Interlife Insurance Co Ltd ν. Δημήτρη Κοντοζή, Αρ. Αγωγής: 667/06, 24.03.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A92 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Δρουσιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 667/06 Μεταξύ: Interlife Insurance Co Ltd, εκ Λευκωσίας Ενάγοντα και Δημήτρη Κοντοζή, εξ Αλέκτορας Λεμεσού Εναγόμενων -------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 24.03.2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για ενάγοντες: κ. Γ. Γεωργίου (κα Μ. Ηλία για να ακούσει απόφαση) Για εναγόμενο: κ. Λ. Κληρίδης με κ. Τήλλυρο Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή η ενάγουσα ζητά αναγνωριστική απόφαση ότι είχε δικαίωμα να ακυρώσει το ασφαλιστήριο και ότι ορθά το ακύρωσε και διαζευκτικά ότι έχει δικαίωμα να ακυρώσει το ασφαλιστήριο γιατί η συνομολόγηση του επιτεύχθηκε λόγω παρασιώπησης ουσιωδών γεγονότων ή λόγω παράστασης γεγονότων ψευδών σε ουσιώδη τους στοιχεία. Με βάση τις παραδοχές που υπάρχουν στην υπεράσπιση τα πιο κάτω μπορούν να θεωρηθούν ως κοινά αποδεκτά γεγονότα και συγκεκριμένα: - ότι η ενάγουσα είναι ασφαλιστική εταιρεία με βάση των περί Εταιρειών Νόμο και μεταξύ άλλων εργασιών παρείχε ασφαλιστική κάλυψη για ευθύνη εργοδότη δυνάμει σχετικής άδειας της Εφόρου Ασφαλίσεως. - ότι στις 22.04.2004 ο εναγόμενος υπέβαλε στην ενάγουσα πρόταση για σύναψη ασφαλιστικής σύμβασης με την οποία αιτήθηκε να του παράσχει ασφαλιστική κάλυψη ευθύνης εργοδότη για περίοδο από 22.04.2004 έως 21.04.
- - ότι η ενάγουσα βασιζόμενη στα όσα αναφέρονται στην πρόταση του εναγόμενου και στις εκεί παραστάσεις του, την αποδέχθηκε και εξέδωσε το ασφαλιστήριο ευθύνης εργοδότη υπ΄ αριθμό EL 000854 με ισχύ από την 22.04.2004 έως την 21.04.2005 δυνάμει του οποίου του παρείχε ασφαλιστική κάλυψη ευθύνης εργοδότη, με όριο ευθύνης £50.000 ανά εργοδοτούμενο (που στο εξής θα αναφέρεται ως «το ασφαλιστήριο»). - ότι με βάση το ασφαλιστήριο έγγραφο συμφωνείται ότι συνιστούν προϋποθέσεις (condition precedent) για τυχόν ευθύνη της ενάγουσας, η αλήθεια των δηλώσεων και απαντήσεων στην πρόταση. Η πρόταση και η δήλωση (που περιέχεται σ΄ αυτή) θεωρούνται ότι έχουν ενσωματωθεί στο ασφαλιστήριο και αποτελούν τη βάση του. - ότι την 01.11.2004 η μια εκ των 3 εργατριών που απασχολούσε ο εναγόμενος, ονόματι Aida Nevenova Stoyanova, ασχολείτο με το άλεσμα σταφυλιών, με σκοπό την παραγωγή κρασιού και/ή ζιβανίας με τη χρήση ηλεκτρικής μηχανής αλέσματος σταφυλιών και αφού τελείωσε την εργασία της και καθάρισε τη μηχανή, στην προσπάθεια της να πιάσει το γάντι της που έπεσε εντός της μηχανής, τραυματίστηκε στο αριστερό χέρι. - ότι ο εναγόμενος συμπλήρωσε και υπέβαλε στην ενάγουσα κατά/ή περί την 10.11.2004 έκθεση απαιτήσεως εργατικών ατυχημάτων στην οποία αναφέρεται ότι η ρηθείσα Aida Nevenova Stoyanova «στην προσπάθεια της να καθαρίσει την ηλεκτρική μηχανή (αλεστήρι σταφυλιών) πιάστηκε το αριστερό της χέρι στη μηχανή με αποτέλεσμα να της λιώσει τα δάκτυλα του αριστερού χεριού». Ο εναγόμενος, πλην των πιο πάνω παραδοχών, στην υπεράσπιση του παραδέχεται περαιτέρω και συμφωνεί ότι συμπλήρωσε την πρόταση για σύναψη ασφαλιστικής σύμβασης. Ισχυρίζεται όμως ότι ο καθορισμός της εργασίας του ως αμπελουργός δεν αποκλείει τη χρήση μηχανημάτων στην άσκηση της. Αρνείται ότι με την απάντηση του εδώ υπονοούσε ότι δεν λειτουργούσαν και δεν εχρησιμοποιούντο οποιαδήποτε μηχανήματα. Είναι δε η θέση του ότι με την απάντηση που έδωσε στην ερώτηση 2 και ισχυρίζεται ότι το γεγονός ότι η ερώτηση αυτή αναφέρεται μεταξύ άλλων και σε μηχανήματα επεκτείνει την ασφαλιστική κάλυψη πέραν του κλαδέματος εκκοπής σταφυλιών και φύλλων. Η ενάγουσα για να αποδείξει την υπόθεση της κάλεσε τρεις μάρτυρες και ο εναγόμενος δύο μάρτυρες, κατατέθηκαν συνολικά 15 τεκμήρια. Η μαρτυρία όλων των μαρτύρων που βρίσκεται καταχωρημένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου και το περιεχόμενο των τεκμηρίων έχει μελετηθεί από το Δικαστήριο. Σ΄ αυτό το στάδιο δεν θα παραθέσω περίληψη της μαρτυρίας τους, θα το κάνω εκεί όπου είναι αναγκαίο στο στάδιο της αξιολόγησης. Αξιολόγηση: Η ΜΕ1 είναι η Κατερίνα Στυλιανούδη η οποία εργάζεται στην ενάγουσα. Η μάρτυρας έχει καταθέσει στο Δικαστήριο βασιζόμενη στα έγγραφα που είχε στην κατοχή της και συγκεκριμένα στην πρόταση ασφάλισης εργοδότη την οποία κατέθεσε ως τεκμήριο
- Θα ασχοληθώ μόνο με τη μαρτυρία της που αφορά την πρόταση ασφάλισης του εναγόμενου 1 που είναι το τεκμήριο 1 καθότι είναι και για το μόνο θέμα που αντεξετάστηκε η μάρτυρας, για τα υπόλοιπα θέματα και τεκμήρια που κατέθεσε η μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Η μάρτυρας στη μόνη αντεξέταση που υπεβλήθηκε συγκεκριμένα της ζητήθηκε από την υπεράσπιση είναι να ερμηνεύσει τις ερωτήσεις υπ΄ αριθμούς 1 και 2 του τεκμηρίου
- Η μάρτυρας ανέφερε ξεκάθαρα ότι η κάθε ερώτηση είναι συνδεδεμένη με την προηγούμενη και τόνισε ότι ο εναγόμενος απέκρυψε από την ενάγουσα την ύπαρξη μηχανημάτων καθότι στην πρώτη ερώτηση που του ζητείται να περιγράψει τα μηχανήματα αυτός έβαλε παύλα και κατά τη θέση της αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν μηχανήματα. Εξετάζοντας με προσοχή τη μαρτυρία της καταλήγω ότι η μάρτυρας έχει καταθέσει στο Δικαστήριο τα γεγονότα όπως περιήλθαν στην γνώση της, είναι μάρτυρας της αλήθειας και αποδέχομαι τη μαρτυρία της στο σύνολο της. Εν πάση περιπτώσει η ερμηνεία των ερωτήσεων και απαντήσεων που έθεσε ο εναγόμενος στο τεκμήριο 1 είναι δουλειά του Δικαστηρίου. Καθαρά τυπική είναι η μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΕ3 και τούτο γιατί το Δικαστήριο δεν εξετάζει άμεσα το ατύχημα και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβηκε. Από τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΕ3 σημειώνω ότι και οι δύο επισκέφθηκαν το χώρο και οι δύο διαπίστωσαν την ύπαρξη μηχανημάτων. Κρίνω ότι και οι δύο είναι ανεξάρτητοι μάρτυρες, έλεγξαν ένα ατύχημα με βάση τα προσόντα τους και αποδέχομαι στο σύνολο τη μαρτυρία τους. Η ΜΥ1 Γιαννούλα Στόκου πιο πολύ είναι μάρτυρας εναγόντων παρά μάρτυρας υπεράσπισης. Είναι ασφαλιστική σύμβουλος στη Λεμεσό και διατηρεί δικό της γραφείο. Η μάρτυρας ανέφερε ότι είναι αυτή που συμπλήρωσε την πρόταση του εναγόμενου για ασφαλιστική κάλυψη και εξήγησε ότι διάβαζε τις ερωτήσεις που υπάρχουν στην πρόταση και κατέγραφε τις απαντήσεις του εναγόμενου. Σε περαιτέρω ερωτήσεις επί της πρότασης του εναγομένου στην ασφαλιστική εταιρεία, τεκμήριο 1, ανέφερε ότι η γραμμή στο χώρο κάτω από την ερώτηση ισοδυναμεί με άρνηση. Δεν έδωσε στον εναγόμενο ασφαλιστική συμβουλή. Ο εναγόμενος της ανέφερε ότι ήθελε να κάνει ασφάλεια εργοδότη, του έθεσε τις ερωτήσεις και κατέγραψε τις απαντήσεις. Στην αντεξέταση συμφώνησε ότι είναι αυτή που συμπλήρωσε και διαβίβασε στην ασφαλιστική εταιρεία το τεκμήριο
- Δεν είχε καμιά ανάμιξη στην εξέταση και την έγκριση από την ασφαλιστική εταιρεία. Η μαρτυρία της κρίνεται καθ΄ όλα αξιόπιστη και αποδεχτή και καταλήγω ότι τα όσα ανέφερε αποτελούν τα γεγονότα για την συμπλήρωση και υποβολή της πρότασης του εναγόμενου προς την ενάγουσα. Ο εναγόμενος στην κατάθεση του για πρώτη φορά ισχυρίζεται ότι συμπλήρωσε μόνο την πρώτη τάξη του Δημοτικού και γράφει και διαβάζει με δυσκολία. Πουθενά στην Έκθεση Υπεράσπισης του δεν υπάρχει ισχυρισμός ότι δεν γνωρίζει να γράφει ή να διαβάζει και περαιτέρω στα δικόγραφα δεν υπάρχει ισχυρισμός ότι δεν γνώριζε τι υπέβαλλε. Περαιτέρω υπάρχει παραδοχή τόσο για την πρόταση όσο και για την αποδοχή της. Τα όσα ο εναγόμενος προφορικά ανέφερε στο Δικαστήριο είναι εκ των υστέρων σκέψεις και ως τέτοια η μαρτυρία του απορρίπτεται στο σύνολο της. Ο εναγόμενος πουθενά δεν ανέφερε ότι δεν αντελήφθηκε τις ερωτήσεις που αναφέρονται στην πρόταση τεκμήριο
- Και πουθενά δεν ισχυρίζεται ότι ζήτησε εξηγήσεις χωρίς να του δοθούν. Απάντησε στο ερωτηματολόγιο, υπέβαλε την πρόταση, αποδέχθηκε την ασφαλιστική κάλυψη. Αντεξεταζόμενος ο εναγόμενος δεν έδωσε καμία εξήγηση γιατί ενώ γνώριζε ότι είχε μηχανήματα και θα χρησιμοποιούνταν από τους εργάτες δεν προχώρησε στην περιγραφή τους στην πρόταση ενώ θεώρησε φυσικό με βάση την εργασία που διεξάγει ότι θα είχε μηχανήματα. Δεν άφησε την εντύπωση ανθρώπου ο οποίος δεν μπορούσε να αντιληφθεί αλλά το αντίθετο ότι αντιλαμβάνετο πλήρως και γνώριζε τι έκανε. Ως εκ τούτου δεν μπορώ να δεχθώ τον ισχυρισμό ότι λόγω του ότι δεν γνώριζε καλά γράμματα δεν αντιλήφθηκε τις ερωτήσεις. Η Υπεράσπιση προώθησε δύο υπερασπίσεις, η μία η οποία είναι και δικογραφημένη και παραδέχεται τη σύναψη της επίδικης συμφωνίας, ισχυρίζεται δε ότι οι ερωτήσεις στην πρόταση ασφάλισης είναι αλληλένδετες και η μια είναι συνέχεια της άλλης. Και ουσιαστικά καλεί το Δικαστήριο να αποφασίσει ότι παρά την αρχική άρνηση του εναγόμενου με τη διαγραφή να περιγράψει τα μηχανήματα που χρησιμοποιούσε στην εργασία του, οι θετικές απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούσαν αφήνουν το συμπέρασμα ότι ο εναγόμενος με αυτές τις απαντήσεις δήλωνε την ύπαρξη μηχανημάτων. Η δεύτερη υπεράσπιση που δεν είναι δικογραφημένη είναι ότι ο εναγόμενος με τα ελάχιστα γράμματα που ήξερε δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί και να απαντήσει σωστά τις ερωτήσεις. Η δεύτερη αυτή υπεράσπιση πέραν του ότι δεν είναι δικογραφημένη έχει καταρριφθεί μετά την κατάληξη του Δικαστηρίου επί της αξιοπιστίας της μαρτυρίας του εναγόμενου. Συνεπώς με βάση τις παραδοχές στην Υπεράσπιση, την κατάληξη του Δικαστηρίου επί της αξιοπιστίας, αυτό που μένει να εξετάσει το Δικαστήριο είναι αν υπάρχει παράβαση της συμφωνίας λόγω παρασιώπησης ουσιώδους γεγονότος δηλαδή της αποκάλυψης ή μη ύπαρξης και χρήσης μηχανημάτων από τον εναγόμενο κατά την επίτευξη της συμφωνίας. Με βάση την αξιοπιστία όπως πιο πάνω έχω καταλήξει αλλά ιδιαιτέρως του περιεχομένου του τεκμηρίου 1 δηλαδή της πρότασης του εναγόμενου προς τους ενάγοντες για «ασφάλιση εργοδότη» καταλήγω ότι η γραμμή που έθεσε στην ερώτηση 1 στην παράγραφο λεπτομέρειες σε σχέση με την εργασία του εργοδότη «δώστε πλήρεις λεπτομέρειες των ανελκυστήρων, ανυψωτήρων, γερανών, λεβήτων, δοχείων υπό πίεση κ.ά) άλλων μηχανημάτων (εκτός από το γραφειακό εξοπλισμό) που λειτουργούν, πότε και από ποιον επιθεωρούνται/συντηρούνται» ισοδυναμεί με άρνηση ως προς την ύπαρξη τέτοιων μηχανημάτων. Η θετική απάντηση στην ερώτηση 2 δεν αναιρεί την αρχική άρνηση για την ύπαρξη μηχανημάτων στο χώρο εργασίας. Το περιεχόμενο του τεκμηρίου 1 είναι σαφές και καταλήγω ότι η δήλωση του εναγόμενου και συγκεκριμένα το γεγονός ότι περιγράφει μόνο μέρος των εργασιών που ασκούνται από τους υπαλλήλους του ενώ ζητείται πλήρης περιγραφή και περαιτέρω δεν περιγράφει τα μηχανήματα που έχει στο χώρο εργασίας του και από ποιους και πώς χρησιμοποιούνται αποτελεί ψευδή δήλωση. Στην πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου AMETHYST DISTRIBUTORS LTD v. Ιεράς Μονής Κύκκου, ημερομηνίας 02.02.2011 έχουν αναφερθεί τα πιο κάτω: «Οι ερμηνευτικοί κανόνες χρησιμοποιούνται μόνο όταν το νόημα ενός όρου, είναι ασαφές (Pell Frischmann Consultants Ltd v. Δημοκρατίας
(2001)1 Α.Α.Δ. 33, 34). Όπου επιχειρείται ερμηνεία όρων της σύμβασης, το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της σύμβασης στον μέσο λογικό άνθρωπο (βλ. Maison Jenny Ltd v. Krashias Footwear Industry Ltd
(2002)1 B Α.Α.Δ. 1156, Θεολόγου κ.ά. ν. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ
(1998)1 Α.Α.Δ. 407, 413 και Saab and Another v. Holy Monastery of Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499). Η χρήση μηχανημάτων από τον ασφαλιζόμενο υπάλληλο αποτελεί ουσιαστικό γεγονός για τη σύμβαση ασφάλισης και η παρασιώπηση του το καθιστά ουσιώδες καθότι σε μια σύμβαση ασφάλισης είναι από τη φύση της το είδος και η έκταση του ασφαλιζόμενου κινδύνου. Με αυτή την κατάληξη το Δικαστήριο δεν καθιστά τον εαυτό του εμπειρογνώμονα καθότι από τη δοθείσα μαρτυρία αλλά και το περιεχόμενο του τεκμηρίου 1 το καθιστά ξεκάθαρο ότι ο εναγόμενος ενώ έκανε στο χώρο του χρήση μηχανημάτων αυτό δεν το απεκάλυψε στην πρόταση ασφάλισης τεκμήριο 1 με βάση το οποίο η ασφαλιστική εταιρεία προχώρησε στην ασφάλιση του. Στο Νόμο 174/89 που προνοεί για την υποχρεωτική ασφάλιση των εργοδοτών έναντι ευθύνης σε περίπτωση ατυχημάτων σε εργοδοτούμενο στο άρθρο 9
(4)ο όρος «ουσιώδες» σημαίνει γεγονός τέτοιας φύσης ώστε να επηρεάζει την κρίση σώφρονα ασφαλιστή στην απόφαση του να αποδεχθεί ή όχι τον κίνδυνο και, σε καταφατική περίπτωση, για ποσό ασφάλιστρο και κάτω από ποιους όρους. Στην παρούσα η ενάγουσα προχώρησε στην ασφάλιση των εργοδοτούμενων του εναγόμενου έχοντας υπόψη της το περιεχόμενο της πρότασης, τεκμήριο 1, και δη ότι δεν υπήρχαν μηχανήματα και περαιτέρω την περιγραφή εργασίας ότι «εργάτριες στα αμπέλια (κλάδεμα, εκκοπή σταφυλιών, φύλλων)». Στην υπόθεση Πανευρωπαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λίμιτεδ ν. Eretria Leisure Cruises Limited
(1998)1 Α.Α.Δ. 1072 στην οποία κάνει ιδιαίτερη αναφορά ο δικηγόρος της ενάγουσας στην αγόρευση του έχουν τονιστεί τα πιο κάτω: «Όπως είδαμε στις ασφαλιστικές συμβάσεις επικρατεί η υποχρέωση επίδειξης καλής πίστης με επακόλουθο το καθήκον αποκάλυψης ουσιωδών γεγονότων. Όλα τα γεγονότα τα οποία εν γνώσει του υποψηφίου ασφαλιζόμενου θεωρούνται από τους ασφαλιστές ουσιώδη, κατά κανόνα μπορεί να λεχθεί ότι συνήθως θεωρούνται σαν τέτοια (Ivamy, General Principles of Insurance Law, 4η Έκδοση, σελ. 142, 147). Η γνώμη του ασφαλιστή ότι συγκεκριμένο γεγονός είναι ουσιώδες μπορεί να διαφανεί από τη διαφορά στο αξιούμενο ασφάλιστρο, άνκαι στην πρακτική συνήθως παρουσιάζεται με την υποβολή συγκεκριμένης ερώτησης (Glicksman v. London and General Assurance Co Ltd
(1925)2 K.B. 593, 609, C.A.). Όμως η υποβολή της ερώτησης αφ΄ εαυτής δεν καθιστά το γεγονός ουσιώδες, εκτός αν ο συνετός ασφαλιστής το θεωρεί έτσι (Babatsikos v. Car Owners' Mutual Insurance Co Ltd
(1970)2 Lloyd's Rep. 314). Μετά την κατάληξη μου επί των πιο πάνω θα πρέπει να εξετάσω τα αιτήματα που θέτει η ενάγουσα και συγκεκριμένα εάν η ενάγουσα δικαιούται σε αναγνωριστική απόφαση ότι ορθά ακύρωσε το ασφαλιστήριο λόγω παρασιώπησης και/ή ψευδούς δήλωσης γεγονότων. Είναι γεγονός ότι η ενάγουσα προχώρησε στην ασφάλιση του εναγόμενου βασιζόμενη στην αλήθεια των δηλώσεων και απαντήσεων του εναγόμενου στην πρόταση ασφάλισης τεκμήριο 1 και η πρόταση και η δήλωση θεωρείται από την ασφάλεια ότι έχουν ενσωματωθεί στο ασφαλιστήριο και αποτελούν τη βάση της σύμβασης. Αυτό δεν αμφισβητείται από την Υπεράσπιση. Περαιτέρω με βάση το ασφαλιστήριο ευθύνης εργοδότη δείγμα του οποίου αποτελεί το τεκμήριο 2 αναφέρεται ότι «ο ασφαλιζόμενος και η εταιρεία συμφωνούν ότι τα ακόλουθα συνιστούν προϋποθέσεις για τυχόν ευθύνη της εταιρείας» και μεταξύ άλλων θέτει την αλήθεια των δηλώσεων και απαντήσεων στην πρόταση που είναι το τεκμήριο 1. Συνεπώς, με βάση όλα τα πιο πάνω καταλήγω ότι οι ενάγοντες δικαιούνται στη θεραπεία Β που ζητούν στο αιτητικό της έκθεσης απαίτησης τους και συγκεκριμένα εκδίδεται απόφαση ότι η ενάγουσα έχει δικαίωμα να ακυρώσει το ασφαλιστήριο έγγραφο που έχει συνομολογηθεί με τον εναγόμενο στις 22.04.2004 λόγω παρασιώπησης ουσιωδών γεγονότων από τον εναγόμενο στην πρόταση ασφάλισης που υπέβαλε στην ενάγουσα στις 22.04.2004 και η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος για τη σύναψη της επίδικης σύμβασης. Οι υπόλοιπες θεραπείες ζητούνται διαζευκτικά και απορρίπτονται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Μ. Δρουσιώτης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΤΑ Subject: Civil/Other actions/Final Αναφορά: Πολιτική - Ακύρωση ασφαλιστηρίου. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο