Αναφορικά με την Sadan Salih Houssein, Αρ. Αίτ: 391/02, 30 Μαρτίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A102 Αρ. Αίτ: 391/02 Αναφορικά με την Sadan Salih Houssein τέως από την Λεμεσό, αποβιώσασα. Αίτηση ημερ. 12.5.08 υπό Νίκου Κληρίδη από την Λευκωσία, Διαχειριστή - Αιτητή για πώληση ή διανομή των ακινήτων της αποβιωσάσης Ημερομηνία: 30 Μαρτίου 2011 Για διαχειριστή - αιτητή: κα Ζήνωνος Για Γενικό Εισαγγελέα: κα Φλουρέντζου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Τουρκοκύπρια Sadan Salih Houssein από την Λεμεσό, απεβίωσε στις 18.11.86 χωρίς διαθήκη στην Κερύνεια. Στις 31.1.2003, χορηγήθηκαν στον Δικηγόρο Νίκο Κληρίδη από την Λευκωσία κατόπιν σχετικής αιτήσεως, έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας της. Σύμφωνα με την αίτηση διαχείρισης, η πιο πάνω αποβιώσασα, άφησε ακίνητη περιουσία στην Λεμεσό αξίας £350.000,00 και κληρονόμους τον σύζυγο της Mehmet Salih και την θυγατέρα της Rasmiye Salih. Με την παρούσα αίτηση, ο διαχειριστής αιτείται διάταγμα του Δικαστηρίου που να επιτρέπει την πώληση της ακίνητης περιουσίας της αποβιωσάσης και όπως το καθαρό προϊόν της πώλησης, κατατεθεί σε δεσμευμένους λογαριασμούς στο όνομα των κληρονόμων και/ή σε λογαριασμό της διαχείρισης. Η αίτηση στηρίζεται στα άρθρα 31, 32 και 33 του Περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου (Κεφ. 189) και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου, συνοδεύεται δε από ένορκη δήλωση του ιδίου του Διαχειριστή Νίκου Κληρίδη. Αναφέρεται στην πιο πάνω ένορκη δήλωση ότι αν δεν επιτραπεί η πώληση θα αποβεί προς ζημιά των κληρονόμων των οποίων τα κτήματα θα παραμείνουν χωρίς καμιά εκμετάλλευση από τους ιδίους. Επίσης οι κληρονόμοι δεν έχουν τους οικονομικούς πόρους για να καταβάλουν το σχετικό φόρο κληρονομιών. Αναφέρει τέλος ο ενόρκως δηλών ότι σε περίπτωση έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος θα καταθέσει το προϊόν της πώλησης σε δεσμευμένους λογαριασμούς και θα προσκομίσει προς το Δικαστήριο τις σχετικές αποδείξεις κατά την καταχώρηση των τελικών λογαριασμών. Κατά την πρώτη εμφάνιση της αίτησης, η συνάδελφος που χειριζόταν τότε την υπόθεση έδωσε οδηγίες όπως αυτή επιδοθεί στον Υπουργό Εσωτερικών ως κηδεμόνα των τουρκοκυπριακών περιουσιών αλλά και στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Με την επίδοση της αίτησης, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας καταχώρησε ένσταση. Ως λόγους ένστασης επικαλείται μεταξύ άλλων έλλειψη δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου αλλά και παράλειψη παράθεσης στην αίτηση, συγκεκριμένων στοιχείων που είναι ουσιώδη για την υπόθεση. Συγκεκριμένα δεν αποδείχθηκε ότι τα επίδικα ακίνητα βαρύνονται με φόρο κληρονομιάς και δεν υπάρχουν οποιαδήποτε στοιχεία αναφορικά με την περιουσία που κατ' ισχυρισμό δικαιούνται σε εγγραφή οι κληρονόμοι. Απουσιάζουν επίσης οποιαδήποτε στοιχεία αναφορικά με χρέη του αποβιώσαντα αλλά και για ποιους λόγους επιζητείται η πώληση της περιουσίας. Σύμφωνα με την ένσταση, η περιουσία του αποβιώσαντα μπορεί να διανεμηθεί στους κληρονόμους δυνάμει κληρονομικής διαδοχής όμως διαρκούσης της έκρυθμης κατάστασης, η κατοχή, έλεγχος και διαχείριση της, παραμένει στον κηδεμόνα τουρκοκυπριακών περιουσιών σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών Νόμου. Αναφέρεται επίσης στην ένσταση ότι επίκληση από τον αιτητή του άρθρου 32 του Κεφ. 189 είναι λανθασμένη αφού το άρθρο 32 έχει εφαρμογή μόνο στις περιπτώσεις που η πώληση ακινήτου ζητείται για καταβολή δαπανών κηδείας και άλλου νόμιμου χρέους του αποβιώσαντα. Ούτε το άρθρο 33 μπορεί να έχει εφαρμογή αφού αυτό παρέχει εξουσία στο Δικαστήριο να εκδώσει διάταγμα πώλησης της περιουσίας για σκοπούς διευκόλυνσης της διανομής της κληρονομιάς μεταξύ των δικαιούχων. Στην αίτηση και την ένορκο δήλωση που τη συνοδεύει δεν αναφέρονται λόγοι σε σχέση με την εφαρμογή αυτής της διάταξης. Την ένσταση συνοδεύει ένορκη δήλωση του Γιώργου Θεοδώρου, Διευθυντή της Υπηρεσίας διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Σε αυτήν επαναλαμβάνονται οι πιο πάνω λόγοι ένστασης. Αναφέρεται περαιτέρω ότι ο διαχειριστής παρέλειψε να υποβάλει τα αναγκαία στοιχεία που να αποδεικνύουν την διαμονή του αποβιώσαντα μέχρι την ημερομηνία του θανάτου του αλλά και την διεύθυνση κατοικίας των κληρονόμων του. Ο διαχειριστής της περιουσίας σύμφωνα με τον ενόρκως δηλούντα, οφείλει να μεταβιβάσει τα κληρονομικά μερίδια στους νόμιμους κληρονόμους αλλά δεν έχει δικαίωμα να προβεί σε κατάρτιση οιασδήποτε ιδιωτικής συμφωνίας για πώληση της περιουσίας χωρίς προηγουμένως να εξασφαλίσει άδεια από τον κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, ο οποίος έχει δια Νόμου την κατοχή, διαχείριση και έλεγχο των εγκαταλελειμμένων Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Ο αιτητής απέφυγε σύμφωνα με τον ενόρκως δηλούντα να υποβάλει οιονδήποτε σχετικό αίτημα στην Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών για εξέταση ούτε και αποτάθηκε στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο αλλά προσέφυγε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, ζητώντας την έκδοση διατάγματος με το οποίο αιτείται την πώληση της επίδικης περιουσίας χωρίς να υποβάλει τα απαραίτητα στοιχεία που να δικαιολογούν το αίτημα του. Με άδεια του Δικαστηρίου, ο αιτητής κατεχώρησε συμπληρωματική ένορκη δήλωση. Σύμφωνα με αυτήν, κατά τον χρόνο του θανάτου της αποβιωσάσης στις 12.3.1988 δεν ίσχυε ο Νόμος 139/91 ο οποίος δεν έχει αναδρομική ισχύ. Έτσι δεν υπάρχουν οποιοιδήποτε περιορισμοί αναφορικά με την περιουσία της αποβιωσάσης αφού ο θεσμός του Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών δεν είχε ακόμα θεσπιστεί κατά την ημερομηνία του θανάτου του. Επομένως, τα κριτήρια της «Εγκατάλειψης Τουρκοκυπριακής Περιουσίας» και «Του Συνήθους Τόπου Διαμονής» που αναφέρονται στον Νόμο 139/91 δεν έχουν εφαρμογή στην περίπτωση του αποβιώσαντα. Ως εκ τούτου η επίδικη περιουσία του αποβιώσαντα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «Εγκαταλειφθήσα Τουρκοκυπριακή Περιουσία» εν τη εννοία του Νόμου 139/
- Αναφέρεται επίσης ότι από έρευνα του Διαχειριστή στο γραφείο του Φόρου Κληρονομίας, προέκυψε ότι η περιουσία της αποβιωσάσης βαρύνεται με φόρο κληρονομίας €324.634,
- Αυτή η φορολογική οφειλή, τοκίζεται από την ημέρα του θανάτου του αποβιώσαντα στις 12.3.
- Αν δεν δοθεί άδεια πώλησης της ακίνητης περιουσίας για να εξοφληθούν οι πιο πάνω οφειλές, ο τόκος θα υπερδιπλασιάσει τον ήδη οφειλόμενο φόρο. Ο Διευθυντής της Υπηρεσίας Τουρκοκυπριακών Περιουσιών στην δική του συμπληρωματική ένορκη δήλωση, αναφέρει ότι ο Νόμος 139/91 τέθηκε σε ισχύ την 1/7/1991 αλλά οι πρόνοιες του ανατρέχουν στην έναρξη της έκρυθμης κατάστασης που δημιουργήθηκε το 1974 με την Τουρκική Εισβολή και την μετακίνηση του Τουρκοκυπριακού Πληθυσμού. Η περιουσία του αποβιώσαντα εγκαταλείφθηκε από τον ίδιο ως συνέπεια της Τουρκικής εισβολής, που είναι η χρονική στιγμή στην οποία ανατρέχει η εφαρμογή του Νόμου. Εμπίπτει ως εκ τούτου στον όρο «Τουρκοκυπριακή Περιουσία» δυνάμει του άρθρου 2 του Νόμου 139/
- Αναφέρεται επίσης ότι ο διαχειριστής δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο που να καταδεικνύει ότι η περιουσία του αποβιώσαντα, βαρύνεται με το ύψος του φόρου κληρονομίας που ο ίδιος επικαλείται στην συμπληρωματική ένορκη δήλωση της αίτησης του. Στην περίπτωση που η οφειλή αυτή τεκμηριωθεί, ο Κηδεμόνας δύναται να παραχωρήσει την έγκριση του για κατ' εξαίρεση πώληση μέρους της αναφερομένης Τουρκοκυπριακής Περιουσίας για την πληρωμή των φόρων κληρονομίας ώστε να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση της διαχείρισης. Τέτοια αίτηση όμως δεν έχει υποβλήθηκε στον κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Αγορεύσεις: Οι συνήγοροι στις αγορεύσεις τους, επανέλαβαν τις πιο πάνω θέσεις τους όπως εκφράστηκαν στις ενόρκους δηλώσεις που καταχωρήθηκαν προς υποστήριξη της αίτησης και ένστασης αντίστοιχα. Ο αιτητής στην αγόρευση του, επικεντρώθηκε κυρίως στην θέση του ότι ο Νόμος 139/91 δεν έχει εφαρμογή στην περίπτωση του πελάτη του και ότι η αίτηση γίνεται προκειμένου να πληρωθούν οι φόροι κληρονομίας της αποβιωσάσης. Η συνήγορος για τον καθ' η αίτηση στην αγόρευση της αφού αναφέρθηκε στην νομική πτυχή της υπόθεσης, ισχυρίστηκε ότι ο διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα, προσπαθεί να πείσει ανεπιτυχώς ότι η περιουσία του πελάτη του δεν θα πρέπει να τύχει της προστασίας του Κηδεμόνα προκειμένου να αποτελέσει το προϊόν πώλησης, 22 χρόνια μετά τον θάνατο του ιδιοκτήτη της. Και αυτή η προσπάθεια δεν περιορίζεται στην παρούσα διαδικασία αλλά και σε σχετική προσφυγή που εκκρεμεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Αναφέρθηκε επί του προκειμένου σε σύμβαση που συνήφθη από τον Διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης στις 14.2.03 με την οποία πωλούσε σε Κυπριακή Εταιρεία, ακίνητο μεγάλης χρηματικής αξίας της αποβιωσάσης με τίμημα πολύ χαμηλότερο της αγοραίας αξίας του. Όταν ο Κηδεμόνας για τον πιο πάνω λόγο αρνήθηκε να δώσει την συγκατάθεση του στην αποδέσμευση της πιο πάνω περιουσίας, ο διαχειριστής κατεχώρησε προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο για ακύρωση της απόφασης του Κηδεμόνα, η οποία ακόμα εκκρεμεί. Ως εκ τούτου κατά την συνήγορο του καθ' ου η αίτηση, η παρούσα αίτηση είναι πρόωρη αφού το ζήτημα του κατά πόσον θα επιτραπεί η πώληση της επίδικης περιουσίας, βρίσκεται ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Νομική Πτυχή - Συμπεράσματα Η αίτηση στηρίζεται στα άρθρα 31, 32 και 33 του Περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου (Κεφ. 189). Το άρθρο 31 αναφέρεται γενικά στις εξουσίες του Διαχειριστή. Το άρθρο 32 σχετίζεται με πώληση περιουσίας για κάλυψη δαπανών κηδείας και άλλων νομίμων οφειλών της αποβιωσάσης. Τέλος, το άρθρο 33 αναφέρεται σε πώληση περιουσίας για σκοπούς διευκόλυνσης της διανομής της περιουσίας της αποβιωσάσης, στους κληρονόμους. ¨Έχω την εντύπωση ότι από την στιγμή που ο αιτητής ζητά την πώληση της περιουσίας για πληρωμή φορολογικών υποχρεώσεων, η παρούσα εμπίπτει εντός των προνοιών του άρθρου 32 του Κεφ. 189 που αναφέρεται σε πώληση περιουσίας για κάλυψη νομίμων οφειλών της αποβιωσάσης. Δεν ισχύει ως εκ τούτου η θέση της συνηγόρου για τον καθ' ου ότι η αίτηση στηρίζεται σε λανθασμένη νομική βάση. Όσον αφορά όμως την ουσία της αίτησης, έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης όπως τέθηκαν ενώπιον μου, κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου υπέρ της έγκρισης του αιτήματος. Εν πρώτοις, ο αιτητής δεν έχει προσκομίσει κανένα αποδεικτικό στοιχείο ως προς το ύψος του ποσού που κατ' ισχυρισμό οφείλει η αποβιώσασα ως φορολογικές υποχρεώσεις προς την Δημοκρατία. Ούτε επίσης κατατέθηκε οιαδήποτε εκτίμηση της αξίας της περιουσίας της οποίας επιζητείται η πώληση για να εξοφληθούν οι πιο πάνω υποχρεώσεις. Οι πιο πάνω παραλείψεις, αφήνουν την αίτηση ατεκμηρίωτη ενώπιον του Δικαστηρίου και έκθετη σε απόρριψη. Επιπλέον, το γεγονός ότι εκκρεμεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου προσφυγή του αιτητή εναντίον απόφασης του Κηδεμόνα με την οποία απορρίπτει αίτημα για πώληση της επίδικης περιουσίας, καθιστά κατά την κρίση μου την παρούσα διαδικασία καταχρηστική. Αρκετός χρόνος αναλώθηκε στις αγορεύσεις των συνηγόρων κατά πόσον η επίδικη περιουσία εμπίπτει στο όρο «εγκαταλειφθήσα περιουσία» του Νόμου 139/
- Η θέση της Δημοκρατίας είναι ότι η επίδικη περιουσία εμπίπτει εντός των πλαισίων του Νόμου 139/91 και χρειάζεται ως εκ τούτου έγκριση του Κηδεμόνα για την πώληση της. Αντίθετη είναι η θέση του αιτητή επί του θέματος, ο οποίος έθεσε και ζητήματα χρονικής έναρξης της ισχύος του Νόμου. Έχω την εντύπωση όμως ότι τα ζητήματα αυτά θα λυθούν από το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο θα εξετάσει στην πιο πάνω προσφυγή, την νομιμότητα της απόφασης του Κηδεμόνα να εντάξει την επίδικη περιουσία στα πλαίσια του Νόμου 139/
- Υπό τας περιστάσεις δεν θα ήταν νομικά ορθό για το παρόν Δικαστήριο να διατάξει της πώληση της επίδικης περιουσίας για εξόφληση φορολογικών χρεών από την στιγμή που εκκρεμεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η προσφυγή για το νομικό καθεστώς της και κατά πόσον αυτή εμπίπτει στις περιουσίες για τις οποίες χρειάζεται δυνάμει του Νόμου 139/91 άδεια του κηδεμόνα για την πώληση τους. Σημειώνεται δε ότι η απόφαση του Κηδεμόνα να μην δώσει άδεια πώλησης της περιουσίας, αποτελεί εκτελεστή Διοικητική πράξη, η νομιμότητα της οποίας μπορεί να κριθεί μόνο από το Ανώτατο Δικαστήριο στα πλαίσια Διοικητικής Προσφυγής και όχι μέσω της παρούσας διαδικασίας. Κρίνω ως εκ τούτου ότι η παρούσα αίτηση, είναι πρόωρη και καταχρηστική και γι' αυτόν τον επιπλέον λόγο θα πρέπει μνα απορριφθεί. Ανακεφαλαιώνοντας όλα τα πιο πάνω, αποφασίζω την απόρριψη της αίτησης για τους ακόλουθους λόγους: · Δεν έχει αποδειχθεί το ποσόν των φορολογικών υποχρεώσεων και η αξία της ακίνητης περιουσίας της οποίας επιζητείται η πώληση. · Η αίτηση είναι πρόωρη και καταχρηστική αφού για τα ίδια ζητήματα εκκρεμεί προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο εναντίον απόφασης του Κηδεμόνα να μην επιτρέψει την πώληση της περιουσίας. Τα έξοδα της διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ των καθ' ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο