Παντελή Λάμπρου ν. ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ «ΥΓΕΙΑ» ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α., Αγωγή αρ. 3354/06, 28/1/11

Παντελή Λάμπρου ν. ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ «ΥΓΕΙΑ» ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α., Αγωγή αρ. 3354/06, 28/1/11 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A15 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Α.Ε.Δ. Αγωγή αρ. 3354/06 Μεταξύ: Παντελή Λάμπρου, από τη Λεμεσό Ενάγοντα - και - 1. ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ «ΥΓΕΙΑ» ΛΙΜΙΤΕΔ, από τη Λεμεσό 2. ΓΙΑΝΝΗ ΙΩΑΝΝΟΥ, από τη Λεμεσό Εναγομένων Ως ετροποποιήθη δυνάμει διατάγματος Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού ημερομηνίας 20.1.09 Μεταξύ: Παντελή Λάμπρου, από τη Λεμεσό Ενάγοντα - και - 1. ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ «ΥΓΕΙΑ» ΛΙΜΙΤΕΔ, από τη Λεμεσό 2. ΓΙΑΝΝΗ ΙΩΑΝΝΟΥ, από τη Λεμεσό 3. ΜΑΡΙΝΟΥ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ, από τη Λεμεσό Εναγομένων 28/1/11. Για τον Ενάγοντα: κ. Μελάς με κα Ασσιώτου Για τους Εναγομένους 1: κ. Στ. Παύλου με κα Καουτζιάνη Για τον Εναγόμενο 2: κ. Στ. Παύλου Για τον Εναγόμενο 3: κ. Κορφιώτης Α Π Ο Φ Α Σ Η Την 25η Νοεμβρίου του 2005, ο ενάγων ηλικίας 68 ετών, παρουσίασε συμπτώματα οξείας χολοκυστίτιδας τα οποία επέβαλλαν, όπως διέγνωσε ο εναγόμενος 2, ο οποίος είναι χειρούργος, την άμεση αντιμετώπιση του με χειρουργική επέμβαση. Για το λόγο τούτο εισήχθη στην κλινική των εναγομένων 1, όπου ο εναγόμενος 2 προέβη στη διενέργεια χειρουργικής επέμβασης αφαίρεσης της χολής με λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή. Κατά την παραμονή του στην κλινική, και δη στις 29.11.2005, υποβλήθηκε από τον εναγόμενο 3, ιατρό γαστρεντερολόγο, σε εξέταση ενδοσκοπικής παλινδρόμου χολαγγειο-παγκρεατογραφίας (ERCP). Απολύθηκε από την κλινική την 1.12.05 για να επαναεισαχθεί στις 20.12.05 και να υποβληθεί σε δεύτερη επέμβαση στις 22.12.05 από τον εναγόμενο 2 για παροχέτευση αποστήματος το οποίο δημιουργήθηκε στο μέρος της προηγηθείσας εγχείρησης. Ακολούθησε μια ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του ενάγοντα, με εμφάνιση επιληπτικών κρίσεων, σπασμών, υπόταση, ψηλά ηπατικά ένζυμα αφυδάτωση κ.λ.π. Κλήθηκε ο Δρ. Μέσης ο οποίος μετά από γενόμενην ανάλυση σακχάρου κατά την οποίαν διαπιστώθηκαν πολύ ψηλά επίπεδα, διέγνωσε την ύπαρξη του υπερωσματικού υπεργλυκαιμικού κώματος με σπασμούς χωρίς κετοξέωση. Ακολούθησε θεραπεία για μείωση του επιπέδου γλυκόζης. Στις 6.1.06 αφού διακόπηκε η γενική αναισθησία, κάθισε σε καρέκλα, αλλά παρουσίαζε αδυναμία κινήσεων και πάρεση του δεξιού άνω και αριστερού κάτω άκρου. Στις 13.1.06 μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου νοσηλεύθηκε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Τα ανωτέρω προκύπτουν από παραδεκτά και/ή αδιαμφισβήτητα γεγονότα και αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ως αποτέλεσμα των ανωτέρω επεμβάσεων, ο ενάγων ταλαιπωρήθηκε σωματικά και ψυχικά και κατά τον ουσιώδη χρόνο παρουσίαζε μεταξύ άλλων τα κάτωθι: α) Αδυναμία στα πόδια και άκρα β) Διανοητικά προβλήματα γ) Παράλυση του δεξιού χεριού δ) Έλλειψη επικοινωνίας με το περιβάλλον ε) Απώλεια των μυών του σώματος του. Σήμερα ο ενάγοντας σύμφωνα και πάλιν με την Εκθεση Απαίτησης είναι καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι και παρουσιάζει:
2. a)Σακχαρώδη διαβήτη
3. b)Νεφρική ανεπάρκεια
4. c)Ηπατική ανεπάρκεια
5. d)Σιδηροπενική αναιμία
6. e)Περιορισμένη κινητικότητα
7. f)Υποτονία και αδυναμία των μυών (proximal)
8. g)Παράλυση στο δεξί χέρι
9. h)Πρόβλημα κρίσης
10. i)Διάθεση ευφορίας
11. j)Πρόβλημα στην ομιλία
12. k)Έλλειψη σταθερότητας στην ικανότητα συγκέντρωσης
13. l)Συναισθηματική αστάθεια με διαταραχές της ψυχολογικής κατάστασης. Σημείο τριβής και διαφωνίας μεταξύ των ιατρών εναγομένων 2 και 3 αποτέλεσε η διενέργεια της εξέτασης ERCP και δη η εντολή για την διενέργεια της. Ο μεν εναγόμενος 2 δηλώνει ότι δεν ήταν γνώστης και ουδέποτε έδωσε τέτοια εντολή ο δε εναγόμενος 3 και οι Μ.Ε.1 και 2, παραπέμπουν σε οδηγίες του εναγομένου 2 για την διεξαγωγή της. Έτερο σημείο αντιπαράθεσης και διαφωνίας αποτελεί η ημερομηνία της γνωστοποίησης από τον εναγόμενο 3 προς τον εναγόμενο 2 της δεύτερης εισαγωγής του ενάγοντα στην κλινική. Είναι η 21η ή 22α Δεκεμβρίου; Όλα τα ανωτέρω θέματα όπως και όσα αποτελούν επίδικα ζητήματα θα εξετασθούν αφού παρατεθεί η μαρτυρία και γίνει αξιολόγηση της. Ο ενάγων επιρρίπτει για την κατάσταση στην οποία περιήλθε, ευθύνη σε όλους τους εναγομένους. Παραπονείται ότι οι εναγόμενοι τον εγκατέλειψαν στην κατάσταση που τον περιήγαγαν και, χωρίς να ενημερώσουν τους συγγενείς του, τον απέστειλαν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Πέραν τούτου αποδίδεται σε όλους αμέλεια, λεπτομέρειες της οποίας παρατίθενται στο δικόγραφο της έκθεσης απαίτησης. Συγκεκριμένα αποδίδεται μεταξύ άλλων ευθύνη και παράβαση καθηκόντων των εναγομένων 1 και/ή του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού των εναγομένων 1 προ και μετά τις δύο χειρουργικές επεμβάσεις. Παρατίθεται αριθμός λεπτομερειών αμέλειας οι κυριότερες των οποίων είναι οι εξής (χωρίς να αγνοούνται οι υπόλοιπες): · Δεν έκαναν την σωστή διάγνωση και δεν αντιμετώπισαν τις επιπλοκές με την δέουσα φροντίδα και υπήρξε ελλιπής παρακολούθηση του ενάγοντα και/ή το νοσηλευτικό προσωπικό δεν ήταν κατάλληλα εξειδικευμένο. · Χορηγούσαν στον ενάγοντα φαρμακευτική αγωγή χωρίς να προηγηθεί η δέουσα εξέταση και διάγνωση και ενώ έβλεπαν ότι η θεραπευτική αγωγή δεν βελτίωνε την κατάσταση της υγείας του, συνέχιζαν να ακολουθούν την ίδια θεραπεία και τακτική. · Δεν είχαν τηρήσει τους κανόνες υγιεινής και απολύμανσης κατά τον δέοντα χρόνο. · Δεν ενήργησαν μέσα στο πλαίσιο των παραμέτρων της ιατρικής επιστήμης στον συγκεκριμένο για τον καθένα τους τομέα για την αντιμετώπιση της κατάστασης του ενάγοντα. Για τον εναγόμενο 2 απαριθμούνται και πάλι λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης των νομικών καθηκόντων του οι οποίες κατηγοριοποιούνται ως ακολούθως (χωρίς και πάλι να αγνοούνται οι υπόλοιπες): · Δεν επέδειξε την απαιτούμενη επιμέλεια και παρέλειψε να εκτιμήσει σωστά μη προβαίνοντας σε σωστή διάγνωση της κατάστασης του ενάγοντα προ και μετά τις χειρουργικές επεμβάσεις. · Δεν προέβη στις αναγκαίες και απαραίτητες προεγχειρητικές εξετάσεις και ακτινογραφίες. · Δεν καθάρισε καθόλου και/ή επιμελώς την χολή με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί απόστημα. · Χωρίς την δέουσα εξέταση και διάγνωση έδωσε οδηγίες για χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής χωρίς να γνωρίζει την αιτία επιδείνωσης της υγείας του ενάγοντα και ενώ αυτή είχε επιδεινωθεί ραγδαία δεν έδωσε την απαιτούμενη υπό τις περιστάσεις σημασία και θεραπεία για να την μετριάσει. · Αγνόησε τις συστάσεις και προειδοποιήσεις της συζύγου του ενάγοντα η οποία τον πληροφορούσε για την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του ενάγοντα. · Μετά