Αναφορικά με τον Κυριάκο Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου), Εναρκτήρια Αίτηση Αρ.: 449/11, 13 Δεκεμβρίου, 2011

(1),

(2)και

(3)του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου Κεφ.189, η αιτήτρια ζητά την έκδοση Διατάγματος του Δικαστηρίου που να διατάσσει όπως, το 1/12 μερίδιο της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου, το οποίο προέρχεται από την κληρονομιά του αποβιώσαντος μέσω της μητέρας της, διανεμηθεί προς όλους τους υπόλοιπους κληρονόμους σύμφωνα με την αποποίηση κληρονομιάς από το εν λόγω πρόσωπο, ημερομηνίας 29.6.09, και/ή δυνάμει του συμβιβασμού στην Αγωγή αρ. 6921/

1. Η αίτηση, η οποία υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της αιτήτριας και του Χαράλαμπου Μυλωνά ημερομηνίας 3.5.11, προσέκρουσε σε ένσταση των καθ' ων η αίτηση η οποία υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του καθ' ου η αίτηση 1, Άκη Ιωάννου. Τα γεγονότα που συνθέτουν την παρούσα υπόθεση είναι παραδεκτά και σε συντομία έχουν ως ακολούθως:
2. Ο Κυριάκος Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου) απεβίωσε την 10.11.
4. Η αιτήτρια, ανιψιά του πιο πάνω αποβιώσαντος, είναι διαχειρίστρια της περιουσίας του, με βάση το Διάταγμα Διαχείρισης στην αίτηση 334/
6. Μεταξύ των κληρονόμων του ως άνω αποβιώσαντος ήταν και η αδελφή του, Άννα Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου, με κληρονομικό μερίδιο κατά ¼ της περιουσίας του.
7. Η Άννα Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου απεβίωσε στις 18.8.02 αφήνοντας ως κληρονόμους της τα παιδιά της:

(1)Μάρω Ιωάννου Ιακώβου,

(2)Άκη Ιωάννου και

(3)Αιμίλιο Ιωάννου.

1. Η αιτήτρια υπό την ιδιότητα της ως διαχειρίστρια του πιο πάνω αποβιώσαντος, καταχώρισε την αγωγή αρ. 6921/06 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας εναντίον της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου, η οποία αφορούσε χρήματα που ανήκαν στην περιουσία του αποβιώσαντος.
2. Η εν λόγω αγωγή, διευθετήθηκε και στις 29.6.09, εκ συμφώνου εκδόθηκε απόφαση εναντίον της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου, σύμφωνα με το τεκμήριο 1 στην αίτηση. Στα πλαίσια της διευθέτησης αυτής δηλώθηκε μέσω του δικηγόρου της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου ότι: «Περαιτέρω δηλώνουμε ότι στα πλαίσια της πιο πάνω διευθέτησης, η Εναγόμενη έχει αποποιηθεί το κληρονομικό της μερίδιο από την περιουσία του αποβιώσαντος».
3. Η Μάρω Ιωάννου Ιακώβου καταχώρησε στα πλαίσια της διαχείρισης 334/05 γραπτή αποποίηση κληρονομιάς (τεκμήριο 2 στην αίτηση). Διατείνεται η αιτήτρια ότι η πιο πάνω αποποίηση κληρονομιάς ως μέρος του συμβιβασμού έγινε προς όφελος όλων των κληρονόμων και όχι προς όφελος μόνο των αδελφών της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου, δηλαδή των Άκη και Αιμίλιου Ιωάννου (καθ' ων η αίτηση), οι οποίοι αρνούνται να συγκατατεθούν στη διανομή του 1/12 μεριδίου της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου προς όφελος όλων των κληρονόμων. Ο ενόρκως δηλών Χαράλαμπος Μυλωνάς, είναι θείος της αιτήτριας και ήταν παρών στο Δικαστήριο όταν δηλώθηκε ο συμβιβασμός στην αγωγή 6921/06 στις 29.6.
4. Ισχυρίζεται ότι η δικηγόρος της αιτήτριας του είχε επεξηγήσει τη νομική συνέπεια της πιο πάνω αποποίησης και του έστειλε σχετικό κείμενο (τεκμήριο 1 στην ένορκη του δήλωση), σύμφωνα με το οποίο ο δικηγόρος της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου, είχε αναλάβει να ετοιμάσει δήλωση αποποίησης των κληρονομικών δικαιωμάτων της, επί όλης της περιουσίας του αποβιώσαντος Κυριάκου Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου, προς όφελος όλων ανεξαιρέτως των υπόλοιπων κληρονόμων. Επομένως, διατείνεται ότι κατά τον συμβιβασμό συμφωνήθηκε ότι η αποποίηση έγινε προς όφελος όλων των κληρονόμων και όχι προς όφελος μόνο των καθ' ων η αίτηση αδελφών της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου. Αντίθετα, ο καθ' ου η αίτηση

(1)ισχυρίζεται ότι μετά τον θάνατο της μητέρας τους, Άννας Χριστοδούλου, το κληρονομικό της μερίδιο κατά ¼ στην περιουσία του αποβιώσαντος Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου) θα έπρεπε να περιέλθει στον ίδιο ως διαχειριστής της περιουσίας της, δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου στην αίτηση 533/

1. Ωστόσο, το 2004, όταν έκλεισε την εν λόγω διαχείριση της μητέρας του, δεν είχε προκύψει η ύπαρξη περιουσίας του αποβιώσαντος, παρά μόνο μετά την 29.6.09 με την έκδοση της απόφασης στην αγωγή 6921/
2. Είναι η θέση του ότι το ¼ μερίδιο της μητέρας του θα πρέπει να περιέλθει στον ίδιο ως δια βίου διαχειριστής της περιουσίας της. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η αδελφή του, Μάρω Ιωάννου Ιακώβου, δεν ήταν κληρονόμος του αποβιώσαντος Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου) και έτσι δεν θα μπορούσε να αποποιηθεί κληρονομικό μερίδιο που δεν εδικαιούτο, γι' αυτό και η αποποίηση στην οποία προέβηκε δεν έχει καμιά ισχύ. Επιπρόσθετα, η εν λόγω αποποίηση της αδελφής του, είναι άκυρη γιατί δεν υπογράφτηκε εντός τριών μηνών από τον θάνατο του Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου) και όπως προκύπτει από τα τεκμήρια 1 και 2 στην αίτηση, δεν καθόριζε προς όφελος ποιού έγινε. Ωστόσο, ενόψει του ότι το κληρονομικό μερίδιο της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου αποτελούσε μέρος του κληρονομικού μεριδίου της μητέρας τους, η αποποίηση, αν θεωρηθεί έγκυρη, επενεργεί μόνο προς όφελος των κληρονόμων της ρίζας της μητέρας τους και όχι προς όφελος όλων των κληρονόμων του αποβιώσαντος Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου). Αναφέρθηκε στις επιστολές του καθ' ου η αίτηση 2 ημερομηνίας 1.9.09 και 23.9.09 προς την αιτήτρια (τεκμήρια 1 και 2 στην ένσταση) στις οποίες επεξηγήθηκαν οι θέσεις τους ως ανωτέρω. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ανέπτυξαν τις θέσεις τους σε εμπεριστατωμένες αγορεύσεις. Έχω εξετάσει με προσοχή το περιεχόμενο των εκατέρωθεν ενόρκων δηλώσεων, τα επισυναπτόμενα σ' αυτές έγγραφα και όσα υποστηρίχθηκαν από τους συνηγόρους των δύο πλευρών. Στη βάση των πιο πάνω γεγονότων, το ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο η «αποποίηση κληρονομιάς» στην οποία προέβηκε η Μάρω Ιωάννου Ιακώβου είναι έγκυρη. Αν η απάντηση στο εν λόγω ερώτημα είναι θετική, θα πρέπει να αποφασιστεί προς όφελος ποιών κληρονόμων αυτή επενεργεί, δηλαδή προς όφελος όλων των κληρονόμων του Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου) ή μόνο προς όφελος των κληρονόμων της Άννας Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου. Η απάντηση στο πιο πάνω ερώτημα κατά την άποψη μου δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Όπως ανάφερα πιο πάνω, η Άννα Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου, αδελφή του αποβιώσαντος Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου), σύμφωνα με το πρώτο παράρτημα του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου Κεφ.195, ανήκει στη δεύτερη τάξη και κληρονόμησε σε ίσες μερίδες με τα άλλα αδέλφια της, δηλαδή ¼ μερίδιο έκαστος. Με τον μεταγενέστερο θάνατο της Άννας Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου στις 18.8.02, η περιουσία της, στην οποία συμπεριλαμβανόταν και το κληρονομικό της μερίδιο από τον αδελφό της Κυριάκο Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου), μετήλθε στα τρία παιδιά της, Μάρω Ιωάννου Ιακώβου, Άκη Ιωάννου και Αιμίλιο Ιωάννου με 1/3 μερίδιο έκαστος. Η Μάρω Ιωάννου Ιακώβου «αποποιήθηκε» το κληρονομικό της μερίδιο από την περιουσία του αποβιώσαντος Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου) στις 29.6.09 (τεκμήρια 1 και 2 στην αίτηση). Η αποποίηση κληρονομιάς ρυθμίζεται από το άρθρο 51

(1)του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου Κεφ.189, το οποίο ορίζει ως εξής: «51.-

(1)Όταν περιέρχεται και επάγεται κληρονομιά σε κληρονόμο δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού, ο κληρονόμος αυτός δύναται να αποποιηθεί ανεπιφύλακτα την κληρονομιά οποτεδήποτε εντός τριών μηνών από τότε που για πρώτη φορά περιήλθε σε γνώση του ο θάνατος του αποθανόντος και το γεγονός ότι είναι κληρονόμος του εν λόγω αποθανόντος.» Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι η Μάρω Ιωάννου Ιακώβου δεν είναι κληρονόμος του αποβιώσαντος Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου), αλλά κληρονόμος της μητέρας της Άννας Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου. Επομένως, δεν εγείρεται θέμα αποποίησης εκ μέρους της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου, κληρονομικού μεριδίου της από την περιουσία του Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου), αφού επαναλαμβάνω, δεν είναι κληρονόμος του. Θέμα αποποίησης κληρονομικού μεριδίου από τη Μάρω Ιωάννου Ιακώβου, θα μπορούσε να εγερθεί σε σχέση αποκλειστικά και μόνο με την περιουσία της μητέρας της, Άννας Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου, της οποίας είναι κληρονόμος. Αντιλαμβάνομαι ότι με την επίδικη «αποποίηση» ό,τι αποβλεπόταν ήταν η μη διεκδίκηση εκ μέρους της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου, του κληρονομικού της μεριδίου που της αναλογούσε από το κληρονομικό μερίδιο της μητέρας της, το οποίο η τελευταία απέκτησε από την περιουσία του αποβιώσαντος αδελφού της Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου). Όμως, οι πρόνοιες του άρθρου 51

(1)του Κεφ.189 είναι κατά την άποψη μου ξεκάθαρες. Η αποποίηση σύμφωνα με το άρθρο 51

(1)ανωτέρω, μπορεί να γίνει σε σχέση με το κληρονομικό μερίδιο κληρονόμου, έναντι του κληρονομούμενου. Κληρονομούμενος στην παρούσα περίπτωση για την κληρονόμο Μάρω Ιωάννου Ιακώβου, ήταν η μητέρα της Άννα Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου και όχι ο Κυριάκος Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου. Επομένως, διαπιστώνεται πρόβλημα στη συγκεκριμένη «αποποίηση» σε βαθμό που κατά την άποψη μου, αυτή καθίσταται χωρίς καμιά ισχύ. Ωστόσο, υπάρχει και δεύτερο πρόβλημα σε σχέση με το έγγραφο της «αποποίησης κληρονομιάς» (τεκμήριο 2 στην αίτηση). Το άρθρο 51

(1)ανωτέρω τάσσει αποκλειστική προθεσμία για αποποίηση κληρονομιάς, τριών μηνών από τον χρόνο που για πρώτη φορά περιέρχεται σε γνώση του κληρονόμου ο θάνατος του αποθανόντος και το γεγονός ότι είναι κληρονόμος του (βλ. P. Stavrinides v. The Republic of Cyprus

(1987)3(B) C.L.R., 1228, 1234). Όπως ανέφερα πιο πάνω, κληρονομούμενος για τη Μάρω Ιωάννου Ιακώβου, ήταν η μητέρα της Άννα Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου, η οποία απεβίωσε στις 18.8.02, ενώ η φερόμενη «αποποίηση», επαναλαμβάνω για άλλον κληρονομούμενο (τον Κυριάκο Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου)) έγινε στις 29.6.09, δηλαδή μετά πάροδο σχεδόν επτά χρόνων, χωρίς να έχει προβληθεί οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί άγνοιας των δύο θανάτων εκ μέρους της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου μέχρι και τον κρίσιμο χρόνο της αποποίησης. Αυτός είναι ένας επιπρόσθετος και ανεξάρτητος λόγος που καθιστά το έγγραφο «αποποίησης» ημερομηνίας 29.6.09 χωρίς καμιά ισχύ και όπως και το γεγονός ότι η «αποποίηση» έγινε μέσω Δικαστηρίου στα πλαίσια συμβιβασμού της αγωγής 6921/06, ενώ το άρθρο 51

(1), ανωτέρω, προβλέπει για αποποίηση ανεπιφύλακτα της κληρονομιάς. Η πιο πάνω κατάληξη του Δικαστηρίου κρίνει και την τύχη της αίτησης που δεν είναι άλλη παρά η απόρριψη της. Αλλά και αν ακόμη η κατάληξη του Δικαστηρίου ήταν ότι η επίδικη «αποποίηση» είναι έγκυρη, εντούτοις, το αίτημα της διαχειρίστριας και πάλι δεν θα μπορούσε να ικανοποιηθεί. Επαναλαμβάνω ότι, κληρονομούμενος για τη Μάρω Ιωάννου Ιακώβου ήταν η μητέρα της Άννα Χριστοδούλου Χατζηκυριάκου και όχι ο αδελφός της μητέρας της Κυριάκος Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου). Επομένως, σε τέτοια περίπτωση το αποτέλεσμα της «αποποίησης» δεν θα μπορούσαν να το επωφεληθούν όλοι οι κληρονόμοι του Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου), αλλά μόνο οι συγκληρονόμοι της Μάρως Ιωάννου Ιακώβου στην περιουσία της μητέρας της, δηλαδή τα δύο αδέλφια της (καθ' ων η αίτηση). Για το θέμα αυτό, κανένα λόγο ή νόμιμο συμφέρον έχουν οι υπόλοιποι κληρονόμοι της περιουσίας του Κυριάκου Χριστοδούλου (Χατζηκυριάκου). Για όλα τα πιο πάνω, η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα προς όφελος των καθ' ων η αίτηση και σε βάρος της αιτήτριας, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα έξοδα θα βαρύνουν προσωπικά την αιτήτρια και όχι την περιουσία της διαχείρισης αρ. 334/05. [Υπ.] ....................................... Στ. Χατζηγιάννη, Α.Ε.Δ. /νχ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο