ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ ν. ΑΡΕΤΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Αρ. Αγωγής: 3625/06, 11.5.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A144 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ρ. ΛΙΜΝΑΤΙΤΟΥ, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3625/06 Μεταξύ: ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, εκ Λεμεσού Ενάγοντος -και- ΑΡΕΤΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εναγομένης ------------------------ Ημερ.: 11.5.2011 Για τον Ενάγοντα: κ. Δ Χριστοδούλου με κ. Γ. Κωνσταντίνου Για την Εναγόμενη: κ. Κ. Χ"Πιέρας ------------------------ ΑΠΟΦΑΣΗ Η αξίωση του Ενάγοντα εναντίον της Εναγομένης είναι για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές και σωματικές τις οποίες όπως ισχυρίζεται υπέστη λόγω τροχαίου δυστυχήματος το οποίο επεσυνέβη στις 28.6.2003 στη Λεμεσό και το οποίο οφείλετο στην αμέλεια και/ή παράβαση νομίμων υποχρεώσεων της Εναγόμενης. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της Έκθεσης Απαίτησης ο Ενάγων στον ουσιαστικό χρόνο ήταν ηλικίας 23 ετών καθόλα υγιής και εργαζόταν σαν μηχανολόγος με μηνιαίες απολαβές £
- Στις 28.6.2003 ο Ενάγων οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του με αριθμό εγγραφής ΗΖΒ66 στην οδό Ιβυκού στη Λεμεσό με νότια κατεύθυνση. Στον ίδιο χρόνο η Εναγόμενη οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής VK614 στην οδό Τεμπών με δυτική κατεύθυνση. Στη συμβολή με την οδό Ιβυκού η Εναγόμενη παρέλειψε να σταματήσει σε σήμα Stop και επιχείρησε στροφή δεξιά με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία της μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο Ενάγων, τα δυο οχήματα να συγκρουστούν και ο Ενάγων να τραυματιστεί. Στην Έκθεση Απαίτησης του ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι την αποκλειστική και/ή συντρέχουσα ευθύνη για το δυστύχημα φέρει η Εναγόμενη και αναφέρει επίσης ότι η Εναγόμενη παρέλειψε να αντιληφθεί την παρουσία του οχήματος του Ενάγοντα, ανέκοψε την ελεύθερη πορεία του οχήματος του Ενάγοντα και παρέλειψε να λάβει οποιαδήποτε μέτρα για αποφυγή της σύγκρουσης. Αναφέρει επίσης λεπτομέρειες των σωματικών κακώσεων που υπέστη από το δυστύχημα στις οποίες θα αναφερθώ με λεπτομέρεια στη συνέχεια. Στην Έκθεση Υπεράσπισης της η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι το επίδικο δυστύχημα οφείλετο στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντα ο οποίος όπως αναφέρει στις λεπτομέρειες αμέλειας οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα, παρέλειψε να αντιληφθεί εγκαίρως ή καθόλου την παρουσία του οχήματος της στο δρόμο και παρέλειψε να ελιχθεί ή να χρησιμοποιήσει τα φρένα του για αποτροπή του δυστυχήματος. Αρνείται επίσης ότι ο Ενάγων υπέστη τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες και ζημιές. Ο Μ.Ε.1 Αστ. 684 Χρ. Ττοφαρά ανέφερε ότι υπηρετεί στον Αστυνομικό Σταθμό Πολεμιδιών και είναι εξεταστής δυστυχημάτων. Στις 28.6.2003 επισκέφθηκε σκηνή δυστυχήματος στη συμβολή των οδών Τεμπών και Ιβυκού στη Λεμεσό. Ενεχόμενα οχήματα ήταν η μοτοσικλέτα με αριθμό εγγραφής ΗΖΒ066 και το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής VK
- Τα οχήματα ήταν στην τελική τους θέση και στην παρουσία της οδηγού του αυτοκινήτου ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο το οποίο υπέγραψε ως ορθό. Αργότερα όταν το υπέδειξε στον οδηγό της μοτοσικλέτας το υπέγραψε επίσης ως ορθό. Από το πρόχειρο σχέδιο ετοίμασε συμμετρικό το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Ο μάρτυρας επεξήγησε το σχέδιο και ανέφερε ότι η ένδειξη Α δείχνει την πορεία του αυτοκινήτου και η ένδειξη Β δείχνει την πορεία της μοτοσικλέτας. Στη συμβολή της οδού Τεμπών με την οδό Ιβυκού υπάρχει πινακίδα με την ένδειξη stop και άσπρη γραμμή στο δρόμο. Σημείωσε το σημείο σύγκρουσης με την ένδειξη Χ και το οποίο βρίσκεται σε απόσταση 4.10 εκ. από την άκρη του δρόμου στην αριστερή πλευρά σε σχέση με την πορεία της μοτοσικλέτας, στο κέντρο σχεδόν της διασταύρωσης. Μετά τη σύγκρουση, όπως φαίνεται στο Τεκμήριο 1, η μοτοσικλέτα σύρθηκε στο δρόμο και προκλήθηκαν εκδορές όπως αυτές σημειώθηκαν με την ένδειξη Β
- Ο δρόμος ήταν στεγνός και υπήρχε αρκετό φως της ημέρας. Οι ζημιές στη μοτοσικλέτα ήταν μπροστά αριστερά και στο αυτοκίνητο στην μπροστινή δεξιά γωνιά, στον προφυλακτήρα και το φτερό. Με το σημείο σύγκρουσης συμφώνησαν και οι δυο οδηγοί. Ίχνη τροχοπέδησης δε βρέθηκαν. Ο Ενάγων υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης η οποία έγινε Τεκμήριο 3 και στην οποία αναφέρει ότι είδε ενώ οδηγούσε στην οδό Ιβικού ένα αυτοκίνητο να βγαίνει από την οδό Τεμπών για να κατευθυνθεί βόρεια στην οδό Ιβικού. Πριν προλάβει να αντιδράσει το αυτοκίνητο μπήκε και του έκοψε το δρόμο με αποτέλεσμα να κτυπήσουν μεταξύ τους. Ανέφερε περαιτέρω στην προφορική του μαρτυρία ότι όταν είδε το αυτοκίνητο, αυτό ήταν πολύ κοντά, 5 - 6 μέτρα. Στην προσπάθεια του να το αποφύγει έκαμε ελιγμό και το αυτοκίνητο τον κτύπησε ακριβώς πάνω στο πόδι. Η ταχύτητα του ήταν όπως είπε κάτω από 40 χ.α.ω. και δεν πάτησε τα φρένα της μοτοσικλέτας. Στον Ενάγοντα υποβλήθηκε ότι δεν αντιλήφθηκε το αυτοκίνητο γιατί έτρεχε και ήταν απρόσεκτος, θέση που ο Ενάγων αρνήθηκε. Όπως ανέφερε στην αντεξέταση του, το αυτοκίνητο σταμάτησε γιατί κτύπησε πάνω του. Στη μαρτυρία του Ενάγοντα θα επανέλθω στη συνέχεια. Η Εναγόμενη στη δική της κατάθεση Τεκμήριο 2, αναφέρει ότι στις 28.6.2003 γύρω στις 17:20 οδηγούσε το αυτοκίνητο της δυτικά στην οδό Τεμπών Στη συμβολή της με την οδό Ιβικού είχε πρόθεση να στρίψει δεξιά. Σταμάτησε στην ένδειξη Stop και συνέχισε να προχωρεί σιγά - σιγά γιατί η ορατότητα ήταν περιορισμένη. Όπως προχωρούσε είδε μια μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού να κατευθύνεται νότια στην οδό Ιβυκού. Υπολόγισε ότι θα προλάβαινε να εισέλθει στο δρόμο και έτσι συνέχισε την πορεία της. Λόγω όμως της πολύ κοντινής απόστασης δεν πρόλαβε να μπει στην οδό Ιβυκού, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί η μοτοσικλέτα μαζί της και ο μοτοσικλετιστής να ανατραπεί στην άσφαλτο. Στην προφορική της μαρτυρία ανέφερε ότι σταμάτησε στο σήμα Stop και είδε μια μοτοσικλέτα να έρχεται, υπολόγισε ότι θα προλάβαινε και ξεκίνησε. Είδε τη μοτοσικλέτα προς τα πάνω της και έτσι σταμάτησε και η μοτοσικλέτα κτύπησε πάνω στον τροχό του αυτοκινήτου. Πρόθεση της όταν σταμάτησε, όπως ανέφερε στην αντεξέταση της, «για να αποφύγει το παιδί να κτυπήσει πάνω μου.» Στην Εναγόμενη υποβλήθηκε ότι η ενέργεια της να σταματήσει στο δρόμο είχε ως αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία της μοτοσικλέτας του Ενάγοντα και στην υποβολή αυτή η Εναγόμενη ανέφερε «καλώς ή κακώς σταμάτησα.» Η Εναγόμενη κάλεσε τον Πάνο Αναστασίου (Μ.Υ.3), μηχανολόγο και ερευνητή τροχαίων δυστυχημάτων, ο οποίος ετοίμασε έκθεση η οποία έγινε Τεκμήριο
- Σύμφωνα με την έκθεση του η ταχύτητα της μοτοσικλέτας στον ουσιαστικό χρόνο ήταν μικρή χωρίς όμως να μπορεί να την προσδιορίσει αριθμητικά ελλείψει άλλων αναγκαίων στοιχείων και το αυτοκίνητο την ώρα της σύγκρουσης ήταν ήδη σταματημένο. Τα προσόντα και η εμπειρογνωμοσύνη του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκαν από τον Ενάγοντα. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του η οποία υποστηρίζει τη θέση του Ενάγοντα ότι οδηγούσε με χαμηλή ταχύτητα και της Εναγόμενης ότι το όχημα της ήταν σταματημένο όταν επισυνέβη η σύγκρουση. Η θέση των δικηγόρων του Ενάγοντα όπως φαίνεται μέσα από την αγόρευση τους ήταν ότι την αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα φέρει η Εναγόμενη αφού εισήλθε στο δρόμο και σταμάτησε αποκόπτοντας έτσι την πορεία του Ενάγοντα. Στη δική του αγόρευση ο κ. Χ"Πιέρας αναφέρει ότι από την πραγματική μαρτυρία φαίνεται ότι ο Ενάγων δεν αντέδρασε καθόλου ενώ μπορούσε κατ' αναλογία με την αντίδραση της Εναγόμενης που σταμάτησε πριν τη σύγκρουση και δεν έλαβε κανένα αποτρεπτικό μέτρο καταλογίζοντας έτσι συντρέχουσα αμέλεια στον Ενάγοντα. Ο κ. Χριστοδούλου υπέβαλε στην Εναγόμενη ότι με το να σταματήσει στο δρόμο ανέκοψε την πορεία του Ενάγοντα, θέση που προώθησαν και στην αγόρευση τους. Η θέση όμως αυτή δεν ταυτίζεται με τη θέση του ιδίου του Ενάγοντα ο οποίος είπε ότι όταν είδε το αυτοκίνητο, αυτό μπήκε μέσα στην πορεία του. Πάνω στον ελιγμό του να το αποφύγει τον κτύπησε ακριβώς πάνω στο πόδι. Το αυτοκίνητο, όπως είπε, σταμάτησε και κτύπησε πάνω του. Η μαρτυρία του Ενάγοντα δεν υποστηρίζεται από την πραγματική μαρτυρία αφού ο ίδιος ισχυρίζεται ότι το δυστύχημα έγινε στη δεξιά πλευρά του δρόμου. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι η μοτοσικλέτα ακινητοποιήθηκε, ενώ όπως φαίνεται στο Τεκμήριο 1, σύρθηκε στο δρόμο και κατέληξε στο σημείο με την ένδειξη Β2 αφήνοντας εκδορές στην άσφαλτο. Ούτε όμως η πραγματική μαρτυρία υποστηρίζει τον ισχυρισμό του ότι έκαμε ελιγμό για να αποφύγει τη σύγκρουση. Ο ισχυρισμός αυτός δεν αναφέρθηκε στη γραπτή του κατάθεση. Ο Ενάγοντας στην προσπάθεια του να πείσει το Δικαστήριο ότι έκαμε ελιγμό για να αποφύγει τη σύγκρουση δεν είπε την αλήθεια. Ταυτόχρονα όμως ο ισχυρισμός του ότι η αλήθεια είναι αυτή που είπε στο Δικαστήριο γιατί θυμόταν τον ελιγμό συγκρούστηκε με τη θέση του σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του ότι στην κατάθεση του είπε την αλήθεια. Η Εναγόμενη με ειλικρίνεια κατά την κρίση μου ανέφερε τα γεγονότα όπως διαδραματίστηκαν και δέχομαι τη μαρτυρία της ότι σταμάτησε στο σημείο Stop, είδε τη μοτοσικλέτα να έρχεται με χαμηλή ταχύτητα. Υπολόγισε ότι θα προλάβαινε και ξεκίνησε για να εισέλθει στην οδό Ιβυκού. Όταν διένησε 2 - 3 μέτρα σταμάτησε ξανά με αποτέλεσμα η μοτοσικλέτα του Ενάγοντα να κτυπήσει στην μπροστινή δεξιά γωνιά του αυτοκινήτου της. Η σύγκρουση έγινε σε σημείο που απέχει 4.10 μ. από τη δεξιά πλευρά του δρόμου στην πορεία της μοτοσικλέτας, αφού το πλάτος του δρόμου είναι 6.70 μ. Από τη σύγκρουση η μοτοσικλέτα σύρθηκε στο δρόμο και κατέληξε στο σημείο με την ένδειξη Β
- Ο δρόμος ήταν στεγνός, ο φωτισμός της ημέρας και η ορατότητα πέραν των 100 μ. Στον καταμερισμό της ευθύνης οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δυο οδηγών, της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. Στην υπόθεση Κυριάκου Χριστοδούλου ν. Γρηγόρη Γρηγορίου
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 178, Ο Δικαστής Πικής αναφέρει στις σελίδες 183-184: «Ο καθορισμός της ευθύνης είναι πρωτίστως έργο του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Οι καθοριστικοί παράγοντες για τον καθορισμό της ευθύνης είναι δυο: α) Η υπαιτιότητα που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια των άλλων και β) Η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δυο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε.» Η έννοια της αμέλειας όπως καθορίστηκε στην απόφαση της πλειοψηφίας στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 συνίσταται στην παράλειψη επιδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου. Στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη, Πολιτικές Εφέσεις 8452 και 8463, ημερ. 24.4.1996 αναφέρονται τα εξής: «Το κριτήριο της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο.» Είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Εναγόμενη οδηγούσε το όχημα της στην οδό Τεμπών με σκοπό να εισέλθει στην οδό Ιβικού και να στρίψει δεξιά. Σταμάτησε στο σημείο Stop και είδε τη μοτοσικλέτα του Ενάγοντα να έρχεται με χαμηλή ταχύτητα κρατώντας την αριστερή πλευρά της οδού Ιβικού. Υπολόγισε ότι προλάβαινε να εισέλθει στην οδό Ιβικού και έτσι ξεκίνησε για να εισέλθει. Ενώ διένυσε 2 - 3 μέτρα σταμάτησε ξανά μέσα στην πλευρά που κρατούσε ο Ενάγοντας αποκόπτοντας έτσι την ομαλή πορεία της μοτοσικλέτας του και είναι η κρίση μου ότι η Εναγόμενη έχει ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος. Η Εναγόμενη ισχυρίζεται συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντα και θα προχωρήσω στην εξέταση αυτού του ισχυρισμού. Ο Ενάγοντας οδηγώντας τη μοτοσικλέτα του ακολουθούσε την αριστερή πλευρά της οδού Ιβικού με χαμηλή ταχύτητα. Στη συμβολή με την οδό Τεμπών αντιλήφθηκε από απόσταση 5 - 6 μέτρων το αυτοκίνητο της Εναγόμενης που σταμάτησε μέσα στην πορεία του και αυτό δεν ήταν λογικά προβλεπτό από τον Ενάγοντα. Η λογική πορεία των πραγμάτων θα ήταν η Εναγόμενη να σταματήσει στο Stop και να αναμένει το αυτοκίνητο του Ενάγοντα να περάσει ή αφού αποφάσισε να εισέλθει στον οδό Ιβικού να προχωρήσει και να συνεχίσει την πορεία της. Η μικρή απόσταση που χώριζε τα δυο οχήματα και η ξαφνική ενέργεια της Εναγόμενης δεν επέτρεψαν στον Ενάγοντα να πάρει οποιαδήποτε προφύλαξη και ως εκ τούτου είναι η κατάληξη μου ότι την αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα φέρει η Εναγόμενη. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Ιωννίδου ν. Γιαννή
(1990)1 Α.Α.Δ. 213: «Οι οδηγοί οχημάτων που κατευθύνονται κατά μήκος της κύριας οδού έχουν προτεραιότητα και εύλογα μπορεί να αναμένουν ότι οι οδηγοί αυτοκινήτων που προσεγγίζουν την κύρια οδό δεν θα παρεμβάλουν εμπόδιο στην πορεία τους. Κάθε παρέμβαση στο δικαίωμα αυτό συνιστά παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας που επιβαρύνει τους οδηγούς που προσεγγίζουν την κύρια οδική αρτηρία από τις παρόδους.» Συμφωνήθηκε ως μέρος των ειδικών αποζημιώσεων το ποσό των €18.183 με νόμιμο τόκο από 15.10.2009 που αφορά ιατρικά έξοδα, αστυνομική έκθεση, φάρμακα, φυσιοθεραπεία, απώλεια μισθών για περίοδο 12 μηνών πληρωμή κολυμβητηρίου και τις ζημιές της μοτοσικλέτας. Η αξίωση του Ενάγοντα για απώλεια ποσού €8.000 που αφορούσε έξτρα εργασία αποσύρθηκε και παραμένουν ως επίδικα θέματα που αφορούν τις ειδικές ζημιές, τα έξοδα μελλοντικών εγχειρίσεων, την αγορά ειδικών παπουτσιών και την αγορά ειδικών πάτων. Ο Ενάγων ανέφερε στη μαρτυρία του ότι μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου κάτω από ολική νάρκωση καθάρισαν την πληγή. Λόγω του οιδήματος μετά από 15 μέρες υποβλήθηκε σε εγχείριση όπου του τοποθέτησαν πλατίνα και οκτώ βίδες και τοποθέτησαν το πόδι του σε νάρθηκα. Ακολούθησε δεύτερη εγχείριση γιατί λόγω ψευδάρθρωσης δεν μπορούσε να κλείσει η πληγή. Το τραύμα και πάλι δεν πωρώθηκε και ακολούθησε νέα εγχείριση. Για αρκετούς μήνες έκαμνε υδροθεραπεία και φυσιοθεραπεία. Καθ' όλη τη διάρκεια οι πόνοι στο πόδι ήταν όπως ισχυρίζεται αφόρητοι και αυτό κράτησε μέχρι τον Αύγουστο της επόμενης χρονιάς. Ήταν ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι το πόδι του κόντυνε πάνω από 5 πόντους και στρέβλωσε. Ήταν επίσης ισχυρισμός του ότι ήταν δύσκολο να κοινωνικοποιηθεί και να δημιουργήσει οικογένεια και η προσωπική του ζωή ήταν πολύ περιορισμένη αφού δεν μπορούσε να περπατήσει, και για πολύ καιρό να οδηγήσει αυτοκίνητο και δεν θυμόταν πότε ακριβώς επέστρεψε στην εργασία του. Πήγαινε στην εργασία του με πατερίτσες γιατί κινδύνευε να χάσει τη δουλειά του γιατί έκτακτος και έκανε γραφειακή δουλειά. Όπως είπε από τον καιρό του δυστυχήματος ο εργοδότης του ανεπίσημα τον βοηθά να μη σηκώνει φορτίο. Όμως ένας μηχανικός πάντα χρειάζεται να σηκώνει κάποιο φορτίο. Ανέφερε επίσης στην αντεξέταση του ότι υπάρχουν στιγμές που περπατά καλά αλλά και στιγμές που όταν περπατά πονεί και κουτσαίνει. Στη μαρτυρία του Ενάγοντα θα αναφερθώ και στη συνέχεια κατά την εξέταση των επί μέρους θεμάτων. Όπως φαίνεται από το ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 13) ο Ενάγων υπέστη συντριπτικό κάταγμα άνω τριτομορίου αριστερής κνήμης και κάτω πέρατος αριστερής περόνης όπως επίσης και πολλαπλές εκδορές. Ισχυρίζεται επίσης ότι διαγνώστηκε με κλινική κατάθλιψη και διαταραχή μετά από ψυχοτραυματικό στρες από το ατύχημα και λαμβάνει ψυχολογική στήριξη. Ο Ενάγων κάλεσε ως Μ.Ε.4 τον γιατρό Ηλία Νικολαίδη, ως Μ.Ε.5 τον γιατρό Φίλιππο Σιμιλλίδη, ως Μ.Ε.6 τη ψυχολόγο Ράνια Μιχαηλίδου, ως Μ.Ε.7 το γιατρό Γεώργιο Σιάμισιη και ως Μ.Ε.8 το γιατρό Αντρέα Πετρίδη. Η Εναγόμενη αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα ιδιαίτερα σε σχέση με τα ισχυριζόμενα κατάλοιπα των τραυμάτων του και κάλεσε ως μάρτυρες το γιατρό Ηλία Γεωργίου (Μ.Υ.2) και τον γιατρό Κωστάκη Χ"Βασίλη (Μ.Υ.4). Πριν προχωρήσω στην εξέταση των τραυμάτων του Ενάγοντα θα εξετάσω τον ισχυρισμό του ότι μετά από το ατύχημα διαγνώστηκε με κλινική κατάθλιψη και διαταραχή και λαμβάνει ψυχολογική στήριξή. Στη μαρτυρία του ο Μ.Ε.4 Ηλίας Νικολαίδης αναφέρθηκε στο περιεχόμενο της έκθεσης του που έγινε Τεκμήριο 6, όπου αναφέρει ότι εξέτασε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά στις 20.10.2009 και έκτοτε άλλες τρεις φορές. Αναφέρει επίσης ότι «καθ' όλη τη διάρκεια από 28.6.2003 μέχρι σήμερα παρουσίαζε σοβαρές συναισθηματικές αντιδράσεις λόγω των επιπτώσεων του τραυματισμού και και του μετατραυματικού συνδρόμουκαι είχε υποστηρικτική θεραπεία από ψυχολόγο κατά διαστήματα. Η απομόνωση λόγω των εγχειρίσεων και του τραυματισμού, ο φόβος της απώλειας της εργασίας, οι σοβαροί κινητικοί περιορισμοί είχαν δραματικές επιπτώσεις σ' αυτόν.» Στην αντεξέταση του ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν ήταν σίγουρος ότι τα ευρήματα για ελαφριές διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης προέκυψαν από το δυστύχημα. Έχοντας όμως υπόψη τις πολλές εγχειρίσεις που υπέστη ο Ενάγων μπορεί να προέρχονται όπως είπε από αυτό. Ανέφερε επίσης ότι δεν αποκλείεται στο παρελθόν πριν το δυστύχημα ο Ενάγων να είχε μια ψυχολογική αστάθεια και πρόσθεσε στην επανεξέταση του ότι οι τραυματισμοί και η ανωριμότητα του ιδίου και της οικογένειας του προκάλεσαν τη συναισθηματική αποσταθεροποίηση στον Ενάγοντα. Έχει όπως είπε ελαφριά έλλειψη συγκέντρωσης και μνήμης και αυτό διαφάνηκε από κάποια προφορικά τεστ. Ανέφερε επίσης ότι η βλάβη στο περονιακό νεύρο διαπιστώθηκε με το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα. Ο Ενάγων χωλαίνει αρκετά. Η βλάβη με το χρόνο δεν είναι στο βαθμό του αρχικού προβλήματος. Στη δική της μαρτυρία η Μ.Ε.6 Ράνια Μιχαηλίδου αναφέρθηκε στη βεβαίωση της Τεκμήριο 11 και όπως είπε είδε τον Ενάγοντα τέσσερις φορές μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου
- Το υπερβολικό άγχος δεν επέτρεπε όπως είπε στον Ενάγοντα να έρθει σε κοινωνικές επαφές, είχε τάσεις πανικού, ήταν απελπισμένος, με κατάθλιψη. Ανέφερε επίσης ότι ο Ενάγων είχε τόσα πολλά να εκφράσει και φοβίες που ήταν αποτέλεσμα του ψυχοτραυματικού στρες. Η ίδια θα μπορούσε όπως είπε να βοηθήσει τον Ενάγοντα περισσότερο αν συνέχιζε τις επισκέψεις. Ήταν λίγες οι φορές που τον είδε. Για την Εναγόμενη έδωσε μαρτυρία ο γιατρός Κωστάκης Χ"Βασίλη (Μ.Υ.4), ο οποίος αναφέρθηκε στην έκθεση του Τεκμήριο 19 και επεξήγησε στην προφορική του μαρτυρία το ηλεκτρομυογράφημα που έκανε στον Ενάγοντα και το αποτέλεσμα του. Όπως ανέφερε η νευροπραξία είναι μια ελαφριάς μορφής βλάβη ενός νεύρου η οποία βελτιώνεται από μόνη της χωρίς την ανάγκη οποιαδήποτε θεραπείας. Όπως επίσης αναφέρει στο Τεκμήριο 19, ο Ενάγων συνεχίζει να παραπονιέται για συμπτώματα τα οποία δεν μπορούν να αποδοθούν σε μια βλάβη του περονιακού νεύρου και δεν παρουσιάζει συμπτώματα που να είναι συμβατά με μετατραυματικές ψυχικές διαταραχές. Δεν παρατηρούνται διαταραχές μνήμης και σύμφωνα με τη γνώμη του ο Ενάγων δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε συμπτώματα νευρολογικής ή ψυχιατρικής πάθησης που να μπορούν να αποδοθούν στο δυστύχημα. Έχω εξετάσει με πολύ μεγάλη προσοχή τα όσα οι τρεις μάρτυρες ανέφεραν όπως επίσης και τα ευρήματα τους αλλά και τον τρόπο που κατέληξαν σε αυτά. Τόσο ο γιατρός Νικολαίδης όσο και ο γιατρός Χ"Βασίλης εξέτασαν τον Ενάγοντα επτά σχεδόν χρόνια μετά το δυστύχημα, όμως η γνώμη τους είναι εκ διαμέτρου αντίθετη τόσο αναφορικά με τη ψυχολογική κατάσταση όσο και με την κατάσταση του περονιακού νεύρου. Ο γιατρός Νικολαίδης ανέφερε ότι ο Ενάγων μέχρι και σήμερα παρουσιάζει σοβαρές συναισθηματικές αντιδράσεις λόγω των επιπτώσεων του μετατραυματικού συνδρόμου και χρειάζεται συνέχιση της παρακολούθησης του ενώ αντίθετα ο γιατρός Χ"Βασίλης ανέφερε ότι δεν παρουσιάζει συμπτώματα που να είναι συμβατά με μετατραυματικές ψυχικές διαταραχές και δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε συμπτώματα νευρολογικής ή ψυχιατρικής πάθησης που μπορούν να αποδοθούν στο ατύχημα. Πιο διαφωτιστική και βοηθητική για την κατάσταση του Ενάγοντος αναμενόταν να ήταν η μαρτυρία της Ράνιας Μιχαηλίδου η οποία παρακολούθησε τον Ενάγοντα κατά την περίοδο Μαρτίου - Απριλίου 2006 και στο Τεκμήριο 11 αναφέρει ότι ο Ενάγων διαγνώστηκε με κλινική κατάθλιψη και διαταραχή μετά από ψυχοτραυματικό στρες. Όταν όμως ζητήθηκε από τη μάρτυρα να παρουσιάσει το ιστορικό του Ενάγοντος αυτή ανέφερε ότι βρισκόταν στο φάκελο της τον οπ9οίο δεν είχε στο Δικαστήριο. Σε εισήγηση του κ. Χ"Πιέρα να το παρουσιάσει, η πλευρά του Ενάγοντος έφερε ένσταση θέτοντας θέμα εμπιστευτικότητας. Αυτό είναι άξιο απορίας αφού ενώ ο Ενάγων κάλεσε τη μάρτυρα στο Δικαστήριο ως ειδικό εμπειρογνώμονα ταυτόχρονα δεν επιθυμούσε να παρουσιάσει το ιστορικό του. Δεν μπορεί ο Ενάγων να ζητά να γίνει αποδεκτή μαρτυρία την οποία ο ίδιος περιορίζει και δεν επιτρέπει ουσιαστικά την αντεξέταση της μάρτυρος για το ιστορικό που οδήγησε τη μάρτυρα στα ευρήματα της. Ως εκ τούτου δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Ο γιατρός Νικολαίδης αναφέρθηκε σε συναισθηματική αποσταθεροποίηση του Ενάγοντος, ισχυρισμός που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός αφού ο μάρτυρας είδε τον Ενάγοντα τρεις φορές μετά τις 20.10.
- Πώς ο μάρτυρας κατέληξε σ' αυτό το εύρημα αφού δεν είχε ενώπιον του καμιά άλλη ιατρική έκθεση για την κατάσταση που προκλήθηκε; Τα όσα αναφέρει στην έκθεση του Τεκμήριο 6 είναι ουσιαστικά τα όσα ο Ενάγων του ανέφερε χωρίς όμως να είναι σίγουρος όπως είπε στην προφορική του μαρτυρία ότι τα ευρήματα και αποτελέσματα του δυστυχήματος και χωρίς να αποκλείει να είχε ο Ενάγων μια ψυχολογική αστάθεια πριν το δυστύχημα. Όπως είπε «κανονικά δεν έπρεπε να υπάρχουν κατάλοιπα. Όμως υπάρχουν και έτσι χρειάζεται ακόμη ψυχολογική στήριξη.» Ο Ενάγων δεν ζήτησε ουσιαστική ψυχολογική στήριξη. Στη ψυχολόγο αποτάθηκε τρία χρόνια μετά το δυστύχημα και την επισκέφθηκε τρεις φορές, στο δε μάρτυρα αποτάθηκε τον Οκτώβρη του 2009 και τον επισκέφθηκε επίσης τρεις φορές. Ως εκ τούτου δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι ο Ενάγων χρειάζεται ακόμη ψυχολογική στήριξη. Τόσο ο τρόπος εξέτασης του Ενάγοντα όσο και το γεγονός ότι το εγκεφαλογράφημα δεν το έκαμε ο ίδιος αλλά είδε αυτό που έκαμε ο κ. Τσολάκης δεν καθιστούν τη μαρτυρία του ασφαλές υπόβαθρο και ως εκ τούτου δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Αντίθετα, θα έλεγα ότι ο τρόπος με τον οποίο ο Ενάγων συμπεριφέρθηκε στο εδώλιο του μάρτυρα, η άνεση στη μαρτυρία του, η λεπτομερής αναφορά στις χειρουργικές επεμβάσεις που υπέστη και στην όλη θεραπεία που ακολούθησε, αλλά περαιτέρω η αυτοπεποίθηση που έδειχνε στο εδώλιο του μάρτυρα συνάδουν με τη γνώμη του γιατρού Χ"Βασίλη ότι δεν παρατηρούνται διαταραχές μνήμης και δεν παρουσιάζει συμπτώματα που να είναι συμβατά με μετατραυματικές ψυχικές διαταραχές. Ο μάρτυρας Χ"Βασίλης με σαφήνεια, εμπεριστατωμένα και με αναφορά στη βιβλιογραφία υποστήριξε τα ευρήματα του. Όπως ανέφερε στην αντεξέταση του για το περονιαίο νεύρο χρειάζονται τρεις μετρήσεις, ενώ ο κ. Τσολάκης προέβη σε μια και έτσι η γνωμάτευση των άλλων γιατρών που στηρίχτηκαν σ' αυτή δεν μπορεί να είναι σωστή. Το ηλεκτρονευρογράφημα που έκαμε στον Ενάγοντα δεν έδειξε οποιαδήποτε παθολογικά ευρήματα του αριστερού περονιακού νεύρου και το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα που έκανε στις 21.1.2009 δεν παρουσιάζει όπως αναφέρει ευρήματα άξια λόγου. Για τους πιο πάνω λόγους αποδέχομαι τη μαρτυρία του γιατρού Χ"Βασίλη και είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγων δεν παρουσιάζει συμπτώματα με μετατραυματικές ψυχικές διαταραχές και διαταραχές μνήμης που να μπορούν να αποδοθούν στο δυστύχημα. Αποδεχόμενη τη μαρτυρία του γιατρού Χ"Βασίλη αποδέχομαι επίσης ότι από την εξέταση την οποία ο μάρτυρας έκαμε στον Ενάγοντα με ηλεκτρομυογράφημα το περονιακό νεύρο δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε πρόβλημα. Ουσιαστικός μάρτυρας για τις σωματικές κακώσεις του Ενάγοντος ήταν ο γιατρός Φίλιππος Σιμιλλίδης (Μ.Ε.5) τον οποίο κάλεσε ο Ενάγων όπως και οι γιατροί Γεώργιος Σιάμισιης (Μ.Ε.7) και Ανδρέας Πετρίδης (Μ.Ε.8). Ο Μ.Ε.8 είναι ο πρώτος γιατρός που εξέτασε τον Ενάγοντα αμέσως μετά το δυστύχημα στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της ιατρικής του έκθεσης Τεκμήριο 13 στην οποία αναφέρει ότι ο Ενάγων υπέστη συντριπτικό κάταγμα άνω τριτημορίου αριστερής κνήμης και κάτω πέρατος αριστερής περόνης. Είχε επίσης πολλαπλές εκδορές. Έγινε κάτω από γενική νάρκωση ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση των καταγμάτων αριστερής κνήμης με πλάκα και βίδες. Εξήλθε του Νοσοκομείου στις 21.7.2003 και εξετάστηκε στη συνέχεια στις 12.8.2003, 3.9.2003 και δεν έδειξε στοιχεία πώρωσης της κνήμης. Εξετάστηκε ξανά στις 10.10.2003 και έκτοτε παρακολουθείτο από ιδιώτη γιατρό. Στη δική το μαρτυρία ο γιατρός Γεώργιος Σιάμισιης (Μ.Ε.7) ανέφερε ότι είδε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά στις 22.11.
- Σύμφωνα με το μάρτυρα το κάταγμα δεν επουλώθηκε γιατί υπέστη υψηλής ενέργειας κάταγμα. Βιολογικά το κόκκαλο υπέστη κάποιες βλάβες στον αιμαγγειακό τροφοδότη του κόκκαλου με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ψευδάρθρωση. Όπως ανέφερε στην αντεξέταση του, όταν τον επισκέφθηκε ο Ενάγων δεν ήταν σπασμένη η πλάκα και οι βίδες, ο ίδιος τα αφαίρεσε και γύρω υπήρχε ψευδάρθρωση. Τον είδε για τελευταία φορά μετά τον Ιούλιο του 2004 και όπως είπε την ημέρα που τον είδε στο Δικαστήριο δεν διαπίστωσε να κουτσαίνει΄, χωρίς όμως να τον εξετάσει. Ο Μ.Ε.5 Φίλιππος Σιμιλλίδης υιοθέτησε το περιεχόμενο των ιατρικών εκθέσεων που ετοίμασε για τον Ενάγοντα και έγιναν Τεκμήρια 7, 8, 9 και
- Στην προφορική του μαρτυρία ανέφερε ότι το κάταγμα το οποίο υπέστη ο Ενάγων ήταν αρκετά σοβαρό γιατί υπήρχε πλήξη και κάκωση των μαλακών μορίων. Λόγω της μη επούλωσης του κατάγματος δημιουργήθηκε ψευδάρθρωση και οι ακτινογραφίες έδειξαν υπερτροφική ψευδάρθρωση. Ανέφερε ότι το σπάσιμο του ήλου ήταν σύνηθες φαινόμενο γιατί όλες τις δυνάμεις φόρτισης του ποδιού τις έπαιρνε ο ήλος. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε με λεπτομέρειες στο περιεχόμενο των ιατρικών του πιστοποιητικών και όπως είπε σε σχέση με την αναφορά του στο Τεκμήριο 7 για μελλοντική αρθροσκοπική μηνισκεκτομή του οπίσθιου κέρατος του έσω μηνίσκου η εγχείριση αυτή δεν έγινε. Αν τα ενοχλήματα συνεχίζουν και προκαλούν δυσάρεστη ενόχληση υπάρχει πιθανότητα να γίνει. Είναι όπως είπε στον άρρωστο να αποφασίσει αν θα κάμει αυτή την εγχείριση. Σε σχέση με την αναφορά του επίσης στο Τεκμήριο 7 σε χειρουργική επέμβαση για να αφαιρεθεί ο ενδομυελικός ήλος, στην προφορική του μαρτυρία ανέφερε ότι δεν χρειάζεται επέμβαση εκτός αν ο ασθενής παραπονείται για πόνο. Το κάταγμα αυτό όπως είπε δεν είναι σοβαρό. Σε ερώτηση του συνηγόρου του Ενάγοντα σε σχέση με τον ισχυρισμό του Ενάγοντα ότι κάποιες στιγμές κουτσαίνει, ανέφερε ότι δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική επίπτωση. Μπορεί όμως στο μέλλον να προκαλέσει πρόβλημα στη λεκάνη λόγω μη σωστής βάδισης. Αναφέρθηκε επίσης στο Τεκμήριο 10 και στην αναφορά σε νευροπραξία γύρω από την κεφαλή της περόνης και όπως είπε στην προφορική του μαρτυρία, το περονιακό νεύρο περνά ακριβώς στην έξω επιφάνεια του γόνατος. Υπάρχει μεγάλη κάκωση της κνήμης και περόνης και πιθανόν το νεύρο να επηρεάστηκε στο δυστύχημα. Το νεύρο έχει αισθητικές και κινητικές ίνες. Έχουν επηρεαστεί μόνο οι αισθητικές ίνες του νεύρου και γι' αυτό ο Ενάγων παραπονείται μόνο για πόνο και μούδιασμα. Τα ευρήματα αυτά έχουν όπως είπε τεκμηριωθεί και αντικειμενικά. Η βλάβη στο νεύρο δεν είναι αναστρέψιμη. Εφόσον έχουν περάσει χρόνια και δεν βελτιώθηκε μέσα στα δυο χρόνια που αναμένεται να βελτιωθεί, θα παραμείνει μόνιμα. Ο μάρτυρας συμφώνησε με το εύρημα του γιατρού Ηλία Γεωργίου (Μ.Υ.2) ότι το κάταγμα πωρώθηκε. Δέχτηκε επίσης ότι στην μέτρηση της αριστερής κνήμης και στη θέση του ότι παρατηρείται βράχυνση κατά 1 εκ. που οφείλεται στη συντριπτικότητα των καταγμάτων λόγω των πολλαπλών επεμβάσεων σε αντίθεση με τη μέτρηση του κ. Γεωργίου που βρίσκει βράχυνση 0,5 εκ. από την κνήμη μπορεί και ο ίδιος να έκαμε λάθος. Αναφέρθηκε επίσης στο εύρημα του κ. Γεωργίου για μυϊκή ατροφία 1 εκ. αντί 1.5 εκ. και όπως είπε είναι καθαρά υποκειμενικό. Τον εξέτασε μετά και μπορεί η κλινική εικόνα να διαφοροποιήθηκε, η διαφορά είναι τόσο μικρή που δεν αξίζει να ασχοληθεί κάποιος. Δε έχει κινητικές αλλοιώσεις και κινητικά προβλήματα. Οι ενοχλήσεις του Ενάγοντος όπως είπε συνάδουν με βλάβη ή ανεπάρκεια νεύρου και γι' αυτό στάληκε για να κάμει ηλεκτρομυογράφημα. Σε ερώτηση του κ. Χ"Πιέρα αν ήταν ειδικός στο να διαβάζει το ηλεκτρομυογράφημα, ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν γνωμοδότησε ούτε και το έκαμε ο ίδιος. Ήταν όμως και μέσα στα δικά του πλαίσια αρμοδιότητας. Ανέφερε επίσης ότι με το μάτι κάποιου έμπειρου φαινόταν η χωλότητα στο πόδι κατά το γρήγορο βάδισμα. Η Εναγόμενη ζήτησε όπως ο Ενάγων εξεταστεί από το γιατρό Ηλία Γεωργίου, ο οποίος ετοίμασε ιατρική έκθεση η οποία έγινε Τεκμήριο
- Σύμφωνα με τα ευρήματα του γιατρού Γεωργίου, ο Ενάγων βαδίζει κατά πλήρως ικανοποιητικό τρόπο χωρίς χωλότητα. Παρουσιάζει μυϊκή ατροφία των μυών του αριστερού κάτω άκρου όχι πέρα του 1 εκ., πολύ μικρού βαθμού βράχυνση του αριστερού κάτω άκρου όχι πέραν του 0,5 εκ. που δεν δικαιολογεί καμιά μορφή λειτουργικής αναπηρίας και δεν χρησιμοποιεί οποιαδήποτε ανύψωση του υποδήματος του. Υπάρχει πλήρης κινητικότητα του αριστερού γόνατος και ποδοκνημικώς. Σύμφωνα με ακτινογραφία ημερομηνίας 18.7.2006 παρουσιάζεται πλήρης επούλωση του κατάγματος του άνω μέρους της διάφυσης της κνήμης σε φυσιολογικό ανατομικό άξονα και ο μεταλλικός ενδομυελικός ήλος σε άριστη θέση. Δεν υπάρχει ένδειξη για οποιαδήποτε μελλοντική χειρουργική επέμβαση είτε στο γόνατο είτε στην περόνη γιατί σύμφωνα με τη γνώμη του μάρτυρα η περόνη ουδέποτε χειρουργείται και ουδέποτε δικαιολογεί μορφή αναπηρίας σε περιπτώσεις μη επούλωσης ενός κατάγματος της. Είναι επίσης η θέση του μάρτυρα ότι η ρήξη του έσω μηνίσκου ήταν ενδοιστική και δεν χρειάζεται οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση. Οι ουλές όπως τις είδε θα παραμείνουν. Όπως ανέφερε στην προφορική του μαρτυρία, νευροπραξία είναι η απλούστερη και αθωώτερη μορφή τραυματισμού ενός νεύρου. Η θεραπεία είναι αυτή της αυτόματης αποκατάστασης και παρέπεμψε στο σύγγραμμα Campbells Operative Orthopaedics Seventh edition volume 2 σελ.
- Ο μάρτυρας ανέφερε ότι όταν εξέταση τον Ενάγοντα δεν του παραπονέθηκε για πόνο στην κοιλιά κατά τη σεξουαλική πράξη αλλά ούτε τα κλινικά ευρήματα δικαιολογούν τέτοιο υποκειμενικό εύρημα. Λαμβάνοντας επίσης όπως είπε υπόψη ότι ούτε τα άνω άκρα, ούτε η σπονδυλική στήλη έχουν πρόβλημα, και η λειτουργικότητα και η κινητικότητα του τραυματισθέντος μήλου έχει αποκατασταθεί, ήταν η άποψη του ότι ο Ενάγων μπορεί να σηκώσει 10 κιλά και να τα μεταφέρει. Δεν δικαιολογούν τα κλινικά ευρήματα αλλά και τα τελευταία ακτινολογικά τον ισχυρισμό του Ενάγοντος ότι δεν μπορεί να παραμείνει όρθιος πέραν των 10 λεπτών. Δεν απέκλεισε τη δημιουργία μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας θεωρώντας όμως την πιθανότητα αυτή αρκετά απομακρυσμένη. Σε σχετική ερώτηση για τις διαφορές του από τα ευρήματα του γιατρού Σιμιλλίδη ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν διαφωνεί σε τίποτε σε σχέση με τη μορφή του τραύματος και την αναγκαιότητα και ορθότητα της θεραπείας που του χορηγήθηκε. Ακόμη και στα αντικειμενικά κλινικά ευρήματα δεν υπάρχει σαφής διαφοροποίηση. Τα σημεία στα οποία διαφωνεί είναι το βάδισμα, η ορθοστασία και το σήκωμα βάρους. Ήταν επίσης η θέση του ότι όταν αποκατασταθεί η νευροπραξία υπάρχει πλήρης επάνοδος στην προηγούμενη κατάσταση και είναι επίσης εύρημα του μάρτυρα που αναφέρεται στο Τεκμήριο 16 ότι η τελευταία χειρουργική μορφή θεραπείας υπήρξε πλήρως επιτυχής, το δε αποτέλεσμα της άριστο. Η γνώμη του αυτή στηρίζεται στο γεγονός ότι το κάταγμα επουλώθηκε πλήρως σε φυσιολογική ανατομική θέση και η λειτουργικότητα - κινητικότητα των αρθρώσεων του αριστερού κάτω άκρου επανήλθε. Έχω εξετάσει με πολύ μεγάλη προσοχή τα όσα ο γιατρός Σιμιλλίδης και ο γιατρός Γεωργίου ανέφεραν , τους λόγους για τους οποίους κατέληξαν στα ευρήματα τους και τις διευκρινίσεις που έδωσαν κατά την προφορική τους μαρτυρία σε διάφορα σημεία των ιατρικών τους βεβαιώσεων. Τα ουσιαστικά ευρήματα των δυο γιατρών δεν διαφέρουν. Ο γιατρός Σιμιλλίδης δέχτηκε τα παράπονα του Ενάγοντα ως δικαιολογημένα και βασίστηκε σ' αυτά σε αντίθεση με το γιατρό Γεωργίου που ανέφερε ότι αυτά δεν δικαιολογούνται από τα αντικειμενικά ευρήματα. Στο τελευταία ιατρικό πιστοποιητικό του γιατρού Σιμιλλίδη ημερομηνίας 17.1.2008 (Τεκμήριο 10) γίνεται αναφορά στην ένδειξη του ηλεκτρομυογραφήματος το οποίο έδειξε νευροπραξία γύρω από την κεφαλή της περόνης. Όπως ανέφερε στην προφορική του μαρτυρία και σε ερώτηση αν είναι ειδικός να διαβάζει ηλεκτρομυογράφημα, ότι δεν γνωμοδότησε ούτε και το έκαμε ο ίδιος. Όπως φαίνεται ουσιαστικά ο μάρτυρας στηρίχτηκε στα ευρήματα του γιατρού Νικολαίδη, τη μαρτυρία του οποίου και για τους λόγους που αναφέρω πιο πάνω δεν αποδέχτηκα. Η θέση του γιατρού Γεωργίου ότι ο Ενάγων βαδίζει κατά πλήρως ικανοποιητικό τρόπο υποστηρίζεται και από τον γιατρό Σιάμισιη ο οποίος ανέφερε ότι δεν τον εξέτασε αλλά όταν τον είδε στο Δικαστήριο δεν διαπίστωσε να κουτσαίνει. Σε σχέση με τους ισχυρισμούς από τον Ενάγοντα για αναγκαίες χειρουργικές επεμβάσεις ο γιατρός Σιμιλλίδης δεν τις θεωρεί ως τέτοιες αλλά όπως είπε στην προφορική του μαρτυρία «είναι στον άρρωστο να αποφασίσει αν θα κάμει αυτή την εγχείριση.» Όπως έχω αναφέρει πιο πάνω ο γιατρός Σιμιλλίδης δέχτηκε τα παράπονα του Ενάγοντος ως δικαιολογημένα τα οποία όμως δεν υποστηρίζονται από τον γιατρό Γεωργίου. Παρακολουθώντας τη συμπεριφορά του Ενάγοντος στο εδώλιο του μάρτυρα κρίνω ότι σε μεγάλο βαθμό υπερέβαλλε για τις συνέπειες του τραυματισμού του και αυτή την υπερβολή μετέφερε και στο γιατρό Σιμιλλίδη για τα υποκειμενικά ενοχλήματα. Ως εκ τούτου και για όλους τους λόγους που αναφέρω πιο πάνω σε ότι αφορά τα ισχυριζόμενα κατάλοιπα του τραυματισμού και σε όσα σημεία τα ευρήματα των γιατρών Σιμιλλίδη και Γεωργίου δεν συμφωνούν αποδέχομαι τα ευρήματα του γιατρού Γεωργίου. Είναι η κρίση μου ότι πιο αντικειμενική, σαφής και αιτιολογημένη είναι η μαρτυρία του γιατρού Ηλία Γεωργίου την οποία και αποδέχομαι στο σύνολο της. Με βάση τα πιο πάνω είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγων από το επίδικο δυστύχημα υπέστη συντριπτικό κάταγμα του άνω τρίτου της αριστερής κνήμης και του άνω μέρους της διάφυσης της αριστερής περόνης. Εισήχθη στο Νοσοκομείο Λεμεσού και του έγινε ακινητοποίηση σε γύψο και παρακέντηση του αριστερού γόνατος. Με την υποχώρηση του μετατραυματικού οιδήματος έγινε σταθεροποίηση του κατάγματος μέσω τοποθέτησης μεταλλικής πλάκας και βιδών. Διαπιστώθηκε μη ικανοποιητική επουλωτική επεξεργασία του κατάγματος λόγω χρησιμοποίησης μη αναγκαίου ενδομυελικού ήλου. Στις 22.11.2003 αφαιρέθηκε η μεταλλική πλάκα και οι βίδες και το κάταγμα σταθεροποιήθηκε μέσω τοποθέτησης ενδομυελικού ήλου. Ανέπτυξε επιπλοκή μη επούλωσης η οποία αντιμετωπίστηκε με εναλλαγή του ενδομυελικού ήλου με νέο διαφορετικής διαμέτρου. Παρουσίασε ομαλή μετεγχειριτική πορεία μέχρι πλήρους επούλωσης του κατάγματος της κνήμης. Η εξέταση μαγνητικής τομογραφίας του αριστερού γόνατος που έγινε στις 6.5.2004 έδειξε φυσιολογική οστική υφή της άρθρωσης, ανέπαφους τους συνδέσμους του γόνατος και μικρή ενδοοστική ρήξη του έσω μηνίσκου. Ο Ενάγων βαδίζει κατά πλήρως ικανοποιητικό τρόπο χωρίς χωλότητα και παρουσιάζει μυϊκή ατροφία των μυών του αριστερού μηρού 1 εκ. και βράχυνση του αριστερού κάτω άκρου 0.5 εκ. Υπάρχει πλήρης κινητικότητα του αριστερού γόνατος και ποδοκνημικής και φυσιολογική συνδεσμική σταθερότητα του αριστερού γόνατος. Σε πλήρες βαθύ κάθισμα γίνεται αισθητός ψηλαφητός κριγμός και δεν χρησιμοποιεί οποιαδήποτε ανύψωση του υποδήματος του. Υπάρχει πλήρης κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης και φυσιολογική λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος. Η μορφή του κατάγματος δικαιολογεί την πιθανότητα περιοδικών ήπιων ενοχλήσεων κυρίως μετά από παρατεταμένη υπερφόρτιση του αριστερού κάτω άκρου ή σε καιρικές αλλαγές και δεν αποκλείεται η δημιουργία μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Οι ουλές που παρουσιάζει ο Ενάγων στο αριστερό πόδι θα παραμείνουν μόνιμα και έχει συμφωνηθεί μεταξύ των διαδίκων το ποσό των €4.251 ως το κόστος νέας πλαστικής χειρουργικής επέμβασης για βελτίωση των ουλών. Τα πιο πάνω ευρήματα δεν δικαιολογούν την απαίτηση του Ενάγοντα για αγορά ειδικών παπουτσιών και ειδικών πάτων. Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα θα προχωρήσω στην εξέταση των αποζημιώσεων που ο Ενάγων δικαιούται λαμβάνοντας υπόψη τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη. Στην υπόθεση Παναγιώτης Παναγή ν. Σάββα Κακόψιτου
(2001)1 Α.Α.Δ. 839 αναφέρθηκαν τα εξής: «Πρέπει να λεχθεί ότι η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος.» Έχει τονιστεί επίσης ότι ο υπολογισμός των αποζημιώσεων καθίσταται περισσότερο άσκηση της διακριτικής ευχέρειας παρά συνηθισμένη πράξη λήψης απόφασης (βλ. Ανδρέου ν. Οικονομίδη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1501). Σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν αν δεν τραυματιζόταν. Στην υπόθεση Ανδρέας Ομήρου ν. Ευαγγελίας Παναγίδου
(2002)1(Β) Α.Α.Δ. 986 στη 18χρονη Ενάγουσα η οποία υπέστη συντριπτικό κάταγμα κνήμης, υποβλήθηκε σε τέσσερις χειρουργικές επεμβάσεις με πιθανότητα και πέμπτης με περιορισμένη κινητικότητα της ποδοκνημικής άρθρωσης στα 2/3 και με μη δυνατότητα γρήγορης βάδισης επιδικάστηκε το ποσό των £22.000. Στην υπόθεση Τάσος Σολομονίδης ανήλικος ν. Μιχάλη Λοϊζου Ζέβλου κ.α.
(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 228 ο οποίος υπέστη μεταξύ άλλων και συντριπτικό κάταγμα έσω σφύρου και βράχυνση 3 εκ., βαδίζει με χωλότητα και παρουσίαζε μείωση της κάμψης του γόνατος και με βεβαιότητα υποβολής και σε άλλες χειρουργικές επεμβάσεις το ποσό των £20.000 που επιδίκασε το Επαρχιακό Δικαστήριο ως γενικές αποζημιώσεις αυξήθηκε κατ' έφεση στο ποσό των £30.000. Ο κ. Χ"Πιέρας με αναφορά στις υποθέσεις Φαράζη ν. Τζιάρα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 269 και Γεωργίου ν. Αντωνίου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 967 στην οποία να σημειωθεί ότι ο Ενάγων παρουσίαζε βράχυνση 2.5 εκ., δημιουργήθηκε οστεοαρθρίτιδα και παρουσιάζει δυσκολία στη βάδιση, σε παρατεταμένη ορθοστασία και έχει πληγή στην πτέρνα ή οποία κατά καιρούς ανοίγει, εισηγήθηκε ως δίκαιη και λογική αποζημίωση για τον Ενάγοντα το ποσό των €45.000 στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και το ποσό των €4.254 έξοδα μελλοντικής πλαστικής εγχείρισης. Έχοντας υπόψη όλες τις πιο πάνω αποφάσεις και τις διαφοροποιήσεις που αυτές παρουσιάζουν σε σχέση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, θεωρώ ως δίκαιη και λογική αποζημίωση για τον Ενάγοντα το ποσό των €55.000 στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και το ποσό των €4.254 που αφορά το κόστος μελλοντικής πλαστικής εγχείρισης. Ο Ενάγων απαιτεί ως μέρος των γενικών αποζημιώσεων αποζημιώσεις για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων όπως επίσης και έξοδα μελλοντικών δαπανών και/ή μελλοντικών εγχειρίσεων. Σχετικά με την αναγκαιότητα υποβολής σε μελλοντικές εγχειρίσεις και λαμβάνοντας υπόψη ότι το Δικαστήριο έχει αποδεχτεί τη μαρτυρία του γιατρού Γεωργίου ο οποίος αναφέρει ότι ουδεμία ένδειξη υφίσταται για οποιαδήποτε μελλοντική χειρουργική επέμβαση είτε στο γόνατο είτε στην περόνη και η ρήξη του έσω μηνίσκου δεν χρήζει οποιασδήποτε χειρουργικής επέμβασης αλλά περαιτέρω λαμβάνοντας υπόψη ότι και ο γιατρός Σιμιλλίδης θεωρεί ότι το θέμα αυτό είναι ουσιαστικά στην επιλογή του Ενάγοντος και όχι αναγκαίο για σκοπούς αποκατάστασης, κρίνω ότι ο Ενάγων δεν έχει αποδείξει την ανάγκη υποβολής του σε τέτοια επέμβαση και κατά συνέπεια δεν δικαιούται σε οποιοδήποτε ποσό απαιτεί ως έξοδα μελλοντικής χειρουργικής επέμβασης. Ο Ενάγων κάλεσε ως μάρτυρα τον David Hids ο οποίος ανέφερε ότι από το Νοέμβριο του 2002 ο Ενάγων ήταν ένας από τους τεχνικούς στο τμήμα του. Λόγω του δυστυχήματος απουσίαζε από την εργασία του πολλούς μήνες και λόγω των τραυμάτων που υπέστη τα καθήκοντα του περιορίστηκαν όπως και οι προοπτικές για προαγωγή. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ο Ενάγων δεν ήταν έτοιμος για προαγωγή και αυτό είχε να κάνει και με το πρόβλημα του τραυματισμού που τον εμπόδισε να ολοκληρώσει το πρόγραμμα για την προαγωγή. Ανέφερε ότι εξ' όσον γνωρίζει πήρε προαγωγή ο Ενάγων αλλά δεν γνώριζε τα καθήκοντα του και δεν γνώριζε επίσης αν όταν επέστρεψε στην εργασία του μετά το δυστύχημα πήρε προσαύξηση στο μισθό του. Από τη μαρτυρία όπως έχει εκτεθεί πιο πάνω την οποία αποδέχομαι, φαίνεται ότι η σύσταση του μάρτυρα για τον Ενάγοντα για σκοπούς προαγωγής δεν ήταν θετική. Όμως αυτό δεν αφορούσε μόνο το πρόβλημα του τραυματισμού , αλλά φαίνεται να υπήρχαν τότε και άλλοι λόγοι. Ο Ενάγων σε μεταγενέστερο χρόνο πήρε προαγωγή όμως δεν μπορεί να ισχυριστεί με βεβαιότητα ότι η καθυστέρηση της οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο στην απουσία του από την εργασία λόγω του τραυματισμού του. Με βάση όλα τα πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγομένης για το ποσό των €18.183 ως ειδικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από 15.10.2009 και για το ποσό των €55.000 ως γενικές αποζημιώσεις. Όσον αφορά το θέμα της επιδίκασης τόκων όπως καθορίστηκε στην υπόθεση Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 θεωρώ ότι παρατηρήθηκε καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής και κανένας λόγος δεν αναφέρθηκε να συνέτρεχε. Ως εκ τούτου ο τόκος 8% επιδικάζεται από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, πλέον έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Ρ. Λιμνατίτου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Λ.Κ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο