει το σημαντικότερο, ότι δηλαδή η Μαίρη ήταν στην Κλινική Γαλάζη, όπως κατ΄ ισχυρισμό είχε ήδη πληροφορηθεί το 1993 από τον Μ.Υ.
  7. Πιστεύω ότι ο σχετικός ισχυρισμός είναι προϊόν δεύτερης σκέψης και ως τέτοιος απορρίπτεται. Επίσης, όλα όσα ανέφερε διά μερίδιο της Μαίρης κατά ¼ εις τη Σχολή και Εναγομένη 6 δεν υποστηρίζονται από κανένα μέρος της μαρτυρίας που παρουσιάσθηκε στο Δικαστήριο, ακόμη και από αυτή που παρουσίασε ο ίδιος ή έγγραφα που δέχτηκε ότι είναι δικά του. Πιστεύω όμως ότι οι αναφορές του σε δύο ένορκες δηλώσεις του καταδεικνύουν από μόνες τους το αβάσιμο των ισχυρισμών του. Εις την ένορκο δήλωση του ημερ. 2.4.97, βλ. Τεκμήριο 10, αναφέρει στην παρ. 5 «αποπεράτωση της διαχείρισης» με τη μεταβίβαση και εγγραφή των 10.000 μετοχών (επίδικων) εις τους δύο κληρονόμους (Εναγομένους 4 και 5). Εις την ένορκο δήλωσή του ημερ. 19.3.99, βλ. Τεκμήριο 11, αναφέρει επί λέξει τα ακόλουθα: «.. αι ρυθείσαι μετοχαί εδόθησαν και ενεγράφησαν επ΄ ονόματι της αποβιωσάσης συζύγου μου κατόπιν απαιτήσεως μου ως αντάλλαγμα υπηρεσιών που προσέφερε προσωπικώς η ίδια από της ιδρύσεως των Σχολών Φρειδερίκου .......» Εάν πραγματικά η σύζυγος του Μαίρη ήταν δικαιούχος του ¼ του συνόλου των μετοχών της Εναγομένης 6, ο Εναγόμενος 3 δεν θα ορκίζετο ασφαλώς τα πιο πάνω. Θα διεκδικούσε το ¼ των μετοχών της Εναγομένης 6 και δεν θα βιάζετο «να αποπερατώσει» τη διαχείριση ή να την «κλείσει» όπως αναφέρει στην παρ. 13 της ενόρκου δηλώσεώς του, ημερ. 14.5.02, Τεκμήριο 12, τη διαχείριση της περιουσίας της αποβιωσάσης συζύγου του. Πιστεύω ότι οι όψιμοι μη αληθείς ισχυρισμοί του δεν έχουν τελειωμό. Ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι η Μαίρη δεν έλαβε ποτέ χρήματα ή δώρα από τους αδελφούς της πριν αρρωστήσει. Ουδέν αναληθέστερο. Η επιστολή ημερ. 14.5.97 (μέρος του Τεκμηρίου 8) της Μαίρης τον διαψεύδει. Αναφέρει σχετικά: «... Δεν φτάνει τα τόσα πολλά που εμείς σου ζητήσαμε για να ξεκινήσουμε, συνεχώς μας δίνεις, μας δίνεις. Ξενιτεύτηκες εσύ για να τα τρώμε εμείς; ..» Ασφαλώς όταν αναφέρεται στην επιστολή «για να ξεκινήσουμε» αναφέρεται στην έναρξη της συζυγικής της ζωής με τον Εναγόμενο
  8. Επίσης, από τη μια ισχυρίζεται ότι η σύζυγος του Μαίρη δεν θα κρατούσε από τον ίδιο τέτοιο μυστικό αναφερόμενος στα Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β), και από την άλλη ισχυρίζεται ότι δεν ανακατεύτηκε στα εσωτερικά θέματα της οικογένειας της συζύγου του (βλ. παρ. 3 Τεκμηρίου Γ) και ότι δεν συζητούσε ποτέ για τα οικονομικά της οικογένειας της Μαίρης και ότι η τελευταία δεν συζητούσε ή σκεφτόταν πριν το 1974 (σε σχέση με το 25% του ισχυριζόμενου μεριδίου της) (βλ. παρ. 7 και 8 του Τεκμηρίου Γ). Περαιτέρω, στο Τεκμήριο 15, σελ. 12, ο Εναγόμενος 3 αναφέρει «το χαρτί αυτό δεν το ξέρω. Υπάρχει μια εταιρεία που ο Θωμάς χρησιμοποιούσε από τη Νιγηρία, αν η γυναίκα μου υπέγραφε ή όχι εγώ δεν ξέρω». Όλα αυτά δείχνουν ότι η σύζυγος του Μαίρη δεν του αποκάλυπτε όλα όσα έκανε με τα αδέλφια της. Επίσης, αν ο ισχυρισμός του Εναγομένου 3, ότι η σύζυγος του ήταν ή εδικαιούτο να ήταν κατά ¼ ιδιοκτήτρια της επιχείρησης της Σχολής και ακολούθως της Εναγομένης 6, γιατί τότε ο ίδιος ζήτησε 400 μόνο μετοχές (σχετικό το Τεκμήριο 1) της Εναγομένης 6 και δεν ζήτησε όλο το μερίδιο της συζύγου του, οπότε θα ισχυροποιείτο και η θέση του ως δημόσιος υπάλληλος που ήταν. Ακόμη και ο ισχυρισμός του ότι οι 10000 μετοχές μεταβιβάσθησαν στη σύζυγο του κατόπιν απαιτήσεως του δεν είναι ορθός. Το τεκμ. 1 από μόνο του τον διαψεύδει. Το τεκμήριο αυτό, όπως είναι παραδεκτό, το ετοίμασε ο ίδιος. Επίσης στο τεκμ. 5, επιστολή που ο ίδιος ετοίμασε την 29.5.85, δεν αναφέρει δια ιδιόκτητες μετοχές της συζύγου του αλλά δια διοίκηση. Η μαρτυρία του Ενάγοντα 1, ότι δεν επιθυμούσαν ως μέτοχοι της Εναγομένης 6 με τη μεταβίβαση κυριότητας μετοχών της εις άλλους να επηρεασθεί «η μετοχική τους ισχύ και η κεφαλαιουχική ισορροπία» έχει λογική και νόημα, καθότι σε τέτοια περίπτωση απόκτηση υπό τρίτου μετοχών της Εναγομένης 6 θα είχε ως αποτέλεσμα σε περίπτωση σύμπραξής του ή συμμαχίας του με τον ένα εκ των δύο Εναγόντων-Μετόχων να ανατρέψει την ισορροπία που είχαν μέχρι του σημείου εκείνου. Ο Εναγόμενος 3 καταθέτοντας πρόβαλε ότι δεν μπορούσε να καταλάβει την άνω θέση των Εναγόντων. Ως αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω, αλλά και της εντύπωσης που δημιούργησα για τον Εναγόμενο 3, ήτοι ότι δεν έλεγε την αλήθεια αλλά προσπαθούσε με διάφορους όψιμους ισχυρισμούς να παρουσιάσει την εκδοχή του ως αληθή ή αληθοφανή δεν δέχομαι και απορρίπτω τη μαρτυρία του σε όσα σημεία αυτή συγκρούεται με την αποδεκτή μαρτυρία των Εναγόντων και Μ.Ε.1 ως ανειλικρινή και αναξιόπιστη. Όσον αφορά τον Ιατρό Μ.Υ.2, Φρίξο Γαλάζη, ήταν φανερό ότι ο μάρτυρας δεν θυμόταν οτιδήποτε λόγω ασφαλώς της παρέλευσης τόσων χρόνων (1983-1993-τέλος 2010) και ότι η όλη προσπάθεια του ήταν να βοηθήσει τον Εναγόμενο 3 και τους άλλους Εναγομένους. Δέχομαι ασφαλώς ως αληθή και αξιόπιστη τη μαρτυρία του ότι η αποβιώσασα Μαίρη έτυχε θεραπείας-επέμβασης εις την κλινική του και ότι ο Αμερικανός γιατρός ήταν στην Κύπρο μεταξύ 11-16.10.83, όταν σε κάποιο χρονικό διάστημα μεταξύ της άνω περιόδου, εκτός της 15.10.83, αφαίρεσε νάρθηκα από το πόδι της Μαίρης. Όσον αφορά τον Ενάγοντα 2, πιστεύω ότι εις τον κύριο άξονα της μαρτυρίας του είπε την αλήθεια και ορισμένες μικροδιαφορές που παρατηρούνται ουδόλως επηρεάζουν την ειλικρίνεια και αξιοπιστία του. Από τα ευρήματα πιο κάτω θα διαφανεί τι απορρίπτω από τη μαρτυρία του. Οι υπόλοιποι μάρτυρες, ήτοι Μ.Ε.2 Ελένη Κέκκου και Μ.Υ.1 Γεωργία Ροτσάκη, Πρωτοκολλητής Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, Τμήμα Διαχειρίσεων και Λειτουργός στο Γραφείο Εφόρου Εταιρειών αντίστοιχα, δεν αμφισβητήθησαν και η μαρτυρία τους γίνεται στην ολότητα της αποδεκτή ως ειλικρινής και αξιόπιστη. Είναι παραδεκτό (βλ. δικόγραφα) ότι οι Ενάγοντες είναι αδελφοί και οι Εναγόμενοι 1-2 ενάγονται υπό την ιδιότητα τους ως διαχειριστές της αποβιωσάσης Μαίρης (Μαρίας) Γιάννη Φρειδερίκου η οποία απεβίωσε τη 30.7.89 και ήταν αδελφή των Εναγόντων. Ο Εναγόμενος 3 ήταν ο σύζυγος της και οι Εναγόμενοι 4 και 5 τέκνα της. Οι Εναγόμενοι 3, 4 και 5 είναι οι μόνοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της. Η Εναγόμενη 6 ιδρύθηκε την 2.6.
  9. Η αποβιώσασα κατά ή περί το 1975 διεγνώσθη με ανίατης μορφής ασθένεια (καρκίνο) των οστών, γεγονός που ήταν γνωστό στους Ενάγοντες. Επίσης, ο πατέρας των Εναγόντων, αποβιωσάσης Μαίρης και Μ.Ε.1, Ιωάννης Φρειδερίκου, απεβίωσε το 1982 και η μητέρα τους το
  10. Με βάση την αξιολόγηση της μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου που έγινε αποδεκτή, γίνονται τα κάτωθι ευρήματα: Οι Εναγόμενοι 1 και 2 ήταν οι μόνοι ιδρυτές και ιδιοκτήτες της επιχείρησης Σχολών που προηγήθησαν της ιδρύσεως της Εναγομένης
  11. Τα Τεκμήρια 17-20, πιστοποιητικά του Εφόρου Εταιρειών, καταδεικνύουν την ημερομηνία σύστασής της, τους Διευθυντές της, γραμματέα και μετόχους της, όπως και τη διεύθυνση του εγγεγραμμένου γραφείου της. Τα τεκμήρια 21-37 είναι οι Ετήσιες Εκθέσεις της για τα έτη 1983-
  12. Στις 15.10.1983 και προς επιβεβαίωση συμφωνίας τους δια κατοχή υπό της αποβιωσάσης Μαίρης των 10000 μετοχών των Εναγόντων στην Εναγομένη 6 υπό εμπίστευμα δια λογαριασμό τους, υπεγράφησαν από την αποβιώσασα Μαίρη τα έγγραφα, Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β) εις την οικία της, κάτω από τις συνθήκες και χρόνο που έχουν αναφερθεί από την Μ.Ε.
  13. Εις αυτά αναφέρονται αντίστοιχα ότι είναι «holder of 5.000 five thousand fully paid shares .. upon trust» σε σχέση με μετοχές της Εναγομένης 6 και ενός εκάστου των Εναγόντων. Η εγγραφή των 10.000 μετοχών επ΄ονόματι της αποβιωσάσης γνωστοποιήθηκε στον Έφορο Εταιρειών στις 15.6.1985 όταν υπεβλήθη σ΄αυτόν η Ετήσια Έκθεση διά το έτος
  14. Η αποβιώσασα καθ΄ όλους τους ουσιώδεις χρόνους, ήτοι από το 1965 μέχρι το 1975 που αρρώστησε βοηθούσε ποικιλοτρόπως τη Σχολή και αργότερα την Εναγόμενη 6, όπως με διδασκαλία δακτυλογραφίας και μετάβασή της μια φορά εβδομαδιαίως εις διάφορα χωριά και Μόρφου διά να διαπιστώσει-ελέγξει την ορθή λειτουργία τμημάτων της Σχολής και αλλοδαπών καθηγητών. Αν και δεν λάμβανε μισθό από τη Σχολή και αργότερα Εναγόμενη 6, λάμβανε, όπως χαρακτηριστικά το έθεσε η Μ.Ε.1 «ό,τι ήθελε το λάμβανε από τα αδέλφια της», συμπεριλαμβανομένων χρημάτων κατά τον χρόνο ασθενείας της, ήτοι από το 1975 μέχρι τον θάνατό της. Ο Εναγόμενος 3, δημόσιος υπάλληλος κατά τον ουσιώδη χρόνο, επίσης βοηθούσε ποικιλοτρόπως στη λειτουργία και ανάπτυξη της Σχολής και αργότερα Εναγομένης
  15. Ο Εναγόμενος 3 γνώριζε διά τη μεταβίβαση των 10.000 μετοχών επ΄ ονόματι της συζύγου του Μαίρης. Μετά τον θάνατο της Μαίρης οι Εναγόμενοι 1 και 2 διορίσθησαν διαχειριστές της περιουσίας της - σχετική είναι η Διαχείριση αρ. 294/91 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Ο Εναγόμενος 3 με την επιστολή του, Τεκμήριο 39, ημερ. 8.6.92, την οποία συνυπόγραψε και η άλλη διαχειρίστρια, ζήτησε από την Εναγόμενη 6 τη μεταβίβαση και εγγραφή των μετοχών της Μαίρης ανά 5.000 επ΄ ονόματι των Εναγομένων 4 και
  16. Στις 8.11.93 στάληκε από τον δικηγόρο των Εναγόντων η επιστολή, Τεκμήριο 9, στους διαχειριστές της αποβιωσάσης, με την οποία τους καλούσε να μεταβιβάσουν και εγγράψουν επ΄ ονόματι τους τις επίδικες μετοχές, τις οποίες όπως εξηγούσε στην επιστολή του τις κατείχε ως θεματοφύλακας τους. Ακολούθησε υπό των διαχειριστών η καταχώριση στις 3.4.97 η αίτηση με αρ. 326/97 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, Τεκμήριο 10, διά διαγραφή των επίδικων μετοχών από το όνομα της αποβιωσάσης και εγγραφή τους επ΄ ονόματι των δύο κληρονόμων της, Εναγομένων 4 και 5 (βλ. Τεκμήρια 10, 11, 12, 13). Εν συνεχεία ακολούθησε η παρούσα αγωγή μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε διαδικασία μεταξύ των ιδίων διαδίκων (βλ. 2004 1(Β) Α.Α.Δ. 866) διά επίλυση της διαφοράς αναφορικά με τις μετοχές, διά αγωγής. Ο συνήγορος των Εναγομένων 1-5, με βάση το λεκτικό των τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β), όπου αναφέρεται ότι η Μαίρη Γεωργίου «register holder», εισηγήθηκε ότι αυτή δημιούργησε ένα καταπίστευμα στο οποίο ήταν και ο δημιουργός του εμπιστεύματος και ο καταπιστευματοδόχος. Παρέπεμψε διά υποστήριξη της εισήγησής του εις τον Halsbury΄s Laws of England, 4η Έκδοση, Επανέκδοση 2000, Τόμος 48, παρ. 554, όπου αναφέρεται: «No trusts of future property. There cannot be a trust of future property, as that would be a trust of nothing at all. It is immaterial whether the settler makes a purported voluntary assignment of future property to trustees on declared trusts or whether the purports to declare that he himself is holding future property on certain trusts. If the future property subsequently materializes into existing property,the intended beneficiaries have no enforceable claim to it ...» Από την άλλη, ο συνήγορος των Εναγόντων επικαλούμενος απόσπασμα από την παρ. 558 των Halsbury΄s Laws of England, 4η Έκδοση, Τόμος 48, όπου αναφέρεται: «
  17. Cases were failure to transfer is immaterial. The fact that the creator of a trust does not transfer to the trustee the legal estate in the trust property which he subsequently gets in is immaterial to the effectiveness of the trust, so long as he transfers all the interest in the trust property that at the time of the creation of the trust he is in a position to transfer ...» Εισηγήθηκε ότι ο χρόνος μεταβίβασης των μετοχών είναι άσχετος. Επίσης, η δήλωση της Μαίρης Γεωργίου εις τα τεκμήρια 3(Α) και 3(Β) ότι ήδη έχουν μεταβιβασθεί οι μετοχές στο όνομα της είναι δεσμευτική για όλους τους διαδίκους βάσει του Περί Αποδείξεως Νόμου ΚΕΦ. 9, άρθρο 15 που αφορά «αρχαία» έγγραφα και ακόμη ότι και μεταγενέστερα να έγινε η μεταβίβαση, εφόσον αποτελεί μέρος της συμφωνίας, το καταπίστευμα είναι άνευ οποιασδήποτε σημασίας πότε μέσα στο 1983 έγινε η μεταβίβαση. Εξέτασα με μεγάλη προσοχή τις εισηγήσεις των δικηγόρων και πιστεύω ότι η εισήγηση του συνηγόρου των Εναγομένων δεν είναι βάσιμη. Από το λεκτικό των Τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β) προκύπτει ότι πρόκειται περί δηλώσεων της Μαίρης Γεωργίου απευθυνόμενων στους δύο Ενάγοντες αντίστοιχα δηλώνοντας ότι είναι εγγεγραμμένη κάτοχος 5.000 μετοχών της Εναγομένης 6 και παραδέχεται και δηλώνει (admit and declare) ότι κατέχει αυτές υπό εμπίστευμα απόλυτα διά τους Ενάγοντες. Συνεχίζει ακολούθως με άλλες υποχρεώσεις της προς τους Ενάγοντες, που πηγάζουν από την ιδιότητα της ως καταπιστευματοδόχου. Το πλήρες κείμενο των τεκμηρίων έχει ως ακολούθως (παρατίθεται μόνο το κείμενο του Τεκμηρίου 3(Α), καθότι το κείμενο του Τεκμηρίου 3(Β) είναι πανομοιότυπο, πλην του ονόματος του δικαιούχου): «ΤΟ: Μr. T.J. Frederickou I, Mrs Mary Georgiou, of Kaimakli as a registered holder of five thousand fully paid shares in the limited liability company Frederickou Schools Ltd Nicosia hereby admit and declare that I am the holder of such shares upon trust for you absolutely, and I will at all times use the voting and other powers attached to the said shares in such manner as you may from time to time direct and will at your request and cost execute and deliver such proxy or proxies in relation to the said shares in your favour, or in favour of any other person or persons as directed by you. I further admit and declare that I undertake to pay you all dividends or profits which may be paid to me from time to time upon the said shares together with all other monies, benefits or profits whatsoever which may be payable in respect thereof _______________________ SIGNED by the above named ________________________ Mrs Mary Georgiou In the presence of Witness: _______________________» Τα Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β) δεν δημιουργούν από μόνα τους εμπίστευμα, αλλά δηλώνουν την ύπαρξη τέτοιας σχέσης. Το Τεκμήριο 21 που συνετάχθη μέχρι την 10.10.83, καταδεικνύει ότι δεν μεταβιβάσθησαν οι πιο πάνω μετοχές και συνεπώς δεν μπορούσαν να είναι εγγεγραμμένες επ΄ ονόματι της Μαίρης Γεωργίου μέχρι την άνω ημερομηνία, λαμβάνοντας υπόψη ότι το άνω τεκμήριο έγινε στις 15.10.
  18. Στο Τεκμήριο 22, που συνετάχθη μέχρι την 10.10.84, φαίνεται η εγγραφή μεταβίβασης των άνω μετοχών με ημερομηνία εγγραφής επ΄ ονόματι της Μαίρης Γεωργίου στις 15.10.83 5.000 μετοχών από έκαστο των Εναγόντων. Συνεπώς, είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι η μεταβίβαση των μετοχών ως άνω έγινε στις 15.10.83, την ίδια ημέρα που έγιναν και οι δηλώσεις ως φαίνονται στα Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β). Λαμβάνοντας υπόψη την αποδεκτή και αξιόπιστη μαρτυρία της Μ.Ε.1 ότι τα άνω τεκμήρια υπεγράφησαν περί το μεσημέρι της 15.10.83, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η εγγραφή των μετοχών μπορεί να έγινε και πριν της υπογραφής ή αμέσως μετά την υπογραφή των Τεκμηρίων 3(Α) και 3(Β), αλλά σίγουρα στις 15.10.
  19. Ο ισχυρισμός του Ενάγοντα 1, ότι η μεταβίβαση και εγγραφή των μετοχών θα έγινε αργότερα από τις 15.10.83, κρίνεται ως αποτέλεσμα λανθασμένος και αυτό διότι, κατά τη γνώμη μου, ο Ενάγοντας 1 δεν θυμόταν. Ήταν εμφανές αυτό από την απάντηση του. Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και το δεύτερο να συνέβηκε,ουδεμία επίδραση είχε εις το καταπίστευμα που μαρτυρείται με τα Τεκμήρια 3(Α) και 3(Β). Εις τον Halsbury΄s Laws of England, 4η Έκδοση, Επανέκδοση 2007, σελ. 449, παρ. 660, αναφέρεται: «
  20. Cases where failure to transfer is immaterial. The fact that the creator of a trust does not transfer to the trustee the legal estate in the trust property which he subsequently gets in is immaterial to the effectiveness of the trust, so long as he transfers all the interest in the trust property that at the time of the creation of the trust he is in a position to transfer. Similarly, an assignment of debts to trustees is a complete constitution of the trust, even if there is no assignment or delivery to them of the securities for the debts. The disposer must not, however, retain a control over the property which is inconsistent with an intention to create a trust.» Eπίσης, στη σελ. 445, παρ. 654, κάτω από τον τίτλο «No trusts of future property» αναφέρονται τα κάτωθι: «
  21. .. Future property includes the interest which a person hopes to take under the will or intestacy of a living person or under the exercise of a special power of appointment, future royalties from completed works, future book debts, freight not yet earned, copyright in songs not yet written, dividends not yet declared, the proceeds or any future sale of specific property and damages which may be recovered in pending litigation. It does not include existing vested or contingent rights to obtain property at some future time, for example B΄s interest where property is settled on A for life, remainder to B if he attains 35 years and is alive on A΄s death. ..» Aπό τα πιο πάνω φαίνεται η παντελής έλλειψη ερείσματος της εισήγησης του συνηγόρου των Εναγομένων 1-5 και συνεπώς απορρίπτεται. Ο συνήγορος των Εναγομένων 1-5 και αναφορικά με την Ανταπαίτηση που αφορά την εγγραφή του 25% των μετοχών της Εναγομένης 6 επ΄ ονόματι των τέκνων της Μαίρης Γεωργίου, Εναγόμενους 4 και 5, εισηγήθηκε ότι η Απαίτηση στηρίζεται στην, μέσω της μαρτυρίας, «στοιχειοθέτηση ύπαρξης περιουσιακού κωλύματος (proprietory estoppel) στη βάση των αρχών του δικαίου της επιεικείας». Αφού εν συνεχεία αναφέρθηκε σε 4 προϋποθέσεις που αναφέρονται στο Σύγγραμμα Snell΄s Principles of Equity, 27η Έκδοση, σελ. 565-568, ήταν η θέση του ότι με την προσφερθείσα μαρτυρία ικανοποιούνται και οι 4 άνω προϋποθέσεις και συνεπώς οι Ενάγοντες εξ Ανταπαιτήσεως δικαιούνται να εγγραφούν ως ιδιοκτήτες του 25% του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, Εναγομένης 6, ήτοι 62.500 μετοχών. Με όλο τον σεβασμό προς τον συνήγορο, η όλη στήριξη της εισήγησης είναι παντελώς λανθασμένη. Η χρήση του άνω δόγματος, περιουσιακού κωλύματος (proprietory estoppel) αφορά ακίνητα και όχι κινητή περιουσία, ως η παρούσα ανταξίωση. Εις την Stylianou v. Papacleovoulou
(1982)1 C.L.R. 542, στις σελ. 551-554, γίνεται εκτενής ανάλυση του άνω κωλύματος και υιοθετείται η Αγγλική υπόθεση Fish Products v. Penwith D.C.
(1981)2 All E.R. 204, όπου αναφέρεται: «.. that proprietary estoppels should, in its application, be limited to the acquisition of rights in land, there being no justification for its extension beyond that.» Eπίσης εις την Μηνά ν. Χειμωνίδη
(1999)1 Α.Α.Δ. 405, 411, αναφέρεται: «Έχουμε τη γνώμη πως τα δόγμα proprietory estoppels, ή η προβολή νομικού εμποδίου να αρνείται κάποιος σε άλλο πρόσωπο δικαίωμα σε ακίνητη περιουσία, ....» Εις την Ιερά Μονή Κύκκου κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2004)1 (Β) 760, 767, αναφέρεται: «... Απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη, έστω, λόγου περί περιουσιακού κωλύματος αποτελεί η παράσταση εκ μέρους του ιδιοκτήτη του ακινήτου, προς το πρόσωπο προς το οποίο γίνεται, ότι ο ίδιος αποποιείται δικαιωμάτων του επί του ακινήτου, το δε πρόσωπο προς το οποίο γίνεται η παράσταση μπορεί να θεωρήσει ότι απέκτησε αντίστοιχα δικαιώματα. (Βλ., μεταξύ άλλων, Ιωάννης Αντωνίου Χρυσοστόμου ν. Ελένης Χρίστου Αντωνίου Φράγκου κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ. 622).» Πέραν των άνω, θα ανέφερα ότι ήδη έχει διαφανεί από την απόφαση του Δικαστηρίου, ότι η μοναδική μαρτυρία διά υποστήριξη της άνω διεκδίκησης δόθηκε από τον Εναγόμενο 3, η οποία όμως δεν έγινε αποδεκτή διά τους λόγους που έχουν αναφερθεί ούτε ακόμη και η Μ.Ε.1, που την συνέφερε τέτοιος ισχυρισμός δεν τον υποστήριξε. Υπενθυμίζω ότι η Μ.Ε.1 είναι μια από τα τέσσερα αδέλφια. Τα δε τεκμ. 6 και 7 που ετοιμάσθησαν από τον ίδιο και πάλι δεικνύουν την προσπάθεια του δι΄ εξασφάλιση 10000 μετοχών μόνο και τίποτε άλλο. Συνεπώς ελλείπει από το Δικαστήριο οιονδήποτε πραγματικό ή νομικό έρεισμα διά εξέταση της Απαίτησης, η οποία δεν δύναται να επιτύχει. Διά όλους τους πιο πάνω λόγους, η αγωγή επιτυγχάνει ως η Έκθεση Απαίτησης, παρ. 6(α)(β)(γ). Αντίθετα, η Ανταπαίτηση διά τους ίδιους λόγους, απορρίπτεται. Όσον αφορά τα έξοδα, αυτά να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα. Να είναι εις βάρος των Εναγομένων και υπέρ των Εναγόντων και εξ Απαιτήσεως Εναγομένων 3, ως αυτά θα υπολογισθούν από την Πρωτοκολλητή. Λαμβάνοντας όμως υπόψη ότι η Απαίτηση και Ανταπαίτηση συνεκδικάσθησαν, τα έξοδα της Αγωγής και Ανταπαίτησης, όπου συμπίπτουν, να υπολογισθούν μία φορά. [Υπ.] Λ. Παρπαρίνος, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.