← Κύπρος

Χρίστου Σωτηρίου ν. Mustafa Ahmad Abdulkader κ.α., Αρ. Αγωγής: 2066/2005, 4 Απριλίου, 2011

Χρίστου Σωτηρίου ν. Mustafa Ahmad Abdulkader κ.α., Αρ. Αγωγής: 2066/2005, 4 Απριλίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A109 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2066/2005 Μεταξύ: Χρίστου Σωτηρίου Ενάγοντα και

  1. Mustafa Ahmad Abdulkader
  2. Μαρίας Ζαρβού Εναγομένων Ημερομηνία: 4 Απριλίου, 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. Σπ. Μιχαηλίδης με κα K. Μιχαηλίδου Για τους Εναγόμενους 1 και 2: κα Μ. Φιλίππου Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή Η υπόθεση αυτή αφορά τροχαίο ατύχημα, το οποίο επεσυνέβη στις 23.4.2003 και περί ώρα 21:45 στο δρόμο Λεμεσού-Τραχωνίου της επαρχίας Λεμεσού. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα, ενώ αυτός οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής ΗΕΡ990 στο δρόμο Λεμεσού-Τραχωνίου με κατεύθυνση το Τραχώνι και ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα με αριθμό εγγραφής JΒ363 επί του ιδίου δρόμου με ίδια κατεύθυνση και προπορευόταν του οχήματος που οδηγούσε ο Ενάγοντας, στην προσπάθεια του να αποφύγει την σύγκρουση με το όχημα του Εναγόμενου 1 το οποίο οδηγείτο με χαμηλή ταχύτητα και χωρίς πισινά φώτα πορείας παρεξέκλινε αριστερά σε σχέση με την πορεία του, με αποτέλεσμα να προσκρούσει σε παρακείμενα δέντρα και στη συνέχεια να ανατραπεί. Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγοντας αποδίδει αποκλειστική και/ή συντρέχουσα ευθύνη για το ατύχημα στον Εναγόμενο 1 και εκ προστήσεως ευθύνη στην Εναγόμενη 2 ως ιδιοκτήτρια του γεωργικού ελκυστήρα και αξιώνει αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες και ζημιές που υπέστηκε συνεπεία του δυστυχήματος, πλέον τόκους και έξοδα. Αναφορικά με το ατύχημα, είναι η θέση των Εναγομένων στην κοινή Έκθεση Υπεράσπισής τους ότι η ανατροπή του οχήματος του Ενάγοντα και/ή το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια του Ενάγοντα καθότι οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα και παρέλειψε να έχει κατάλληλη παρατηρητικότητα και έλεγχο του δρόμου με αποτέλεσμα να μην αντιληφθεί έγκαιρα τον προπορευόμενο του γεωργικό ελκυστήρα. Σε σχέση δε με το ζήτημα της ισχυριζόμενης εκ προστήσεως ευθύνης, είναι η θέση των Εναγομένων ότι ο Εναγόμενος 1 δεν οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα με τη συγκατάθεση και/ή ως αντιπρόσωπος και/ή υπηρέτης της Εναγόμενης 2 αλλά οδηγούσε τούτο εκτός των πλαισίων της εργοδότησης του και χωρίς τη συγκατάθεση της Εναγόμενης 2 και για σκοπούς που αφορούσαν τον ίδιο. Μαρτυρία Κατά την ακροαματική διαδικασία, για τον Ενάγοντα κατέθεσαν ο Αστυφύλακας 649 κ. Μιχάλης Βακανάς (ΜΕ1), ο Αστυφύλακας 627 κ. Σταύρος Μαλαχτός (ΜΕ2), ο Ενάγοντας κ. Χρίστος Σωτηρίου (ΜΕ3) και η κα Χριστίνα Σταυρού (ΜΕ4), ενώ οι Εναγόμενοι δεν προσέφεραν μαρτυρία προς υποστήριξη της εκδοχής τους. Περαιτέρω, στα πλαίσια της δίκης δηλώθηκε από τους συνηγόρους ότι επί πλήρους ευθύνης είναι παραδεκτές οι ακόλουθες ζημιές: Ιατρικά έξοδα εκ Λ.Κ.10,
  3. Έξοδα ετοιμασίας της Αστυνομικής Έκθεσης εκ Λ.Κ.25,
  4. Ζημιά του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής ΗΕΡ990 εκ Λ.Κ.6.700,
  5. Έξοδα Έκθεσης Εκτίμησης των κ.κ. Anastasiou & Papadopoulos Co Ltd εκ Λ.Κ.46,
  6. Επίσης, κατατέθηκε εκ συμφώνου και ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της η Ιατρική Έκθεση ημερομηνίας 7.4.2004 του δρος Σ. Ανθούση, Ειδικού Χειρούργου στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού (Τεκμήριο 8). Επιπρόσθετα, οι συνήγοροι δήλωσαν τα ακόλουθα γεγονότα ως παραδεκτά: Ο Ενάγοντας έκανε παραδοχή στην ποινική υπόθεση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού με αριθμό 18197/2003 στην κατηγορία της αμελούς οδήγησης σε σχέση με το επίδικο ατύχημα. Σε σχέση με το επίδικο ατύχημα ο Εναγόμενος 1 έκανε παραδοχή στην ποινική υπόθεση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού με αριθμό 836/2004 στις κατηγορίες ότι οδηγούσε άνευ ασφάλειας υπέρ τρίτου, άνευ άδειας οδήγησης, άνευ συναινέσεως ιδιοκτήτη, χωρίς πινακίδες αριθμών εγγραφής και χωρίς πισινά φώτα πορείας. Τέλος, κατά τη δίκη κατατέθηκαν διάφορα έγγραφα ως τεκμήρια στα οποία θα γίνεται αναφορά πιο κάτω όπου κρίνεται αναγκαίο. Ο Αστ. 649 κ. Μιχάλης Βακανάς, ο οποίος επισκέφθηκε τη σκηνή του δυστυχήματος στις 22:00 ενώ ήταν σε περιπολία με τον Αστ. 627 (ΜΕ2), κατέθεσε ως ΜΕ1 (η γραπτή κατάθεσή του κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1). Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ανέφερε ότι κατά τον χρόνο του δυστυχήματος ο καιρός ήταν αίθριος, ο δρόμος ξηρός και καλής επιφάνειας, ενώ στο συγκεκριμένο σημείο της σύγκρουσης δεν υπήρχε οδικός φωτισμός. Περαιτέρω, ο μάρτυρας ανέφερε ότι τόσο δεξιά όσο και αριστερά του δρόμου όπου επεσυνέβη το ατύχημα υπάρχουν ψηλά κυπαρίσσια με χοντρούς κορμούς. Κατά την αντεξέταση του ο κ. Βακανάς διευκρίνισε ότι τα δύο οχήματα δεν ήρθαν σε επαφή ενώ σε ερώτηση της κας Φιλίππου κατά πόσον έγινε έλεγχος της στάσης των φώτων του οχήματος του Ενάγοντα, ο μάρτυρας κατέθεσε ότι το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Ενάγοντας είχε αναποδογυριστεί και ήταν σε κακή κατάσταση, όπως επίσης ότι δεν θυμάται εάν τα φώτα ήταν σβηστά ή αναμμένα. Τέλος, σε υποβολή της κας Φιλίππου ότι το ατύχημα επεσυνέβη λόγω του ότι ο Ενάγοντας συναγωνιζόταν με άλλο όχημα κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο κ. Βακανάς απάντησε ότι δεν διερευνήθηκε κάτι τέτοιο καθότι δεν είχε ληφθεί τέτοια πληροφορία. Ως ΜΕ2 κατέθεσε ο Αστ. 627 κ. Σταύρος Μαλαχτός (η γραπτή του κατάθεση κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5), η μαρτυρία του οποίου κινήθηκε στα ίδια περίπου πλαίσια με την μαρτυρία του ΜΕ
  7. Επιπρόσθετα ανάφερε ότι το όριο ταχύτητας στον δρόμο όπου επεσυνέβη το ατύχημα είναι 65 χαω και στο σημείο εκείνο δεν υπάρχει καθόλου φωτισμός ενώ τα κυπαρίσσια που βρίσκονται κατά μήκος του δρόμου σκοτεινιάζουν το δρόμο ακόμη περισσότερο. Υπέδειξε επίσης ότι το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος 1 είναι ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 2 και δεν έφερε αριθμούς εγγραφής μπροστά και πίσω, ενώ είχε φώτα πορείας μόνο στο μπροστινό μέρος. Στο πίσω μέρος είχε τσάππες με προστατευτικό χρώματος πράσινου, ενώ το κυρίως τρακτέρ (γεωργικός ελκυστήρας) είχε κόκκινο χρώμα. Ενόψει του ότι το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος 1 δεν είχε πισινά φώτα πορείας και ο δρόμος δεν είχε καθόλου φωτισμό, το εν λόγω όχημα θα μπορούσε να είναι ορατό μόνο από τα φώτα πορείας ακολουθούντος οχήματος. Με αναφορά στο πρόχειρο σχέδιο (Τεκμήριο 6) και στο Σχέδιο Σκηνής (Τεκμήριο 7) υπέδειξε ότι δεν υπήρχαν ίχνη τροχοπέδησης του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Ενάγοντας, παρά μόνο πλαγιολίσθηση. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας ανέφερε ότι είχε ελέγξει τα φώτα πορείας του οχήματος του Ενάγοντα και ήταν σε λειτουργία, αλλά δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί την στάση στην οποία αυτά ήταν αναμμένα. Επίσης, ανέφερε ότι η ορατότητα του οχήματος του Ενάγοντα ήταν κανονική αφού δεν υπήρχε μεγάλη στροφή που να την εμποδίζει και πρόσθεσε ότι δεν είχε ελεγχθεί η εμβέλεια των φώτων του οχήματος του Ενάγοντα διότι όταν είχαν μεταβεί στη σκηνή το αυτοκίνητο ήταν κατεστραμμένο. Ο Ενάγοντας κ. Χρίστος Σωτηρίου κατέθεσε ως ΜΕ3, ο οποίος στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του υιοθέτησε την γραπτή κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία στα πλαίσια διερεύνησης του ατυχήματος (Τεκμήριο 9) όπου αναφέρονται συνοπτικά τα εξής: Στις 23.4.2003 και περί ώρα 21:45 επέστρεφε στο σπίτι του στο Τραχώνι και οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής ΗΕΡ990 με συνοδηγό τον Νέαρχο Νεάρχου στο δρόμο Λεμεσού-Τραχωνίου με ταχύτητα γύρω στα 70 χαω και έχοντας τα φώτα πορείας του στην χαμηλή στάση όταν ξαφνικά είδε μπροστά του στα 20-25 μέτρα ένα αντικείμενο στην πορεία που ακολουθούσε. Ξαφνικά κατάλαβε ότι ήταν τσάππες τρακτέρ και συνειδητοποίησε ότι το τρακτέρ ήταν μπροστά του και εκινείτο με πολύ χαμηλή ταχύτητα χωρίς φώτα ή άλλα φωσφορούχα σήματα. Δεν πάτησε φρένα αλλά προσπάθησε να αποφύγει τη σύγκρουση στρίβοντας το τιμόνι απότομα δεξιά διότι δεν ερχόταν άλλο αυτοκίνητο από την αντίθετη κατεύθυνση και ακολούθως απότομα αριστερά αφού κατευθυνόταν προς τα κυπαρίσσια και ένιωσε το πισινό μέρος του αυτοκινήτου που τον έσερνε. Έπειτα, κτύπησε στα κυπαρίσσια και το αυτοκίνητο αναποδογυρίστηκε. Αμέσως μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου κρατήθηκε για δύο ημέρες. Πήρε 10 ημέρες αναρρωτική άδεια από την Εθνική Φρουρά όπου υπηρετούσε κατά τον επίδικο χρόνο, ενώ για περίοδο 1-2 εβδομάδων ήταν ζαλισμένος, ένιωθε πόνο στο δεξί χέρι, δεξί γόνατο και στον αυχένα και για δύο εβδομάδες έκανε χρήση κολάρου. Στα πλαίσια της αντεξέτασής του, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι από την παιδική του ηλικία διαμένει με την οικογένεια του στο Τραχώνι και χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο δρόμο συχνά, περίπου τρεις φορές την εβδομάδα, αφού είναι η έξοδος προς Λεμεσό. Επίσης, αρνήθηκε ότι οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα και ότι κατά τον επίδικο χρόνο οδηγούσε ανταγωνιστικά με άλλο αυτοκίνητο, ενώ ανέφερε ότι όταν είδε το όχημα του Εναγόμενου 1 η αντίδρασή του ήταν αυτόματα να στρίψει δεξιά για να αποφύγει τη σύγκρουση. Ως ΜΕ4 κατέθεσε η κα Χριστίνα Σταύρου, Λειτουργός στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης στη Λεμεσό, η οποία ασχολείται με θέματα αλλοδαπών και έχει στην κατοχή της το φάκελο που τηρεί το τμήμα της αναφορικά με τον Εναγόμενο
  8. Η ΜΕ4 ανέφερε ότι ο Εναγόμενος 1 ήρθε στην Κύπρο για πρώτη φορά την 1.5.2001 για να εργαστεί ως εργάτης γεωργίας στον Νίκο Ζαρβό. Η άδεια παραμονής και εργασίας του παρατάθηκε σε πρώτο στάδιο μέχρι τον Ιούνιο του 2004 και ακολούθως μέχρι 4.6.
  9. Δόθηκε τελική παράταση μέχρι 31.12.2005 νοουμένου ότι θα παρουσίαζε στο Τμήμα της συμβόλαιο εργασίας σφραγισμένο από το Τμήμα Εργασίας, κάτι το οποίο δεν έπραξε, ενώ στις 24.7.2006 απορρρίφθηκε νέο αίτημα του για παράταση της άδειας του και κλήθηκε να αποχωρήσει από τη Δημοκρατία. Ο Εναγόμενος 1 αποχώρησε από τη Δημοκρατία αλλά επανήλθε στις 26.11.2005 και από 24.7.2006 παραμένει παράνομα στη Δημοκρατία σε άγνωστη διεύθυνση. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι στα πλαίσια της αντεξέτασης του ΜΕ1 κατατέθηκε από τη συνήγορο των Εναγομένων χωρίς ένσταση από την πλευρά του Ενάγοντα, η γραπτή κατάθεση που δόθηκε από τον Εναγόμενο 1 στα πλαίσια της διερεύνησης του ατυχήματος [βλ. Τεκμήρια 3(α) και 3(β)] όπου ο Εναγόμενος 1 αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: - Εργάζεται στον Νίκο Ζαρβό και οδηγεί τον γεωργικό ελκυστήρα εντός του αγροκτήματος του εργοδότη του για να κάνει τις διάφορες δουλειές του αγροκτήματος. - Την 23.4.2003 και περί ώρα 8:45, οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα χωρίς να το γνωρίζει ο εργοδότης του ώστε να μεταβεί σε γειτονικό αγρόκτημα, όπου εργάζεται ο αδελφός του, για να πάρει φαγητό. - Στην επιστροφή επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα, ενώ ο ίδιος οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα με μικρή ταχύτητα και οι αριστεροί του τροχοί βρίσκονταν εντός του χωμάτινου παγκέτου του δρόμου. - Κοιτάζοντας πίσω, διαπίστωσε την ύπαρξη του οχήματος του Ενάγοντα σε απόσταση περίπου 20-30 μέτρα, το οποίο οδηγείτο με μεγάλη ταχύτητα. - Ο Ενάγοντας κινήθηκε δεξιά και μετά αριστερά χωρίς να μπορεί να ελέγξει το όχημά του που ακολούθως κτύπησε στα κυπαρίσσια στην αριστερή πλευρά του δρόμου και αναποδογυρίστηκε. Αγορεύσεις Στο στάδιο των αγορεύσεων οι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους. Η επιχειρηματολογία των συνηγόρων είναι καταγεγραμμένη στα περιγράμματα αγορεύσεων που δόθηκαν στο Δικαστήριο και για αυτό το λόγο δεν κρίνω σκόπιμο να την επαναλάβω. Αναφορά θα γίνεται όπου κρίνεται αναγκαίο. Περιορίζομαι απλά να αναφέρω ότι η θέση του κ. Μιχαηλίδη ήταν ότι ο Εναγόμενος 1 φέρει αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα, ενώ η Εναγόμενη 2 θα πρέπει να κριθεί εκ προστήσεως υπεύθυνη για τις πράξεις του Εναγόμενου
  10. Σε σχέση δε με τις γενικές αποζημιώσεις, ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα εισηγήθηκε όπως επιδικαστεί το ποσό των €10,
  11. Εκ διαμέτρου αντίθετη ήταν η θέση της κας Φιλίππου, η οποία εισηγήθηκε ότι ο Ενάγοντας είναι εξ' ολοκλήρου υπεύθυνος για το ατύχημα, ενώ ως προς τις γενικές αποζημιώσεις, σε περίπτωση που ο Εναγόμενος 1 ήθελε κριθεί υπεύθυνος, θεωρεί το ποσό των €2,500 ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Νομική Πτυχή Η βάση της παρούσας αγωγής είναι το αστικό αδίκημα της αμέλειας το οποίο καθορίζεται στα άρθρα 51 και 57 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
  12. Στα πλαίσια εκδίκασης μιας τέτοιας υπόθεσης, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να αποφασίσει εάν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του Εναγόμενου 1 και εάν η απάντηση είναι καταφατική, τότε θα πρέπει να εξετάσει κατά πόσον ο Ενάγοντας έχει συντρέχουσα αμέλεια και ακολούθως να καθορίσει τα εκατέρωθεν ποσοστά ευθύνης (βλ. Φοίβος Μαυρίδης v. Rima J. Dharaghji κ.ά.

(1990)1 ΑΑΔ 1013). Αποτελεί θεμελιωμένη αρχή ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 ΑΑΔ 475). Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού (βλ. Μαρκαντώνης ν. Δημάκη
(1989)1 CLR 387), ο δε προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το κριτήριο εάν ένας οδηγός είναι ή όχι αμελής εξαρτάται πάντοτε από τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Όπως έχει αναφερθεί στην Αλεξάνδρου κ.ά. ν. Λεβέντη κ.ά.
(1996)1 ΑΑΔ 420 στις σελίδες 425-426: «Το κριτήριο για τον καθορισμό της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο. .............................. Ο επιμερισμός της ευθύνης συναρτάται με δύο παράγοντες: Το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness), κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παραβίασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημίας η οποία προκύπτει (causative potency).» Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κατά την ακροαματική διαδικασία, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει με προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Έχοντας υπόψη την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, όπως επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, θα προχωρήσω αμέσως να κρίνω την αξιοπιστία τους. Η μαρτυρία των ΜΕ1 και ΜΕ2 γίνεται αποδεκτή στο σύνολό της καθότι και οι δύο μάρτυρες ήταν θετικοί και σαφείς κατά τη μαρτυρία τους και το Δικαστήριο δεν διέκρινε οποιαδήποτε πρόθεση από μέρους τους να βοηθήσουν οποιοδήποτε διάδικο με τη μαρτυρία τους. Ειδικότερα ο ΜΕ1 ήταν ειλικρινής και δεν δίστασε να αναφέρει στο Δικαστήριο ότι δεν γνώριζε ή δεν θυμόταν κάποια ζητήματα για τα οποία είχε ερωτηθεί κατά την αντεξέταση, όπως για παράδειγμα εάν είχε ελέγξει σε ποια στάση ήταν αναμμένα τα φώτα πορείας του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Ενάγοντας. Περαιτέρω, ήταν κατηγορηματικός στη θέση του ότι δεν είχε διερευνηθεί η περίπτωση το ατύχημα να είχε προκληθεί λόγω του ότι το αυτοκίνητο του Ενάγοντα συναγωνιζόταν με άλλο αυτοκίνητο αφού ουδέποτε λήφθηκε τέτοια πληροφορία. Επίσης, ο ΜΕ2 ήταν ιδιαίτερα επεξηγηματικός και λεπτομερής τόσο αναφορικά με όλες τις σχετικές πληροφορίες για το ατύχημα (καιρός, ορατότητα οχημάτων, κατάσταση του δρόμου, λήψη καταθέσεων κ.λ.π.), όσο και με το σχεδιάγραμμα (Τεκμήριο 6) και το Σχέδιο Σκηνής (Τεκμήριο 7) αφού δόθηκαν στο Δικαστήριο όλες οι παραμέτροι που λήφθηκαν υπόψη κατά την ετοιμασία τους. Περαιτέρω, αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την αντεξέταση των ΜΕ1 και ΜΕ2 η μαρτυρία τους δεν αμφισβητήθηκε, αφού και σε εκείνο το στάδιο έδωσαν όλες τις απαντήσεις στα ερωτήματα που τέθηκαν από την κα Φιλίππου και τα οποία δεν στόχευαν στον κλονισμό της αξιοπιστίας τους, αλλά στην παρουσίαση όλων των παραγόντων που αφορούσαν το τροχαίο ατύχημα. Ερχόμενη τώρα στον Ενάγοντα, η μαρτυρία του γίνεται επίσης αποδεκτή από το Δικαστήριο, αφού ο ίδιος ήταν ειλικρινής, επεξηγηματικός αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβηκε το ατύχημα και σε γενικότερο πλαίσιο θα πρέπει να λεχθεί ότι η αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Σημειώνεται ότι δέχθηκε με ειλικρίνεια ότι χρησιμοποιεί συχνά το δρόμο όπου επεσυνέβη το ατύχημα. Επίσης, σε ότι αφορά τις σωματικές βλάβες που υπέστηκε συνεπεία του δυστυχήματος, δεν εντοπίστηκε κανένα στοιχείο υπερβολής από την πλευρά του, αφού ο Ενάγοντας περιορίστηκε στο να περιγράψει τα τραύματα και τις συνέπειές τους ως ήταν στην πραγματικότητα. Η ΜΕ4 κα Χριστίνα Σταυρού, άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο, ήταν αντικειμενική και έδωσε στο Δικαστήριο όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Ενόψει και της μη αντεξέτασης της από την συνήγορο των Εναγομένων, η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή. Ερχόμενη, τώρα, στην γραπτή κατάθεση του Εναγόμενου 1 η οποία κατατέθηκε στα πλαίσια αντεξέτασης του ΜΕ1 ως Τεκμήριο 3(α) και 3(β), αυτή η μαρτυρία είναι εξ ακοής. Αδιαμφισβήτητα η εξ ακοής μαρτυρία μετά την τροποποίηση του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, με το Ν. 32(Ι)/2004αποτελεί πλέον αποδεκτή μαρτυρία. Σύμφωνα, όμως, με το άρθρο 27 του Νόμου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί στην εξ ακοής μαρτυρία λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν την υπόθεση και από τις οποίες μπορεί να εξαχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της μαρτυρίας. Τέτοιες ενδεικτικές περιστάσεις εκτίθενται στο Νόμο, μία δε εκ των οποίων είναι το κατά πόσον το πρόσωπο που έκανε την αρχική δήλωση δεν μπορούσε να προσέλθει στο Δικαστήριο και να καταθέσει ως μάρτυρας. Οι περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης είναι τέτοιες που, κατά την άποψή μου, μου επιτρέπουν να προσδώσω βαρύτητα στην εν λόγω προσκομισθείσα μαρτυρία και αυτό γιατί με βάση την μαρτυρία της ΜΕ4 ο Εναγόμενος 1 βρίσκεται στην Κυπριακή Δημοκρατία παράνομα από 24.7.2006 σε άγνωστη, όμως, διεύθυνση στις κρατικές αρχές, επομένως διαφαίνεται ότι δεν ήταν εφικτό να παρουσιασθεί η μαρτυρία του Εναγομένου
  1. Επιπρόσθετα, η κατάθεση λήφθηκε λίγες ώρες μετά από το τροχαίο ατύχημα και τα όσα αναφέρονται στην κατάθεση δεν έρχονται σε αντίθεση με την μαρτυρία που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο από τον Ενάγοντα. Σε ότι δε αφορά τη θέση του Εναγόμενου 1 ότι όταν διαπίστωσε την ύπαρξη του οχήματος του Ενάγοντα, το όχημα οδηγείτο με μεγάλη ταχύτητα, αυτή δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή καθότι διατυπώνεται ως προσωπική αντίληψη του Εναγομένου 1 και παρέμεινε ατεκμηρίωτη. Ευρήματα του Δικαστηρίου Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση και την ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτή μαρτυρία, διαπιστώνεται ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που συνθέτουν την παρούσα υπόθεση και τα οποία αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου, έχουν ως ακολούθως:
  2. Ο Εναγόμενος 1 κατάγεται από τη Συρία και ήρθε στην Κύπρο την 1.3.2001 για να εργαστεί στο αγρόκτημα του Νίκου Ζαβρού ως εργάτης γεωργίας και κατά τον ουδιώδη χρόνο εργαζόταν νόμιμα υπό αυτό το καθεστώς.
  3. Κατά την 23.4.2003 και περί ώρα 21:45 ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα με αριθμούς εγγραφής JB363, ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 2, στο δρόμο Λεμεσού-Τραχωνίου με κατεύθυνση το Τραχώνι, με πολύ χαμηλή ταχύτητα και έχοντας τους αριστερούς τροχούς του στο χωμάτινο παγκέτο.
  4. Κατά τον ίδιο πιο πάνω χρόνο ο Ενάγοντας οδηγούσε με συνοδηγό τον Νέαρχο Νεάρχου το όχημα με αριθμό εγγραφής ΗΕΡ990 τύπου Mitsubishi Pajero Station Wagon, ιδιοκτησίας της μητέρας του Αικατερίνης Ευσταθίου Σωτηρίου, και ακολουθώντας τον γεωργικό ελκυστήρα.
  5. Ο Ενάγοντας κινείτο με ταχύτητα περίπου 70 χαω και έχοντας αναμμένα τα φώτα πορείας του στη χαμηλή στάση με ορατότητα 40 μέτρα, σε κάποια στιγμή σε απόσταση 20-25 μέτρα είδε στο δρόμο ένα αντικείμενο. Όταν αντιλήφθηκε ότι ήταν τσάππες και επρόκειτο για γεωργικό ελκυστήρα που κινείτο στο δρόμο με πολύ χαμηλή ταχύτητα, δεν πάτησε ούτε εφάρμοσε τα φρένα του αλλά προσπάθησε να αποφύγει τη σύγκρουση με το να στρίψει το τιμόνι του δεξιά. Στρίβοντας όμως δεξιά, έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου του στο πίσω μέρος, και λόγω του ότι το αυτοκίνητο δεν μπόρεσε να ισορροπήσει στο δρόμο, έστριψε το τιμόνι αριστερά με αποτέλεσμα να κτυπήσει σε συστάδα κυπαρισσιών στην αριστερή πλευρά του δρόμου σύμφωνα με την πορεία του και από τη σύγκρουση το αυτοκίνητό του να αναποδογυριστεί στη μέση του δρόμου και να βρεθεί με την οροφή στην άσφαλτο. Η σύγκρουση έγινε παρά το 3.600 χλμ. του δρόμου Λεμεσού-Τραχωνίου.
  6. Τα δυο οχήματα δεν συγκρούστηκαν σε οποιοδήποτε σημείο και δεν υπήρξε επαφή μεταξύ τους.
  7. Ο δρόμος είναι πλάτους 5,90 μέτρων περίπου και στη μέση διαχωρίζεται με άσπρη συνεχή γραμμή. Υπάρχει χωμάτινο παγκέτο 1-1,5 μέτρο περίπου. Είναι εκτός της κατοικημένης περιοχής και το όριο ταχύτητας είναι 65 χαω.
  8. Κατά μήκος του δρόμου Λεμεσού-Τραχωνίου υπάρχουν αρκετά ψηλά κυπαρίσσια με χοντρούς κορμούς, οι οποίοι είναι πυκνοφυτευμένοι σε βαθμό που να δημιουργούν σχεδόν τοίχο. Μετά από τα κυπαρίσσια υπάρχουν δεξιά και αριστερά του δρόμου περιβόλια.
  9. Στο σημείο όπου επεσυνέβηκε η σύγκρουση δεν υπάρχει καθόλου οδικός φωτισμός και κατά τον επίδικο χρόνο επικρατούσε σκοτάδι.
  10. Ο γεωργικός ελκυστήρας είναι χρώματος κόκκινου και στο πίσω μέρος του έφερε τσάππες με προστατευτικά χρώματος πράσινου. Έχει πλάτος στο πίσω μέρος 1,70 μέτρα και μήκος 3,80 μέτρα.
  11. Κατά το χρόνο που επεσυνέβη το ατύχημα ο γεωργικός ελκυστήρας δεν έφερε αριθμούς εγγραφής μπροστά και πίσω, ενώ είχε φώτα πορείας μόνο στο μπροστινό μέρος. Επίσης, δεν έφερε φωσφορούχα σήματα.
  12. Η ορατότητα του αυτοκινήτου του Ενάγοντα ήταν κανονική αφού δεν υπήρχε μεγάλη στροφή που να την εμποδίζει με οποιοδήποτε τρόπο.
  13. Το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος 1 μπορούσε να γίνει ορατό μόνο από τα φώτα πορείας του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Ενάγοντας.
  14. Ο Εναγόμενος 1 φορούσε άσπρο πουκάμισο με χακί τρικό χωρίς μανίκια και καφέ παντελόνι.
  15. Ο καιρός ήταν αίθριος και ο δρόμος ξηρός και καλής επιφάνειας.
  16. Περί ώρα 22:00 μετέβηκαν στη σκηνή του δυστυχήματος οι Αστ. 649 και 627 (ΜΕ1 και ΜΕ2) οι οποίοι κλήθηκαν σε σχέση με το ατύχημα ενώ ήταν σε περιπολία.
  17. Σε σχέση με το ατύχημα, ο Αστ. 627 (ΜΕ2) ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 6), το οποίο υπέδειξε στον Ενάγοντα και στον Εναγόμενο 1, και οι ενεχόμενοι οδηγοί συμφώνησαν με αυτό.
  18. Περαιτέρω, αναφορικά με το ατύχημα ετοιμάστηκε από τον Αστ. 627 (ΜΕ2) Σχέδιο Σκηνής χωρίς κλίμακα (Τεκμήριο 7).
  19. Όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 7, στο δρόμο δεν υπάρχουν ίχνη τροχοπέδησης αλλά μόνο πλαγιολίσθηση του οχήματος που οδηγούσε ο Ενάγοντας. Στο σημείο όπου υπάρχει η πλαγιολίσθηση ο δρόμος είναι ευθύς.
  20. Συνεπεία του δυστυχήματος το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Ενάγοντας υπέστηκε εκτεταμένες ζημιές.
  21. Κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, ο Ενάγοντας ήταν ηλικίας 19 ετών και υπηρετούσε ως στρατιώτης στην Εθνική Φρουρά.
  22. Από το ατύχημα ο Ενάγοντας και ο συνοδηγός του τραυματίστηκαν και μεταφέρθηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Ο Ενάγοντας νοσηλεύθηκε εκεί από 23.4.2003-25.4.3003 και παρουσίαζε συμπτώματα εγκεφαλικής διάσεισης με ζάλη, ναυτία και κεφαλαλγία και εκχυμώσεις και εκδορές στον αριστερό ώμο, δεξιό αντιβραχίονα, δεξιά άκρα χειρός και δεξιό γόνατο.
  23. Επιπρόσθετα, ο Ενάγοντας υπέστηκε πόνο και ταλαιπωρία συνεπεία των πιο πάνω τραυμάτων για περίοδο δύο εβδομάδων περίπου, κατά τη διάρκεια της οποίας έφερε κολάρο στον αυχένα.
  24. Συνεπεία του δυστυχήματος του δόθηκε αναρρωτική άδεια για περίοδο 10 ημερών.
  25. Περαιτέρω, ο Ενάγοντας υπέστηκε τις ζημιές και τα έξοδα που έγιναν παραδεκτά επί πλήρους ευθύνης και καταγράφονται στη σελίδα 3 πιο πάνω. Ευθύνη Εναγόμενου Όπως έχει λεχθεί και πιο πάνω, στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκε ως κοινώς παραδεκτό γεγονός ότι αναφορικά με το επίδικο ατύχημα ο Εναγόμενος 1 έκανε παραδοχή στην ποινική υπόθεση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού με αριθμό 836/2004 στην κατηγορία ότι οδηγούσε άνευ ασφάλειας υπέρ τρίτου, άνευ άδειας οδήγησης, άνευ συναινέσεως ιδιοκτήτη, χωρίς πινακίδες αριθμών εγγραφής και χωρίς πισινά φώτα πορείας. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν υπάρχει μαρτυρία ότι ο Εναγόμενος 1 κατηγορήθηκε ή παραδέχθηκε ενοχή σε ποινική υπόθεση για αμελή οδήγηση ώστε η παραδοχή του να ήταν σχετική στα πλαίσια της παρούσας αγωγής και σε κάθε περίπτωση το γεγονός ότι ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε χωρίς φώτα πορείας δεν αμφισβητείται από την πλευρά του. Η ευθύνη αποφασίζεται στη βάση του συνόλου της μαρτυρίας που έχει προσκομιστεί, ανεξάρτητα εάν είναι μαρτυρία που έχει προσαχθεί από τον ενάγοντα ή τον εναγόμενο (βλ. Fabrey and another v. Demetriou
(1976)1 CLR 1). Στην προκειμένη περίπτωση, μαρτυρία σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το ατύχημα δόθηκε μόνο από την πλευρά του Ενάγοντα και ενώπιον του Δικαστηρίου υπάρχει η κατάθεση του Εναγομένου 1 (βλ. Τεκμήρια 3(α) και 3(β)) ως εξ ακοής μαρτυρία. Όπως, όμως, έχει λεχθεί επανειλημμένα, η προσαγωγή μαρτυρίας χωρίς αμφισβήτηση δεν οδηγεί πάντοτε σε πλήρη απόδειξη των αναφερομένων, ενώ η παρουσίαση της μαρτυρίας ενός μόνο μάρτυρα δεν εξυπακούει και αποδοχή της μαρτυρίας του χωρίς αξιολόγηση (βλ. Λουκία Ανδρέου ν. Fareh Almifalani, Πολιτική Έφεση 40/2007, απόφαση ημερομηνίας 29.5.2009 και Μουζέ ν. Λαμπρή
(1994)1 ΑΑΔ 216). Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω ευρήματα θα προχωρήσω να εξετάσω το θέμα της ευθύνης του Εναγομένου 1. Ενόψει όλων των περιστάσεων και δεδομένων, έχω την άποψη ότι ο Εναγόμενος 1 κατά την οδήγηση του οχήματός του στον δρόμο Τραχωνίου-Λεμεσού, ο οποίος δεν είχε καθόλου οδικό φωτισμό δεν επέδειξε τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή, αφού οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα με πολύ χαμηλή ταχύτητα, χωρίς ωστόσο να έχει πισινά φώτα πορείας ή χωρίς φωσφορούχα σήματα και με τρόπο που να μην μπορούσε να γίνει εύκολα αντιληπτός. Είναι σαφώς νομολογημένο ότι ένα από τα καθήκοντα που έχουν οι χρήστες των δρόμων είναι ο επαρκής φωτισμός των οχημάτων τους ώστε να καθίσταται η παρουσία τους στο δρόμο καταφανής και οι υπόλοιποι οδηγοί να ρυθμίζουν ανάλογα τη θέση τους. Παράλειψη εκπλήρωσης της υποχρέωσης αυτής συνιστά εκ πρώτης όψεως μαρτυρία για αμέλεια (βλ. Stewart v. Hancock
(1940)2 All ER 427, Katsiou v. Shakallis
(1969)1 CLR 346, Pavlou v. Lazarou
(1982)1 CLR 850 και Στέλλα Ιωαννίδου και Γεώργιος Τριανταφυλλίδης ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Ιωάννη Σπανόπουλου ν. Jagjid Singh κ.ά.
(2001)1 ΑΑΔ 1805, Αθανάσης Χαραλάμπους v. Ανδρέα Νεοφύτου Τυλληρή
(2001)1 ΑΑΔ 1701). Σημειώνεται ότι το γεγονός ότι τα δύο οχήματα δεν συγκρούστηκαν ουδόλως επηρεάζει την ευθύνη του Εναγόμενου 1, αφού αυτό το οποίο εξετάζεται είναι η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράβασης του καθήκοντος του Εναγόμενου 1, ήτοι του μη επαρκούς φωτισμού του οχήματος του Εναγόμενου 1 και της πολύ χαμηλής ταχύτητας με την οποία οδηγούσε και της ζημιάς που προκλήθηκε στον Ενάγοντα, γεγονός που κρίνεται ότι έχει αποδειχθεί (Βλ. Μωυσής Μωυσή ν. Ιφιγένειας Σωκράτους κ.ά.
(2005)1 ΑΑΔ 180). Συντρέχουσα Αμέλεια Οι αρχές της συντρέχουσας αμέλειας έχουν εμπεδωθεί από τη νομολογία από παλιά. Στην αγγλική αυθεντία Fardon v. Harcourt-Rivington
(1932)All E.R. Rep. 81, στη σελίδα 83 αναφέρεται η ακόλουθη αρχή: "The root of this liability is negligence, and what is negligence depends on the facts with which you have to deal. If the possibility of the danger emerging is reasonably apparent, then to take no precautions is negligence; but if the possibility of danger emerging is only a mere possibility which would never occur to the mind of a reasonable man, then there is no negligence in not having taken extraordinary precautions." Επίσης ο Λόρδος Denning στην αυθεντία Jones v. Livox Quarries Ltd.
(1952)2 Q.B. 608, στη σελίδα 615 αναφέρει τα ακόλουθα: "Although contributory negligence does not depend on a duty of care, it does depend on foreseeability. Just as actionable negligence requires the foreseeability of harm to others, so contributory negligence requires the foreseeability of harm to oneself. A person is guilty of contributory negligence if he ought reasonably to have foreseen that, if he did not act as a reasonable, prudent man, he might be hurt himself; and in his reckonings he must take into account the possibility of others being careless." Οι αρχές αυτές έγιναν δεκτές και από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. Elpiniki Panayiotou v. Georgios Kyriakou Markos
(1970)1 CLR 215, Christos Charalambides v. Polyvios Michaelides
(1973)1 CLR 66, Patsalides v. Yapani and Another
(1969)1 CLR 84, Vacanas v. Thomas and Another
(1982)1 CLR 530 και Μαϊττά ν. Γεωργίου κ.ά.
(1998)1 ΑΑΔ 1). Είναι δε σαφώς νομολογημένο ότι το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας βρίσκεται στους ώμους του εναγόμενου, ενώ το Δικαστήριο αποφασίζει το θέμα της ευθύνης με βάση την ολότητα της μαρτυρίας και ανεξάρτητα εάν η μαρτυρία δόθηκε από τον ενάγοντα ή τον εναγόμενο (βλ. Kardanas Transport Co. Limited v. Γεώργιος άλλως Κόκος Κωνσταντίνου, Πολιτική Έφεση 88/2008, απόφαση ημερομηνίας 22.2.2011). Έχω την άποψη ότι στην προκειμένη περίπτωση ο Ενάγοντας δεν είναι άμοιρος ευθύνης αφού:
  1. Με δεδομένη την έλλειψη φωτισμού στο δρόμο και στην περιοχή, ο Εναγόμενος 1 όφειλε να έχει αναμμένα τα φώτα πορείας του σε πιο δυνατή στάση.
  2. Οδηγούσε το όχημα του με τέτοια ταχύτητα και με τρόπο ώστε να μην είναι σε θέση να αντιληφθεί έγκαιρα την ύπαρξη του γεωργικού ελκυστήρα στο δρόμο και να λάβει τα δέοντα μέτρα προς αποφυγή της σύγκρουσης. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την κατάθεση του Ενάγοντα, ενώ με βάση τα φώτα πορείας του είχε ορατότητα 40 μέτρα, εντούτοις διαπίστωσε την ύπαρξη του γεωργικού ελκυστήρα σε απόσταση 20-25 μέτρα. Υποδεικνύεται, επίσης, ότι ο Ενάγοντας, με βάση τη δική του μαρτυρία, χρησιμοποιούσε συχνά τον δρόμο όπου επεσυνέβη το ατύχημα, επομένως όφειλε να γνωρίζει τους κινδύνους λόγω της μη ύπαρξης φωτισμού. Συναφώς σημειώνεται ότι η θέση της υπεράσπισης περί ανταγωνιστικής οδήγησης από μέρους του Ενάγοντα με άλλο αυτοκίνητο και πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος εξαιτίας αυτής, η οποία υποβλήθηκε κατά την αντεξέταση των ΜΕ1 και ΜΕ2 και του Ενάγοντα, παρέμεινε μετέωρη αφού αφενός δεν προσκομίσθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία προς υποστήριξή της, αφετέρου από την εξ ακοής μαρτυρία του Εναγόμενου 1 δεν προκύπτει κάτι τέτοιο. Στην υπόθεση Ανδρέας Ιωάννου κ.ά. ν. Μάριου Μιχαήλ
(1998)1 ΑΑΔ 141, η έξοδος του αρθρωτού οχήματος, του οποίου ο πρώτος εφεσείων ήταν ο οδηγός και ο δεύτερος ο ιδιοκτήτης, έγινε με την όπισθεν στον παλαιό δρόμο Λευκωσίας-Λεμεσού, από πάροδο στην αριστερή πλευρά του εν λόγω δρόμου, με κατεύθυνση τη Λεμεσό. Ο φωτισμός ήταν λίγος. Το αρθρωτό όχημα εξήλθε στο δρόμο εγκαρσίως καταλαμβάνοντας σχεδόν ολόκληρο το πλάτος του καταστρώματος. Ο εφεσίβλητος που οδηγούσε το αυτοκίνητό του προς Λεμεσό εντός του επιτρεπομένου ορίου ταχύτητος, είδε σε απόσταση 100 μ. μπροστά του τον δεύτερο εφεσείοντα, ο οποίος βρισκόταν μπροστά από το αρθρωτό όχημα να φεύγει προς τα αριστερά και αμέσως μετά σε κλάσμα δευτερολέπτου το αρθρωτό όχημα να του φράσσει το δρόμο. Παρόλο που εφάρμοσε τα φρένα του, δεν αποφεύχθηκε η σύγκρουση των δύο οχημάτων. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότι η μη λήψη δραστικών μέτρων από τον εφεσίβλητο ενωρίτερα, οφείλετο στο χαμηλό φωτισμό αφ' ενός και στη συγκέντρωση της προσοχής του στο δεύτερο εφεσείοντα αφ' ετέρου, που κινήθηκε στο δρόμο προς τα αριστερά. Γι' αυτό κατέληξε ότι ο εφεσίβλητος δεν ήταν ένοχος συντρέχουσας αμέλειας. Στα πλαίσια της έφεσης η οποία στρεφόταν κατά της απόδοσης αποκλειστικής ευθύνης για την πρόκληση του ατυχήματος στους εφεσείοντες το Εφετείο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση κρίνοντας την ως απόλυτα ορθή επαναλαμβάνοντας την αρχή ότι οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνία του μέσου συνετού οδηγού (βλ. επίσης Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου
(1989)1 ΑΑΔ 178). Στην υπόθεση Θεόδουλος Σιαλαμπή ν. Θεμούλας Παναγή
(2008)1 ΑΑΔ 75, το βράδυ της 5.12.2001, η εφεσίβλητη-ενάγουσα οδηγούσε το αυτοκίνητό της στον αυτοκινητόδρομο Λάρνακας-Παραλιμνίου με κατεύθυνση το Παραλίμνι και με ταχύτητα 100 χ.α.ω. Κοντά στην έξοδο προς Πύλα, προσέκρουσε στο αυτοκίνητο του εφεσείοντος-εναγομένου 1, το οποίο ήταν ακινητοποιημένο στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας μετά από πρόσκρουση στο κιγκλίδωμα του δρόμου. Η εφεσίβλητη κίνησε αγωγή εναντίον του εφεσείοντα και ενός άλλου οδηγού αξιώνοντας αποζημιώσεις για τη ζημιά που προκλήθηκε στο όχημά της. Το Δικαστήριο, αφού αξιολόγησε την ενώπιόν του μαρτυρία, αποδέχθηκε τη μαρτυρία της εφεσίβλητης και απέδωσε αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα στον εφεσείοντα. Με την έφεση προσβάλλετο μόνο η κρίση του Δικαστηρίου για το θέμα της ευθύνης και το Ανώτατο απέρριψε την έφεση, υποδεικνύοντας, μεταξύ άλλων, ότι το σταθμευμένο και χωρίς φώτα όχημα κατά τη διάρκεια της νύκτας σε σκοτεινό δρόμο, αποτελεί εκ πρώτης όψεως μαρτυρία για αμέλεια, αλλά όπου η ορατότητα είναι καλή και ο επερχόμενος οδηγός έχει τη δυνατότητα να δει και να εκτιμήσει τον κίνδυνο που ορθώνεται μπροστά του και να λάβει μέτρα αποφυγής της σύγκρουσης, τότε ενδεχομένως η παρεμπόδιση να μη συνιστά κίνδυνο. Τέλος, στην υπόθεση Στέλλα Ιωαννίδου και Γεώργιος Τριανταφυλλίδης ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Ιωάννη Σπανόπουλου ν. Jagjid Singh κ.ά. (πιο πάνω), σαλούν αυτοκίνητο σε υπεραστικό δρόμο συγκρούστηκε κατά τη διάρκεια της νύκτας, στο πίσω μέρος προπορευόμενου αρθρωτού οχήματος του οποίου ο φωτισμός ήταν ελαττωματικός και η ταχύτητα πολύ χαμηλότερη του επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητος. Ο οδηγός του σαλούν κρίθηκε αποκλειστικά υπεύθυνος για την πρόκληση του ατυχήματος από το πρωτόδικο Δικαστήριο, ενώ κατ' έφεση κρίθηκε ότι ο οδηγός του αρθρωτού οχήματος ευθύνετο σε ποσοστό 30%. Σημειώνεται ότι με βάση τα γεγονότα της εν λόγω υπόθεσης, ο αποβιώσας δεν αντιλήφθηκε την παρουσία του εφεσείοντα έγκαιρα ώστε να μπορεί να αντιδράσει, ενώ παράλληλα δεν υπήρχε αποδεκτή μαρτυρία για την κατάσταση του φωτισμού του αρθρωτού οχήματος. Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, θεωρώ ότι η ευθύνη θα πρέπει να καταμεριστεί κατά 70% στον Εναγόμενο 1 και 30% στον Ενάγοντα. Σημειώνω, τέλος, ότι το γεγονός της παραδοχής του Ενάγοντα σε κατηγορία αμελούς οδήγησης σε σχέση με το επίδικο ατύχημα στην ποινική υπόθεση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού αρ. 18197/2003, ως τα κοινώς παραδεκτά γεγονότα, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη καθότι δεν έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τα γεγονότα στη βάση των οποίων στοιχειοθετήθηκε το εν λόγω αδίκημα. Επομένως, η αποδεικτική αξία της εν λόγω παραδοχής, που είναι και το ζητούμενο στη διαδικασία αυτή, δεν μπορεί να αξιολογηθεί από το Δικαστήριο (βλ. Λουκάς Χατζηϊωάννου ν. Θέλμα Μπουκάριος
(1995)1 ΑΑΔ 131, Ευαγγέλου ν. Γιαννακού
(1999)1 ΑΑΔ 310 και Πουρίκκος Χρίστου ν. Βάσου Βασιλείου
(1993)1 ΑΑΔ 256). Εκ προστήσεως ευθύνη Το τελευταίο θέμα που απομένει να εξεταστεί αναφορικά με το θέμα της ευθύνης είναι το κατά πόσον η Εναγόμενη 2 μπορεί να καταστεί εκ προστήσεως υπεύθυνη για τις πράξεις ή παραλείψεις του Εναγόμενου 1 σε σχέση με το επίδικο ατύχημα. Η εκ προστήσεως ευθύνη προσώπου για τις συνέπειες αστικού αδικήματος που διαπράττεται από άλλο πρόσωπο ρυθμίζεται από το άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Εκ προστήσεως ευθύνη φέρει ο εναγόμενος για τις πράξεις άλλου προσώπου όταν (α) αυτές εξουσιοδοτούνται ή επικυρώνονται, ή (β) συνιστούν πράξεις εργοδοτούμενου (υπηρέτη) στο πλαίσιο της εργασίας του (βλ. Πανίκος Καθητζιώτης v. Manοcas Transport Co. Ltd
(1993)1 ΑΑΔ 954, Ποταμίτης κ.ά. v. Ιωάννου
(1992)1 ΑΑΔ 479 και Αντωνίτσα Φιλίππου κ.ά. v. Νίκου Παναγή κ.ά.
(2000)1 ΑΑΔ 1275). Όπως επίσης προκύπτει από τη νομολογία, η ύπαρξη ή μη της εκ προστήσεως ευθύνης καταδεικνύεται μετά την αξιολόγηση του συνόλου του αποδεικτικού υλικού (βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Παρούτη
(1998)1 ΑΑΔ 145 και Α. Δημοσθένους Αντιπροσωπείες Αυτοκινήτων Λτδ v. Αθανάσιου Κατσουρίδη
(1988)1 CLR 665), ενώ η απόδειξη ιδιοκτησίας, αποτελεί ελλείψει άλλου, κάποιο υλικό μαρτυρίας βάσει του οποίου το Δικαστήριο, ανάλογα με τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης μπορεί να συναγάγει εκ προστήσεως ευθύνη του ιδιοκτήτη (βλ. Savva Theofanous v. Cosmos (Cyprus) Insurance Co. Ltd
(1988)1 CLR 265). Περαιτέρω, η απόδειξη ότι υπήρχε συγκατάθεση του ιδιοκτήτη για τη χρήση του αυτοκινήτου δεν τεκμηριώνει αφ' εαυτής είτε σχέση κυρίου και αντιπροσώπου είτε σχέση κυρίου και υπηρέτη (βλ. Hellenic Mining Co. Ltd v. Galaxy Tours Ltd
(1978)1 CLR 414). Ερχόμενη τώρα να εξετάσω την ευθύνη της Εναγόμενης 2 σε σχέση με το επίδικο ατύχημα, παρατηρώ ότι με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία σε συνδυασμό με τις πιο πάνω νομικές αρχές, δεν θα μπορούσα να καταλήξω σε συμπέρασμα περί εκ προστήσεως ευθύνης της Εναγομένης 2 για τις πράξεις ή παραλείψεις του Εναγομένου 1 σε σχέση με το ατύχημα αφού δεν έχει καταδειχθεί ότι κατά τον επίδικο χρόνο ο Εναγόμενος 1 ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της Εναγόμενης
  1. Και εξηγώ: - Ο γεωργικός ελκυστήρας που οδηγούσε ο Εναγόμενος αρ. 1 και κατά τον ουσιώδη χρόνο έφερε τσάππες ήταν ιδιοκτησίας της Εναγόμενης
  2. - Το ατύχημα επεσυνέβη η ώρα 21:
  3. - Σύμφωνα με τη μαρτυρία του ΜΕ1 κ. Μιχάλη Βακανά ο Εναγόμενος 1 κατάγεται από τη Συρία και κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν νόμιμα στο αγρόκτημα Νίκου Ζαβρού στο Τραχώνι (βλ. Τεκμήριο 1). - Με βάση τη μαρτυρία του ΜΕ2 κ. Σταύρου Μαλαχτού η Εναγόμενη 2 έχει περιβόλι έξω από το Τραχώνι, προς το Κολόσσι, το οποίο δεν βρίσκεται κοντά στη σκηνή του δυστυχήματος. - Στα πλαίσια της κατάθεσής του στην Αστυνομία [βλ. Τεκμήρια 3(α) και 3(β)], ο Εναγόμενος 1 ανέφερε ότι εργάζεται στο αγρόκτημα του Νίκου Ζαβρού όπου χρησιμοποιεί τον γεωργικό ελκυστήρα στους ιδιωτικούς δρόμους του περιφραγμένου αγροκτήματος ώστε να κάνει τις διάφορες δουλειές του αγροκτήματος. Για το επίδικο περιστατικό ο Εναγόμενος 1 ανέφερε ότι οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα χωρίς ο εργοδότης του κ. Νίκος Ζαβρός να το γνωρίζει και για δικούς του σκοπούς, ήτοι για να επισκεφθεί τον αδελφό του, ο οποίος διαμένει σε άλλο αγρόκτημα, για να πιάσει φαγητό. Επομένως, η μόνη μαρτυρία που προσκομίσθηκε από την πλευρά του Ενάγοντα είναι το ότι η Εναγόμενη 2 είναι η ιδιοκτήτρια του γεωργικού ελκυστήρα και τίποτε περισσότερο. Από μόνο του όμως το γεγονός αυτό, δεν είναι αρκετό για να στοιχειοθετήσει εκ προστήσεως ευθύνη από μέρου ςτης. Η υπόθεση P.G.P. Εμπόροι Κρεάτων Λτδ κ.ά. v. Μαρίας Σοφοκλέους
(2004)1 ΑΑΔ 302 στην οποία παρέπεμψε το Δικαστήριο ο κ. Μιχαηλίδης καθιερώνει μεν τις γενικές αρχές σε σχέση με το θέμα της εκ προστήσεως ευθύνης, υποδεικνύει, όμως, ότι σε κάθε περίπτωση το ζήτημα κρίνεται στη βάση των πραγματικών γεγονότων της κάθε περίπτωσης. Σε εκείνη την υπόθεση οι Εφεσείοντες/έμποροι κρεάτων κρίθηκαν εκ προστήσεως υπεύθυνοι στη βάση μαρτυρίας ότι το αυτοκίνητο ανήκε σε αυτούς και ο Εναγόμενος 2 ήταν εργοδοτούμενος τους. Επρόκειτο για φορτηγό με ψηλά κάγκελα και αυτόπτης μάρτυρας κατέθεσε πως εχρησιμοποιείτο καθημερινά για μεταφορά χοίρων στο σφαγείο, ενώ το ατύχημα έγινε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αντίστοιχη μαρτυρία, όμως, ελλείπει στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. Γενικές Αποζημιώσεις Όπως έχει επαρκώς νομολογηθεί οι αποζημιώσεις είναι το μέσο με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος, χωρίς να αποσκοπεί στην τιμωρία του προσώπου που φέρεται ως νομικά υπεύθυνο για τα τραύματα του θύματος. Το ύψος των αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά στη φύση και έκταση των τραυμάτων και του πόνου του θύματος. Τα Δικαστήρια ακολουθούν μια ανοδική πορεία στο θέμα της επιδίκασης αποζημιώσεων για σωματικά τραύματα. Η τάση όμως αυτή δεν είναι ανεξέλεγκτη και πρέπει να περιορίζεται μέσα σε λογικά πλαίσια (βλ. Ανδρέας Καΐλας ν. Ανδρέα Παπαχαραλάμπους ως Διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα Κώστα Σαϊττη, Πολ.Εφ. 248/2006, απόφαση ημερ. 29.5.2009, Γεώργιος Ταμπουράς v. Κυριακής Κολάνη
(2008)1 ΑΑΔ 384, Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 ΑΑΔ 1460, Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another v. Christofi
(1982)1 CLR 789 και Fysco Contructing Co Ltd v. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 1014 και Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ. κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1049). Όπως έχει τονιστεί από τον πρώην Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Πική στην υπόθεση Μαυροπετρή ν Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66: « Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου. (Βλ. μεταξύ άλλων Paraskevaides (Overseas) Ltd. V. Christofi
(1982)1 CLR 789, Polycarpou v. Adamou
(1988)1 CLR 727, Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου & άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475, Παναγή ν. Θεοδώρου Πολ. Έφεση 8409, ημερομηνία έκδοσης αποφάσεως 26/11/92, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου Πολ. Έφεση 8179, ημερομηνία έκδοσης αποφάσεως 21/9/93). Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.» Περαιτέρω, όπως συνάγεται από τη νομολογία δεν υπάρχει σταθερό μέτρο αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου. Οι άλλες αποφάσεις απλά παρέχουν μια γενική καθοδήγηση γιατί δεν υπάρχουν δύο παρόμοιες υποθέσεις που απορρέουν από δυστυχήματα (βλ. Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 298). Κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων τα Δικαστήρια αντλούν καθοδήγηση και λαμβάνουν υπόψη το ύψος των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί σε προηγούμενες υποθέσεις, εφόσον βέβαια υπάρχει κάποια αναλογία στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθα τους, πάντοτε όμως και υπό το φως των αλλαγών τόσο της αγοραστικής αξίας του χρήματος όσο και των εξελίξεων της νομολογίας σε συνάρτηση με όποιους άλλους παράγοντες επιδρούν στην περίπτωση (Βλ. Χρίστος Φωτίου ν. Στέλιου Νεοφύτου κ.α.
(2005)1 ΑΑΔ 1511). Στην υπό εξέταση περίπτωση, όπως έχει αναφερθεί, οι συνήγοροι των δύο πλευρών κατέθεσαν εκ συμφώνου την Ιατρική Έκθεση του Δρος Σ. Ανθούση ημερομηνίας 7.4.2007 ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της (Τεκμήριο 8). Στην εν λόγω ιατρική έκθεση αναφέρεται ότι ο Ενάγοντας νοσηλεύθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού από 23.4.2003 μέχρι 25.4.2003 και παρουσίαζε τα ακόλουθα:
  1. Συμπτώματα εγκεφαλικής διάσεισης με ζάλη, ναυτία, κεφαλαλγία, οι δε ακτινογραφίες ήταν αρνητικές.
  2. Εκχυμώσεις και εκδορές στον αριστερό ώμο, δεξιό αντιβραχίονα, δεξιά άκρα χειρός και δεξιό γόνατο.
  3. Θλάση αυχένος, θλάση θώρακος ακτινογραφίες αρνητικές. Επίσης αναφέρεται ότι ο Ενάγοντας εξήλθε με σύσταση να παρακολουθείται στα εξωτερικά ιατρεία επί συνέχισης των ενοχλημάτων. Περαιτέρω σημειώνεται ότι στα πλαίσια της μαρτυρίας του ΜΕ1 έγινε αναφορά και κατατέθηκε Έκθεση του επί καθήκοντι ιατρού ημερομηνίας 24.4.2003 (Τεκμήριο 2), το περιεχόμενο της οποίας δεν αμφισβητήθηκε από τους Εναγόμενους, όπου αναφέρεται ότι ο ασθενής είχε εκδορές στον αριστερό ώμο και δεξιό αντιβραχίονα, όπως επίσης στο δεξί χέρι και δεξί γόνατο. Επίσης, ότι παραπονείτο για ζαλάδα, πονοκέφαλο και αυχεναλγία και κρατήθηκε στο νοσοκομείο με εγκεφαλική διάσειση. Σύμφωνα δε με τη μαρτυρία του Ενάγοντα, την οποία και έχω αποδεχθεί ως πιο πάνω αναφέρεται, μετά την έξοδο του από το Νοσοκομείο, πήρε 10 ημέρες αναρρωτική άδεια από την Εθνική Φρουρά όπου υπηρετούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο και για περίοδο 1-2 εβδομάδων ένιωθε ζάλη και πόνο στο δεξί χέρι και γόνατο, όπως επίσης στον αυχένα και προς τούτο έκανε χρήση κολάρου για περίοδο 2 εβδομάδων. Αναζητώντας, λοιπόν, νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τον καθορισμό γενικών αποζημιώσεων σε παρόμοια ή ίδια τραύματα εντοπίζονται τα ακόλουθα: Στην Αρετούλλα Μερακλή κ.α. ν. Αυγενίου Ταλιώτη
(1997)1 ΑΑΔ 1148 το πρωτόδικο Δικαστήριο για θλάση αυχένα και μωλώπισμα του δεξιού ώμου με οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις που προϋπήρχαν επιδίκασε ποσό ΛΚ3.500,00 και το Εφετείο μείωσε το ποσό σε ΛΚ1.500,00. Στην Νεόφυτος Χαραλάμπους ν. Χαράλαμπου Αβραάμ
(1999)1 ΑΑΔ 1441, ο εφεσείων ηλικίας 20 ετών τραυματίστηκε στην κεφαλή και στον αυχένα και υπέστη εγκεφαλική διάσειση και ανέπτυξε μετατραυματικό σύνδρομο. Επιδικάστηκε το ποσό των ΛΚ2500.- ως γενικές αποζημιώσεις και το εφετείο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση παρατηρώντας ότι το ποσό περιείχε στοιχεία γενναιοδωρίας. Περαιτέρω στην Κασιάνα Χαραλάμπους ν. Γιαννάκη Αναστασιάδη
(2003)1 ΑΑΔ 1709 όπου η ενάγουσα-εφεσείουσα υπέστηκε σοβαρή κάκωση και θλαστικό τραύμα ινιακής χώρας του κρανίου, εγκεφαλική διάσειση, σοβαρά διαστρέμματα και θλάσεις αυχένος, θώρακα, ραχέως και οσφύος της επιδικάστηκε ποσό ΛΚ3.500,00. Στην υπόθεση Μαρία Παπαγγελοδήμου ν. Ανδρέα Νεοκλέους Ηλιάδη
(1991)1 ΑΑΔ 639, το Εφετείο αύξησε τις αποζημιώσεις που είχαν επιδικασθεί από το Επαρχιακό Δικαστήριο από Λ.Κ.1.500 σε Λ.Κ.2.250. Ο ενάγοντας είχε υποστεί εγκεφαλική διάσειση, θλάση αυχένα, θλάση θώρακα, κάταγμα τριών πλευρών, σμίκρυνση του μεσοσπονδύλιου διαστήματος και μικρού βαθμού διαταραχή της αισθητικότητας του δεξιού χεριού. Στην υπόθεση Στέλιου Δημητρίου v. Μαρίνας Α. Ιωάννου κ.ά.
(2003)1 ΑΑΔ 274, ο Εφεσείων υπέστη διάστρεμμα του αυχένα και της οσφυϊκής μοίρας και συνεπεία αυτών ταλαιπωρήθηκε αισθανόμενος πόνο, ζάλη, κεφαλαλγία και περιορισμό των κινήσεων για διάστημα 10 εβδομάδων. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε ως γενικές αποζημιώσεις για αυτές τις σωματικές βλάβες και για τον πόνο και ταλαιπωρία το ποσό των £800,00 και το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε το επιδικασθέν ποσό. Έχοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, ιδιαίτερα τη φύση και έκταση των τραυμάτων καθώς και τη χρονική διάρκεια του πόνου και ταλαιπωρίας του Ενάγοντα και σταθμίζοντας όλους τους σχετικούς παράγοντες, κρίνω ότι το ποσό των €3.500,00 είναι δίκαιο ποσό ως γενικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης. Ειδικές Αποζημιώσεις Όπως αναφέρεται και στην εισαγωγή πιο πάνω, κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκε από τους συνηγόρους ότι επί πλήρους ευθύνης οι ακόλουθες ζημιές είναι παραδεκτές: Ιατρικά έξοδα εκ Λ.Κ.10,
  1. Έξοδα ετοιμασίας της Αστυνομικής Έκθεσης εκ Λ.Κ.25,
  2. Ζημιά του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής ΗΕΡ990 εκ Λ.Κ.6.700,
  3. Έξοδα Έκθεσης Εκτίμησης των κ.κ. Anastasiou & Papadopoulos Co Ltd εκ Λ.Κ.46,
  4. Σε σχέση με τα άλλα κονδύλια για τα οποία υπήρχε αξίωση στην Έκθεση Απαίτησης (βλ. παραγράφους 6Β και 6Δ της τροποποιημένης Έκθεση Απαίτησης) δεν προσκομίσθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία, επομένως αυτά δεν μπορούν να επιδικασθούν υπέρ του Ενάγοντα. Από όλα τα πιο πάνω προκύπτει ότι το συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων επί πλήρους ευθύνης ανέρχεται σε €11.586,00 (το αντίστοιχο σε Λ.Κ.6.781,00). Τόκος Αναφορικά με τον τόκο, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, εκτός εάν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή ολιγωρία εκ μέρους του ενάγοντα, επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημέρα γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων καθώς και επί των ειδικών αποζημιώσεων, μειωμένος όμως κατά το ήμισυ έτσι ώστε να αντισταθμιστεί το ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή (βλ. Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Θεοδούλου ν. A. Panayides Contracting Ltd
(1999)1 AAΔ 2134). Όπως είναι γνωστό, το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, μετά των συναφών τροποποιήσεων παρέχει τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να επιδικάζει τόκο ίσο με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του Περί Δικαστηρίων Νόμου Ν. 14/60μετά των συναφών τροποποιήσεων αναφορικά με ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί για σωματικές βλάβες ή θάνατο συνεπεία αστικού αδικήματος για ολόκληρη ή για μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Μέχρι την πρόσφατη τροποποίηση του περί Δικαστηρίων Νόμου με τον Τροποποιητικό Νόμο (αρ. 2), Ν.81(Ι)/2008επιδικάζετο νόμιμος τόκος ύψους 8%. Από την ημέρα δημοσίευσης του Ν.81(Ι)/2008, δηλαδή την 15.10.2008, ο νόμιμος τόκος μειώθηκε σε 5,5%. Ανάλογη τροποποίηση επέφερε και ο Τροποποιητικός Νόμος του 2008 (Ν.82(Ι)/2008)στο αντίστοιχο άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
  1. Τελική Κατάληξη Είναι φανερό από τα πιο πάνω ότι η αγωγή επιτυγχάνει σε σχέση με τον Εναγόμενο 1 και αποτυγχάνει και απορρίπτεται αναφορικά με την Εναγόμενη
  2. Με βάση τα όσα αναφέρονται πιο πάνω και έχοντας υπόψη το ποσοστό αμέλειας που κρίθηκε ότι φέρει ο Ενάγοντας για το επίδικο ατύχημα (30%), εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου 1 για το ποσό των €2.450,00 (€3.500,00 χ 70%) ως γενικές αποζημιώσεις και για το ποσό των €8.110,22 (€11.586,00 χ 70%) ως ειδικές αποζημιώσεις. Σε σχέση με το θέμα του τόκου, λαμβάνοντας υπόψη ότι η αγωγή καταχωρήθηκε στις 19.4.2005, ήτοι δύο χρόνια μετά το ατύχημα (23.4.2003) και η Έκθεση Απαίτησης καταχωρήθηκε ένα χρόνο μετέπειτα (ήτοι 9.11.2005) χωρίς να δοθεί σχετική εξήγηση και ακολούθησε τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης στις 13.1.2009 μετά από άδεια του Δικαστηρίου, επιδικάζεται τόκος 4% επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων εκ €2.450,00, από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, ήτοι την 23.4.2003 μέχρι την καταχώρηση της αγωγής την 19.4.2005 και τόκος 8% ετησίως επί αυτού από 19.4.2005 μέχρι 4.10.2008, πλέον τόκος 5.5% από 15.10.2008 μέχρι εξοφλήσεως. Σε σχέση με τις ειδικές αποζημιώσεις, επί του ποσού των €41,86 (αναλογία των ιατρικών εξόδων και εξόδων ετοιμασίας αστυνομικής έκθεσης), επιδικάζεται τόκος 8% από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, ήτοι από 19.4.2005 μέχρι 14.10.2008 και 5,5% ετησίως από 15.10.2008 μέχρι εξοφλήσεως και επί του ποσού των €8.068,36 (αναλογία των εξόδων για τη ζημιά του αυτοκινήτου και των εξόδων της Έκθεσης Εκτίμησης των κ.κ. Anastasiou & Papadopoulos Co Ltd) κρίνω ορθό όπως, ελλείψει μαρτυρίας σε σχέση με το πότε προέκυψαν αυτά τα έξοδα και τα οποία αξιώθηκαν για πρώτη φορά με την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης, επιδικαστεί τόκος 5,5% ετησίως από την ημερομηνία καταχώρησης της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης, ήτοι 13.1.2009 μέχρι εξοφλήσεως. Επιπρόσθετα, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου 1 τα έξοδα της αγωγής όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ερχόμενη στο θέμα των εξόδων σε σχέση με την Εναγόμενη 2, κρίνω ότι με δεδομένη την κοινή υπεράσπιση των δυο Εναγομένων και την εκπροσώπηση τους από τον ίδιο δικηγόρο, όπως επίσης ότι η Εναγόμενη 2 δεν παρουσίασε μαρτυρία προς υποστήριξη της εκδοχής της, κρίνω ότι είναι δίκαιο όπως επιδικαστούν υπέρ της Εναγόμενης 2 και εναντίον του Ενάγοντα τα έξοδα της αγωγής όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο μειωμένα όμως κατά το ήμισυ. (Υπ.) ................ Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil / Other Actions / Final Αναφορά: Αγωγή / Τελική / Ατύχημα / σύγκρουση με προπορευόμενο όχημα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.