την λαπαροσκοπική εξέταση ενώ ο ενάγων είχε επιπλοκές και παρουσίαζε φανερά συμπτώματα τα οποία με την κατάλληλη επιμέλεια, φροντίδα, εξετάσεις και αναλύσεις θα μπορούσε να διαγνώσει απέτυχε να προβεί στην σωστή διάγνωση. · Δεν τήρησε τους κανόνες υγιεινής και απολύμανσης και δεν προέβη σε ευρύ καθαρισμό του συγκεκριμένου σημείου της εγχείρησης. Γενικά δεν ενήργησε μέσα στο πλαίσιο της ιατρικής επιστήμης για την αντιμετώπιση της κατάστασης του ενάγοντα. · Παρέλειψε να λάβει τις ενδεδειγμένες προφυλάξεις και/ή να δώσει τις κατάλληλες οδηγίες προς τούτο, ώστε να αποφευχθεί το ζημιογόνο αποτέλεσμα. · Απέτυχε να επιδείξει και ασκήσει τη δέουσα και επιβαλλόμενη ιατρική φροντίδα και προσοχή σχετικά με το συγκεκριμένο περιστατικό. Πέραν των λεπτομερειών αμελείας που αποδίδονται στον εναγόμενο 2 σε σχέση κυρίως με την δεύτερη χειρουργική επέμβαση αποδίδονται οι ίδιες και στον εναγόμενο 3. Στον τελευταίο καταλογίζεται περαιτέρω ότι δεν διαβουλεύθηκε σωστά με τους άλλους ιατρούς που παρακολουθούσαν τον ενάγοντα ώστε να παρασχεθεί κατάλληλη και συντονισμένη θεραπεία. Ο ενάγων διεκδικεί από όλους τους εναγομένους γενικές αποζημιώσεις και ποσό εκ Λ.Κ.224,047.23 ως ειδικές αποζημιώσεις οι οποίες περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων ιατρικά έξοδα, έξοδα φυσιοθεραπείας, έξοδα για νοσηλευτική φροντίδα και περίθαλψη. Όλοι οι εναγόμενοι αρνούνται με τις εκθέσεις υπερασπίσεως τους την οποιαδήποτε ευθύνη και αμέλεια τους καταλογίζεται από τον ενάγοντα. Πέραν τούτων οι εναγόμενοι 1 προβάλλουν ειδικά την υπεράσπιση ότι οι εναγόμενοι 2 και 3 είναι ανεξάρτητοι επαγγελματίες και/ή ιατροί και οι ίδιοι δεν δεσμεύονται συμβατικά, ούτε ευθύνονται με οιονδήποτε τρόπο έναντι των πελατών των εναγομένων 2 και 3 για τις ιατρικές υπηρεσίες που τους παρέχουν. Ο εναγόμενος 2 πέραν της παραδοχής της διενέργειας των χειρουργικών επεμβάσεων διευκρινίζει ότι ο ενάγοντας παρουσίαζε συμπτώματα οξείας χολυκυστίτιδας, τα οποία επέβαλλαν και/ή οδηγούσαν σε εύλογο συμπέρασμα ότι ήταν ενδεδειγμένη και/ή αναγκαία η σύντομη ή επείγουσα διενέργεια χειρουργικής επέμβασης για αντιμετώπιση του προβλήματος υγείας και/ή της πάθησης που αντιμετώπιζε και/ή προκειμένου να προληφθούν χειρότερες και/ή επικίνδυνες συνέπειες στην υγεία του ενάγοντα, με λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή η οποία θα ακολουθείτο από την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Αναφέρει περαιτέρω ο εναγόμενος 2 ότι ο ενάγων έλαβε εξιτήριο αφού ανάρρωσε αρκετά από την επέμβαση και αφού δεν παρουσίαζε κάποιο πρόβλημα που να επέβαλλε την παραμονή του στην κλινική. Δηλώνει ότι ουδέποτε απέδωσε την επιδείνωση της υγείας του ενάγοντα σε μόλυνση που εμφανίσθηκε συνεπεία της εγχείρησης αλλά αντίθετα ενημέρωσε τον ενάγοντα ότι κατά την διάρκεια της εγχείρησης διαπιστώθηκε μόλυνση που προϋπήρχε της εγχείρησης και δημιούργησε μία σχεδόν γαγγραινώδη κατάσταση στην χολή. Ο εναγόμενος 3 αναφέρει μεταξύ άλλων ότι ο ενάγων μετά την έξοδο του από την κλινική τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του στις 20.12.05 παραπονούμενος για πόνους στο δεξιό υποχόνδριο και δεξιά πλάγια κοιλία. Μετά από σχετική εξέταση διαπιστώθηκε ότι έφερε απόστημα και τοπική περιτονίτιδα και γι' αυτό του συνέστησε να επισκεφθεί τον εναγόμενο 2 για αντιμετώπιση της κατάστασης. Αρνείται και ο ίδιος τις οποιεσδήποτε λεπτομέρειες αμέλειας και παράβαση καθηκόντων του αποδίδεται και ισχυρίζεται ότι η προσφορά των υπηρεσιών προς τον ενάγοντα έγινε σύμφωνα με τους κανόνες και τα πρωτόκολλα της ιατρικής επιστήμης και ειδικότητας του. Ο εναγόμενος 2 εξέδωσε και καταχώρησε ειδοποίηση συνεναγομένου προς τον εναγόμενο 3 σύμφωνα με τους θεσμούς πολιτικής δικονομίας Δ.10 θ.12. Μετά από οδηγίες του Δικαστηρίου καταχωρήθηκε έκθεση απαιτήσεως του εναγομένου 2 εναντίον του εναγομένου 3. Σύμφωνα μ' αυτή ισχυρίζεται ότι ο ενάγων και εναγόμενος 3 γνωρίζονταν από προηγούμενα σε σχέση με τον ουσιαστικό για την αγωγή χρόνο και ότι ο εναγόμενος 3 σύστησε στον ενάγοντα να απευθυνθεί στον εναγόμενο 2 για την πρώτη επέμβαση. Αφού αναφέρεται στο ιστορικό της εγχείρησης διατείνεται ότι ο εναγόμενος 3 υπέβαλε τον ενάγοντα στην εξέταση ERCP χωρίς αυτό να το γνωρίζει ο ίδιος και χωρίς την εκ των προτέρων συνεννόηση μαζί του. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι κατά την περίοδο μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης επέμβασης δηλαδή από 2.12.05 μέχρι 22.12.05 ο ενάγοντας δεν παρακολουθείτο από τον ίδιο αλλά από τον εναγόμενο 3 και άλλο γιατρό παθολόγο. Ότι η εισαγωγή του ενάγοντα την δεύτερη φορά στην κλινική των εναγομένων 1 έγινε από τον εναγόμενο 3 όπου χειρουργήθηκε εκ νέου από τον εναγόμενο 2 στις 22.12.05. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι στο βαθμό που ήθελε αποδειχθεί ή συνδεθεί η μεταγενέστερη της δεύτερης εγχείρησης χειροτέρευση της υγείας του ενάγοντα ως αποτέλεσμα της μόλυνσης που αυτός παρουσίασε από τη δημιουργία αποστήματος και μέχρι αυτή να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, για αυτή την κατάσταση, στο βαθμό που θα μπορούσε να αποδοθεί οποιαδήποτε ιατρική αμέλεια ή άλλη παράβαση καθηκόντων από οποιοδήποτε ιατρό, αυτή μπορεί να βαρύνει μόνο τον εναγόμενο 3 αφού αυτός ήταν ο ιατρός που είχε ευθύνη της παρακολούθησης του ενάγοντα κατά τον ουσιαστικό χρόνο της πρώτης και της δεύτερης εγχείρησης. Αρνούμενος ο εναγόμενος 3 τις ευθύνες που του αποδίδει ο εναγόμενος 2 αναφέρει ότι ο ίδιος ουδεμία σχέση είχε με την απόφαση όπως ο ενάγων υποβληθεί σε εξέταση Ενδοσκοπικής Παλυνδρόμου Χολαγείο Παγκρεατογραφίας (ERCP) απόφαση η οποία υπέθεσε ότι ελήφθη από τον εναγόμενο 2 αφού ο ενάγων είχε μόλις υποβληθεί από αυτόν σε χειρουργική επέμβαση και/ή αφού ο εναγόμενος 2 ήταν ο εισάξας και/ή ο θεράπων ιατρός του ενάγοντα στην Πολυκλινική των εναγομένων 1. Αφού αναφέρεται στην επίσκεψη του ενάγοντα στο ιατρείο του στις 20.12.05 και την σύσταση του να αποταθεί στον εναγόμενο 2 δηλώνει ότι ουδεμία άλλη σχέση είχε με την περίθαλψη του ενάγοντα και ούτε πρόσφερε οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία. Μαρτυρία Ενάγοντα: Για την υπόθεση του ενάγοντα κατάθεσαν 5 μάρτυρες. Πέραν της ιατρικής μαρτυρίας ενασχόληση με την οποία θα γίνει κατωτέρω, κατέθεσαν ο γαμπρός επί θυγατρί και η σύζυγος του ενάγοντα οι οποίοι περιέγραψαν κυρίως την κατάσταση του ενάγοντα και όσα γεγονότα έλαβαν χώρα στην κλινική των εναγομένων 1 η μαρτυρία των οποίων παρατίθεται κατωτέρω. Αφού έγινε αναφορά και περιγραφή των ενοχλήσεων που ένιωσε ο ενάγων την επίσκεψη του στον εναγόμενο 2 και την επέμβαση που έγινε στις 25.11.05 στην Πολυκλινική Υγεία (εν τοις εφεξής η πρώτη επέμβαση), αναφέρεται ότι διαπιστώθηκε από τους Μ.Ε.1 και 2 ότι οι εναγόμενοι δεν έκαναν στον ενάγοντα τις απαιτούμενες αναλύσεις και συγκεκριμένα τις αναλύσεις για σάκχαρο. Η πρώτη επέμβαση διήρκεσε 3 ½ ώρες και εξ' όσων τους ανέφερε ο ιατρός εναγόμενος 2 η χολή είχε σπάσει και γέμισε υγρά αλλά τον καθάρισε ικανοποιητικά και όλα θα πήγαιναν καλά. Την επόμενη ημέρα και ενώ ο ενάγοντας εξακολουθούσε να μην νιώθει καλά, ο εναγόμενος 2 ζήτησε να εξετασθεί από γαστρεντερολόγο «για να καθαρίσει τα έντερα του» όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Για τον σκοπό αυτό έφθασε στην Πολυκλινική ο εναγόμενος 3 και αφού υπέβαλε τον ενάγοντα σε εξέταση απέδωσαν την κατάσταση του ενάγοντα σε μόλυνση που εμφανίσθηκε λόγω της εγχείρησης και η οποία αναμενόταν να υποχωρήσει μετά την θεραπεία στην οποία τον υπέβαλε ο εναγόμενος 2. Αφού έλαβε εξιτήριο ο ενάγων και πήγε σπίτι του δεν ένιωθε καλά, άρχισε να φουσκώνει και κλήθηκε ο παθολόγος του κ. Μιχαλάκης Χρίστου. Ο γιατρός αυτός τους ανέφερε ότι πρώτη φορά έβλεπε τέτοιο πράγμα και τηλεφώνησε στους εναγομένους 2 και 3 μίλησαν και συμφώνησαν να του χορηγήσουν και του χορήγησαν διουρητικά χάπια. Παρά ταύτα ο ενάγων εξακολουθούσε να μην νιώθει καλά, δεν έτρωγε, τα πόδια του είχαν κοκκινίσει, έπαθε αλλεργία και δυσκολευόταν να αναπνεύσει. Στη περίοδο αυτή επισκέφθηκαν 2 φορές, με ραντεβού, τον εναγόμενο 2, ο οποίος απέδωσε το φούσκωμα στην μόλυνση και στα φάρμακα. Επειδή ο ενάγων δεν έτρωγε και είχε πόνους στην κοιλιά ο εναγόμενος 2, συνέστησε στην Μ.Ε.2 ένα σκεύασμα (μια σκόνη) να την αναμιγνύει με γάλα και να τον ταϊζει. Τα προβλήματα συνεχίζονταν, εν τω μεταξύ είχε ήδη 2ο ραντεβού με τον εναγόμενο 2, του ανέφεραν και πάλι την κατάσταση. Κατ' εκείνο το ραντεβού ο εναγόμενος 2 διερωτήθηκε αν ο ενάγων έχει AIDS, η Μ.Ε.2 αντέδρασε διαμαρτυρόμενη, αλλά τους έστειλε και έκαναν τέτοια ανάλυση, για να βεβαιωθεί ότι δεν έπασχε, διότι είχε τσιμπηθεί, όπως τους είπε με την βελόνα, κατά λάθος. Επειδή τα προβλήματα συνεχίζονταν ο παθολόγος τους συνέστησε να κάνουν και έκαναν υπερηχογράφημα το οποίο έδειξε απόστημα στην περιοχή που έγινε η επέμβαση και τότε ο παθολόγος τους παρέπεμψε στον εναγόμενο 3. Μετά την επίσκεψη του στον εναγόμενο 3 ο τελευταίος διέταξε εκ νέου την εισαγωγή του ενάγοντα στην κλινική των εναγομένων 1 όπου εκεί τον υπέβαλε σε εξέταση με αξονικό τομογράφο που επιβεβαίωσε την ύπαρξη του αποστήματος. Για τούτο στις 22.12.05 δηλαδή τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη επέμβαση ο εναγόμενος 2 τον εισήγαγε και πάλι στο χειρουργείο για αφαίρεση του αποστήματος επέμβαση η οποία διήρκησε 3 ½ ώρες. Ενώ διενεργείτο η εγχείρηση φώναξαν την σύζυγο του ενάγοντα, Μ.Ε.2 στην οποία ο εναγόμενος 2 ανέφερε ότι βρήκε ένα λίπωμα στο τυφλό του και την ρώτησε αν συμφωνεί να το αφαιρέσει. Η ίδια του ανέφερε να κάμει ότι ο ίδιος γνωρίζει καλύτερα. Το ίδιο βράδυ η πίεση του έπεσε γύρω στο 5 με 6, οι νοσοκόμες πηγαινοέρχονταν στο δωμάτιο του ενάγοντα αλλά κανένας γιατρός δεν ήταν εκεί για να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Το επόμενο πρωί όταν ήλθε ο εναγόμενος 2 τον μετέφερε στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας της εναγομένης 1 και εκεί όμως η κατάσταση επιδεινώθηκε δεν επικοινωνούσε με το περιβάλλον και την επόμενη ημέρα άρχισε να έχει σπασμούς. Οι σπασμοί ήταν τόσο έντονοι, πεταγόταν από το κρεβάτι περίπου 1.5 πόδια και οι νοσοκόμοι τον έδεσαν. Μετά και το τελευταίο αυτό περιστατικό τους πληροφόρησαν ότι ο ενάγων θα πεθάνει. Ο ενάγων παρέμεινε στην Πολυκλινική για άλλες περίπου 3 εβδομάδες όπου του χορηγούσαν διάφορα φάρμακα, τον επισκέπτονταν τόσο οι εναγόμενοι 2 και 3 όσο και άλλοι γιατροί χωρίς κανένας να τους ενημερώνει για την κατάσταση της υγείας του. Λόγω των αρκετών φαρμάκων που του χορηγούσαν, οι πνεύμονες του γέμισαν υγρά με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αναπνέει και τότε ο εναγόμενος 2 ζήτησε από την σύζυγο του ενάγοντα (Μ.Ε.2) να υπογράψει ούτως ώστε να γίνει η εγχείρηση στον λαιμό του ενάγοντα για να του τοποθετήσουν σωλήνα να αναπνεύει, αλλιώς όπως της είπε θα τον έχανε και έτσι υπέγραψε. Μετά από την διενέργεια και αυτής της επέμβασης τους πρότειναν να φύγουν από την κλινική των εναγομένων 1 γιατί ήταν μεγάλο το κόστος και να τον μεταφέρουν στο Νοσοκομείο υποσχόμενοι ότι θα τους βοηθούσαν να εξασφαλίσουν κάρτα του Νοσοκομείου. Ενώ οι μάρτυρες, Μ.Ε.1 και 2 πήγαν για λίγο στο σπίτι για να ξεκουραστούν όταν επέστρεψαν στην κλινική δεν βρήκαν εκεί τον ενάγοντα και ενημερώθηκαν ότι οι εναγόμενοι τον μετέφεραν στο Νοσοκομείο αναφέροντας τους ότι πάσχει από μια σπάνια ασθένεια που δεν ξανασυνάντησαν. Φθάνοντας στο Νοσοκομείο ο ενάγοντας είχε ήδη τοποθετηθεί στην Εντατική χωρίς οι εναγόμενοι να ενημερώσουν τους εκεί γιατρούς και νοσοκόμους για την κατάσταση της υγείας του για την οποία τους ενημέρωσαν οι Μ.Ε.1 και 2. Παρέμεινε στην Εντατική του Νοσοκομείου Λεμεσού για 2 εβδομάδες και εκεί του χορηγούσαν την απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή για να συνέλθει (ιατρικό πιστοποιητικό Ζωής Κυπριανού, Τεκμήριο 3). Από το Νοσοκομείο πληροφορήθηκε από την γιατρό που τον παρακολουθούσε ότι στην Πολυκλινική καθυστέρησαν να ταϊσουν τον ενάγοντα με αποτέλεσμα να χαθούν οι μύες του και θα περάσουν μήνες μέχρι να ξανασηκωθεί. Ανέφεραν περαιτέρω οι Μ.Ε.1 και 2 ότι ο ενάγοντας είναι καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι με περιορισμένη κινητικότητα, με παράλυση στο δεξί χέρι, με πρόβλημα κρίσης και προβλήματα επικοινωνίας. Από τον Μάρτιο του 2009 ο ενάγων ξεκίνησε αιμοκάθαρση και πρέπει να μεταφέρεται στο Νοσοκομείο τρεις φορές την εβδομάδα (Τεκμ. 8α + 8β). Ότι τον φροντίζει συνέχεια η σύζυγος του Μ.Ε.2 η οποία όμως και η ίδια έχει προβλήματα υγείας και θα παραστεί ανάγκη είτε να μεταφερθεί ο ενάγοντας σε οίκο ευγηρίας είτε να εργοδοτήσουν νοσοκόμα. Παρουσιάστηκαν πιστοποιητικά της νευρολόγου Κουκουλλή (Τεκμ. 6) και Δωρίτη (Τεκμ. 7 και Τεκμήριο 10) και αναφέρθηκαν περαιτέρω στα έξοδα φυσιοθεραπείας και μεταφορικών στα οποία υποβλήθηκε ο ενάγων παρουσιάζοντας και σχετικές αποδείξεις (Τεκμήρια 5, Τ.11(1-12). Τεκμ. 12(1-41), Τεκμ. 13(1-5), Τεκμ. 14, Τεκμ. 15, Τεκμ. 16-Τεκμ. 18). Όπως ανωτέρω αναφέρθηκε μετά την εκ δευτέρου εισαγωγή του ενάγοντα στην Πολυκλινική Υγεία δηλαδή της κλινικής των εναγομένων 1, ο ενάγων υπεβλήθη σε αξονική τομογραφία από τον ακτινολόγο-ιατρό O. Velev (Μ.Ε.3). Ο εν λόγω γιατρός προέβη στην αξονική τομογραφία στις 21.12.05 μετά από αίτημα του ιατρού Ξενοφώντος (Εναγόμενο 3) και εξέδωσε σχετικό πιστοποιητικό (Τεκμ. 25). Από την εξέταση στην οποία προέβη διαπίστωσε ότι στην περιοχή της προηγηθείσας εγχείρησης υπήρχε συλλογή η οποία εκρίθηκε ως απόστημα και στοιχεία περιορισμένης περιτονίτιδας. Εξήγησε ότι περιτονίτιδα είναι κλινικός όρος και σημαίνει στην περιοχή εκεί υπάρχει κάποια μόλυνση όχι όμως σε μεγάλη έκταση. Ερωτηθείς για την αιτία προέλευσης της μόλυνσης εξέφρασε άγνοια και ανέφερε ότι το μόνο που λένε είναι ότι υπάρχουν στοιχεία που συνηγορούν για μόλυνση. Μπορούσε όμως να προσδιορίσει ότι η μόλυνση πρέπει να είχε αρχίσει 3-4 μέρες πριν την ημερομηνία της αξονικής τομογραφίας. Εξήγησε περαιτέρω ότι η μόλυνση εκδηλώνεται με πόνο, με ψηλά λευκά αιμοσφαίρια, με ερύθρημα (κοκκίνισμα) και οίδημα (φούσκωμα). Ο ιατρός (Μ.Ε.3) δεν διαπίστωσε κοκκίνισμα διαπίστωσε όμως οίδημα και ο ενάγων παραπονείτο για πόνο. Ο μάρτυρας δεν μπορούσε να προσδιορίσει την αιτία προέλευσης της μόλυνσης και θεώρησε καλό να μην απαντήσει σε ερωτήσεις που αφορούσαν ειδικότητες άλλων ιατρών όπως σχέση μόλυνσης και σακχάρου και διαβήτη παραπέμποντας στις σχετικές ειδικότητες. Κατέληξε όμως αναφέροντας μετά από σχετική ερώτηση στο εάν η εξέταση γινόταν ενωρίτερα των 4 ημερών αν θα βοηθούσε τον ασθενή απάντησε ότι υπήρχε ενδεχόμενο να μην φαινόταν το απόστημα. Στην ερώτηση εάν η τομογραφία γινόταν δύο μέρες πριν και πάλι απάντησε ότι από την εμπειρία του το λίγο χρονικό διάστημα των 1-2 ημερών δεν παίζει ρόλο αν γίνει η σωστή διάγνωση. Όμως όσο ενωτίτερον γίνεται μια διάγνωση τόσο το καλύτερο και ο κανόνας αυτός ισχύει για κάθε ασθενή. Κατέληξε όμως επιβεβαιώνοντας ότι δύο μέρες δεν έχουν μεγάλη σημασία σε σχέση με την εξέλιξη του αποστήματος. Ο ιατρός Κλεάνθης Ιωαννίδης (Μ.Ε.5) ακτινοδιαγνώστης στην Πολυκλινική Υγεία δηλαδή της κλινικής των εναγομένων 1 υπέβαλε τον ενάγοντα σε αξονική τομογραφία εγκεφάλου και εξέδωσε σχετικό πιστοποιητικό στις 6.1.2006. Σύμφωνα με το εν λόγω πιστοποιητικό προέβη στα πιο κάτω ευρήματα: «Στην έξω κάψα αμφοτεροπλεύρως παρατηρούνται γραμμοειδείς εστίες υψηλού μαγνητικού σήματος στις Flair, Τ2 προσανατολισμού και Diffusion ακολουθίες. Γραμμοειδείς εστίες υψηλού μαγνητικού σήματος παρατηρούνται επίσης σε αμφότερες τις οπίσθιες κεντρικές έλικες, επίσης στις Τ2 προσανατολισμού και Diffusion ακολουθίες. Η αριστερή οπίσθια κεντρική έλικα παρουσιάζει υψηλό σήμα και στην Τ1 ακολουθία. Μία στικτή εστία υψηλού μαγνητικού σήματος παρατηρείται επίσης στην περιοχή του στελέχους. Βλεννογονικές αλλοιώσεις σφηνοειδούς κόλπου, ηθμοειδών και μαστοειδών κυψελών». Συμπερασματικά καταγράφεται ότι τα πιο πάνω ευρήματα θα μπορούσαν να αποδοθούν στις επιληπτικές κρίσεις του ενάγοντα (status epilepticus). Προχωρώντας στην καταγραφή των συμπερασμάτων αναφέρεται ότι η περιοχή στην οπίσθια κεντρική έλικα αριστερά με το ψηλό σήμα στην Τ1 ακολουθία αφορά πιθανότατα σε μόνιμη βλάβη. Βλεννογονικές αλλοιώσεις σφηνοειδούς κόλπου, ηθμοειδών και μαστοειδών κυψελών. Εξηγώντας τα συμπεράσματα απάντησε ότι η βλάβη στον εγκέφαλο δημιουργήθηκε μετά από παρατεταμένες επιληπτικές κρίσεις ως αποτέλεσμα υπεργλυκαιμικού κώματος. Εξήγησε περαιτέρω ότι υπάρχουν δύο ειδών βλάβες μόνιμες και παροδικές. Στην παρούσα περίπτωση με τις αλλοιώσεις που φαίνονται στην μαγνητική τομογραφία η βλάβη θεωρείται μόνιμη διότι δημιουργήθηκε στοιβαδιακή νέκρωση η οποία είναι σχετικά σπάνια βλάβη. Εξηγώντας περαιτέρω κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι η στοιβαδιακή νέκρωση είναι σπάνιο απεικονιστικό εύρημα σε μαγνητική τομογραφία και μετά που εξέτασε την κλινική εικόνα έψαξε και βρήκε στην βιβλιογραφία μία φορά κατεγραμμένη τέτοια περίπτωση και ότι ο ίδιος πρώτη φορά το είδε. Για αντιμετώπιση του αυξημένου επιπέδου γλυκόζης κλήθηκε ο διαβητολόγος γιατρός Γιάννος Ιωάννου (Μ.Ε.4). Ο εν λόγω μάρτυρας αφού ανέφερε τα προσόντα του είπε μεταξύ άλλων ότι ήταν λέκτορας για ένα χρόνο στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πρόεδρος της Διαβητικής Κλινικής της Κύπρου και Μέλος Διαβητολογικών Κλινικών παγκοσμίως. Είναι δε ο εκπρόσωπος της Διαβητικής Κλινικής της Κύπρου στο εξωτερικό. Μετά την παράθεση των προσόντων του δηλώθηκε εκ μέρους του συνηγόρου των εναγομένων 1 και 2 πως είναι δεκτό ότι ο γιατρός είναι ειδικός διαβητολόγος. Καταθέτοντας ανέφερε ότι επισκέφθηκε τον ενάγοντα στην Πολυκλινική Υγεία αφού κλήθηκε από τον ιατρό Μέση το τρίτο 24ωρο της νοσηλείας του. Ο ασθενής βρισκόταν στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας συνδεδεμένος με αναπνευστήρα. Ερωτηθείς αν η κατάσταση του εγκυμονούσε κινδύνους ανέφερε πως η διάγνωση είναι υπεροσμοτική μη υπεργλυκαιμική διαβητικού κώματος. Διεθνώς η θνησιμότητα είναι γύρω στα 30% και εξαρτάται από την εμπειρία των ιατρών εάν θα βγει από την κατάσταση αυτή. Συνέχισε αναφέροντας ότι υπάρχει λεπτή ισορροπία στην αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής διότι στην προσπάθεια του γιατρού να αντιμετωπισθεί μπορεί να δημιουργηθεί εγκεφαλικό. Κάποιος χωρίς εμπειρία ενδεχομένως να χάσει τον ασθενή του. Αφού ενημερώθηκε για το ιστορικό του ασθενή από τον κ. Ιωάννου (εναγόμενο 2) ζήτησε να δει τις εξετάσεις από την κλινική για σάκχαρο. Δεν υπήρχε εξέταση σακχάρου. Δηλαδή στο ιστορικό του ασθενούς δεν υπήρχαν αναλύσεις για σάκχαρο αλλά προφορικά του ανάφερε ο κ. Ιωάννου, ο εναγόμενος 2 ότι έγινε τέτοια εξέταση μέσα στο χειρουργείο με το μηχανάκι. Ο ίδιος κρίνει ότι είναι καλύτερα να γίνεται εξέταση από αρτηρία που γίνεται στο εργαστήριο. Με το μηχανάκι αν γίνει σωστά έχει απόκλιση συν πλην 20%. Ερωτηθείς τι θα εισηγείτο ο ίδιος να γίνει προεγχειρητικά απάντησε ότι είναι γνωστό πως υπάρχει προεγχειρητικός έλεγχος. Ένας χειρούργος ή αναισθησιολόγος δεν προχωρά σε νάρκωση χωρίς εξετάσεις όπως καρδιολογικές, αναπνευστικές, εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας, ηπατικής λειτουργίας και του σακχάρου αίματος. Αν ένα άτομο είναι διαβητικό θα πρέπει να του χορηγηθεί ινσουλίνη για να μην πέσει σε κώμα. Ανέφερε περαιτέρω μετά από σχετική ερώτηση ότι αφού διεγνώσθη στις 27.12 το ψηλό σάκχαρο δηλαδή 1900 μονάδες του χορηγήθηκε μια δόση ινσουλίνης και τον κάλεσαν να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Παρακολουθείτο το σάκχαρο του ασθενούς κάθε μισή ώρα. Η θεραπευτική αγωγή στην οποία υπέβαλε τον ενάγοντα ήταν χορήγηση υγρών, ηλεκτρολυτών και ινσουλίνης ενδοφλέβια. Χορηγούντο μικρές δόσεις σταδιακά διότι δεν χορηγούν απότομα μεγάλες δόσεις διότι περικλείει κινδύνους εγκεφαλικού οιδήματος. Αφού εξήγησε την σταδιακή μείωση των μονάδων σακχάρεως ανέφερε ότι σταδιακά μειώθηκε στις 281 μονάδες οι οποίες ήταν το αποτέλεσμα θεραπευτικής αγωγής στην οποία υπέβαλε τον ενάγοντα. Ερωτηθείς αν το σάχκαρο και το κώμα μπορούσε να προκαλέσει βλάβες απάντησε θετικά και προχώρησε λέγοντας ότι ακόμη η επιστήμη δεν βρήκε την αιτία της εγκεφαλικής βλάβης. Γίνεται διαταραχή μεταβολισμού στον εγκέφαλο η οποία προκαλεί βλάβη στα κύτταρα του εγκεφάλου όπως ήταν και το κώμα του ενάγοντα. Συνεχίζοντας ο Μ.Ε.4 και πάλιν απαντώντας σε σχετική ερώτηση είπε ότι είναι η γνώμη του η εξέταση για σάκχαρο έπρεπε να γίνει πριν το χειρουργείο. Όμως συνέχισε αναφέροντας ότι δεν μπορεί να πιστέψει ότι ο αναισθησιολόγος έδωσε νάρκωση στον ασθενή χωρίς προηγούμενη ανάλυση. Ως συνήθως η διάγνωση υπεροσμωτικού κώματος, διεθνώς από στατιστικές μελέτες που έχουν γίνει φαίνεται ότι καθυστερεί και πολλές φορές έχουμε πρώτη διάγνωση και εγκεφαλικό επεισόδιο. Ο συγκεκριμένος ασθενής είχε χαμηλή πίεση, διασωληνώθηκε και του έγινε καταστολή. Δεν είναι εικόνα ασθενή που πέφτει σε κώμα. Παρόλα αυτά ένας ευαισθητοποιημένος γιατρός οφείλει σε τέτοιες περιπτώσεις να διενεργεί καθημερινή παρακολούθηση σακχάρου στο αίμα. Διότι υπάρχουν άτομα με λανθάνοντα διαβήτη και το στρες της εγχείρησης και το στρες της σηψαιμίας μπορεί να οδηγήσει σε 48 ώρες σε κώμα. Ερωτηθείς εάν η ατροφία παγκρέατος επιβάλλει πιο συχνές εξετάσεις απάντησε αφού συμβουλεύθηκε το Τεκμήριο 25 και το Τεκμήριο 1 ότι η ατροφία σε ακτινολογικό έλεγχο δεν συνεπάγεται και ατροφία, ως προς την λειτουργία ινσουλίνης. Όμως κάποιος σε ηλικία 68 χρονών εάν έχει ατροφία παγκρέατος δεν σημαίνει ότι έχει σάκχαρο. Εάν έχει παγκρεατίτιδα θα ήταν εγκληματικό να μην γίνει εξέταση. Ερωτηθείς εάν επιβαλλόταν ο έλεγχος για σάκχαρο πριν και μετά την εγχείρηση απάντησε ότι δεν είναι αυτά τα δεδομένα που επέβαλλαν την καθημερινή παρακολούθηση σακχάρου σ' αυτό τον ασθενή. Η όλη κλινική εικόνα του ενάγοντα επέβαλλε την καθημερινή παρακολούθηση για σάκχαρο διότι ήταν ηλικιωμένος ασθενής με στρες λοίμωξης και στρες χειρουργικό. Η διαπίστωση ότι είχε σάκχαρο θα βοηθούσε να αποτραπεί η κλινική του πορεία και η βλάβη στον εγκέφαλο. Συνέχισε απαντώντας την ερώτηση ποια είναι η σχέση του διαβήτη και της μόλυνσης ότι το 40% για διαβητικό κώμα είναι η λοίμωξη. Είναι προδιαθετικός παράγοντας υπεροσμοτικού κώματος. Στην ερώτηση: αν σε καλούσαν από 23.12. και όχι 27.12 θα αποφευγόταν η επιπλοκή του ασθενή; Απάντησε: δύσκολη η απάντηση όμως γιατί να με καλέσουν; Αφού δεν υπήρχε διάγνωση. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο ίδιος δεν λειτούργησε ποτέ ως χειρούργος και συμφώνησε ότι δεν είναι ειδικός στα θέματα προεγχειρητικού και μετεγχειρητικού ελέγχου. Υπέδειξε όμως ότι στο Πανεπιστήμιο διδάσκονται αναισθησιολογία, διαβητολογία για αντιμετώπιση καταστάσεων στο χειρουργείο. Και ότι άτομα που βρίσκονται στην κατάσταση του υπεροσμοτικού κώματος μπορούν να εξέλθουν από αυτό σε ποσοστό 20% με 30%. Ανέφερε επίσης ότι αυτό το κώμα είναι πολύ σπάνιο και σίγουρα πάρα πολλές φορές καθυστερεί η διάγνωση του σε μεγάλα ιατρικά κέντρα και μπορεί ένας άρρωστος να μείνει σε κωματώδη κατάσταση και αυτή να είναι η πρώτη εκδήλωση του διαβήτη. Εξήγησε περαιτέρω ότι στα άτομα υψηλού κινδύνου όπως τα υπέρβαρα δεν αρκεί η μέτρηση σακχάρου μετά από 12 ώρες νηστείας αλλά χρειάζεται εξειδικευμένη ανάλυση όπως φόρτιση γλυκόζης. Ανέφερε περαιτέρω ότι από την εμπειρία του στην Κύπρο η οποία είναι 19χρονη κατά την οποία παρακολούθησε περί τα 18000 άτομα είναι το δεύτερο περιστατικό υπεροσμοτικής κατάστασης που συνάντησε που οδήγησε σε κώμα. Σε ερώτηση όταν έχουμε άτομο χωρίς ιστορικό διαβήτη στην ηλικία του ενάγοντα εάν περάσει στρες της εγχείρησης τι θα σκεφθεί ένας γιατρός. Απάντησε: «εξαρτάται πόσο ευαισθητοποιημένος είναι. Εγώ σαν διαβητολόγος θα του μετρούσα το σάκχαρο». Συνέχισε δε λέγοντας ότι διαφεύγει κάποτε της διάγνωσης η συγκεκριμένη κατάσταση και το πρώτο που σκέφτεται κάποιος είναι νευρολογική κατάσταση. Αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση υπήρχε και το στρες και η λοίμωξη που ως συνήθως το 50% αυτών των καταστάσεων οφείλεται στην λοίμωξη. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι «ένα απόστημα στο δόντι πετά τον διαβήτη στα 300». Πιο λεπτομερής αναφορά στην μαρτυρία του συγκεκριμένου μάρτυρα θα γίνει και κατά την αξιολόγηση και κατά την εξέταση άλλων επιδίκων θεμάτων. Μαρτυρία Eναγομένων: Για την υπόθεση των Εναγομένων 1 και 2 κατέθεσαν τρεις μάρτυρες. Πρώτος εξ΄αυτών ΜΥ1 ο Εναγόμενος 2 ο οποίος και περιέγραψε την κατάσταση και θεραπεία του ενάγοντα τόσο για την πρώτη όσο και την δεύτερη χειρουργική επέμβαση προ και μετά τις εγχειρήσεις. Η κυρίως εξέταση του δόθηκε μέσα από γραπτή κατάθεση και μεταφέρονται εδώ τα κύρια σημεία αυτής. Αναφέρει καταρχάς ότι είναι ιδιώτης αδειούχος γιατρός με ειδικότητα στην χειρουργική. Μετά από συμφωνία με τους Εναγομένους 1 χρησιμοποιεί την κλινική τους για προσφορά υπηρεσιών στους ασθενείς του και την νοσοκομειακή τους περίθαλψη. Αφού ανέφερε τα ακαδημαϊκά του προσόντα, εξήγησε τη λειτουργία των Εναγομένων 1 και τις σχέσεις τους με άλλους γιατρούς. Ανέφερε συγκεκριμένα, ότι η Εναγόμενη 1 είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και διατηρεί κλινική στη Λεμεσό. Στα πλαίσια αυτά, μεταξύ άλλων, παρέχουν σε ιδιώτες ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων χώρους, εξοπλισμό και το νοσηλευτικό προσωπικό τους για περίθαλψη και αποθεραπεία των ασθενών τους, χωρίς όμως να αναλαμβάνουν να παρέχουν οποιεσδήποτε υπηρεσίες ως ιατροί στους ασθενείς των πιο πάνω ιατρών, ούτε παρέχουν οποιαδήποτε υπηρεσία που αποτελεί άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος. Οι ιδιώτες ιατροί, μεταξύ των οποίων ο ίδιος και ο Εναγόμενο 3, οι οποίοι συνεργάζονται με τους Εναγομένους 1, είναι ανεξάρτητοι επαγγελματίες και οι Εναγόμενοι 1 δεν δεσμεύονται συμβατικά, ούτε αναλαμβάνουν οποιαδήποτε ευθύνη με οποιοδήποτε τρόπο έναντι των πελατών των ιατρών για τις ιατρικές υπηρεσίες που οι τελευταίοι τους παρέχουν. Αναφορικά με τις χειρουργικές επεμβάσεις στις οποίες υπέβαλε τον Ενάγοντα δηλώνει: (γίνεται αναφορά από την κυρίως εξέταση αυτολεξεί) : «Στις 25/11/2005 ο Ενάγοντας επισκέφθηκε για πρώτη φορά το ιατρείο μου με τη σύζυγο του λόγω ενοχλήσεων που ένιωθε στην κοιλιακή χώρα. ....................... ............................. Κατά την επίσκεψη του αυτή στο ιατρείο μου πήρα πληροφορίες για το ιστορικό του Ενάγοντα, ο οποίος, όπως με ενημέρωσε, δεν είχε άλλο πρόβλημα υγείας. Όταν εξέτασα τον Ενάγοντα για πρώτη φορά, διαπίστωσα ότι παρουσίαζε συμπτώματα οξείας χολοκυστίτιδας, τα οποία επέβαλλαν την άμεση διενέργεια χειρουργικής επέμβασης αφαίρεσης της χολής με λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή η οποία θα έπρεπε να συνδυαστεί με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, για την αντιμετώπιση του προβλήματος υγείας του Ενάγοντα, προκειμένου να προληφθούν επικίνδυνες συνέπειες για την υγεία του. Η επέμβαση στον Ενάγοντα έγινε αφού του είχα εξηγήσει με σαφήνεια και είχαν γίνει κατανοητοί και αποδεκτοί από αυτόν οι λόγοι για τους οποίους ήταν αναγκαίο να γίνει η συγκεκριμένη επέμβαση, καθώς και η φύση της επέμβασης αυτής και οι λογικά προβλεπτοί κίνδυνοι που αυτή συνεπαγόταν και ο Ενάγοντας συγκατατέθηκε ελεύθερα στην πραγματοποίηση της υπογράφοντας το σχετικό Δελτίο Συγκατάθεσης, (Τεκμήριο 26). Πριν την διεξαγωγή της επέμβασης υπέβαλα των Ενάγοντα σε όλες τις αναγκαίες εξετάσεις και αναλύσεις, αντίγραφα των οποίων βρίσκονται ήδη ενώπιον του Δικαστηρίου κατατεθημένα ως Τεκμήριο 24, καθώς και σε εξέταση σακχάρου, η οποία έγινε μέσα στο χειρουργείο από την αναισθησιολόγο Δρ. Ανδρούλλα Αναστασίου με τσίμπημα στο δάκτυλο του Ενάγοντα και χρήση φορητού μηχανήματος μετρήσεως σακχάρου, όπως κάνουμε συνήθως, χωρίς να διαφανεί οποιοδήποτε πρόβλημα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, διαπίστωσα ότι ο Ενάγοντας είχε μια σχεδόν γαγγραινώδη χολή που έχριζε άμεσης αφαίρεσης αφού έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την ίδια τη ζωή του Ενάγοντα για την αφαίρεση της οποίας του έγινε λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή και στη συνέχεια και λαπαροσκοπική χολοαγγεογραφία. Μετά την επέμβαση του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή συμπεριλαμβανομένων και αντιβιοτικών, και αφού η μετεγχειρητική κατάσταση του Ενάγοντα ήταν ικανοποιητική και δεν παρουσίαζε οποιοδήποτε πρόβλημα που να επέβαλλε την περαιτέρω παραμονή του στην κλινική, απολύθηκε από την κλινική την 01/12/2005. Ο Ενάγοντας κατέβαλε στους Εναγομένους 1 και εμένα ως αντάλλαγμα για τις υπηρεσίες που του παρείχαμε όπως τις ανέφερα πιο πάνω, το ποσό των £3,802 (€6,496.10). Μετεγχειρητικά, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο σπίτι του, ο Ενάγοντας παρακολουθείτο, από ότι αντιλαμβάνομαι, από τον παθολόγο, Δρ. Μιχαλάκη Χρίστου. Κατά το στάδιο αυτό, εγώ είδα τον Ενάγοντα μια φορά μετά την εγχείρηση και δεν είχα οποιαδήποτε άλλη επικοινωνία μαζί του καθώς του είχε δοθεί η κατάλληλη θεραπεία και είχε αναρρώσει από την επέμβαση στην οποία είχε υποβληθεί και δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε περαιτέρω ιατρική παρακολούθηση εκ μέρους μου. .πληροφορήθηκα εκ των υστέρων, ο Δρ. Ξενοφώντος, Εναγόμενος 3, χωρίς να το γνωρίζω και χωρίς να υπάρχει συνεννόηση μαζί μου και χωρίς να είναι αναγκαίο κατά την άποψη μου, υπέβαλε τον Ενάγοντα και σε εξέταση Ενδοσκοπικής Παλυνδρόμου Χολαγγειο - Παγκρεατογραφίας (ERCP) στις 29/11/2005. Να διευκρινίσω ότι δεν δημιουργεί οποιοδήποτε πρόβλημα η εξέταση αυτή, απλά δεν ήταν αναγκαία διότι είχα ήδη υποβάλει τον Ενάγοντα σε Χολαγγειογραφία κα τη διάρκεια της επέμβασης χωρίς να παρατηρήσω οτιδήποτε προβληματικό. Ο Ενάγοντας στη συνέχεια παρουσίασε κοιλιακό άλγος και ο Εναγόμενος 3 στις 20/12/05 τον εξέτασε και διέταξε να υποβληθεί ο Ενάγοντας στις 21/12/05 σε εξέταση με αξονικό τομογράφο, η ιατρική έκθεση για το αποτέλεσμα της οποίας βρίσκεται ήδη κατατεθημένο ως Τεκμήριο 25 ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατά την εξέταση αυτή διαπιστώθηκε απόστημα στην περιοχή της επέμβασης, το οποίο αποτελεί συνηθισμένη επιπλοκή σε τέτοιες περιπτώσεις και ο Εναγόμενος 3 διέταξε την άμεση εισαγωγή του στην Πολυκλινική. Ειδοποιήθηκα για την επιπλοκή αυτή από τον Εναγόμενο 3, κ. Ξενοφώντος, στις 22/12/2005 και την ίδια μέρα ο Ενάγοντας εισήχθηκε εκ νέου στο χειρουργείο όπου τον υπέβαλα σε δεύτερη επέμβαση για την αντιμετώπιση της κατάστασης του. Κατά τη επέμβαση αυτή ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε παροχέτευση αποστήματος και σε διερευνητική λαπαροτομία κατά την οποία διαπιστώθηκε μάζα στην δεξιά κοιλιακή χώρα και λιπώδης όγκος στην περιοχή της σκωληκοειδίτιδας, ο οποίος επίσης αφαιρέθηκε και έγινε σκωλικοειδιεκτομή. Στον Ενάγοντα, πριν την διενέργεια της επέμβασης, είχα εξηγήσει με σαφήνεια και είχαν γίνει κατανοητοί και αποδεκτοί από αυτόν οι λόγοι για τους οποίους ήταν αναγκαίο να γίνει η επέμβαση για παροχέτευση αποστήματος, καθώς και η φύση της επέμβασης αυτής και οι λογικά προβλεπτοί κίνδυνοι που αυτή συνεπαγόταν και συγκατατέθηκε ελεύθερα στην πραγματοποίηση της υπογράφοντας το σχετικό Δελτίο Συγκατάθεσης (Τεκμήριο 27). Πριν τη διεξαγωγή και της δεύτερης επέμβασης υπέβαλα τον Ενάγοντα σε όλες τις απαραίτητες εξετάσεις και η αναισθησιολόγος Δρ. Ανδρούλλα Αναστασίου τον υπέβαλε στο χειρουργείο σε νέα εξέταση σακχάρου με τσίμπημα στο δάκτυλο και χρήση φορητού μηχανήματος μετρήσεως σακχάρου, και πάλι χωρίς να διαφανεί οποιοσδήποτε πρόβλημα σακχάρου. Το βράδυ μετά την επέμβαση η αρτηριακή πίεση του Ενάγοντα έπεσε κάτω από το φυσιολογικό επίπεδο, γεγονός για το οποίο ενημερώθηκα από τις υπεύθυνες νοσοκόμες και τον εσωτερικό επί καθήκοντι ιατρό οι οποίοι με ενημέρωναν συνεχώς για την κατάσταση του και στους οποίους έδινα οδηγίες και σχετική καθοδήγηση για αντιμετώπιση της πιο πάνω κατάστασης. Το επόμενο πρωί επισκέφθηκα τον Ενάγοντα ο οποίος παρουσίασε υπόταση και ενδείξεις πιθανής σηψαιμίας και χρειάστηκε μετά από εντολή μου να μεταφερθεί για νοσηλεία στη Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης των Εναγομένων 1, ενώ αρχικά μετά την επέμβαση είχε τοποθετηθεί σε κανονικό δωμάτιο. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του Ενάγοντα στη Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης και λόγω αστάθειας της κατάστασης του χρειάστηκε να διασωληνωθεί και να τοποθετηθεί στον αναπνευστήρα. Επίσης λόγω της σοβαρής υπότασης που παρουσίασε του παραχωρήθηκε φαρμακευτική αγωγή για διατήρηση της αρτηριακής πίεσης τους σε κανονικά επίπεδα. Στις 24/12/05 και ενώ ο Ενάγοντας νοσηλευόταν στη Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης παρουσίαζε νευρολογικά προβλήματα και επιληπτικές κρίσεις για την ρύθμιση των οποίων ζήτησα την παρέμβαση αρχικά του νευρολόγου Δρ. Χριστόδουλου Μέση ο οποίος επισκέφθηκε τον Ενάγοντα στην κλινική των Εναγομένων 1 στις 24/12/05 και τον εξέτασε, καθώς και της αναισθησιολόγου Δρ. Ανδρούλλας Αναστασίου η οποία παρακολουθούσε τον Ενάγοντα ως εντατικολόγος. Ο Δρ. Μέσης, εξετάζοντας τον Ενάγοντα, διέγνωσε ότι έπασχε από μια σπάνια κατάσταση που καλείται «υπερωσμοτικό υπεργλαιμικό κώμα χωρίς κετοξέωση» και προχώρησε στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και περαιτέρω ζήτησε και την παρέμβαση του ειδικού Διαβητολόγου Δρ. Γιαννάκη Ιωάννου ο οποίος εξέτασε τον Ενάγοντα και ανέλαβε τη ρύθμιση και αντιμετώπιση της κατάστασης που παρουσίασε ο Ενάγοντας. Στη συνέχεια, στις 09/01/2006 και ενώ ο Ενάγοντας παρέμεινε στον αναπνευστήρα, υποβλήθηκε σε τραχειοτομία η οποία κρίθηκε σε συνεννόηση με την αναισθησιολόγο ότι ήταν επιβεβλημένη για καλύτερη λειτουργία των πνευμόνων και για να αποφευχθεί η πρόκληση τυχόν ζημιάς σε άλλα γειτονικά όργανα του. Στις 13/01/2006 μετά, από όσα αντιλαμβάνομαι, σχετικό αίτημα της οικογένειας του Ενάγοντα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, με ασθενοφόρο της Πολυκλινικής και με συνοδεία νοσηλευτικού προσωπικού από την Πολυκλινική. Όπως ενημερώθηκα η μεταφορά του στο Γενικό Νοσοκομείο ζητήθηκε από την οικογένεια του για οικονομικούς κυρίως λόγους καθώς, όπως ανέφεραν στον διευθυντή των Εναγομένων 1, δεν μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στο κόστος της παραμονής του Ενάγοντα στην κλινική των Εναγομένων 1. Στη συνέχεια, είχα τηλεφωνική επικοινωνία με την Δρ. Ζωή Κυπριανού, ιατρό του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, την οποία και ενημέρωσα πλήρως για το ιστορικό του Ενάγοντα και την εξέλιξη της υγείας του και ειδικότερα για τις επεμβάσεις στις οποίες είχε υποβληθεί και στη φαρμακευτική αγωγή που τα που είχε χορηγηθεί κατά την παραμονή του στην κλινική. Τα προβλήματα και οι επιπλοκές που ο Ενάγοντας παρουσίασε μετεγχειρητικά δεν εξαρτιόνταν από τον έλεγχο μου, καθώς, όπως έχει ήδη διαγνωστεί ο Ενάγοντας παρουσίασε μια σπάνια κατάσταση γνωστή ως υπερωσμωτικό υπεργλυκαιμικό μη κετωτικό κώμα που εκδηλώθηκε κατά πάσα πιθανότητα και όπως αντιλαμβάνομαι από τον διαβητολόγο Δρ. Ιωάννου, από λανθάνοντα διαβήτη, για την οποία ενημερώθηκε έγκαιρα η οικογένεια του μόλις διαπιστώθηκε η εκδήλωση της. Ποτέ προηγούμενα στη καριέρα μου δεν βρέθηκα αντιμέτωπος με τέτοια εξέλιξη η οποία και παρουσιάζεται από ότι αντιλαμβάνομαι από τη βιβλιογραφία και τον Δρ. Ιωάννου μόνο σε ένα στους χίλιους ασθενείς και συνήθως μένει μόνο στο αρχικό στάδιο του ιδιαίτερα ψηλού διαβήτη και δεν καταλήγει σε κώμα. Καμιά από τις ενδεδειγμένες προ-εγχειρητικές διαδικασίες δεν θα μπορούσε να διαγνώσει αυτή την κατάσταση. Με δεδομένο ότι δεν παρουσιάστηκε αφύσικά ψηλό σάκχαρο στην εξέταση από το δάκτυλο είναι φανερό ότι η κατάσταση αυτή ξεκίνησε μετά και από τη δεύτερη εγχείρηση χωρίς να μπορεί να διαγνωστεί από τις συνηθισμένες και ενδεδειγμένες μετεγχειρητικές διαδικασίες αφού δεν είναι η συνηθισμένη πρακτική να επιβαρύνεται με επιπρόσθετες εξετάσεις για σάκχαρο ένας ασθενής που δεν έχει διαβήτη». Ο Ενάγομενος 2 υπεβλήθη σε μακρά αντεξέταση τόσο από τον συνήγορο του Ενάγοντα όσο και από τον συνήγορο του Εναγομένου 3. Στοιχεία της αντεξέτασης θα αναφερθούν κατά την αξιολόγηση του εν λόγω μάρτυρα. Όπως και στην αρχή της απόφασης αναφέρθηκε για αντιμετώπιση της κατάστασης του Ενάγοντα στην οποία περιήλθε μετά την δεύτερη επέμβαση κλήθηκε ο Δρ. Χρ. Μέσης, ΜΥ2, ο οποίος είναι νευρολόγος, ψυχίατρος και διατηρεί ιατρείο στη Λεμεσό όπου από το 1968 ασκεί νευρολογία - ψυχιατρική. Ο εν λόγω γιατρός είναι αυτός ο οποίος με δύο συνεργάτες του έχει ανακαλύψει για πρώτη φορά το 1965 το σύνδρομο της υπεργλυκαιμίας χωρίς κετοξέοση που συνοδευόταν με σπασμούς. Είχαν δε δημοσιεύσει σχετικό άρθρο στο περιοδικό «Neurology" . Ο λόγος που τον ώθησε, όπως είπε στην αντεξέταση του, να ασχοληθεί με το θέμα τούτο, ήταν διότι είχαν αντιμετωπίσει ένα αριθμό περιπτώσεων στις οποίες οι επιληπτικοί σπασμοί και μάλιστα οι εστιακοί δεν εξηγούνται από οποιαδήποτε άλλη αιτία στον εγκέφαλο από την διαταραχή την μεταβολική. Αφού είδε το Τεκμήριο 29 το οποίο είναι η έκθεση του και είχε κατατεθεί προηγουμένως και την υιοθέτησε εξήγησε ότι μυοκλωνικές κινήσεις είναι στιγμιαίες απότομες κινήσεις των μελών του σώματος. Δεν διαρκούν πέραν του δευτερολέπτου. Παρουσιάζονται και στα δύο μέρη του σώματος. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουμε επιληπτικούς σπασμούς. Ο ερεθισμός προερχόταν από όλα τα μέρη του εγκεφάλου και αιτία ήταν τοξικό ή μεταβολικό ερέθισμα. Εξήγησε ότι τις εξετάσεις που αναφέρει στην έκθεση του, Τεκμήριο 29, τις είχε ζητήσει ο ιατρός Ιωάννου ο οποίος του είχε τηλεφωνήσει τα ξημερώματα. Αναφερόμενος εις την διάγνωση την οποία έκανε, τόνισε ότι ο συγκεκριμένος ασθενής δεν είχε ψηλό κετωνικό οξύ όπως συμβαίνει σε διαβητικά άτομα. Ανέφερε περαιτέρω ότι η εξέταση σακχάρου που έγινε στις 26/12/2005 ήταν αποτέλεσμα της πιθανολόγησης του ότι τα συμπτώματα αυτά είχαν αιτία μεταβολικό πρόβλημα. Σημείωσε δε ο μάρτυρας ότι στην πολύχρονη πείρα του ήταν η δεύτερη φορά που συνάντησε τέτοιο περιστατικό, άρα συμπέρανε ότι το σύνδρομο αυτό είναι πολύ σπάνιο. Εξηγώντας τον όρο φλοιική στοιβαδιακή νέκρωση αριστερά, διευκρίνισε ότι είναι κάτι που έχει περιγραφεί πολύ πρόσφατα. Με αυτό τον όρο σημαίνει ότι έχουμε νέκρωση σε μια έλικα του ημισφαιρίου του εγκεφάλου. Κάθε έλικας έχει τον φλοιό και από κάτω την λευκή ουσία με διαφανείς νευρώνες. Η βλάβη στην στοιβαδιακή αφορά μόνο τον φλοιό. Όταν κάποιος δει την εικόνα αυτή σημαίνει ότι υπάρχει μόνιμη βλάβη. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας απάντησε σε σχετική ερώτηση ότι «Αν ρωτάτε κατά πόσο η σηψαιμία ή μια σοβαρή λοίμωξη του οργανισμού μπορεί να είναι μια αιτία που να δημιουργήσει τις αλλαγές του οργανισμού που να φέρουν αυτό το σύνδρομο η απάντηση είναι ναι». Στα ιδιαίτερα σημεία της μαρτυρίας του κατά την αντεξέταση αναφορά θα γίνει σε κατοπινό στάδιο. Για την υπόθεση των Εναγομένων 1 και 2 κατέθεσε ο Δρ. Περικλής Συμεωνίδης, ΜΥ3, αδειούχος ιατρός με ειδικότητα στην χειρουργική. Από το 1975 εργάστηκε ως βοηθός στο χειρουργικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και μετά από διάφορες ανελίξεις το 1991 ανέλαβε διευθυντής του χειρουργικού τμήματος του εν λόγω Νοσοκομείου μέχρι και την αφυπηρέτηση του το 2008. Έκτοτε διατηρεί ιατρείο στη Λευκωσία. Σε σχέση με την κρινόμενη υπόθεση έχει μελετήσει τις ιατρικές εξετάσεις και αναλύσεις στις οποίες έχει υποβληθεί ο Ενάγων και με βάσει τα τεκμήρια έχει σχηματίσει την δική του γνώμη αναφορικά με την πορεία και την εξέλιξη της υγείας του Ενάγοντα. Αφού αναφέρθηκε στην ενημέρωση που έτυχε από τον Εναγόμενο 2 σε σχέση με την πρώτη επέμβαση, ανέφερε ότι λαμβάνοντας υπόψη το Τεκμήριο 9, δηλαδή το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Μιχαλάκη Χρίστου από το οποίο φαίνεται ότι ο Ενάγοντας δεν είχε οποιοδήποτε προηγούμενο ιστορικό διαβήτη, τούτο κατά τη συνήθη και αποδεκτή πρακτική σημαίνει ότι δεν απαιτείται έλεγχος σακχάρου ως μέρος του προεγχειρητικού ελέγχου του ασθενούς. Ο έλεγχος μέσα στο χειρουργείο είναι μια επιπρόσθετη ασφαλιστική διαδικασία από τη στιγμή που θα υποβληθεί ο ασθενής σε γενική αναισθησία. Αν αυτός ο έλεγχος είναι αρνητικός για σάκχαρο τότε δεν απαιτείται οποιοσδήποτε μεταγενέστερος μετεγχειρητικός έλεγχος για σάκχαρο εφόσον ο ασθενής δεν έχει ιστορικό διαβήτη. Ο μάρτυρας συνέχισε περιγράφοντας την έξοδο του Ενάγοντα από την κλινική, την επανεισαγωγή και την υποβολή του στην δεύτερη χειρουργική επέμβαση και εξέφρασε τη γνώμη πως αναφορικά με το χειρουργικό μέρος της νοσηλείας του Ενάγοντα, για το οποίο είναι σε θέση να εκφέρει επιστημονική γνώμη μελετώντας τα στοιχεία του ιατρικού φακέλου του ασθενούς δεν διαπιστώνει να υπάρχει οποιαδήποτε χειρουργική παράλειψη από την στιγμή που διαπιστώθηκε η ανάγκη για υποβολή του ασθενή σε χειρουργική επέμβαση μέχρι και το πέρας αυτής. Συνέχισε δε αναφέροντας τα εξής: « Με βάση την πείρα μου και τις ιατρικές μου γνώσεις, είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι κατά την υποβολή κάποιου ασθενούς σε χειρουργική επέμβαση ο χειρούργος και ο αναισθησιολόγος είναι υπεύθυνοι για την χειρουργική πορεία του ασθενή και την γενικότερη υποστήριξη του ασθενούς την έχει η ομάδα παθολογίας. Ο χειρούργος δεν καλείται να αντιμετωπίσει οποιεσδήποτε παθολογικές επιπλοκές. Ειδικότερα, κατά το στάδιο μετά την εγχείρηση, οι χειρούργοι δεν έχουν την ευθύνη παρακολούθησης της πίεσης, ή τη γλυκόζης ή των άλλων ζωτικών παραμέτρων του ασθενούς αλλά ασχολούνται με το μέρος που αφορά την μετεγχειρική του αποθεραπεία. Αν παρουσιάσει ο ασθενής κάποιος ιδιαίτερο πρόβλημα τότε καλούνται οι κατάλληλοι ειδικοί γιατροί για να το αντιμετωπίσουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτό φάνηκε να έγινε με την κλήση του ειδικού νευρολόγου και στη συνέχεια του διαβητολόγου». Επεξήγησε δε ότι, η κρίση για τις αναγκαίες εξετάσεις στις οποίες πρέπει να υποβληθεί ο ασθενής καθορίζεται βάσει του ιστορικού του, και της ιατρικής του εικόνας και είναι βασισμένη σε διεθνή πρωτόκολλα τα οποία ακολουθούνται από όλους τους γιατρούς παγκοσμίως. Βασικές εξετάσεις θεωρούνται μεταξύ άλλων η εξέταση ουρίας, κρεατινίνης, ηλεκτρολυτών, πιθανόν ακτινογραφία θώρακος ή καρδιογράφημα και ανά περίπτωση εξειδικευμένες άλλες εξετάσεις αν χρειάζεται. Για την διενέργεια των εξετάσεων αυτών και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων πρωταρχικό λόγο διαδραματίζει ο αναισθησιολόγος και δευτερεύοντα ρόλο ο χειρούργος. Σε περίπτωση ατόμου το οποίο δεν είναι διαβητικό η εξέταση σακχάρου δεν περιλαμβάνεται στις αναγκαίες προεγχειρητικές εξετάσεις εκτός εάν το θεωρήσει αναγκαίο ο αναισθησιολόγος. Διαφορετικά όμως αντιμετωπίζεται διαβητικός ασθενής όπου θα πρέπει να ελεγχθεί το επίπεδο σαγχάρου και να ελέγχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα τόσο κατά τη διάρκεια της επέμβασης όσο και μετεγχειρητικά. Είναι η θέση του ότι η εξέταση σαγχάρου στο χειρουργείο με φορητό μηχάνημα από τον αναισθησιολόγο είναι υπεραρκετή για τις ανάγκες της επέμβασης και αναισθησίας σε ασθενείς που δεν έχουν ιστορικό διαβήτη. Εφόσον η εξέταση αυτή είναι αρνητική για ψηλό σάκχαρο δεν απαιτείται μεταγενέστερα περαιτέρω εξέταση του σακχάρου εκτός και αν ο ασθενείς παρουσιάσει κάποια επιπλοκή που χρήζει διερεύνησης και με εξέταση σακχάρου. Μαρτυρία Εναγομένου 3: Ο Εναγόμενος 3 παρουσίασε την υπόθεση του καταθέτοντας και αυτός ως μέρος της κυρίως εξέτασης του γραπτή δήλωση. Αναφέρεται σε αυτή ότι είναι αυτοεργοδοτούμενος ιατρός με ειδικότητα στην Γαστρεντερολογία - Hπατολογία και διατηρεί ιατρείο στη Λεμεσό. Κατέχει μικρό ποσοστό μετοχών της Εναγόμενης 1 πλην όμως καμία υπαλληλική ή άλλη εκ συμβάσεως σχέση έχει μαζί της για την περίθαλψη των ασθενών του ή των ασθενών της κλινικής. Ούτε επίσης οποιαδήποτε συμβατική σχέση υπάρχει μεταξύ αυτού και του Εναγόμενου 2. Συνάντησε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά στις 29/11/2005, κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του στην κλινική των Εναγομένων 1 όπου κλήθηκε για να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε εξέταση Ενδοσκοπικής Παλινδρόμου Χολαγγειοπαγκρεατογραφίας (ERCP). Η αναφερόμενη εξέταση διεξήχθεί κανονικά, εντός του ακτινολογικού τμήματος όπου συνάντησε εκεί έτοιμο τον ενάγοντα. Η ειδική ακτινολόγος κα. Άννη Πάπουτσου εξέδωσε σχετικό πιστοποιητικό. Μέχρι πρόσφατα είχε την εντύπωση ότι η υποβολή του Ενάγοντα στην πιο πάνω εξέταση είχε αποφασιστεί από τον Εναγόμενο 2 αφού εκείνος ήταν ο ιατρός που είχε υποβάλει τον ενάγοντα σε επέμβαση. Σημείωσε δε ότι του προκαλεί έκπληξη ότι ο Εναγόμενος 2 το αρνείται. Συνεχίζει δεν αναφέροντας ότι : « Αυτό το οποίο μπορώ με βεβαιότητα να καταθέσω, είναι ότι πριν την προαναφερόμενη επέμβαση επικοινώνησα με τον Εναγόμενο 2 προκειμένου να διευκρινίσω την κατάσταση του ασθενούς και εάν υπήρχε οποιοδήποτε θέμα που θα έπρεπε να μου αναφέρει, χωρίς να μου πει ότι δεν ήταν δική του απόφαση η υποβολή του Ενάγοντα στην προαναφερόμενη εξέταση». Πέραν τούτου ο Εναγόμενος 3 δηλώνει ότι ουδεμία σχέση είχε και κανένας δεν του είχε ζητήσει να γνωματεύσει ή να συναποφασίσει οτιδήποτε σχετικά με τον Ενάγοντα. Θεωρεί δε τον ισχυρισμό του Εναγόμενου 2 ότι ο ίδιος (δηλαδή ο Εναγόμενος 3) σύστησε στον Ενάγοντα να απευθυνθεί στον Εναγόμενο 2 για την πρώτη επέμβαση ότι δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με την πραγματικότητα. Συνάντησε εκ νέου τον Ενάγοντα στις 20/12/2005 όταν τον επισκέφθηκε μαζί με τη σύζυγο του στο ιατρείο του αναφέροντας μεταξύ άλλων πόνους στο δεξιό υποχόνδριο και στη δεξιά πλάγια κοιλία. Δεδομένου το ιστορικού που εξέθεσαν, της κλινικής εικόνας που παρουσίαζε ο Ενάγων και τα αποτελέσματα υπερηχογραφήματος άνω κοιλιάς (Τεκμήριο 1) διέγνωσε ότι πιθανότητα ο Ενάγων να αντιμετώπιζε τοπική φλεγμονή και εισηγήθηκε την άμεση εισαγωγή του στην κλινική των Εναγομένων 1 για να υποβληθεί σε εξέταση τομογραφίας και σε διάφορες άλλες εξετάσεις. Πράγματι ο Ενάγων το ίδιο βράδυ εισήχθη στην κλινική των Εναγομένων 1 με οδηγίες του Εναγομένου 3 όπως υποβληθεί σε αξονική τομογραφία και στις ακόλουθες διαγνωστικές εξετάσεις: (α) γενική αίματος, (β) ανοσολογική εξέταση αίματος, (γ) βιοχημική εξέταση αίματος. Τα αποτελέσματα των εν λόγων εξετάσεων οι οποίες έγιναν την επόμενη μέρα και ήταν έτοιμα το μεσημέρι, επιβεβαίωσαν την ύπαρξη αποστήματος και τοπικής περιτονίτιδας. Αμέσως μετά την ετοιμασία των εν λόγω αποτελεσμάτων ο Εναγόμενος 3 συνέστησε στον Ενάγοντα να αποταθεί στον Εναγόμενο 2 για αντιμετώπιση της κατάστασης του και ταυτόχρονα επικοινώνησε και ο ίδιος τόσο με τον Εναγόμενο 2 όσο και με τον παθολόγο του Ενάγοντα Δρ. Μιχαλάκη Χρίστου ενημερώνοντας τον για τη διάγνωση. Συνεπώς, σύμφωνα με τον Εναγόμενο 3, ο Εναγόμενος 2 πληροφορήθηκε από τις 21/12/2005 για τα αποτελέσματα των εξετάσεων και δεν είπε την αλήθεια όταν έλεγε ότι πληροφορήθηκε ότι ο Ενάγων εισήχθη για δεύτερη φορά στην κλινική των Εναγομένων στις 22/12/2005. Πέρα των ανωτέρω ενεργειών του Εναγομένου 3 ο ίδιος ουδεμία άλλη σχέση είχε με την περίθαλψη του Ενάγοντα που ακολούθησε και ουδέποτε είτε ο Ενάγων, είτε ο Εναγόμενος 2 είτε οποιοσδήποτε άλλος εκ μέρους αυτών του ζήτησε να πράξει οτιδήποτε άλλο. Εξήγησε ότι η αναφορά στο Τεκμήριο 24 του ονόματος του δίπλα από κάποιες αναλύσεις που έγιναν, ως του γιατρού που τις ζήτησε, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και πιθανολογεί ότι έγινε λάθος και προφανώς οφείλεται στο γεγονός ότι κατά την εισαγωγή του Ενάγοντα στην κλινική των Εναγομένων 1 στις 20/12/2005 είχε καταχωρηθεί ως ο εισάξας τον ασθενή γιατρός. Στις μέρες που ακολούθησαν κατά τη διάρκεια της παραμονής του Ενάγοντα στην κλινική των Εναγομένων 1 επισκέφθηκε φιλοφρονητικά το δωμάτιο στο οποίο νοσηλευόταν ο Ενάγων αλλά αυτό γινόταν από απλό ενδιαφέρον και όχι υπό την ιδιότητα του ως γιατρού. Αρνείται συνεπώς, ότι ήταν ο ίδιος ο θεράπων γιατρός ή ότι επέδειξε οποιαδήποτε αμέλεια. Aυτή ήταν η δοθείσα υπό και εκ μέρους των διαδίκων μαρτυρία. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με τις αγορεύσεις τους έχουν εκθέσει επαρκώς και με λεπτομέρεια τη νομική πτυχή της υπόθεσης με ιδιαίτερη έμφαση και αναφορά σε μέρη και θέσεις μαρτυρίας - κυρίως ιατρικής - η οποία προωθούσε τη θέση του διαδίκου που εκπροσωπούσε. Μνεία των ιδιαίτερων θέσεων των συνηγόρων γίνεται κατωτέρω. Αξιολόγηση: Εκ μέρους των διαδίκων όπως ανωτέρω καταγράφηκε κλήθηκαν και κατέθεσαν μάρτυρες ιατροί ως εμπειρογνώμονες. Είναι νομολογημένο ότι η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων προσφέρεται με σκοπό την παράθεση της επιστημονικής βάσης πάνω στην οποία οι ειδικοί εργάστηκαν, ώστε το Δικαστήριο να είναι σε θέση να εξάξει τα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα. Θα πρέπει επίσης να υπενθυμισθεί ότι το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υιοθετήσει τις απόψεις ενός εμπειρογνώμονα έστω και αν αυτός δεν έχει αντεξεταστεί. Το Δικαστήριο μπορεί να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε εν όλων, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματα του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν κανένα προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και ότι η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες αξιολόγησης όπως οι συνήθεις μάρτυρες επί γεγονότων (δέστε Vasilico Cements Works v. Σταύρου