Galina Weber ν. Itera Group Ltd. κ.α., Αγωγή Αρ. 1508/06, 17.5.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A147 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Αγωγή Αρ. 1508/06 Μεταξύ: Galina Weber, από το Μονακό Ενάγουσας και
- Itera Group Ltd., από την Λεμεσό
- Igor v. Makarov, από την Λεμεσό
- Sweet Water Intervest Corp., από τα British Virgin Islands Εναγομένων ---------------------------------- Ημερομηνία: 17.5.2011 Eμφανίσεις: Για την ενάγουσα: κα Κ. Κακουλλή με τον κ. Γ. Χριστοδούλου και Π. Παναγίδη Για τους εναγόμενους 1: κ. Π. Νεοκλέους Για τον εναγόμενο 2: κ. Α. Μαρκίδης Για τους εναγόμενους 3: κ. Α. Ανδρέου Α Π Ο Φ Α Σ Η (Α) Η ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ Η παρούσα αγωγή καταχωρίστηκε με κλητήριο ένταλμα γενικά οπισθογραφημένο. Η Ενάγουσα μέτοχος στην Εναγόμενη 1 Κυπριακή εταιρεία πρόβαλε αξίωση αναφορικά με την απόφαση της γενικής συνέλευσης της εταιρείας ημερομηνίας 27.11.2005 για αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, την οποία θεωρούσε άκυρη και παράνομη και συνεπεία της οποίας μειώθηκε το μετοχικό της ποσοστό και υπέστηκε ζημιά. Την ίδια μέρα με αίτηση της εκδόθηκε συντηρητικό διάταγμα που απαγόρευε στην Εναγόμενη 3 εταιρεία από τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους και τον Εναγόμενο 2 να αποξενώσουν ή επιβαρύνουν τις μετοχές τους στην Εναγόμενη 1 και στην τελευταία να αποδεχτεί και να εγγράψει τέτοια εξέλιξη. Μετά από ακρόαση με απόφαση του δικαστηρίου ημερομηνίας 4.5.2006 το διάταγμα οριστικοποιήθηκε μόνο εναντίον του Εναγόμενου 2, ενώ εναντίον των Εναγομένων 1 και 3 ακυρώθηκε. Η Έκθεση Απαίτησης καταχωρίστηκε την 20.9.2006 και η κοινή Έκθεση Υπεράσπισης των Εναγομένων την 14.5.
- Απάντηση καταχωρίστηκε την 19.6.
- Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης καταχωρίστηκε την 3.4.2009, Έκθεση Υπεράσπισης σε αυτήν την 15.4.2009 και Απάντηση την 16.4.
- Η Ενάγουσα (Galina) ήταν η κάτοχος 437.142 μετοχών, ποσοστό 14,5714%, της Εναγόμενης 1 (Itera). Τις απόκτησε γύρω στις 20.8.
- Η Itera είναι η μητρική εταιρεία του ομίλου εταιρειών Itera με πολλές θυγατρικές εταιρείες και κύρια δραστηριότητα το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Κατά την Απαίτηση αξίζει πέραν των $ 2,5 δισεκατ., θέση που χαρακτηρίζεται στην Υπεράσπιση ως αυθαίρετη και ατεκμηρίωτη. Αντιπαραβάλλεται πως κατέχει τεράστια αποθέματα σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο, τα οποία όμως χρειάζονται τεράστιες επενδύσεις για να καταστεί δυνατή η εκμετάλλευση τους. Ο Εναγόμενος 2 (Makarov), Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Itera, και κατά την Απαίτηση ο Ανώτατος Εκτελεστικός Αξιωματούχος της, κατείχε 915.000 μετοχές της, ποσοστό 30,5%. Του αποδίδεται ότι ασκούσε έλεγχο πάνω σε όλους τους μετόχους εκτός της Galina, θέση που απορρίπτεται στην Υπεράσπιση. Η Εναγόμενη 3 (Sweet Water) φέρεται να ανήκει ή να ελέγχεται από τον Makarov. Είναι ακατανόητη η θέση άγνοιας του ισχυρισμού στην κοινή Υπεράσπιση των Εναγομένων. Δεν μπορεί η ίδια η Sweet Water να αγνοεί σε ποιον ανήκει ή ποιος την ελέγχει. Η Απαίτηση βασίζεται στη θέση πως η Itera χωρίς να χρειάζεται κεφάλαια και σε κάθε περίπτωση προς τον σκοπό συρρίκνωσης του μετοχικού ποσοστού της Galina, αποφάσισε σε έκτακτη γενική συνέλευση της ημερομηνίας 27.11.2005, την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου από $30.000 σε $ 90.000 με την έκδοση 6 εκατ. μετοχών αξίας $0,
- Οι νέες μετοχές θα προσφέρονταν στους μετόχους προς $ 20 η κάθε μια και θα απέφεραν κεφάλαιο $120 εκατ. Αποδίδεται στον Makarov πως στόχο είχε να πωλήσει το μετοχικό ποσοστό που θα έχανε η Galina σε τρίτο επενδυτή και να ιδιοποιηθεί το αντάλλαγμα. Την 16.12.2005 το Διοικητικό Συμβούλιο της Itera αποφάσισε την παραχώρηση δικαιώματος απόκτησης δυο νέων μετοχών για κάθε μια μετοχή που ήδη κατεχόταν στην τιμή των $ 20 κάθε μετοχή. Σχετική πρόσκληση έλαβε η Galina στις 19.12.
- Η Galina δεν συμμετείχε στην αύξηση. Ο Makarov της είχε ξεκαθαρίσει πως η συμμετοχή της δεν θα είχε καμιά αξία, αλλά και η Galina δεν ήταν πρόθυμη να πληρώσει το απαιτούμενο ποσό λόγω των γεγονότων που προηγήθηκαν. Η βασική θέση της Υπεράσπισης είναι ότι η αύξηση του κεφαλαίου της Itera ήταν νόμιμη. Η αναγκαιότητα αύξησης του κεφαλαίου συζητήθηκε «πολλάκις» κατά τις γενικές συνελεύσεις της εταιρείας. Η Itera χρειαζόταν το νέο κεφάλαιο για τους λόγους που αναφέρονταν σε μελέτη (business plan) που παρουσιάστηκε σε έκτακτη γενική της συνέλευση την 26.8.
- Κατά την έκτακτη γενική συνέλευση της 27.11.2005 έγινε αναφορά στο πρόγραμμα και στρατηγική της Itera για εκμετάλλευση διαφόρων περιοχών με αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου. Εξηγήθηκε σε όλους τους μετόχους πως εάν δεν εξασφαλίζονταν τα επιπρόσθετα κεφάλαια σχετικές άδειες που είχαν παραχωρηθεί στην εταιρεία δυνατό να ακυρώνονταν με τεράστιες οικονομικές ζημιές. Με το νέο κεφάλαιο εταιρεία θυγατρική της Itera θα αγόραζε δύο εταιρείες για το ποσό των $ 110 εκατ. (προκαταρκτική συμφωνία ημερομηνίας 26.8.2006). Η αγορά ήταν επιβεβλημένη και απαραίτητη για τη σωστή και καλύτερη ανάπτυξη των αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου της Itera και ήταν εντός του πλαισίου που παρουσιάστηκε και συμφωνήθηκε κατά τη διαδικασία αύξησης του κεφαλαίου. Δικογραφείται στην Απαίτηση ένα χρονικό προσπάθειας του Makarov να αποκτήσει το 12% του μετοχικού ποσοστού της Galina. Περί τον Μάιο του 2005 της πρόσφερε $ 40 εκατ. Παρά το ότι η προσφορά ήταν πολύ χαμηλότερη της αξίας του ποσοστού, η Galina αποδέχτηκε λόγω των δηλώσεων του Makarov και των αντιπροσώπων του πως εάν δεν του πωλούσε θα ενεργούσε ώστε η συμμετοχή της στην Itera να χάσει κάθε αξία και το ποσοστό συμμετοχής της να μειωθεί μέσω αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας στην οποία η Galina δεν θα μπορούσε να συμμετάσχει. Μετά από διαπραγματεύσεις την 28.5.2005 η Galina παρέδωσε στον Makarov προσχέδιο συμφωνίας με τιμή $ 44.8 εκατ. που περιλάμβανε ποσό $ 4.8 εκατ. μερισμάτων που δεν καταβλήθηκαν (προδήλως εννοείται των μετοχών που πωλούνταν). Ο Makarov θα εξασφάλιζε από τους υπόλοιπους μετόχους, που έλεγχε, αποποιήσεις των προτιμησιακών τους δικαιωμάτων. Στη γενική συνέλευση της Itera στις 28.5.2005 ο Makarov υπαναχώρησε με προφανή, κατά την Απαίτηση, στόχο να εξαναγκάσει την Galina να πωλήσει σε χαμηλότερη τιμή. Οι λοιποί μέτοχοι εξέφρασαν ενδιαφέρον να αγοράσουν κατ' αναλογία το ποσοστό του 12% στην τιμή των $ 44.8 εκατ. με χρηματοδότηση από κεφάλαια του Ομίλου Εταιρειών Itera ή με δικά τους κεφάλαια, αλλά κανένα ποσό δεν κατέβαλαν επηρεαζόμενοι προφανώς από τον Makarov. Ταυτόχρονα ο Makarov πληροφόρησε την Galina μέσω του γραμματέα της Itera πως καμιά πώληση μετοχών προς τρίτο πρόσωπο δεν θα επιτρεπόταν από το Διοικητικό Συμβούλιο. Την 8.12.2005, μετά την έκτακτη γενική συνέλευση και πριν τη συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της Itera, η Galina έλαβε προσφορά από τον Makarov όπως η Sweet Water αγοράσει το 12% για το ποσό των $35 εκατ. Επρόκειτο, κατά την Απαίτηση, για μια τελευταία προειδοποίηση προς την Galina να πωλήσει διαφορετικά το μετοχικό της ποσοστό θα συρρικνωνόταν μέσω της αύξησης κεφαλαίου. Αντιπαραβάλλεται στην Υπεράσπιση πως ήταν η Galina που την άνοιξη του 2005 πρόσφερε στον Makarov το 12% του μετοχικού κεφαλαίου της Itera ζητώντας αρχικά $ 40 εκατ. και στη συνέχεια $ 44.8 εκατ. Οι διαπραγματεύσεις της Galina με τον Makarov ήταν υπό την αίρεση αποδοχής των υπόλοιπων μετόχων να μην ασκήσουν τα προτιμησιακά τους δικαιώματα. Ό,τι συνέβηκε στη συνέλευση της 28.5.2005 ήταν η υποβολή εισήγησης από το μέτοχο Yury Pyanykh όπως το 12% αγοραστεί από την Itera, κάτι που στη συνέχεια, κατόπιν νομικής συμβουλής, διαφάνηκε νομικά ανέφικτο. Ο Makarov σταμάτησε τη διαδικασία αγοράς του 12%. Στη συνέχεια η Galina ζήτησε από τον Makarov και τους άλλους μετόχους $ 84.8 εκατ. για το σύνολο των μετοχών της, δηλαδή $ 44.8 εκατ. για το 12% και $ 40 εκατ. για το 2,5714%. Το ανεπίτρεπτο της αγοράς των μετοχών από την ίδια την Itera και η απαίτηση της Galina για $ 84.8 εκατ. ήταν, κατά την Υπεράσπιση, οι μοναδικοί λόγοι απόρριψης της πρότασης της. Αναφορικά με το ενδεχόμενο πώλησης των μετοχών της Galina σε τρίτους απορρίπτονται οι ισχυρισμοί της Απαίτησης. Αναφέρεται στην Απάντηση πως δεν παρουσιάστηκε μελέτη (business plan) στη γενική συνέλευση της 26.8.2005 και ό,τι λέχθηκε ήταν πως το ζήτημα της αύξησης του κεφαλαίου θα συζητείτο στην επόμενη συνέλευση. Προβάλλεται ακόμα η θέση πως η Galina έστειλε την ειδοποίηση προσφοράς ημερομηνίας 29.6.2005 για το 2,5714% για $ 40 εκατ. για να μπορέσουν οι άλλοι μέτοχοι να ασκήσουν ή να αποποιηθούν τα προτιμησιακά τους δικαιώματα και να μπορέσει να πωλήσει σε τρίτους, όμως η ειδοποίηση της δεν κυκλοφόρησε κατόπιν απόφασης των δικηγόρων της Itera και του Makarov. Συνεπώς δεν τέθηκε ζήτημα μη αποδοχής της προσφοράς της. Αναφέρεται στην Απαίτηση πως σχεδόν όλοι οι μέτοχοι εκτός της Galina συμμετείχαν στην αύξηση με χρήματα που άντλησαν από τον Όμιλο Εταιρειών Itera ή τον Makarov ή την Sweet Water μέσω οργανωμένου και κοινού για τους περισσότερους μετόχους σχεδίου ή σειράς συναλλαγών. Η παραχώρηση των μετοχών έλαβε χώρα περί τις 7.2.
- Η Sweet Water που είχε από 31.1.2006 καταστεί μέτοχος στην Itera μετά από μεταβίβαση σε αυτή ποσοστού 1% από κάποιο μέτοχο Valery Οtchertsov, πρόσωπο ελεγχόμενο από τον Makarov απέκτησε 1.324.284 μετοχές της Itera (14.71%). Από αυτές οι 874.284 ήταν οι μετοχές που δεν πήρε η Galina. Η Sweet Water πώλησε στη συνέχεια μέρος των μετοχών της, περιλαμβανομένων όλων των μετοχών που δεν πήρε η Galina, σε τρίτους επενδυτές πραγματοποιώντας κέρδος πιθανότατα $ 180 από κάθε μετοχή ως ακολούθως: Την 27.2.2006 η Sweet Water απέστειλε επιστολή προς όλους τους μετόχους και στην Galina με την οποία κοινοποιούσε την πρόθεση της να πωλήσει 720.000 μετοχές προς $ 93 την κάθε μια εντός 30 ημερών και την 1.3.2006 ανάλογη επιστολή για 360.000 μετοχές στην ίδια τιμή. Την 11 ή 12.5.2006 μετά την ακύρωση του συντηρητικού διατάγματος εναντίον της η Sweet Water μεταβίβασε 720.000 μετοχές στην Sun Energy Ltd και 360.000 μετοχές στην Eskadi Investment Ltd, και οι δυο εταιρείες από το St. Helier Jersey Channel Islands. Σύμφωνα με την Απαίτηση οι μετοχές πωλήθηκαν προς $ 200 η μια και όχι
- Δικογραφείται ακόμα πως οι μεταβιβάσεις από την Sweet Water έγιναν εκπρόθεσμα και αντίθετα με τις καταστατικές πρόνοιες της Itera. Σύμφωνα με την Απαίτηση οι μέτοχοι συμμετείχαν στην αύξηση με χρηματοδότηση της ιδίας της Itera ή των θυγατρικών της ή με χρήματα του Makarov ή της Sweet Water ή μέσω λογαριασμών της Sweet Water την περίοδο Φεβρουαρίου - Απριλίου
- Προς κάποιους μέτοχους παραχωρήθηκαν νέες μετοχές προτού καταβάλουν το σχετικό τίμημα, ενώ προβάλλεται και η θέση πως η Itera ουδέποτε είσπραξε το νέο κεφάλαιο, αλλά ποσό $ 45 εκατ. που ήταν δικά της χρήματα ανακυκλώθηκε τρεις φορές για να φανεί πως υπήρξε καταβολή του νέου κεφαλαίου. Οι μέτοχοι που απέκτησαν νέες μετοχές προέβηκαν την περίοδο Φεβρουαρίου - Μαΐου 2006 σε μεταβιβάσεις μετοχών στην Sweet Water σε αυξημένη τιμή πραγματοποιώντας τεράστια κέρδη από τις απώλειες της Galina, ως η προσυνεννόηση τους με τον Makarov, χωρίς να αποστείλουν επιστολές προσφοράς στους άλλους μετόχους. Αναφέρεται πως περί την 4.5.2006 21 μέτοχοι μεταβίβασαν μετοχές στην Sweet Water που συμποσούνται σε 1.788.
- Έτσι ο αριθμός των μετοχών της τελευταίας είχε φτάσει τις 3.122.
- Σημειώνεται πως ήδη από τις 17.2.2006 σε έκτακτη γενική συνέλευση της Itera τροποποιήθηκε το καταστατικό της ώστε όταν ένας μέτοχος μεταβιβάζει μετοχές του σε άλλο μέτοχο να μην χρειάζεται να τηρηθεί η διαδικασία εξασφάλισης αποποίησης των προτιμησιακών δικαιωμάτων των υπόλοιπων μετόχων. Η τροποποίηση είναι παραδεκτή στην Υπεράσπιση. Την 18.5.2006 η Sweet Water μεταβίβασε ακόμη 360.000 μετοχές στην Eskadi και 900.000 στην Sun Energy, την 20.6.2006 1.000 μετοχές στην Elsamex Enterprises Ltd, την 26.6.2006 450.000 μετοχές στην Troika Dialog Investments Ltd και σε κάποιο στάδιο 90.000 μετοχές στην Vernon Services Ltd με αποτέλεσμα να της απομείνουν 223.284 μετοχές. Είναι η θέση της Υπεράσπισης πως οι πωλήσεις μετοχών από ένα μέτοχο σε άλλο ή σε τρίτα πρόσωπα καμιά σχέση δεν έχουν με την απόφαση που λήφθηκε στις 27.11.2005 για αύξηση του κεφαλαίου της Itera. Κατά την Απαίτηση η απόφαση της γενικής συνέλευσης της Itera ημερομηνίας 27.11.2005 είναι παράνομη γιατί λήφθηκε καταχρηστικά για σκοπό άλλο από αυτό που δηλώθηκε και θα πρέπει να ακυρωθεί. Συνακόλουθα και η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας ημερομηνίας 16.12.
- Θα πρέπει επίσης να ακυρωθεί η έκδοση των νέων μετοχών και η παραχώρηση που πραγματοποιήθηκε την 7.2.2006 γιατί η απόκτηση των μετοχών από τους μετόχους έγινε με χρήματα της Itera ή και των θυγατρικών της ή και χωρίς να καταβληθεί οποιοδήποτε κεφάλαιο, και να ακυρωθούν οι μεταβιβάσεις από την Sweet Water στις εταιρείες Sun Energy και Eskadi. Περαιτέρω αξιώνονται αποζημιώσεις για τη ζημιά που προκλήθηκε στη Galina που καθορίζεται στα περίπου $ 250 εκατ., λόγω παράβασης καθηκόντων πίστης των εναγομένων προς αυτή, συνομωσία για εξαπάτηση της και πρόκλησης σε αυτή ζημιάς. (Β) ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
(1)Ο δικαιούχος του 12% του μετοχικού κεφαλαίου. Ο Urs Weber (Μ.Ε.1) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 1 και 2), σύζυγος της Galina, δικηγόρος στην Ελβετία, ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Itera, επικεφαλής του νομικού της τμήματος και πρόεδρος της οικονομικής της επιτροπής από την ίδρυση της μέχρι το καλοκαίρι του 2005. Κατά την αντεξέταση του Urs προέκυψε πως από το 14,5714% του μετοχικού κεφαλαίου της Itera που ήταν εγγεγραμμένο στο όνομα της Galina το 12% ήταν ωφέλιμης ιδιοκτησίας τρίτου προσώπου. Διαφάνηκε πως το πρόσωπο αυτό, που ήταν πρώην διευθυντής της εταιρείας Gazprom (προφανώς πολύ γνωστής και σημαντικής στον χώρο) είχε αποκτήσει την ωφέλιμη ιδιοκτησία του 12% ως αποτέλεσμα ενεργειών του που βοήθησαν την Itera. Ήταν επιτακτικά προς το συμφέρον της Itera να μην καταστεί γνωστή η συμμετοχή του γι΄ αυτό και το μετοχικό του μερίδιο εγγράφηκε στο όνομα της Galina με οδηγίες (mandate) του Makarov προς τον Urs να το διαχειρίζεται χωρίς να αποκαλύψει την ταυτότητα του δικαιούχου. Η Galina (Μ.Ε.3) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 87 και 88) ανάφερε πως ο δικαιούχος ήταν ένα από τα ανώτατα διευθυντικά στελέχη της Gazprom και ήταν το πρόσωπο που είχε τον έλεγχο όλων των καναλιών που ήταν σημαντικά για την Itera. Ο δικαιούχος είχε το 2001 εγκαταλείψει την Gazprom και ο Makarov του πρόσφερε το 12% των μετοχών της Itera για να αναπτύξει τα πεδία φυσικού αερίου της Itera στο Beregovoye, στο Bratsk στο Krasnodar και στο Rostov. Η εντολή του Makarov προς τον Urs και από τον τελευταίο προς την ίδια ήταν ότι θα δινόταν απόλυτη προτεραιότητα στα συμφέροντα του δικαιούχου ακόμα και σε περίπτωση σύγκρουσης με τα συμφέροντα της Itera ή του Makarov και ότι το όνομα του δεν θα αποκαλυπτόταν υπό οιεσδήποτε περιστάσεις. Κατά την παρουσία του στο εδώλιο του μάρτυρα ο Urs αισθανόταν δεσμευμένος των οδηγιών του αρνούμενος να αποκαλύψει την ταυτότητα του δικαιούχου. Από πλευράς Υπεράσπισης υπήρξε επιμονή στο να ακουστεί το όνομα του δικαιούχου δια στόματος του Urs, παρά το ότι το γνώριζαν και προδήλως προς εξυπηρέτηση κάποιων σκοπιμοτήτων. Φαίνεται πως οι περιστάσεις που επέβαλλαν τη μη δημοσιοποίηση της συμμετοχής του δικαιούχου εξέλειπαν ή τα συμφέροντα ή οι προτεραιότητες της Itera ή και του Makarov διαφοροποιήθηκαν. Ο Valery Otchertsov (M.Y.2) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 96 και 97) ήταν και είναι μέτοχος και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Itera. Ήταν επίσης γενικός διευθυντής της θυγατρικής εταιρείας NGK Itera στην οποία από τον Ιούνιο του 2006 που αφυπηρέτησε διατηρεί τιμητική θέση στο διοικητικό συμβούλιο. Είναι η θέση του Otchertsov πως δεν γνώριζε πως ο πρώην αξιωματούχος της Gazprom ήταν ο δικαιούχος του 12%, κάτι που έμαθε κατά την δικαστική διαδικασία στην Ελβετία στην οποία αναφέρομαι πιο κάτω. Τούτο είναι αναληθές. Ότι το 12% αντιμετωπιζόταν ως κάτι το ανεξάρτητο και όχι ως μέρος του μετοχικού κεφαλαίου της Galina προκύπτει από το τηλεμήνυμα του Otchertsov προς τον Urs ημερομηνίας 21.6.2005 (Τεκμήριο 15) όπου γίνεται αναφορά στους ιδιοκτήτες του 88% που εξουσιοδότησαν την Larissa να προχωρήσει το ζήτημα της απόκτησης του 12%. Περαιτέρω, η γνώση του Otchertsov επιβεβαιώνεται με την πρόταση του ημερομηνίας 12.7.2005 (Τεκμήριο 29) στην οποία αναφέρομαι πιο κάτω. Mε επιστολή του ημερομηνίας 23.8.2005 (Τεκμήριο 32) προς τον κ. Αντρέα Νεοκλέους δικηγόρο από την Λεμεσό, ο οποίος ήταν μέλος της νομικής ομάδας της Itera και γραμματέας της Montrago Services Ltd η οποία είναι η γραμματέας της Itera, ο Urs επισυνάπτει έγγραφο όπου στην 4η σελίδα σημειώνει πως δεν μπορεί να θεωρείται ότι βρίσκεται σε σύγκρουση με την Itera γιατί ενεργεί στη βάση ρητών εντολών (mandate) του Makarov που δεν ανακλήθηκαν. Είναι πρόδηλο πως αναφέρεται στην περίπτωση του δικαιούχου η συμμετοχή του οποίου ήταν κοινό μυστικό των ανθρώπων της Itera. Περαιτέρω κατά την αντεξέταση υποβλήθηκε τόσο στον Urs όσο και στην Galina πως η κατάληξη στα $ 40 εκατ. για το 12% επιτεύχθηκε σε επαφές του Makarov με τον ίδιο τον δικαιούχο. Μπορεί η πλευρά της Galina να επέμενε πως η κατάληξη στα $ 40 εκατ. ήταν το αποτέλεσμα μέσω της πιέσεων του Makarov προς τον δικαιούχο, συνιστά όμως κοινό έδαφος πως ο Makarov είχε επαφές με τον δικαιούχο αναφορικά με το 12%. Επομένως δεν μπορεί η υπεράσπιση να αρνείται γνώση του γεγονότος ότι το 12% των εγγεγραμμένων στο όνομα της Galina μετοχών ήταν ωφέλιμης ιδιοκτησίας γνωστού σ' αυτούς τρίτου προσώπου. Είναι εύρημά μου πως το γεγονός ήταν γνωστό στα διάδικα μέρη που, ωστόσο, επέλεξαν να μην το αποκαλύψουν στη δικογραφία τους. Στην Υπεράσπιση γίνεται ρητή παραδοχή ότι η Galina ήταν κάτοχος 437.142 μετοχών που αντιπροσώπευαν το 14,5714% του μετοχικού κεφαλαίου της Itera, χωρίς καμιά επιφύλαξη ή σχολιασμό. Όπου λοιπόν γίνεται αναφορά στο 12%, αυτό αφορά στις μετοχές του δικαιούχου και όχι απλά ένα μέρος των μετοχών που ήταν εγγεγραμμένες στο όνομα της Galina. Έτσι εξηγείται ο καθορισμός του ποσοστού του 12% και η διαφοροποίηση της διαπραγματευόμενης τιμής πώλησης του σε σχέση με την τιμή που, όπως πιο κάτω θα δούμε, αναφέρθηκε για το 2,5714% του μετοχικού κεφαλαίου στο οποίο η Galina ήταν απόλυτη δικαιούχος.
(2)Η διαπραγμάτευση του 12% Είναι η θέση του Urs πως ο Makarov έχοντας συμφωνήσει να πωλήσει το 25% συν 1 μετοχή της Itera στον όμιλο Sun από την Ινδία για $ 450 εκατ. κινδύνευε να χάσει τον έλεγχο της Itera και επειδή δεν ήθελε να μειώσει το δικό του ποσοστό ήθελε να αποκτήσει το συμφέρον της Galina και να το πωλήσει με τεράστιο κέρδος. Σημειώνει η Galina πως την εποχή εκείνη ο δικαιούχος που ήταν ο προϊστάμενος του τμήματος έργων κατασκευής της Itera είχε ήδη αναπτύξει τα προαναφερθέντα πεδία φυσικού αερίου και ο Makarov θεωρούσε ότι δεν ήταν πλέον απαραίτητος για την Itera και μπορούσε να τον απαλλαχτεί. Την άνοιξη του 2005, ανέφερε ο Urs, ο Makarov μέσω κάποιας Larissa Frenkel, εσωτερικού δικηγόρου της Itera και του ιδίου προσωπικά, προέβηκε σε προσφορά στην Galina μέσω τηλεφώνου για αγορά του 12%. Παρουσιάστηκε τηλεομοιότυπο της Larissa προς τον Urs ημερομηνίας 3.5.2005 (Τεκμήριο 5) με το οποίο δηλώνεται η ετοιμότητα του Makarov να αγοράσει το 12% και ζητείται από την Galina να προβεί στα αναγκαία από το νόμο και καταστατικό της Itera διαβήματα. Ο Urs απάντησε αυθημερόν σχολιάζοντας πως δεν έπρεπε να παίζουν παιγνίδια. Είχε θεωρήσει πως ο τρόπος σύνταξης του μηνύματος της Larissa άφηνε να νοηθεί πως η συναλλαγή ήταν από πρωτοβουλία της Galina, κάτι που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Ότι ο Urs σε επιστολή του ημερομηνίας 6.7.2005 (Τεκμήριο 72) προς τους κκ. Α. Νεοκλέους & Σία, σε προσοχή του κ. Α. Νεοκλέους, αναφέρεται στην Galina ως ο προσφέροντας «offeror» δεν οδηγεί απαρέκλητα στο ότι η υπό εξέταση περίπτωση αγοραπωλησίας μετοχών ήταν είτε τη πρωτοβουλία της είτε απότοκο της δικής της επιθυμίας. Όποια και αν ήταν η πραγματικότητα, αυτός που κατείχε τις προς πώληση μετοχές έτσι θα κατονομαζόταν, ιδιαίτερα σε μια επιστολή από δικηγόρο προς δικηγόρο. (Τα ίδια ισχύουν και σε σχέση με την επιστολή Τεκμήριο 74). Περαιτέρω, ότι και αν κρυβόταν πίσω από την περίπτωση το καταστατικό της Itera επέβαλλε, την εποχή εκείνη, σε αυτόν που θα πωλούσε μετοχές σε άλλο μέτοχο, πρώτα να τις προσφέρει στο σύνολο των μετόχων για να δυνηθούν όλοι να ασκήσουν, αν το επιθυμούσαν, τα προτιμησιακά δικαιώματα που το καταστατικό τους κατοχύρωνε. Την 6 ή 7.5.2005 στην παρουσία του στο Παρίσι η Galina πήρε τηλεφώνημα από τη Larissa. Η Larissa κατέστησε απόλυτα καθαρό ότι ο Makarov θα αγόραζε το 12% για $ 40 εκατ. Αναφέρει ο Urs πως, παρά το ότι η πραγματική αξία των μετοχών ήταν πολύ μεγαλύτερη, η Galina συμφώνησε. Σημειώνει πως κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων που προηγήθηκαν ο Makarov και η Larissa είχαν καταστήσει απόλυτα καθαρό στη Galina πως αν αρνείτο την προσφορά οι εργασίες της Itera θα διεξάγονταν με τέτοιο τρόπο ώστε η συμμετοχή της να χάσει κάθε αξία και το ποσοστό της θα συρρικνώνετο με την αύξηση του κεφαλαίου της εταιρείας. Περαιτέρω, ανάφερε ο Urs, η Galina θα αποκλειόταν από την διανομή μερισμάτων. Κατά το πιο πάνω τηλεφώνημα η Larissa είχε ζητήσει να εξετάσει ο Urs τρόπο για παράκαμψη των δικαιωμάτων προτίμησης των υπολοίπων μετόχων. Αναφέρει ο Urs πως, παρά το ότι ο Makarov ασκούσε ολοκληρωτικό έλεγχο στους μετόχους, ήθελε να αποφύγει ακόμα και το ελάχιστο πρόβλημα με τους μετόχους λόγω της δελεαστικά χαμηλής τιμής. (Κατά τον Urs η αρχική τιμή ήταν $ 120 εκατ. και ο Makarov ήθελε να πληρώσει 50% δηλαδή $ 60 εκατ. Μετά έριξε την τιμή στα $ 40 εκατ.). Σε απάντηση της Larissa, ο Urs είχε ευθέως αναφέρει ότι το καταστατικό της Itera έπρεπε να ακολουθηθεί. Την 11.5.2005 απεύθυνε τηλεμήνυμα στην Larissa (Τεκμήριο 6) αναφέροντας πως η καταστατική διαδικασία αναφορικά με τα δικαιώματα προτίμησης των υπολοίπων μετόχων δεν μπορούσε να παρακαμφθεί. Μαρτύρησε η Galina πως λίγες μέρες πριν το πιο πάνω τηλεφώνημα είχε δεχτεί τηλεφώνημα από τη Larissa που της εξήγησε ότι ο Makarov ήθελε να αγοράσει το 12%. Της ανέφερε ότι ο Makarov ήταν ήδη σε επαφή με τον δικαιούχο κάτι που στη συνέχεια της επιβεβαίωσε και ο τελευταίος. Κατά το τηλεφώνημα της 6 ή 7.5.2005 η Larissa της ανάφερε πως έπρεπε να πείσει τον δικαιούχο πως η τιμή των $ 40 εκατ. ήταν η καλύτερη τιμή που θα μπορούσε να πάρει για το μερίδιο του, αφέθηκε δε να νοηθεί πως εφόσον ο δικαιούχος δεν ήταν σε θέση να αποδείξει το συμφέρον του η ίδια είχε αποκλειστική ευχέρεια να πωλήσει τις μετοχές στην πιο πάνω τιμή. Σε διάφορα τηλεφωνήματα που η Galina έλαβε από τη Larissa μετά τις 10.5.2005, η τελευταία της ξεκαθάριζε ότι ο Makarov ανάμενε από αυτή να αναγκάσει τον δικαιούχο να αποδεχτεί τη συναλλαγή και ότι ακόμα και αν δεν το έκανε θα έπρεπε να πουλήσει το 12% για $ 40 εκατ. Η Galina επικοινώνησε με το δικαιούχο και του συνέστησε να αποδεχτεί την προσφορά του Makarov. Ο δικαιούχος αποδέχτηκε. Αναφέρει ο Urs πως περί την 25.5.2005 συμφωνήθηκε μέσω της Larissa η ετοιμασία προσχεδίου συμφωνίας αγοράς του 12%. Προκύπτει από τηλεμήνυμα της Larissa προς τον Urs ημερομηνίας 25.5.2005 (Τεκμήριο 7) πως προσχέδιο συμφωνίας υπήρξε πράγματι, πως είχε ετοιμαστεί από τον Urs και είχε τεθεί υπόψη της Larissa που έκανε τις δικές της παρατηρήσεις. Η θέση της Υπεράσπισης πως η Galina ζήτησε αρχικά $ 40 εκατ. και στη συνέχεια $44.8 εκατ., με εμφανή σκοπό να καταδείξει πως η πρωτοβουλία για την πώληση και τον καθορισμό της τιμής ανήκε στην Galina, δεν ενισχύεται από το κείμενο του προσχεδίου. Επιβεβαίωση της εκδοχής της Απαίτησης αποκαλύπτεται στον όρο 1.4 όπου, χωρίς να μνημονεύεται το επί μέρους ποσό, σημειώνεται πως στη συνολική τιμή αγοράς περιλαμβάνονταν τα μερίσματα για το έτος 2004 τα οποία η Itera δεν είχε πληρώσει και η Galina δεν είχε εισπράξει. Ακόμη ο όρος 7, που αναφέρεται στην έγκριση της συμφωνίας από τους υπόλοιπους μετόχους με την υπογραφή αποποίησης των δικαιωμάτων προτίμησης τους, συμβαδίζει με την θέση του Urs ότι ο Makarov πίστευε ότι θα αποκτούσε τις αποποιήσεις των μετόχων, παρά τη δική του επιφύλαξη (βλ. Τεκμήριο 6) ότι δεδομένης της τιμής δεν ήταν σίγουρος ότι κάποιοι από τους μετόχους δεν θα ήταν έτοιμοι να αγοράσουν. Στο προσχέδιο πρακτικών της συνέλευσης των μετόχων της Itera που έγινε στις 28.5.2005 (Τεκμήριο 8) αναφέρεται (παράγρ. 7.4) πως ο Makarov αρνήθηκε να αγοράσει το 12% στην τιμή των $ 44.8 εκατ. Το Τεκμήριο 8 ετοιμάστηκε από τον Urs. Η παράγραφος 7.4 ήταν δική του προσθήκη. Ήταν η θέση του πως ήταν σφάλμα και ότι δεν περιλαμβανόταν στα προτεινόμενα πρακτικά (βλ. Τεκμήριο 73). Ενδεχομένως να υπήρχε σκοπιμότητα για την παράλειψη. Η παράγραφος 7.4 δεν υπήρχε σε υπογραμμένα πρακτικά που παρουσιάστηκαν στη διαδικασία στην Ελβετία. (Αναφορά στη διαδικασία αυτή γίνεται πιο κάτω). Σημειώνεται ακόμα στο προσχέδιο πρακτικών πως έγινε πρόταση από τον μέτοχο Otchertsov να αγοράσει ο ίδιος τις μετοχές και ακολούθησε εισήγηση από άλλο μέτοχο τον Pyanykh η οποία έγινε αποδεχτή από τους μετόχους. Ό,τι δεν σημειώνεται στο προσχέδιο πρακτικών είναι το περιεχόμενο της εισήγησης Pyanykh. Κατά πόσο δηλαδή αφορούσε αγορά από όλους τους μετόχους, είτε με κεφάλαια της Itera είτε δικά τους, όπως υποστηρίζει ο Urs, ή αγορά από την ίδια την Itera, όπως είναι η θέση της υπεράσπισης. Σημειώνεται πως ο Urs θα παραλάμβανε από όλους τους μετόχους την απόφαση τους αναφορικά με τα προτιμησιακά τους δικαιώματα σε σχέση με το 12%. Παρουσιάστηκαν διάφορα τέτοια έγγραφα (Τεκμήρια 9-11 και 13). Ως αγοραστής αναφέρονται οι μετόχοι και όχι η ίδια η εταιρεία. Οι μέτοχοι είχαν τέσσερις επιλογές. Οι τρεις αφορούσαν την πρόταση Pyanykh και η τέταρτη ήταν η αποποίηση των προτιμησιακών τους δικαιωμάτων. Φαίνεται πως πλείστοι μέτοχοι επιθυμούσαν να αποκτήσουν τις μετοχές διατεθειμένοι να αγοράσουν το ποσοστό που τους αναλογούσε έχοντας όμως ως πρώτη επιλογή η Itera να βρει τον τρόπο να αγοράσει το 12% με δικά της κεφάλαια και μετά να διανέμει τις μετοχές στους μετόχους (Τεκμήρια 9 και 10). Αναφέρεται ακόμη πως τέσσερις μέτοχοι είχαν αποποιηθεί των δικαιωμάτων τους (Τεκμήρια 11-13). Ό,τι ξεκαθαρίζει είναι πως στόχος ήταν το 12% να καταλήξει στους μετόχους και αν ήταν εφικτό χωρίς αυτοί να πληρώσουν οιονδήποτε ποσό. Σημειώνεται σε ένα έγγραφο (Τεκμήριο 14) πως υπήρξε ομοφωνία όπως η Itera Group αγοράσει τις μετοχές με κεφάλια του ομίλου και μετά να τις διανέμει στους υφιστάμενους μετόχους κατ' αναλογία του ποσοστού τους. Ο Otchertsov υποστήριξε πως το ζήτημα του 12% είχε εγερθεί από την Galina μέσω του Urs που ζητούσε από τους μέτοχους να το αγοράσουν για $40 εκατ.. Τούτο είναι αναληθές. Ακόμα και αν η Galina μπορούσε να θεωρηθεί ως η προσφέρουσα, η προσφορά ήταν προς τον Makarov και όχι προς τους μετόχους. Η εμπλοκή των άλλων μετόχων έγινε στη συνέλευση των μετόχων της 28.5.2005. Ο Otchertsov δεν δίδει οιαδήποτε εξήγηση για την υπαναχώρηση του Makarov από το αρχικό του ενδιαφέρον να αγοράσει το 12%, επιβεβαιώνει όμως πως η πρόταση Pyanykh ακολούθησε την απόσυρση του ενδιαφέροντος του Makarov. Κατά τον Otchertsov η πρόταση ήταν όπως το 12% αγοραστεί από την Itera και διανεμηθεί στους μετόχους, κάτι που αποδείχτηκε νομικά ανεφάρμοστο. Κατά την διά ζώσης μαρτυρία του ο Otchertsov αποδέκτηκε πως οι μέτοχοι δέχθηκαν και τις δύο επιλογές αλλά, συνέχισε, όταν δεν γινόταν να αγοραστούν οι μετοχές από την ίδια την εταιρεία ο ίδιος απέσυρε και την αποδοχή του στο να αγοράσει την αναλογία του με δικά του χρήματα. Είναι η θέση του Urs πως υπήρξε παρέμβαση από τον Makarov και μέσω του ελέγχου που είχε στους υπόλοιπους μετόχους πέτυχε όπως οι τελευταίοι αποσύρουν την αποδοχή τους να αγοράσουν το 12%. Στις 21.6.2005 η Larissa απέστειλε τηλεμήνυμα στον Urs (Τεκμήριο 16) ότι οι μέτοχοι ήθελαν να εξετάσουν και την εξουσιοδότησαν να οργανώσει έλεγχο της Itera για να διαπιστώσουν την αγοραία αξία της μετοχής της μια και θα αγόραζαν με δικά τους χρήματα. Απάντησε ο Urs στις 22.6.05 (Τεκμήριο 18) πως οι μέτοχοι ήσαν ήδη δεσμευμένοι να αγοράσουν τις μετοχές και ήταν άσκοπη η όποια εκτίμηση. Ήταν κατανοητό στον Urs πως η στάση της Larissa δεν ήταν ειλικρινής και σημείωσε εμφατικά πως αν η συμφωνία δεν υπογραφόταν σε δύο ημέρες, είχε οδηγίες είτε να αρχίσει δικαστικές διαδικασίες για να επιβληθεί στους μετόχους να αγοράσουν ως η συμφωνία τους ή να προωθήσει την πώληση των μετοχών σε τρίτους. Η θέση του Otchertsov πως η απάντηση του στην προσφορά του 12% προς $ 44,8 εκατ. κατά την γενική συνέλευση της 28.5.2005 ήταν αστείο στερείται πειστικότητας. Ο Otchertsov μου έκαμε πολύ φτωχή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Η μαρτυρία του είχε ως προσανατολισμό την εξυπηρέτηση των θέσεων της υπεράσπισης και όχι την αλήθεια. Ο μάρτυρας φάνηκε επιπόλαιος αλλά και αδέξιος. Εάν άμεσα είχε καταστήσει τούτο σαφές δεν θα υπήρχε λόγος να αποσύρει την απάντηση του γραπτώς στις 8.6.2005 (Τεκμήριο 23) χωρίς καν να επικαλεστεί πως δεν επρόκειτο για πραγματικά σοβαρή απάντηση. Σημειώνεται πως η απόσυρση αφορά την απάντηση του Otchertsov στο να αγοράσει όλο το 12% και είναι διαφορετική από τις αποσύρσεις των άλλων μετόχων (Τεκμήριο 22) που αφορούσαν την άσκηση των προτιμησιακών τους δικαιωμάτων αναφορικά με το 12%. Άλλωστε έχει ημερομηνία 8.6.2005 και προηγείται της άσκησης των προτιμησιακών δικαιωμάτων από τον Otchertsov που έγινε στις 17.6.2005 (βλ. Τεκμήριο 9). Παραδέχθηκε πως όταν ερωτήθηκε σχετικά κατά τις Ελβετικές διαδικασίες δεν είχε προβάλει την θέση πως η απάντηση του να αγοράσει ο ίδιος το 12% ήταν υπό τύπο αστείου. Στις 24.6.2005 ο Urs παρέλαβε με τηλεομοιότυπο (Τεκμήριο 17) επιστολή του Makarov ημερομηνίας 21.6.2005 όπου ο τελευταίος επικαλούμενος παραβιάσεις του καταστατικού της Itera ζητούσε από τον Urs να αναστείλει τη διαδικασία πώλησης του 12%. Την 28.6.2005 η Larissa απέστειλε στον Urs δηλώσεις 8 Ρώσων μετόχων (ως δέσμη Τεκμήριο 20) με τις οποίες ο καθένας δήλωνε ότι δεν είχε πρόθεση να αγοράσει οποιεσδήποτε από τις προσφερόμενες μετοχές. Την ίδια ημέρα παραλήφθησαν από την Galina δηλώσεις απόσυρσης από 4 Αμερικανούς μετόχους (ως δέσμη Τεκμήριο 22). Παρατηρείται πως όλες οι δηλώσεις έχουν την ίδια μορφή στο βαθμό που να προκύπτει με βεβαιότητα πως η δημιουργία όλων είχε κοινή προέλευση. Στο στάδιο τούτο, αναφέρει ο Urs, η Galina αποφάσισε να πωλήσει όλες της τις μετοχές σε τρίτο. Για να κάνει κάτι τέτοιο έπρεπε να προσφέρει και τις υπόλοιπες μετοχές της (2,5714%) προς τους άλλους μετόχους. Γι' αυτές ζήτησε την, κατά τον Urs, περισσότερο ρεαλιστική αξία των $ 40 εκατ. (Τεκμήριο 24). Αναφέρει η Galina πως κατόπιν τούτου δέχθηκε πολλά τηλεφωνήματα από διάφορους μετόχους και προσωπικούς της φίλους που της μετέφεραν το μήνυμα ότι δεν είχε επιλογή παρά να πωλήσει στον Makarov στην τιμή που ο τελευταίος θα καθόριζε. Σε συνάντηση που είχε με την Larissa τέλος Ιουνίου του 2005 στη Μόσχα η τελευταία την πληροφόρησε πως ο Makarov δεν ήταν πλέον διατεθειμένος να προσφέρει πέραν των $ 10 εκατ. για το 12%. Αναφορικά με τη συνάντηση αυτή είναι η θέση του Otchertsov πως εκεί προτάθηκε η πώληση του 12% για $ 20 εκατ. Ο Urs επέμενε στα $ 44,8 εκατ. απειλώντας να σύρει τους μετόχους στα δικαστήρια ή και να πουλήσει σε τρίτα πρόσωπα. Αρνείται ότι ο ίδιος ή η Larissa απείλησαν ποτέ τη Galina ή τον Urs. Η αναφορά στην Υπεράσπιση (παράγρ. 7) πως η αγορά του 12% απορρίφθηκε γιατί η Galina ζήτησε $ 84.8 εκατ. απέχει από την πραγματικότητα (βλ. επίσης παράγρ. 6(δ) της Υπεράσπισης). Είναι η θέση του Urs πως αρχές Ιουλίου ο κ. Α. Νεοκλέους προφορικά του ξεκαθάρισε ότι οι Διοικητικοί Σύμβουλοι της Itera θα αρνούνταν να εγγράψουν τις μετοχές σε οποιοδήποτε πρόσωπο θα επιθυμούσε να αγοράσει από την Galina. Σε σχετική επιστολή του ημερομηνίας 27.7.2005 (Τεκμήριο 27) ο δικηγόρος δεν εξέφραζε παρά την, σύμφωνα με το καταστατικό της εταιρείας, διαδικασία και η Montrago αρνήθηκε να κυκλοφορήσει την ειδοποίηση της Galina εκτός και αν η τελευταία απέσυρνε τις προηγούμενες ειδοποιήσεις της (Τεκμήριο 28). Την 12.7.2005 ο Otchertsov με τηλεμήνυμα (Τεκμήριο 29) διαβίβασε πρόταση στον Urs, ισχυριζόμενος ότι εκπροσωπούσε μερίδα μετόχων, για αγορά του 12% για $ 20 εκατ. ή του 14,5714% για $ 30 εκατ. Ότι αναμφίβολα αποδεικνύεται είναι η γνώση πως το 12% αφορούσε συμφέροντα άλλου ο οποίος έπρεπε να λάβει αποζημίωση μικρότερη από την πραγματική αξία των μετοχών που κατείχε. Αναφορικά με την προσφορά του, Τεκμήριο 29, υποστηρίζει πως επρόκειτο για δική του μαζί με τέσσερις άλλους μετόχους επιχειρηματική προσφορά εντελώς άσχετη με τον Makarov. Η διαφοροποίηση του ποσού θα μπορούσε, ανάφερε, να δικαιολογηθεί από εμπορικής άποψης γιατί η αγορά ψηλότερου ποσοστού «μπορεί να θεωρηθεί ως υψηλότερης αξίας η οποία δεν αυξάνεται αναλογικά». Όταν ρωτήθηκε πώς το επιπλέον 2,5714% έδιδε οιονδήποτε έλεγχο είπε πως η αναφορά του ήταν γενική και πως η διαφοροποίηση ήταν «bonus» για την Galina. Η Galina διαπιστώνει στην πρόταση του Otchertsov προσπάθεια να την δωροδοκήσει. Αυτή είναι και η εκτίμηση του Urs. Τούτο, όμως, δεν είναι κατανοητό. $ 10 εκατ. για το 2,5714% είναι ασφαλώς πολύ περισσότερα από τα $ 20 εκατ. για το 12% αλλά και πάλι ανεπαρκές ποσό όπως η Galina παρουσιάζει την υπόθεση της. Φαίνεται πως όταν η Galina ή και ο Urs απέτυχαν να πείσουν τον δικαιούχο να αποδεχτεί τις τιμές που έθετε ο Makarov ή δεν προσπαθούσαν πειστικά και η Galina δεν αποδεχόταν να τον «προδώσει» πουλώντας τις μετοχές του, χωρίς τη συναίνεσή του, στην τιμή που έθετε ο Makarov, κατέστηκε η ίδια προσωπικά εχθρός στα μάτια του Makarov και τα προσωπικά της συμφέροντα στην Itera στόχος του τελευταίου. Εχθρός του Makarov ήταν πλέον και ο Urs. Η εμπλοκή του στο πλευρό της Galina συγκρουόταν, κατά τον Makarov, με τα καλώς νοούμενα συμφέροντα της Itera (βλ. επιστολή Makarov προς τον Urs ημερ. 28.7.2005 - Τεκμήριο 30). Στην έκτακτη γενική συνέλευση της Itera της 28.8.2005 ο Urs παύθηκε από σύμβουλος (director) της εταιρείας με άμεση ισχύ (βλ. Τεκμήριο 33).
(3)Οι διαδικασίες στην Ελβετία Κατά την ακρόαση έγιναν αναφορές σε κάποια ποινική διαδικασία στην Ελβετία και τελικά παρουσιάστηκαν τα Τεκμήρια 111 και 112 τα οποία ως τεκμήρια προς αναγνώριση είχαν χρησιμοποιηθεί κατά την παρουσία των μαρτύρων στο εδώλιο. Η διαδικασία στην Ελβετία αφορούσε τη δεύτερη δόση του μερίσματος του ποσοστού της Galina από την Itera. Κατηγορήθηκε ο Urs πως ως πρόεδρος της οικονομικής επιτροπής της Itera ενήργησε χωρίς επίσημη συγκατάθεση ώστε να πληρωθεί η Galina τη δεύτερη δόση του μερίσματος της για το 2,5714% και ότι ως σύμβουλος θυγατρικής εταιρείας μεταβίβασε στην Galina ακίνητη περιουσία στο St. Gallen για την οποία φέρεται να δόθηκε ως αντάλλαγμα η εκχώρηση της δεύτερης δόσης του μερίσματος για το 12%. Η Galina είχε κατηγορηθεί για συναυτουργία. Οι ενέργειες για τις οποίες ο Urs κατηγορήθηκε αφορούσαν σε σχέση με το δεύτερο μέρισμα του 2,5714% από 30.5.2005, δηλαδή μετά τη συνέλευση της 28.5.2005. Η δεύτερη δόση του μερίσματος για το 2,5714% καταβλήθηκε στην Galina την 3.6.2005. Μετά που στις 26.8.2005 ο Urs παύθηκε από διευθυντής της Itera, ενήργησε σε σχέση με τη δεύτερη δόση του μερίσματος για το 12% μέσω θυγατρικής εταιρείας από τον Σεπτέμβριο του 2005 και η σχετική ακίνητη περιουσία μεταβιβάστηκε στην Galina τον Ιούνιο του 2006. Την 19.6.2009 ο Urs κρίθηκε ένοχος για απόπειρα καταπίεσης της Itera με τους πιο πάνω τρόπους και η Galina ως συναυτουργός-υποκινητής.
(4)Η πρωτοβουλία για την πώληση του 12% στον Makarov Την 6.3.2008 κατά τη διαδικασία στην Ελβετία ο Urs ανακρίθηκε από Ειρηνοδίκη-Εξεταστή και είχε αναφέρει (σελ. 9-10 των πρακτικών της ανάκρισης, μέρος του Τεκμηρίου 90) πως ο Makarov ήταν βαριά εξαρτημένος από τα ναρκωτικά και συνδέει την κατάσταση αυτή και την εκ μέρους του Makarov κακοδιαχείριση της Itera με την πτώση των εισοδημάτων της εταιρείας μετά το 2001. Ο δικαιούχος, πρόσθεσε, δεν ήθελε να σχετίζεται πλέον με την Itera και εξ υπ' αρχής πρόσφερε τις μετοχές του στον Makarov σε πολύ χαμηλή τιμή. Την 7.8.2006, κατά την ίδια διαδικασία, η Galina ανακρίθηκε από Ειρηνοδίκη-Εξεταστή. Είχε αναφέρει (σελ. 3 των πρακτικών της ανάκρισης, μέρος του Τεκμηρίου 89) πως την άνοιξη του 2005 ο Makarov είχε προβλήματα εξάρτησης στα ναρκωτικά, κατάσταση από την οποία η διεύθυνση της Itera υπόφερε. Ο δικαιούχος φοβούμενος ότι η Itera θα είχε απώλειες ήθελε να πωλήσει το ποσοστό του και πρόσφερε τις μετοχές του στο Makarov. Η πιο πάνω θέση, πως το έναυσμα για την πώληση του 12% προήλθε από τον δικαιούχο, δεν υιοθετήθηκε από την Galina στη μαρτυρία της. Επικαλέστηκε πως η Ελβετική Αστυνομία την επισκέφθηκε στο σπίτι της η ώρα 8:00 το πρωί, ουσιαστικά προβάλλοντας πως υπήρξε μια άβολη κατάσταση που οδήγησε στην πιο πάνω ανακριβή αναφορά. Δεν είναι απαραίτητο να εμπλακώ στο κατά πόσον οι τότε δηλώσεις του Urs και της Galina συνιστούν εξ ακοής μαρτυρία για το γεγονός στην οποία θα μπορούσα να βασιστώ ή απλά ασυνεπή προηγούμενη δήλωση. Η κατάληξή μου δεν θα διαφοροποιείτο στο σημείο, αφού δεν αποδέχομαι πως η Galina δέχθηκε οιεσδήποτε πιέσεις μέχρι την κατάληξη για πώληση του 12% στα $ 40 εκατ. Δεν αποδέχομαι την δικαιολογία της Galina. Η αναφορά στον Ειρηνοδίκη-Εξεταστή δεν μπορεί να ήταν το αποτέλεσμα οποιασδήποτε σύγχυσης ή ασυνεννοησίας. Ήταν συγκεκριμένη και είχε προβάλει μια τεκμηριωμένη θέση. Η ουσία της υποθέσεως είναι πως, παρά το ότι το ζήτημα του 12% πρωτοεγέρθηκε από το δικαιούχο, στην εξέλιξη ο Makarov επέμενε στην απόκτηση του με τους δικούς του όρους. Η σχετική μαρτυρία είναι αναντίλεκτη και όχι μόνο. Βρίσκει ενίσχυση σε αδιάσειστα στοιχεία. Φαίνεται πως η όποια πρωτοβουλία του δικαιούχου να βόλεψε τον Makarov και τα σχέδια του ώστε να μην αποδέχεται στη συνέχεια την ανατροπή τους και εκμεταλλευόμενος τις περιστάσεις επεδίωξε την απόκτηση του 12% με την καταβολή όσο το δυνατόν μικρότερου ανταλλάγματος. Η θέση του Urs πως οι μέτοχοι είχαν δεσμευθεί να αγοράσουν το 12% στην τιμή των $ 44,8 εκατ. και η πρόθεση του ή η εξέταση της προοπτικής να ενάξει τους μετόχους για να εξαναγκάσει την υλοποίηση της δέσμευσης τους δεν καταδεικνύει πως ήταν η πλευρά της Galina που επιζητούσε την πώληση του μεριδίου στη συγκεκριμένη τιμή. Όπως είχαν εξελιχθεί οι περιστάσεις ο Urs προσπαθούσε να περισώσει ότι μπορούσε για λογαριασμό του δικαιούχου. Φαινόταν πως τα πράγματα οδηγούνταν προς το χειρότερο για τον δικαιούχο αλλά και την Galina και πως ο Makarov μεθόδευε την απόκτηση του 12% σε χαμηλότερη τιμή απειλώντας την Galina με συρρίκνωση του ποσοστού της. O Μakarov είχε αποσύρει την προσφορά των $ 40 εκατ. αλλά σε καμιά περίπτωση δεν εγκατέλειψε την επίμονη θέση του για απόκτηση του 12%.
(5)Πιέσεις για πώληση σε συγκεκριμένη τιμή Κατά την ανάκρισή της την 7.8.2006 η Galina είχε αναφέρει πως ο δικαιούχος είχε προσφέρει τις μετοχές του στον Makarov ο οποίος κατόρθωσε να ρίξει κάτω την τιμή για το 12% σε $ 40 εκατ. και πως παρά ταύτα ο δικαιούχος αποδέχθηκε τελικά να πωλήσει. Ο Urs ανακρινόμενος την 6.3.08 είχε αναφέρει πως ο δικαιούχος είχε αρχικά θέσει ως κατώτατο όριο τα $ 60 εκατ. αλλά μετά από συζητήσεις μεταξύ τους κατέληξαν στα $ 40 εκατ. Οι δικηγόροι των Εναγομένων έδωσαν ιδιαίτερη βαρύτητα κατά την αγόρευσή τους σε απάντηση που είχε δώσει ο Urs στα πλαίσια της προαναφερθείσας ανάκρισης όπου είχε αναφέρει πως μέχρι περίπου τον Ιούλιο του 2005 ο δικαιούχος διεξήγαγε όλες τις διαπραγματεύσεις με τον Makarov ή το δικηγόρο του άμεσα και μόνο σποραδικά και όχι πλήρως πληροφορούσε την Galina. Θα πρέπει να διευκρινιστεί πως η πιο πάνω απάντηση του Urs δόθηκε σε ερώτηση σχετικά με το ζήτημα της καταβολής της δεύτερης δόσης του μερίσματος για το 12% που η ανάκριση αφορούσε. Δεν αντιλέγω όμως ότι από το σύνολο των λεχθέντων κατά τις ανακρίσεις του Urs και της Galina στην Ελβετία, φαίνεται πως οι όποιες πιέσεις αν ασκήθηκαν, θεμιτές στα πλαίσια της διεξαγωγής επιχείρησης ή αθέμιτες, θα πρέπει μέχρι του σημείου της κατάληξης στα $ 40 εκατ. να ασκήθηκαν κατευθείαν προς τον δικαιούχο. Αποδέχομαι τις θέσεις του Urs και της Galina για τις πιέσεις τις οποίες δέχθηκαν από μέρους αντιπροσώπων του Makarov για να ενδώσουν στην πώληση του 12% στις τιμές που κατά εποχή στη συνέχεια καθορίζονταν. Έχω πειστεί πως υπήρξε πίεση προς την Galina στους χρόνους που ακολούθησαν την μη υλοποίηση της αρχικής συμφωνίας για πώληση του 12%. Δεν εναποθέτω το εύρημά μου στον λόγο τους και μόνο, αλλά κυρίως στα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που ακολούθησαν και που συνηγορούν υπέρ της θέσης τους. Τα γεγονότα που αφορούν μεταγενέστερες προτάσεις που δεν έγιναν αποδεχτές από την Galina και στο γεγονός της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Itera ζήτημα που βρίσκω, όπως πιο κάτω εξηγώ, άρρηκτα συνδεδεμένο με την αποτυχία του Makarov να αποκτήσει το 12% στην τιμή που ήθελε. Εξάγεται κατά τρόπο πειστικό από τη μαρτυρία και τις περιστάσεις της υπόθεσης πως οι πιέσεις προέρχονταν και διαβιβάζονταν κατ' εντολή του Makarov ο οποίος, όπως είναι παραδεκτό από τον Urs και την Galina, ουδέποτε ενήργησε αυτοπροσώπως και κατευθείαν προς αυτούς. Ήταν δικαίωμα της υπεράσπισης, δεν μπορεί όμως παρά να σημειωθεί πως δεν προσφέρθηκε μαρτυρία που να υποστηρίζει πως δεν επεσυνέβησαν τα όσα συναφή ο Urs και η Galina υποστήριξαν. Ούτε ο Makarov αλλά ούτε και η Larissa κλήθηκαν ως μάρτυρες υπεράσπισης, σε μια υπόθεση που τα έξοδα των μαρτύρων πρέπει να ήταν αμελητέα σε σύγκριση με τα επίδικα ποσά (βλ. Κυριάκος Σοφοκλέους ν. Γιώτας Κυριάκου, Έφ. Αρ. 7/2008 ημ. 18.5.2010 σελ. 17-19).
(6)Η απόφαση για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera Είναι κοινό έδαφος πως η αύξηση του κεφαλαίου της Itera εγκρίθηκε κατά την έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων της που πραγματοποιήθηκε την 27.11.2005. Προκύπτει από τα πρακτικά (Τεκμήριο 34) πως όλοι οι μέτοχοι πλην της Galina, που εκπροσωπούσε κάποιος Tom Keane δικηγόρος, ψήφισαν υπέρ της αύξησης. Σημειώνεται στα πρακτικά πως λόγω ασθενείας του Makarov της συνέλευσης προέδρευσε ο Otchertsov, ο οποίος: «..explained briefly that the Company was working towards a development programme to further its existing adopted strategy to exploit several gas and oil fields acquired by the Company and to fulfil the requirements of licence agreements concluded in this respect. The Chairman went on to say that the capitalisation of the Company in terms of the proposed resolutions would greatly enhance the Company's financial ability to execute the development programme and its capacity to raise third party debt finance as may be required for this purpose. The Chairman noted that in the absence of additional financial resources to meet the Company's liabilities the license agreements may be cancelled which would result in serious adverse consequences for the Company.» Σημειώνεται περαιτέρω, πως η συνέλευση ήταν στη συνέχεια ανοικτή για συζήτηση. Ακολούθησε, την 8.12.2005 επιστολή της Larissa προς τον Urs (Τεκμήριο 35) στην οποία επισυναπτόταν σχέδιο συμφωνίας για αγορά του 12% από την Sweet Water για το ποσό των $35 εκατ. Αναφέρει η Galina πως ακόμα και μετά την απόφαση της έκτακτης γενικής συνέλευσης της 27.11.2005 δεν ήταν βέβαιη ότι η αύξηση θα εφαρμοζόταν από το διοικητικό συμβούλιο. Θα μπορούσε, σκέφτηκε, να ήταν μια ακόμα πράξη άσκησης πίεσης από τον Makarov για να του πωλήσει στην τιμή που αυτός καθόριζε. Η πιο πάνω επιστολή ενδυνάμωσε την πεποίθηση της Galina. Την 16.12.2005 σε συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της Itera αποφασίστηκε η παραχώρηση των δικαιωμάτων απόκτησης των νέων μετοχών. Είναι παραδεκτό πως η Galina προσκλήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 19.12.2005 (Τεκμήριο 39) να συμμετάσχει στην αύξηση αλλά δεν ανταποκρίθηκε θετικά.
(7)Η αναγκαιότητα - σκοπός της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου Είναι η θέση του Urs πως η Itera δεν είχε κατά τον ουσιώδη χρόνο ανάγκη νέων κεφαλαίων. Αναφέρει πως τον Ιούνιο του 2004 η Kayton Corporation N.V. εταιρεία θυγατρική της Itera πώλησε περιουσιακό της στοιχείο για ποσό περίπου $ 602 εκατ. που ήταν διαθέσιμο να χρησιμοποιηθεί εντός του Ομίλου Itera. Αντίγραφο της σχετικής συμφωνίας παρουσιάστηκε (Τεκμήριο 36). Αποκαλύπτεται στο πρόσωπο της συμφωνίας πως την Kayton εκπροσωπούσαν και ενεργούσαν ως αντιπροσώποι της ο Urs και ο Otchertsov. Επομένως, αμφότεροι είχαν προσωπική γνώση. Αναφέρει ο Urs πως παρά το ότι στη συμφωνία καθορίζεται ως τιμή αγοράς το ποσό των $ 386 εκατ. η Itera εισέπραξε περίπου $ 602 εκατ. που περιλάμβανε διάφορα αποπληρούμενα δάνεια από θυγατρικές εταιρείες. Επιπλέον η NGK Itera OOO, επίσης θυγατρική της Itera είχε, την περίοδο των τελευταίων 2-3 χρόνων πριν την αύξηση, διάφορες εκδόσεις ομολόγων από τις οποίες αποκτήθηκε ικανοποιητική ρευστότητα. Στοιχεία που παρουσίασε (Τεκμήριο 37) αφορούν, όπως και ο ίδιος σημειώνει, το
- Ό,τι άλλο αναφέρει ο Urs είναι πως ο Όμιλος ουδέποτε είχε διενεργήσει εργασίες μέσω της Itera (της μητρικής εταιρείας) και από ότι γνωρίζει ούτε μέχρι σήμερα. Παρουσίασε ο Urs τα φερόμενα ως πρακτικά της έκτακτης γενικής συνέλευσης της Itera που πραγματοποιήθηκε στις 26.8.2005 (Τεκμήριο 38). Καταγράφεται πως ο Makarov εξήγησε πως η Itera είτε θα συνέχιζε την ανάπτυξη της είτε θα έπρεπε να περιορίσει τις δραστηριότητες της. Εάν θα συνέχιζε την ανάπτυξη της θα έπρεπε να ληφθούν σημαντικές αποφάσεις για νέα έργα και ανάπτυξη ενεργειακού προγράμματος σε διάφορες χώρες για τα οποία θα χρειαζόταν κεφάλαια δεκάδων ή εκατοντάδων εκατομμυρίων. Μια επιλογή για άντληση κεφαλαίων ήταν η αύξηση του κεφαλαίου της Itera με την έκδοση νέων μετοχών που θα αγόραζαν οι μέτοχοι. Καταγράφεται ακόμα στα πρακτικά πως ο μέτοχος Gennadi Skidanov παρουσίασε επιχειρηματικό σχέδιο (business plan) (μέρος του Τεκμηρίου 38) που είχε ετοιμάσει και που περιείχε λόγους και πιθανά ποσά για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας. Ανέφερε ακόμη στους μετόχους κάποια νέα σχέδια για διάφορες επιχειρήσεις σε διάφορες χώρες που απαιτούσαν σημαντικά επιπρόσθετα κεφάλαια. Αναφέρεται τέλος, πως εγκρίθηκε ψήφισμα όπως η διοίκηση της εταιρείας NGK εξετάσει τις απόψεις και εισηγήσεις και παρουσιάσει το ζήτημα στην επόμενη συνεδρίαση του συμβουλίου της Itera. Σημειώνεται πως εναντίον του ψηφίσματος τάχθηκε κάποια Olga Schnyder. Η Schnyder είναι αδελφή της Galina και την εκπροσωπούσε στη συνεδρίαση της 26.8.
- Τη μαρτυρία της επικαλείται ο Urs ότι τίποτα δεν ειπώθηκε στη συνεδρίαση σε σχέση με την αύξηση κεφαλαίου παρά μόνο πως το θέμα θα συζητείτο στην επόμενη γενική συνέλευση. Το Τεκμήριο 38 περιέπεσε στην κατοχή του Urs τον Σεπτέμβριο του 2005 αφού είχε ζητηθεί από τον γραμματέα της Itera. Ο Urs δεν ασπάζεται την αλήθεια των όσων εκεί μνημονεύονται. Είναι η θέση του πως ό,τι ειπώθηκε στην παρουσία της Schnyder αντανακλάται στα πρακτικά Τεκμήριο 33 όπου σημειώνεται πως η συνεδρίαση άρχισε η ώρα 12 το μεσημέρι και αποπερατώθηκε η ώρα 1 μ.μ. εφόσον δεν υπήρχε άλλη εργασία. Η Schnyder είχε, όπως είχε αναφέρει στην Galina και μετέφερε ο Urs, απομακρυνθεί από την αίθουσα μετά την αποπεράτωση αυτής της συνεδρίασης. Στο Τεκμήριο 38 φαίνεται πως μια δεύτερη συνεδρίαση άρχισε η ώρα 1 μ.μ. στην παρουσία όλων των προσώπων που ήταν παρόντα σύμφωνα με το Τεκμήριο 33 περιλαμβανομένης και της Schnyder. Μάλιστα, όπως προειπώθηκε, η τελευταία φέρεται να καταψήφισε την πρόταση. Σε τηλεμήνυμα του προς τον κ. Α. Νεοκλέους ημερομηνίας 6.9.2005 (Τεκμήριο 77) ο Urs αναφέρεται στο Τεκμήριο 38 και παρατηρεί πως στα πρακτικά αναφέρεται πως κάποια έγγραφα είχαν παρουσιαστεί πριν τη συνεδρίαση κάτι που, όπως τον είχε πληροφορήσει η Schnyder, δεν συνέβηκε και η ίδια δεν είχε πάρει αντίγραφο. Δεν εγείρει ο Urs ζήτημα πως δεν πραγματοποιήθηκε δεύτερη συνεδρίαση ή ότι σε αυτήν δεν ήταν παρούσα η Schnyder. Υποστηρίζει ο Urs πως ότι ειπώθηκε ή παρουσιάστηκε στις έκτακτες γενικές συνελεύσεις της 26.8.2005 και 27.11.2005 αναφορικά με την αναγκαιότητα άντλησης νέων κεφαλαίων ήταν ψέματα και επικαλείται τα πρακτικά γενικών συνελεύσεων της εταιρείας μέχρι και τον Οκτώβριο του 2009 (Τεκμήρια 60-64) υποδεικνύοντας πως σε καμιά συνεδρίαση δεν δόθηκαν πληροφορίες στους μετόχους αναφορικά με την εφαρμογή του business plan ή για οιαδήποτε επένδυση που έγινε με τη χρήση του νέου μετοχικού κεφαλαίου. Μάλιστα οι ελεγμένοι λογαριασμοί της Itera για το έτος 2006 (Τεκμήριο 66) μαρτυρούν ότι τα $ 120 εκατ. χρησιμοποιήθηκαν για να αγοράσει η Itera δύο δάνεια που είχε να λαμβάνει η θυγατρική της Itera International Energy LLC και όχι για οιαδήποτε επένδυση όπως προβλεπόταν στο business plan. Η απουσία ενοποιημένων λογαριασμών του ομίλου, παρά τις σχετικές οχλήσεις της Galina, αφήνουν την τελευταία απληροφόρητη σε σχέση με τα δάνεια και τους οφειλέτες. Η μη παρουσίαση ενοποιημένων λογαριασμών για τα χρόνια 2007 και 2008 που τα δάνεια θα αποπληρώνονταν, καταδεικνύει πως η ύπαρξη τους δεν μπορούσε να αντικατοπτριστεί στους λογαριασμούς. Ούτε γενικές συνελεύσεις έγιναν τα χρόνια αυτά κατά τις οποίες θα έπρεπε να δοθούν εξηγήσεις. Η καταληκτική θέση του Urs είναι πως η Itera τίποτα δεν αγόρασε αφού το ποσό των $ 120 εκατ. ουδέποτε εισέρρευσε στα ταμεία της. Ο Μιχάλης Πολυδωρίδης (Μ.Ε.2) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 86), ορκωτός λογιστής, εξετάζοντας για λογαριασμό της Galina τους λογαριασμούς της Itera διαπιστώνει πως το έτος 2005 η εταιρεία είχε καθαρό κέρδος πριν την επιβολή φόρου $ 197.034.981 και ανάλογη ρευστότητα. Δανειοδότησε με περίπου $ 157 εκατ. θυγατρικές της εταιρείες και κατέβαλε μερίσματα $ 40 εκατ. Το 2006 καταγράφεται διαθέσιμο ποσό $ 120 εκατ. από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου. Επιβεβαιώνει ο λογιστής πως στους λογαριασμούς του 2006 δεν αντικατοπτρίζεται λογιστικά η εφαρμογή οποιουδήποτε προγράμματος επέκτασης αλλά οι διαθέσιμοι πόροι παρουσιάζονται να χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά δύο δανείων που είχαν δοθεί από θυγατρική της εταιρεία. Επρόκειτο για δύο δάνεια προς τις εταιρείες Byton Associates Ltd και First Discovery Holdings Ltd από την Itera International Energy LLC. Οι λογαριασμοί του 2006 που υπογράφηκαν στις 30.12.2008 δεν μνημονεύουν οιαδήποτε πληροφορία σε ότι αφορά αποπληρωμή των δανείων. Ο Otchertsov φαίνεται να παραδέχεται, έστω έμμεσα, την είσπραξη $600 εκατ. από την Itera μέσα του 2004 από την πώληση της ΤΝG και αναφέρει πως 560 από αυτά χρησιμοποιήθηκαν. Η αύξηση του κεφαλαίου της Itera ήταν απαραίτητη γιατί από τον Μάιο μέχρι τον Νοέμβριο του 2005 η Itera συμμετείχε σε μια συναλλαγή για την αγορά δύο πετρελαϊκών εταιρειών για $ 120 εκατ. Φαίνεται να υποστηρίζει πως τέλος του 2005 που αποφασίστηκε η αγορά, και με δεδομένο πως η αύξηση δεν είχε ακόμα αποφασιστεί λήφθηκε ένα βραχυπρόθεσμο δάνειο και η αγορά ολοκληρώθηκε. Παρουσίασε φωτοαντίγραφο προκαταρκτικής συμφωνίας ημερομηνίας 26.8.2005 και συμφωνίας ημερομηνίας 18.11.2005 για την αγορά (Τεκμήρια 106 και 110 αντίστοιχα) που παρουσιάζουν ως αγοραστή την Itera Holdings Ltd. Αναφέρει ο Otchertsov πως το δάνειο συνάφθηκε την 17.11.2005 από την τράπεζα ATB Bank μέσω της θυγατρικής Itera International Energy LLC και αφορούσε ποσό μέχρι $150 εκατ. Όταν πραγματοποιήθηκε η αύξηση του κεφαλαίου το ποσό επιστράφηκε στη θυγατρική για να εξοφληθεί το δάνειο. Εάν τα πιο πάνω ανταποκρίνονταν στην αλήθεια και η επικείμενη δραστηριότητα της Itera ήταν τόσο σαφής και συγκεκριμένη θα αναμενόταν να υπήρχε ανάλογη ενημέρωση των μετόχων στη συνέλευση της 26.8.2005 και της 27.11.
- Η 26.8.2005 ήταν η ημερομηνία της προκαταρκτικής συμφωνίας (Τεκμήριο 106) ενώ η τελική συμφωνία (Τεκμήριο 110) φέρεται να υπογράφηκε εννέα μόλις μέρες πριν τη συνέλευση της 27.11.
- Αντί τούτου η ενημέρωση που έγινε την 27.11.2005 από τον ίδιο τον Otchertsov, που υπενθυμίζω προέδρευσε της συνέλευσης, ήταν γενική και αφορούσε την εκμετάλλευση υφιστάμενης περιουσίας της Itera, έγινε δε αναφορά και σε άδειες που είχε η Itera και που θα έχανε αν δεν προχωρούσε στην υλοποίηση κάποιων έργων. Περαιτέρω δεν φαίνεται τέτοιο βραχυπρόθεσμο δάνειο να παρουσιάζεται στους λογαριασμούς της Itera. Είμαι πεπεισμένος πως το σενάριο που προβλήθηκε από τον Otchertsov δεν σχετίζεται με την αύξηση του κεφαλαίου της Itera. Είναι η κατάληξη μου πως η αύξηση του κεφαλαίου της Itera δεν σχετίζεται με καμιά επιχειρηματική δραστηριότητα ή επένδυση της και ότι η αύξηση επινοήθηκε και πραγματοποιήθηκε με σκοπό τη συρρίκνωση του μετοχικού ποσοστού της Galina. Δεν είναι επιβεβλημένο για το Δικαστήριο καθήκον να εξεύρει εις τι αφορούσαν οι συναλλαγές στις οποίες αναφέρθηκε ο Otchertsov. Ενδεχόμενα να πρόκειται για πραγματικές συναλλαγές που εκ των υστέρων κρίθηκαν ότι θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν και να δικαιολογήσουν την αύξηση του κεφαλαίου της Itera. Δεν αποκλείεται, όμως, κάποια έγγραφα να ετοιμάστηκαν αποκλειστικά για σκοπούς προώθησης των θέσεων των Εναγομένων στην παρούσα αγωγή. Αξίζει να σημειωθεί πως οι συμφωνίες δεν αφορούν την Εναγομένη 1 αλλά την Itera Holdings Ltd κάτι που συνηγορεί υπέρ της θέσης του Urs ότι ο Όμιλος ουδέποτε είχε διενεργήσει εργασίες μέσω της Εναγόμενης 1.
(8)Ο καθορισμός της τιμής των $20 Καμιά εξήγηση δεν προσφέρθηκε για την απόφαση οι νέες μετοχές να διατεθούν προς $20 η κάθε μια. Ο Otchertsov υποστήριξε πως το ποσό ήταν τυχαίο. Ερωτηθείς γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε η πραγματική αξία της μετοχής είπε πως κανείς δεν γνώριζε την αξία αυτή, όταν δε του υποδείχθηκε πως την 31.1.2006 ο ίδιος πώλησε στην Sweet Water στην τιμή των $280 την μετοχή (30.000 μετοχές για $8,4 εκατ.) απάντησε πως έτσι είχε συμφωνήσει. Δεν έχουν παρουσιαστεί τα πρακτικά της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της Itera της 16.12.2005 ώστε να διαφανεί τι ετέθηκε υπόψη των συμβούλων που έλαβαν την απόφαση να καθορίσουν την τιμή στα $20. Ο Otchertsov ανάφερε πως δεν είχαν ενώπιον τους ούτε ενοποιημένους λογαριασμούς του Ομίλου ούτε ελεγμένους λογαριασμούς της Itera. Η καθορισθείσα τιμή των $20 δεν αντιπροσώπευε κάτι το συγκεκριμένο. Το ζητούμενο ήταν να υπάρξει δραματική αύξηση του ονομαστικού κεφαλαίου έτσι που η συρρίκνωση του ποσοστού της Galina να ήταν ανάλογα μεγάλη. Ως εκ τούτου η τιμή για κάθε μετοχή έπρεπε να είναι μικρή. Εάν επιλεγόταν τιμή παραπλήσια της πραγματικής για να επιτευχθεί ουσιαστική συρρίκνωση της Galina θα έπρεπε να εισρεύσουν πολλαπλάσια κεφάλαια και αν κάτι τέτοιο συνέβαινε το ποσοστό της Galina θα συρρικνωνόταν χωρίς όμως να υποστεί μεγάλη οικονομική ζημιά.
(9)H συνεισφορά των μετόχων για τη συμμετοχή τους στην αύξηση Επισημαίνει ο Urs πως παρά το ότι η επίσημη αύξηση του κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε και οι μέτοχοι απέκτησαν τις νέες μετοχές στις 7.2.2006, κάποιοι από τους μετόχους χρηματοδοτήθηκαν σε μεταγενέστερο χρόνο, τον Απρίλιο του 2006 και συνεπώς έγινε σε αυτούς παραχώρηση μετοχών προτού πληρώσουν. Σημειώνει πως η Itera δεν έχει αποδείξει την είσπραξη οιουδήποτε ποσού από τους μετόχους. Τα έγγραφα που οι Εναγόμενοι παρουσίασαν στη διαδικασία του προσωρινού διατάγματος (Τεκμήριο 45) δείχνουν πως στις 6.2.2006 δέκα μέτοχοι μετέφεραν διαφορετικά ποσά ο καθένας που συμποσούνται σε $25.205.720 από την Ρωσική τράπεζα Novikombank στην Γερμανική τράπεζα Ost-West Handlesbank AG. Άλλα έγγραφα της Federal Bank of the Middle East όπου η Itera είχε τους λογαριασμούς της, δείχνουν συνολικές μεταβιβάσεις $15.508.600 από άλλους έξι μετόχους. Περαιτέρω έγγραφα δείχνουν πως στις 22.2.2006 τέσσερις άλλοι μέτοχοι μετέφεραν από την τράπεζα Novikοmbank στην τράπεζα Ost-West Handlesbank AG ποσά που συμποσούνται σε $45 εκατ. Ο Μ. Πολυδωρίδης, μελέτησε για λογαριασμό της Galina τους ελεγμένους λογαριασμούς της Itera για την περίοδο από 10.8.2004 μέχρι τέλος του 2005 και για το έτος 2006 (Τεκμήρια 65 και 66) και παρατηρεί πως οι αναφερόμενες τραπεζικές χρεώσεις που αφορούν τις μετακινήσεις των πιο πάνω ποσών είναι πολύ μικρές, σε βαθμό που η εντύπωση που αποκομίζει είναι πως οι διάφορες μεταφορές χρημάτων ήταν απλά λογιστικές καταχωρήσεις στα βιβλία της Itera χωρίς οποιαδήποτε ποσά πραγματικά να αλλάξουν χέρια. Το σύνολο των ποσών παρουσιάζεται να είναι $85.714.320 και υπολείπεται ποσό $34.285.680 που αντιπροσωπεύει τα ποσά που έπρεπε να είχαν καταβάλει τρεις άλλοι μέτοχοι μεταξύ των οποίων και η Sweet Water για τους οποίους δεν παρουσιάστηκε κανένα στοιχείο πληρωμής. Είναι η θέση του Urs πως σύμφωνα με τα στοιχεία μπορεί να υποστηριχθεί πως το μέγιστο ποσό ήταν $45 εκατ. που κυκλοφόρησε ώστε να φανεί πως πληρώθηκαν σχεδόν $86 εκατ. Ο Otchertsov μαρτύρησε πως έχει ελέγξει και μπορεί να διαβεβαιώσει ότι η Itera εισέπραξε τα $120 εκατ. από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου επικαλούμενος και το Τεκμήριο
- Η Yulia Poroykova (M.Y.1) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 94 και 95) εργάζεται στο λογιστικό τμήμα της Itera, στο τμήμα τήρησης λογιστικών βιβλίων. Επιβεβαίωσε πως μέσα στο Φεβρουάριο του 2006 η Itera έλαβε από τους μετόχους της το συνολικό ποσό των $120 εκατ. που αντιπροσώπευε τη συνεισφορά τους στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας. Αναφέρθηκε η μάρτυρας σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες αναφέρθηκε και ο Urs που φαίνονται στο αποκαλυφθέν Τεκμήριο 45 και σε επιπλέον τέσσερις περιπτώσεις που αφορούν την περίοδο 21-27.2.2006 για συνολικό ποσό $34.285.
- Παρουσίασε η μάρτυρας 24 φωτοτυπημένα έγγραφα (πιστωτικές σημειώσεις) της Federal Bank of The Middle East, τιτλοφορούμενα ως Πιστωτικές Σημειώσεις, όλα ημερομηνίας 13.9.
- Ανάφερε πως αυτά ζητήθηκαν από την τράπεζα για σκοπούς της αγωγής και πως τα σύγκρινε με τα πρωτότυπα. Στη συνέχεια είπε πως τα σύγκρινε με τις καταστάσεις της τράπεζας που λάμβαναν τότε κάθε μήνα, όμως δεν παρουσίασε τέτοιες στο Δικαστήριο. Ούτε παρουσίασε η υπεράσπιση μαρτυρία από την ίδια την τράπεζα στην Κύπρο όπου η Itera διατηρεί τους λογαριασμούς της για να επιβεβαιώσει την εκδοχή της, που είχε τόσο έντονα αμφισβητηθεί. Παρουσίασε ο Urs τρεις πανομοιότυπες συμφωνίες δανείου όλες ημερομηνίας 13.1.2006 (Τεκμήρια 50-52) με τις οποίες η Sweet Water δανείζει τρεις μετόχους της Itera τα ακριβή ποσά τα οποία φέρονται να πλήρωσαν για να συμμετάσχουν στην αύξηση του κεφαλαίου της εταιρείας, ρητά δε στον όρο 2.2 των συμφωνιών καταγράφεται πως ο σκοπός του δανείου ήταν η απόκτηση των μετοχών στην Itera. Στον όρο 8.2 σημειώνεται πως σε περίπτωση μη αποπληρωμής του δανείου εντός της προβλεπόμενης περιόδου ο οφειλέτης μέτοχος θα μεταβίβαζε τις αποκτηθείσες μετοχές στην Sweet Water. Περαιτέρω προβλεπόταν στον όρο 2.3 πως, νοουμένου ότι τηρούνταν κάποιες προϋποθέσεις, καμιά άλλη περιουσία του οφειλέτη μετόχου θα υπόκειτο σε διαδικασία εκτέλεσης προς είσπραξη του δανείου. Παρουσίασε ακόμα ο Urs πέντε πανομοιότυπες συμφωνίες αγοράς μετοχών τέσσερις ημερομηνίας 23.3.2006 και μία ημερομηνίας 22.3.2006 (Τεκμήρια 53-57). Οι τρεις αφορούν τα πρόσωπα για τα οποία παρουσιάστηκαν οι συμφωνίες δανείου. Οι υπόλοιπες δύο αφορούν δύο άλλους μετόχους. Καθίσταται πρόδηλο από το προοίμιο των συμφωνιών και τον όρο 2.1 (α) πως για ολόκληρο το ποσό που ο συγκεκριμένος μέτοχος είχε πληρώσει για να συμμετάσχει στην αύξηση του κεφαλαίου της Itera είχε δανειοδοτηθεί από την Sweet Water. Υπάρχει μια περαιτέρω προέκταση. Προκύπτει, και τούτο αφορά και τις πέντε συμφωνίες αγοράς μετοχών, πως οι μετοχές που πωλούνταν από τον κάθε μέτοχο στην Sweet Water διαχωρίζονταν σε «Option Shares» και «Shares» (όρος 2.1 (α) και (b)), η δε τιμή πώλησης ήταν διαφορετική. Σύμφωνα με το προοίμιο της κάθε συμφωνίας επειδή η Sweet Water είχε δανειοδοτήσει τον μέτοχο για την αγορά των μετοχών που του προσφέρθηκαν ως αποτέλεσμα της αύξησης του κεφαλαίου της Itera, ο τελευταίος ως μέρος του ανταλλάγματος έδωσε προς την Sweet Water δικαίωμα αγοράς μέρους των μετοχών αυτών που ονομάστηκαν «Option Shares» στην τιμή αγοράς τους, δηλαδή των $
- Η περίπτωση της μετόχου Raissa M. Frenkel χρησιμοποιείται από τον Urs για να καταδείξει την αλληλουχία των συναλλαγών. Θα αναλύσω την περίπτωση της για να καταδειχθεί η σημασία του διαχωρισμού, έχοντας υπόψη πως στην πραγματικότητα επρόκειτο για μετοχές του ιδίου είδους. Η μέτοχος αυτή φέρεται να πλήρωσε στις 8.2.2006 μέσω της Federal Bank of the Middle East $ 3.005.720 για τη συμμετοχή της στην αύξηση του κεφαλαίου της Itera (Τεκμήριο 45). Είχε δανειστεί ολόκληρο το πιο πάνω ποσό από την Sweet Water δυνάμει συμφωνίας δανείου ημερομηνίας 13.1.2006 (Τεκμήριο 50). Με την αύξηση του κεφαλαίου της Itera της προσφέρθηκαν και αγόρασε με το ποσό του δανείου 150.286 μετοχές. Σύμφωνα με πιστοποιητικό του Εφόρου Εταιρειών ημερομηνίας 15.12.2004 (Τεκμήριο 3) αυτή κατείχε 77.143 μετοχές, κατά τον χρόνο όμως της αύξησης πρέπει να κατείχε 75.
- Με συμφωνία πώλησης ημερομηνίας 23.3.2006 (Τεκμήριο 54) πώλησε προς την Sweet Water 90.000 μετοχές για το συνολικό ποσό των $ 23.839.
- Από αυτές οι 14.857 μετοχές «Option Shares» πωλήθηκαν προς $ 20 έκαστη. Οι υπόλοιπες 75.143 πωλήθηκαν προς $ 313,27 έκαστη, δηλαδή πέραν από 15 φορές ψηλότερη τιμή. Πρέπει να επισημανθεί πως η τιμή των $ 313,27 αφορά αξία που προσδόθηκε στη μετοχή της Itera μετά την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, δηλαδή όταν ο αριθμός των μετοχών της είχε τριπλασιαστεί (από τρία εκατ. μετοχές σε εννέα) ενώ στην πραγματική της αξία προστέθηκαν μόνο $ 120 εκατ. και τούτο νοουμένου ότι το κεφάλαιο πράγματι εισέρρευσε στους λογαριασμούς της Itera. Τις πιο πάνω συμφωνίες δανεισμού και πώλησης μετοχών εξασφάλισε η Galina μέσω διαδικασίας αποκάλυψης εναντίον των αναφερομένων στα έγγραφα μετόχων που κατοικούν στο Jacksonsville της Φλώριδας των Ηνωμένων Πολιτειών σε εκεί δικαστικές διαδικασίες. Εξασφάλισε ακόμα μέσω της ίδιας διαδικασίας ένα τηλεμήνυμα κάποιου Steve Koegler προς την Larissa και με κοινοποίηση προς τους Αμερικανούς μετόχους της Itera (Τεκμήριο 58). O Koegler είναι Αμερικανός δικηγόρος και νομικός σύμβουλος της Itera. Είναι επίσης ο ίδιος μέτοχος της Itera. Στο τηλεμήνυμα του επισυνάπτει μνημόνιο του προς άλλο δικηγόρο για φορολογικά ζητήματα σχετικά με τις πωλήσεις των νέων μετοχών της Itera. Αναφέρεται στο μνημόνιο πως η Sweet Water ιδρύθηκε ως προσωπική μητρική και επενδυτική εταιρεία του Makarov, πως οι Αμερικανοί μέτοχοι επιθυμούσαν να συμμετάσχουν στην αύξηση του κεφαλαίου της Itera αλλά δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα και επιβεβαιώνονται οι δανεισμοί τους από την Sweet Water και οι μεταγενέστερες προτάσεις της Sweet Water για να αγοράσει μέρος των μετοχών τους. Αναφέρεται στο τηλεμήνυμα πως: «We are fully aware that Mr. Makarov has not made a final decision regarding the pricing of the shares to be purchased from the US Shareholders». Φαίνεται να αναγνωρίζεται πως τελική απόφαση για τη τιμή θα λαμβάνετο από τον Μakarov. Περαιτέρω είναι αξιοσημείωτη η αναφορά στο τηλεμήνυμα πως η τιμή αγοράς που σημειωνόταν στο μνημόνιο είχε υπολογιστεί στη βάση αξίας του 1% της Itera στα $ 15 εκατ., δηλαδή ότι η Itera άξιζε $ 1,5 δισεκατ. Στη συνέχεια αναφέρονται κάποιες αναπροσαρμογές. Η τιμή αγοράς στο μνημόνιο (75.000 μετοχές προς $ 23.838.720) είναι πολύ πλησίον στη τιμή που πωλήθηκαν οι μετοχές που δεν ήταν "Option Shares" (75.143 μετοχές προς $ 23.541.999 στο Τεκμήριο 54). Ότι άλλο αναφέρεται στο μνημόνιο είναι πως οι Αμερικανοί μέτοχοι γνώριζαν ότι η Sweet Water είχε συμφωνία να πωλήσει τις μετοχές που θα αποκτούσε από αυτούς σε σημαντικά πιο ψηλή τιμή από αυτή που θα τους πλήρωνε. Παρουσίασε ακόμη ο Urs τηλεμήνυμα ημερομηνίας 28.4.2006 (Τεκμήριο 59) του Koegler προς τους λοιπούς Αμερικανούς μετόχους με το οποίο τους διαβιβάζει οδηγίες της Larissa για το πώς να ενεργήσουν σχετικά με ειδοποίηση της Sweet Water για πώληση κάποιων μετοχών. Το τηλεμήνυμα παρουσιάστηκε ως ενδεικτικό του ελέγχου των Αμερικανών μετόχων από τον Makarov. Είναι η θέση του Urs πως ανάλογη είναι και η περίπτωση των Ρώσων μετόχων της Itera οι οποίοι ελέγχονταν σε μεγαλύτερο βαθμό από τον Makarov. Η Galina δεν κατόρθωσε να αντλήσει συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία, αποδεικνύεται όμως από τα μετοχικά ποσοστά κατά τον Αύγουστο του 2006 πως και οι Ρώσοι μέτοχοι πώλησαν μετοχές προς την Sweet Water. Η Galina μαρτύρησε πως κατόπιν τηλεφωνικών συνομιλιών που είχε με μερικούς Ρώσους μετόχους τον Victor D. Shvets, τον Vladimir L. Kushchenko και τον Oleg Sienko διαπίστωσε πως δεν ήταν πληροφορημένοι για την εφαρμογή της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Itera και δεν εγνώριζαν αν τα ποσοστά τους είχαν μειωθεί ή εάν είχαν πληρωθεί σε αυτούς χρήματα όπως τους υποσχέθηκαν επειδή υποτίθεται ότι όλα θα οργανώνονταν γι' αυτούς. Ο Shvets την πληροφόρησε πως η Larissa είχε πληρεξούσιο από τους Ρώσους μετόχους για να διευθετήσει τα πάντα με την τράπεζα Novikombank. Η Galina είχε υποβάλει παράπονο στο γραφείο του Γενικού Δημόσιου Κατήγορου της Ρωσικής Ομοσπονδίας (βλ. επιστολή ημερομηνίας 4.5.2006, Τεκμήριο 83) για παραβίαση των δικαιωμάτων της κατά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera εγείροντας ζητήματα παραβίασης του Ρωσικού νόμου σε σχέση με τη συμπεριφορά του Makarov και τις διακινήσεις χρημάτων σε σχέση με τη συμμετοχή των Ρώσων μετόχων στην αύξηση. Επικαλείται ο Urs επιστολή ημερομηνίας 24.5.2006 του Γενικού Δημόσιου Κατήγορου προς μέλος του Ρωσικού Κοινοβουλίου (Τεκμήριο 43) και επιστολή του Κατήγορου ημερομηνίας 5.6.2006 προς την Galina (Τεκμήριο 44) όπου αναφέρεται πως η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Οικονομικής Παρακολούθησης είχε διαπιστώσει οικονομικές συναλλαγές που απεδείκνυαν πως τα φυσικά πρόσωπα τα οποία αναφέρονταν στην αίτηση της Galina είχαν εισπράξει δάνεια από την Sweet Water την περίοδο Φεβρουαρίου-Απριλίου 2006 και απόκτησαν τις νέες μετοχές της Itera. Προδήλως τα φυσικά πρόσωπα ήταν κάποιοι από τους μέτοχους της Itera.
(10)Οι λόγοι που η Galina και ο δικαιούχος δεν συμμετείχαν στην αύξηση Ότι για να συμμετάσχει η Galina στην αύξηση έπρεπε να πληρώσει $ 17.5 εκατ. είναι κατ' ουσία λανθασμένο. Η ίδια θα έκανε την επιλογή της για το 2.5714% και ο δικαιούχος για το 12% και ο κάθε ένας θα πλήρωνε για τον εαυτό του. Η Galina θα έπρεπε να πληρώσει $ 3.085.680. Είναι παραδεκτό από τον Urs πως τον Μάρτιο του 2005 η Galina πήρε μέρισμα $ 6 εκατ. από τα οποία $1.058.678 της ανήκαν. Η ουσία του ζητήματος δεν είναι κατά πόσο η Galina είχε την οικονομική δυνατότητα (που δεν φάνηκε να μην είχε), να συμμετάσχει στην αύξηση και δεν έχει ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά πόσο ο δικαιούχος είχε την οικονομική δυνατότητα να συμμετάσχει στην δική του αναλογία (που ενδεχομένως να είχε, βλ. Τεκμήριο 101) γιατί με δεδομένη την προσπάθεια του Makarov επιτακτικά να αποκτήσει το 12% και την επί τούτου αντιπαράθεση του με την Galina και τον Urs η οποία προσπάθεια της Galina ή του δικαιούχου να διατηρήσουν τα ποσοστά τους απλά θα τους επιβάρυνε οικονομικά ενώ ο Makarov με συνεχείς αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου της Itera θα μπορούσε να επιτύχει τους στόχους του. Νομίζω πως μετά τη ρήξη των σχέσεων τους με τον Makarov δεν ήταν αναμενόμενο από την Galina ή τον δικαιούχο να επενδύσουν χρήματα στην Itera συμμετέχοντας στην αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου.
(11)Oι πωλήσεις μετοχών από την Sweet Water σε τρίτους Την 27.2.2006 η Sweet Water έστειλε στην Galina επιστολή προσφοράς (Τεκμήριο 40) δυνάμει του άρθρου 34 του Καταστατικού της Itera (Τεκμήριο 42) για 720.000 μετοχές που θα πωλούσε στην τιμή των $ 93 την κάθε μια. Την 1.3.2006 της απέστειλε ανάλογη επιστολή προσφοράς (Τεκμήριο 41) για 360.000 μετοχές που επίσης θα πωλούσε στην ίδια τιμή. Την 12.5.2006 η Sweet Water έστειλε στην Galina δύο περαιτέρω επιστολές προσφοράς (Τεκμήρια 68 και 69) για 9.000 και 450.000 μετοχές που θα πουλούσε στην τιμή των $ 100 η κάθε μια. Δεν φαίνεται να αμφισβητούνται οι διάφορες μεταβιβάσεις μετοχών που έλαβαν χώρα μετά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera καταρχάς από διάφορους μετόχους προς την Sweet Water και κατ' ακολουθία από την τελευταία προς τρίτους (τα Τεκμήρια 47-49 είναι σχετικά). Μετά την ακύρωση του προσωρινού διατάγματος εναντίον της, την 4.5.2006 η Sweet Water προχώρησε την 11.5.2006 στη μεταβίβαση 360.000 μετοχών στην Eskadi και 720.000 μετοχών στην Sun. Την 18.5.2006 η Sweet Water μεταβίβασε ακόμα 360.000 μετοχές στην Eskadi και ακόμη 900.000 στην Sun Energy με αποτέλεσμα οι δύο εταιρείες μαζί να κατέχουν 2.340.000 μετοχές της Itera, δηλαδή ποσοστό 26% του μετοχικού της κεφαλαίου.
(12)Η περίπτωση της Olga Krutova Αναφέρθηκε ο Urs στην περίπτωση της μετόχου Olga Krutova που κατεχώρησε την Αίτ. Εταιρειών αρ. 269/2006 Ε.Δ. Λεμεσού εξαιτούμενη την διάλυση της Itera στη βάση ισχυριζόμενης καταπίεσης των δικαιωμάτων της ως μετόχου μειοψηφίας. Παρουσιάστηκε (Τεκμήριο 67) μονομερής αίτηση που καταχωρίστηκε στη διαδικασία συνοδευόμενη από ένορκη δήλωση ημερομηνίας 27.7.2006 της Krutova στην οποία η ομνύουσα υιοθετεί τις βασικές παραμέτρους της υπόθεσης της Galina. Επικαλέστηκε ακόμα ο Urs τα όσα του ειπώθηκαν από τον Oleg Sienko, κατά το κοινοδίκαιο σύζυγο της Krutova, σε συνάντηση που είχαν στο γραφείο των δικηγόρων της τελευταίας. Τα λεχθέντα από τον Sienko επιβεβαιώθηκαν και από την Galina. Οι μεταφερόμενες δηλώσεις του Sienko επιβεβαιώνουν, και αυτές, τις βασικές παραμέτρους της υπόθεσης της Galina. Η διαφορά της Krutova με την Itera αλλά και τον Makarov και την Sweet Water που η μονομερής της αίτηση αφορούσε διευθετήθηκε αφού η Krutova πώλησε όλο της το ποσοστό στην Sweet Water και η εταιρική αίτηση αποσύρθηκε. Ανάφερε η Galina κατά την μαρτυρία της πως προσπάθησε να μάθει την τιμή στην οποία η Krutova πώλησε τις μετοχές της όμως πληροφορήθηκε από τον Sienko πως ήταν ζωτικός όρος του συμβιβασμού να μην αποκαλύψουν, ειδικά προς την Galina, τους όρους του και να μην προσφερθεί οιαδήποτε βοήθεια σε αυτή στα πλαίσια της παρούσας αγωγής. Ο Sienko συνδέεται σήμερα επιχειρηματικά με τον Makarov ενώ η Krutova με την οποία έχει χωρίσει θεωρεί πολύ επικίνδυνο να μαρτυρούσε στην υπόθεση αυτή προς όφελος της Galina.
(13)Ο υπολογισμός των ζημιών της Galina Προς κατανόηση του εύρους της αξίωσης σημειώνω πως το μετοχικό ποσοστό μετόχου που δεν θα συμμετείχε στην αύξηση θα μειωνόταν, μάλιστα δραματικά στο 1/3 δεδομένου του τριπλασιασμού του κεφαλαίου. Περαιτέρω αν η τιμή που οι νέες μετοχές προσφέρονταν ήταν μικρότερη της πραγματικής αξίας τους, οι μετοχές του μετόχου που δεν συμμετείχε θα ανταποκρίνονταν μετά την αύξηση σε μικρότερη πραγματική αξία. Η Galina που κατείχε με τις 437.142 μετοχές της το 14,5714% του μετοχικού κεφαλαίου της Itera, μετά την αύξηση του κεφαλαίου της εταιρείας, διατηρώντας τον ίδιο αριθμό μετοχών κατέχει μόνο το 4,86% του μετοχικού κεφαλαίου. Εάν η πραγματική αξία των μετοχών ήταν $20 και τα $120 εκατ. είχαν πράγματι εισρεύσει στα ταμεία της Itera, η Galina δεν θα είχε υποστεί οικονομική ζημιά γιατί θα κατείχε το πιο πάνω μειωμένο στο 1/3 μετοχικό ποσοστό στην τριπλάσιας αξίας εταιρεία. Πριν την αύξηση η Itera είχε εκδομένες 3 εκατ. μετοχές. Εάν η πραγματική τους αξία ήταν $ 20, τότε η Itera άξιζε $ 60 εκατ. Η Galina κατείχε 437.142 μετοχές (14,5714%) που άξιζαν $ 8.742.
- Μετά την αύξηση κατέχει τις ίδιες μετοχές που ανταποκρίνονται στο 4,86% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας αλλά αξίας πάλι $ 8.742.840 αφού η Itera αξίζει τώρα $ 180 εκατ. Εάν η πραγματική τους αξία ήταν περισσότερη, για παράδειγμα $ 100, τότε η Itera άξιζε $ 300 εκατ. Η Galina κατείχε 437.142 μετοχές (14,5714%) που άξιζαν $ 43.142.
- Μετά την αύξηση κατέχει τις ίδιες μετοχές που όμως ανταποκρίνονται στο 4,86% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας που αξίζει τώρα $ 420 εκατ., δηλαδή $ 20.412.
- Ως αποτέλεσμα θα είχε υποστεί την ζημιά της διαφοράς των δύο ποσών. Ο Σταύρος Σταύρου (Μ.Ε.4) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 91) είναι ορκωτός λογιστής. Προέβηκε σε εκτίμηση της ζημιάς και απώλειας που υπέστηκε η Galina από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera. Όπως αποδέχτηκε δεν χρησιμοποίησε κάποια μέθοδο εκτίμησης αλλά βασίστηκε στα δεδομένα όπως ετέθηκαν υπόψη του. Δεν είχε υπόψη του στοιχεία που θα επέτρεπαν την χρησιμοποίηση κάποιας αναγνωρισμένης μεθόδου. Χρησιμοποίησε απλά μαθηματικά και δεν πρόσθεσε οτιδήποτε στην υπόθεση αφού στους ίδιους συλλογισμούς και αριθμητικές πράξεις μπορεί να προβεί από μόνο του το Δικαστήριο. Συμφωνώ με τον μάρτυρα Σταύρου πως η περίπτωση πώλησης του 12% στην τιμή των $ 40 εκατ. τον Μάιο του 2005 δεν θα πρέπει να ληφθεί υπόψη. Ο βασικός λόγος δεν είναι η διάσταση χρόνου μεταξύ του Μαΐου του 2005 και του Φεβρουαρίου του 2006 που αυξήθηκε το μετοχικό κεφάλαιο της Itera, όπως εισηγείται ο μάρτυρας, αλλά η διαπίστωση (άγνωστη προφανώς στο μάρτυρα Σταύρου) πως η περίπτωση δεν αφορούσε συναλλαγή που θα μπορούσε να καθορίσει την πραγματική αξία της μετοχής στην αγορά. Η κατάληξη στα $ 40 εκατ. ήταν το προϊόν πιέσεων προς τον δικαιούχο των μετοχών που θα είχε ίσως και πρόβλημα να αποδείξει την κυριότητα τους. Ένα άλλο στοιχείο που τέθηκε υπόψη του λογιστή ήταν πως τον Μάρτιο του 2006 η Galina επρόκειτο να πωλήσει ολόκληρο το 14.5714% (που πίστευε ότι κατείχε) στην τιμή των $ 185.600.000 προς κάποια εταιρεία Mastergaz Ltd (Τεκμήριο 92). Η Galina επιβεβαίωσε τη σχετική διαπραγμάτευση. Η τιμή αυτή αναλύεται σε $ 423 ανά μετοχή και παρά το ότι αφορά περίοδο μετά την αύξηση του κεφαλαίου, καθορίστηκε εν αγνοία του γεγονότος της αύξησης. Σε αυτή τη βάση είναι ως εάν η Galina να θεωρούσε την αξία της Itera στο $ 1,27 δισεκατ. Ο λογιστής προβάλλει τους δικούς του λόγους γιατί η συμφωνία τούτη δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μέτρο (θα αποτελούσε πώληση από έναν μειοψηφούντα μέτοχο προς τρίτο πρόσωπο χωρίς ενοποιημένους λογαριασμούς και χωρίς «due diligence»). Δεν έχω πειστεί πως το έγγραφο ημερομηνίας 25.3.2006 αντικατοπτρίζει μια πραγματική συμφωνία που θα υλοποιείτο. Δεν αποδέχομαι πως η Galina δεν είχε μέχρι τότε αντιληφθεί πως είχε πραγματοποιηθεί η αύξηση του κεφαλαίου της Itera. Είναι παραδεχτό πως της αποστάληκαν την 27.2.2006 και 1.3.2006 οι επιστολές προσφοράς (Τεκμήρια 40 και 41) με τις οποίες η Sweet Water πρόσφερε προς πώληση 1.080.000 μετοχές της Itera. Θα μπορούσε να είχε αποκτήσει τις μετοχές αγοράζοντας από άλλους μετόχους από τις υφιστάμενες μετοχές τους, όπως άλλωστε είχε αγοράσει από τον Otchertsov στις 31.1.2006 (30.000 μετοχές). Όμως, ο μεγάλος αριθμός μετοχών αλλά και όσα προηγήθηκαν δεν δικαιολογούσαν διαπραγμάτευση ή συνέχιση διαπραγμάτευσης και κατάληξη χωρίς να ερευνηθεί η πραγματική κατάσταση. Πέραν τούτου πώς η Galina θα μπορούσε να προχωρήσει και να καταλήξει με την Mastergas (που δεν ήταν μέτοχος της Itera) όταν ήταν υπόψη του Urs η προφορική δήλωση του κ. Α. Νεοκλέους ότι οι διοικητικοί σύμβουλοι της Itera θα αρνούνταν να εγγράψουν μετοχές σε οποιοδήποτε πρόσωπο θα επιθυμούσε να αγοράσει από την Galina. Ακόμα, το γεγονός πως η Mastergas Ltd συστάθηκε μόλις την 2.3.2006 (Τεκμήριο 93), προσθέτει στην αβεβαιότητα ως προς την γνησιότητα της συναλλαγής, όσο και αν μπορεί να υπάρχει εξήγηση. Η πλευρά της Galina εισηγείται πως η συμφωνία με την Mastergas δεν θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στον καθορισμό της αξίας της μετοχής της Itera. Τούτο δεν συνιστά εχέγγυο ότι η συμφωνία ήταν πραγματική. Ίσως να καταρτίστηκε το έγγραφο την εποχή εκείνη για να εξυπηρετήσει ως μαρτυρία της αξίας της μετοχής της Itera, χρόνο κατά τον οποίο η Galina δεν είχε υπόψη τις συμφωνίες πώλησης μετοχών από τους Αμερικανούς μετόχους προς τη Sweet Water που μαρτυρούσαν υψηλότερη αξία. Στον αντίποδα θα μπορούσε να εισηγηθεί η πλευρά της Galina πως θα μπορούσε να αποκρύψει παντελώς την ύπαρξη της συμφωνίας. Ό,τι και να συνέβηκε, ό,τι και αν θεωρήθηκε πως εξυπηρετείται ή όχι, για τους λόγους που εξηγήθηκαν δεν έχω πειστεί ότι η συμφωνία με τη Mastergas ήταν πραγματική. Ωστόσο μπορεί να θεωρηθεί ως ενδεικτική της αξίας που η ίδια η Galina υπό τας περιστάσεις προσέδιδε σε ολόκληρο το μετοχικό της μερίδιο. Καμιά αναφορά δεν κάμνει ο λογιστής στο εγχείρημα της Galina να προσφέρει τον Ιούνιο του 2005 το 2,5714% στην τιμή των $ 40 εκατ. (Τεκμήριο 24). Στη βάση αυτή η αξία της Itera θα ήταν $ 1,555 δισεκατ. Είναι η θέση του λογιστή πως η καλύτερη βάση υπολογισμού της αξίας της μετοχής της Itera είναι η τιμή στην οποία η Sweet Water αγόρασε μετοχές από άλλους μετόχους τον Μάρτιο του 2006 (Τεκμήρια 53-57). Στη συναλλαγή εμπλέκονται μετόχοι που όλοι μαζί κατείχαν το 58% του μετοχικού κεφαλαίου της Itera και συνεπώς ήταν γνώστες των πραγματικοτήτων της εταιρείας. Είναι η θέση του πως υπόψη θα πρέπει να ληφθεί η τιμή αγοράς των μετοχών που δεν ήταν «Option Shares» και τούτο γιατί για τα «Option Shares» υφίστατο συμβατική υποχρέωση πώλησης τους σε καθορισμένη τιμή που αποτελούσε μέρος της αντιπαροχής για το δανεισμό που οι μετόχοι είχαν λάβει. Για τις υπόλοιπες μετοχές που ο κάθε μέτοχος πώλησε στην Sweet Water δεν παρουσιάζεται να είχε κάποια δέσμευση και επομένως θα μπορούσε να αναζητήσει τη συμφέρουσα γι' αυτόν τιμή. Οι τέσσερις συμφωνίες που αφορούσαν και τις πιο πολλές μετοχές ήταν για $ 313,3 για κάθε μη «Option Share» (μικρός άλλος αριθμός λογίστηκε προς $ 358). Αυτή είναι η εικόνα που προβάλλει μέσα από τα έγγραφα που τέθηκαν υπόψη του μάρτυρα. Έχοντας υπόψη τις περιστάσεις της υπόθεσης δεν πιστεύω πως οι Αμερικανοί μέτοχοι είχαν τέτοια ευχέρεια. Το πιθανότερο είναι πως η υποχρέωση τους να πωλήσουν το σύνολο των μετοχών που τελικά με τις συμφωνίες πώλησαν στην Sweet Water είχε προκαθοριστεί, ως μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού του Makarov. Εάν ληφθούν υπόψη και τα «Option Shares» που πωλήθησαν σε πολύ χαμηλότερη τιμή ο μέσος όρος ανά μετοχή πέφτει στα $ 264,
- Η τιμή που οι μέτοχοι πώλησαν δεν μπορεί να θεωρηθεί ως η τιμή στην ελεύθερη αγορά. Η τιμή για τα μη «Option Shares» στα $ 313,3 ή για το σύνολο στα $ 264,88 μπορεί να είναι χαμηλότερη από την τιμή στην ελεύθερη αγορά ως αποτέλεσμα της επιρροής και ελέγχου του Makarov. Μπορεί, όμως, να είναι και ψηλότερη ώστε να αντικατοπτρίζει την απόδοση μέρους του κέρδους από τις απώλειες της Galina και για επιβράβευση των Αμερικανών μετόχων για τη συμμετοχή τους στους σχεδιασμούς του Makarov. Η τιμή των $ 313,3 ανά μετοχή σημαίνει πως η Itera αξίζει $ 2.820 εκατ. Από αυτά θα πρέπει να αφαιρεθούν $ 120 εκατ. που προστέθησαν με την αύξηση του κεφαλαίου της. Σε αυτή τη βάση η αξία της πριν την αύξηση ήταν $ 2.7 εκατ. και κατ' ακολουθία η αξία του μετοχικού κεφαλαίου (9.7142%) που απώλεσε η Galina ήταν $ 262.283.
- Η πιο πάνω προσέγγιση λαμβάνει ως δεδομένο πως υπήρξε πραγματική αύξηση του κεφαλαίου της Itera. Εάν όχι, όπως η πλευρά της Galina εισηγείται, σημαίνει πως στις περιπτώσεις των Αμερικανών μετόχων όπως οι μεταφορές ποσών από αυτούς στην Itera ήταν εικονικές, εικονικά πρέπει να ήταν και τα δάνεια σε αυτούς από την Sweet Water και συνεπώς για την απόκτηση των μετοχών (option shares και μη) η Sweet Water επιβαρύνθηκε μόνο το ποσό που πραγματικά πλήρωσε αφού κανένα δάνειο δεν αποπληρώθηκε. Σε αυτή τη βάση, η μέση τιμή απόκτησης των μετοχών από τους Αμερικανούς μετόχους μειώνεται σε $ 231,48 ανά μετοχή. Ότι η μέση τιμή μπορεί να είναι η πιο ορθή ενισχύεται από το συλλογισμό πως υπήρξε σχεδιασμός ώστε η Sweet Water να αποκτήσει το σύνολο των μετοχών που αγόρασε από τους Αμερικανούς μετόχους και η μέση τιμή κατανεμήθηκε κατά τον τρόπο που προνοείται στις συμφωνίες έτσι που οι Αμερικανοί μέτοχοι πραγματικά να ωφεληθούν για την πώληση των μετοχών τους μόνο στην περίπτωση που θα πωλούσαν και τα μη option shares. Η τιμή των $231,48 ανά μετοχή οδηγεί σε αξία της Itera στα $2.083.320.
- Στη βάση αυτή η αξία του 9,714% που η Galina απώλεσε είναι $202.373.
- Ακόμα και αν δεν έγινε πραγματικός δανεισμός προς τους Αμερικανούς μετόχους και κανένα ποσό δεν πληρώθηκε πραγματικά από αυτούς προς την Itera για απόκτηση των νέων μετοχών, είναι ενδεχόμενο οι Αμερικανοί μέτοχοι να μην το γνώριζαν και να ήταν της εντύπωσης πως είχαν δανειστεί τα ποσά, πως πληρώθηκαν για λογαριασμό τους στην Itera και πως ξοφλήθηκαν με τη συναλλαγή κατά την οποία πώλησαν μέρος των μετοχών τους στην Sweet Water. Μπορούμε να επιστρέψουμε στην περίπτωση της μετόχου Raissa M. Frenkel που προηγουμένως χρησιμοποιήθηκε ως παράδειγμα. Αυτή πώλησε 90.000 μετοχές, δηλαδή 1% του μετοχικού κεφαλαίου της Itera και εισέπραξε $20.833.419 ($23.839.139 μείον $3.005.720 που ήταν το υποτιθέμενο δάνειο). Σε αυτή τη βάση το 9,714% αξίζει $202.375.830 (η διαφορά με το πιο πάνω ποσό οφείλεται στην περαιτέρω χρήση δεκαδικών. Το ποσό των $202.375.830 είναι το ορθό). Η τιμή των $ 93 που καταγράφεται στις επιστολές προσφοράς ημερ. 27.2.2006 και 1.3.2006 (Τεκμήρια 40 και 41) και η τιμή των $100 που καταγράφεται στις δυο επιστολές προσφοράς ημερ. 12.5.2006 (Τεκμήρια 68 και 69) δεν θα πρέπει να ληφθούν υπόψη. Σύμφωνα με το καταστατικό της Itera ο πωλητής δεσμευόταν να μην πωλήσει σε τιμή χαμηλότερη της αναφερόμενης στην επιστολή προσφοράς του. Μπορούσε όμως να πωλήσει σε ψηλότερη τιμή. Συνεπώς η Sweet Water μπορούσε μετά τη μη αποδοχή της προσφοράς της από άλλο μέτοχο να πωλήσει προς τρίτο σε οιαδήποτε μεγαλύτερη τιμή. Ο μόνος κίνδυνος προσφοράς σε χαμηλή τιμή, χαμηλότερη από αυτή που ο πωλητής είχε πρόθεση να πωλήσει σε τρίτο, ήταν κάποιος μέτοχος να κρίνει την τιμή συμφέρουσα και να ασκήσει το δικαίωμα προτίμησης του. Στην προκειμένη περίπτωση ο κίνδυνος ουσιαστικά δεν υπήρχε αφού ο Makarov έλεγχε τους υπόλοιπους μετόχους. Θα ήταν παράλογο οι τιμές των $93 και $100 να θεωρηθούν ως αυθεντικές τιμές προσφοράς με δεδομένο ότι είναι κατά πολύ χαμηλότερες της τιμής που η Sweet Water πλήρωσε για να αποκτήσει τις μετοχές. Είναι πρόδηλο πως στις επιστολές χρησιμοποιήθηκαν χαμηλές τιμές ώστε να μην συνιστούν στοιχείο απόδειξης της πραγματικής αξίας της μετοχής της Itera στα χέρια της Galina. Στην παράγραφο 21 της Έκθεσης Απαίτησης γίνεται αναφορά στις πωλήσεις μετοχών από την Sweet Water προς την Eskadi και την Sun Energy και προβάλλεται ισχυρισμός πως η Sweet Water πώλησε στην τιμή των $200 ανά μετοχή. Ο ισχυρισμός δεν έχει αποδειχθεί από την Ενάγουσα ούτε και έγινε ποτέ παραδεκτός από την υπεράσπιση. Το ερώτημα είναι κατά πόσο ως ισχυρισμός δημιουργεί οποιοδήποτε ανώτατο όριο διεκδικήσεων από πλευράς της Ενάγουσας. Είμαι της γνώμης πως όχι. Η θέση αναφέρθηκε για να χρησιμοποιηθεί το στοιχείο ως μέθοδος καθορισμού της αξίας της μετοχής. Στην παράγρ. 32 της Έκθεσης Απαίτησης ρητά αναφέρεται πως η αξία του ποσοστού που η Galina απώλεσε ήταν περίπου $250.000.
- Προκύπτει από τις πέντε συμφωνίες αγοράς μετοχών που παρουσιάστηκαν (Τεκμήρια 53-57) και περιοριζόμενος σε αυτές, πως η Sweet Water ξόδεψε τον Μάρτιο του 2006 περί τα $ 100 εκατ. για να αποκτήσει 378.000 μετοχές της Itera. Επρόκειτο για μετοχές μετά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου όταν ο αριθμός των μετοχών είχε τριπλασιαστεί. Ήταν δηλαδή 378.000 από τα 9 εκατ. μετοχές που είχε πλέον η Itera, δηλαδή ποσοστό 4,2%. Δεν θα πλήρωνε βέβαια $ 100 εκατ. αφού $ 12,5 εκατ. ήταν τα σχετικά δάνεια που φέρεται να είχε δώσει στους πέντε μετόχους και τα οποία θα εξοφλούντο. Εάν η πραγματικότητα είναι πως κανένα ποσό δεν δανείστηκε στους Αμερικανούς μετόχους και συνεπώς κανένα δάνειο δεν αποπληρώθηκε το πραγματικό ποσό που η Sweet Water πλήρωσε για τις 378.000 μετοχές ήταν γύρω στα $ 87 εκατ. Σημειώνεται πως με $ 84.8 εκατ. θα μπορούσε να αποκτήσει κάποιους μήνες προηγουμένως το σύνολο των μετοχών της Galina που ήταν 437.142 μετοχές από τα 3 εκατ. μετοχές που είχε τότε η Itera, ή με $ 44,8 εκατ. 360.000 μετοχές που η Galina κρατούσε για τον δικαιούχο. Η σύγκριση δημιουργεί κάποια ερωτηματικά. Πόσος μπορεί να ήταν ο θυμός του Makarov και πόση η οργή του για την αποτυχία του να αποκτήσει τις μετοχές του δικαιούχου στην τιμή που ήθελε και πόσο μπορεί να ήταν διατεθειμένος να πληρώσει ώστε να βλάψει οικονομικά τον δικαιούχο και την Galina. Πλήρωσε περί τα $ 87 εκατ. για το 4,2% ενώ με τα μισά χρήματα ($ 44,8 εκατ.) μπορούσε να αγοράσει το 12%. Πλήρωσε περίπου έξι φορές περισσότερο. Παρενθετικά σημειώνω πως τούτο επιβεβαιώνει πως το ποσό των $40 εκατ. για το 12% ήταν χαμηλό. Ίσως υπάρχουν παράμετροι που δεν αποκαλύφθηκαν στο Δικαστήριο. Η ενάγουσα που είχε το βάρος να αποδείξει την αξία του ποσοστού που απώλεσε παρουσίασε τις σχετικές συμφωνίες. Ήταν πλέον στους ώμους των εναγομένων να εξηγήσουν, αν υπήρχε εξήγηση, γιατί τα ποσά που πληρώθηκαν στους Αμερικανούς μετόχους ήταν ψηλότερα της όποιας πραγματικής αξίας της μετοχής. Στην απουσία τέτοιας μαρτυρίας οι ρηθείσες συμφωνίες συνιστούν πολύτιμη και την πλέον αξιόπιστη καθοδήγηση για τον καθορισμό της αξίας της μετοχής της Itera.
(14)Συνοπτικά τα καταληκτικά ευρήματα Έχω ήδη, σποραδικά, αναφερθεί στα ευρήματα μου επί των ουσιωδών επιδίκων ζητημάτων. Συνοψίζω τα κυριότερα, ενώ σε επιπλέον αναφέρομαι και στα πλαίσια της νομικής πτυχής, όπου απαιτείται η διαπίστωση περαιτέρω λεπτομερειών: - Από το 14,5714% του μετοχικού κεφαλαίου της Itera, που μέχρι την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου ήταν εγγεγραμμένο στο όνομα της Galina το 12% ήταν ωφέλιμης ιδιοκτησίας άλλου φυσικού προσώπου η ταυτότητα του οποίου ήταν γνωστή στους διαδίκους. - Ο Urs είχε οδηγίες (mandate) από τον Makarov να διαχειρίζεται το 12% δίδοντας προτεραιότητα στα συμφέροντα του δικαιούχου ακόμα και σε περίπτωση σύγκρουσης με τα συμφέροντα της Itera ή του Makarov. Ανάλογη εντολή από τον Urs είχε λάβει η Galina. - Οι διαπραγματεύσεις για την πώληση του συγκεκριμένου 12% προς τον Makarov που άρχισαν κατευθείαν με τον δικαιούχο οδηγήθηκαν σε σημείο που η πλευρά του Makarov να επιδιώκει να επιβάλει την πώληση σε τιμή χαμηλότερη της πραγματικής αξίας του ποσοστού και που αναθεωρείτο από τον Makarov προς τα κάτω. - Ασκήθηκαν εκ μέρους του Makarov πιέσεις προς την Galina για να πείσει τον δικαιούχο να αποδεχτεί την τιμή που καθόριζε ή και να πωλήσει τις μετοχές του χωρίς την συγκατάθεση του. - Η Galina δεν ενέδωσε στην πώληση σε χαμηλότερη τιμή άλλη από αυτή που ο δικαιούχος είχε αρχικά διαπραγματευτεί και αποδεκτεί. - Ο Makarov έχοντας τον έλεγχο της Itera και πλείστων μετόχων της τροχιοδρόμησε την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας, γνωρίζοντας ότι η Galina υπό τας περιστάσεις δεν θα συμμετείχε στην αύξηση, ώστε να επιτύχει τη συρρίκνωση του εγγεγραμμένου επ' ονόματι της ποσοστού και μεθόδευσε την κατάληξη του στο όνομα της Sweet Water. Στις μεθοδεύσεις του περιλαμβάνεται η δανειοδότηση μετόχων από την Sweet Water με ανάληψη υποχρέωσης από τους τελευταίους μεταβίβασης μετοχών σε αυτήν. - Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera δεν πραγματοποιήθηκε για τους λόγους που προβλήθηκαν από την υπεράσπιση ούτε για άλλο επιχειρηματικό λόγο παρά μόνο με σκοπό τη συρρίκνωση του ποσοστού της Galina και κατάληξη του μέρους της απώλειας της σε εταιρεία συμφερόντων του Makarov. - Η τιμή των νέων μετοχών προς $ 20 η κάθε μια δεν ανταποκρινόταν στην πραγματική αξία της μετοχής, ούτε παραπλήσια ήταν. Επιλέγηκε πολύ χαμηλή τιμή ώστε η αύξηση του ονομαστικού κεφαλαίου να ήταν δραματική έτσι που ανάλογη να ήταν και η συρρίκνωση του μετοχικού κεφαλαίου της Galina. - Μετά την πραγματοποίηση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου όλοι οι μέτοχοι που συμμετείχαν στην αύξηση πώλησαν και μεταβίβασαν μετοχές στην Sweet Water η οποία κατέστηκε κάτοχος 3.122.284 μετοχών από τις οποίες 2.340.000 πώλησε και μεταβίβασε σε τρίτες εταιρείες. - Η αξία του ποσοστού που η Galina απώλεσε ήταν $202.375.830. (Γ) ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
(1)Η νομική βάση της αγωγής Στην παράγρ. 23 της Έκθεσης Απαίτησης η Galina ισχυρίζεται ότι οι ενέργειες της Itera και του Makarov της προκάλεσαν ζημιά. Ενώ στην παράγρ. 25 εγείρεται ζήτημα συνωμοσίας όλων των Εναγομένων και δικογραφούνται λεπτομέρειες. Στην παράγρ. Στ του παρακλητικού γίνεται αναφορά σε καθήκον πίστης των Εναγομένων προς την Galina. Όπως οι δικηγόροι της Galina θέτουν το ζήτημα στην αγόρευση τους, αυτή υπέστηκε ζημιά επειδή η Itera μέσω των Διευθυντών της και ο Makarov προσωπικά και μέσω της Sweet Water, κατά παράβαση του καθήκοντος πίστης τους προς την Galina (οι διευθυντές) και ενεργώντας σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων (ως μέτοχοι και διευθυντές) συνωμότησαν με πρόθεση να προκαλέσουν ζημιά στην Galina. Οι δικηγόροι των Εναγομένων στην αγόρευση τους, με παραπομπή στην παράγρ. 32 της Έκθεσης Απαίτησης, όπου δικογραφείται πως ο Makarov σε συμπαιγνία με την Sweet Water «υφάρπασαν» 9,7114% [9,714%] του μετοχικού κεφαλαίου της Galina, αποδίδουν υπέρμετρη σημασία στη λέξη «υφάρπασαν», και χαρακτηρίζουν τον ισχυρισμό ως κατηγορία για παράνομη υφαρπαγή. Εγείρουν ζήτημα πως οι παραγράφοι 23 και 32 αφορούν διαφορετικά αδικήματα ή παρατυπίες και πως στην ουσία η Galina καλεί το Δικαστήριο να διαλέξει και να πάρει όποια εκδοχή από τις δύο νομίζει ότι έχει αποδειχθεί. Δεν θα πρέπει η χρήση του ρήματος υφαρπάζω να θεωρηθεί ότι αποδίδει κάτι άλλο από αυτό που περιγράφεται στην αγωγή πως συνέβηκε. Σε κάθε περίπτωση ο ενάγοντας είναι ελεύθερος να βασίσει την αξίωσή του σε πέραν της μίας αιτίας αγωγής και εφόσον τα γεγονότα στοιχειοθετούν πέραν της μίας αιτίας αγωγής, απόφαση μπορεί να εκδοθεί στη βάση τους. Προσεκτικότερη μελέτη της υπόθεσης Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματ.) Λτδ ν. Χίνη,
(2008)1(Β) Α.Α.Δ. 818, 825 - 6, στην οποία οι δικηγόροι παραπέμπουν, αποκαλύπτει πως τυχόν κώλυμα για επίκληση υπαλλακτικής βάσης αγωγής μπορεί να προκληθεί από τη μαρτυρία που προσαγάγεται προς υποστήριξη άλλης βάσης και όχι ως ζήτημα δικονομικό. Η Sweet Water δεν είχε οποιαδήποτε σχέση με την Galina στη βάση της οποίας θα μπορούσε να επιφορτιστεί με το καθήκον της άσκησης καλής πίστης προς την Galina. Η αναζήτηση της όποιας ευθύνης της περιορίζεται στο φάσμα του αστικού αδικήματος της συνωμοσίας. Κατά πόσο δηλαδή συνωμότησε με την Itera ή τον Makarov ή και τους δύο όπως της αποδίδεται. Μεταξύ της Galina και της Itera υφίστατο σχέση. Η Galina ήταν μέτοχος της Itera και οι διευθυντές της Itera συζητείται κατά πόσο ήταν επιφορτισμένοι με κάποια καθήκοντα προς την Galina. Σχέση υφίστατο και μεταξύ της Galina και του Makarov. Ήταν και οι δύο μέτοχοι στην Itera και ο Makarov ήταν και διευθυντής της Itera. Συνεπώς, πέραν της ευθύνης που τους αποδίδεται ως μέρη στη συνωμοσία με τη Sweet Water τους καταλογίζεται παράβαση καθήκοντος στα πλαίσια του εταιρικού δικαίου. Στην παρούσα περίπτωση η βλάβη στα δικαιώματα της Galina δεν είναι απότοκο βλάβης που υπέστηκε η Itera. Δεν μειώθηκε η αξία των μετοχών της Galina ως αποτέλεσμα της μείωσης της αξίας της Itera ούτε η ζημιά της Galina αντικατοπτρίζει ζημιά της εταιρείας. Δεν πρόκειται για παράγωγη αγωγή. Σε τέτοια περίπτωση ο κανόνας της Foss v. Harbottle δεν τυγχάνει εφαρμογής. (βλ. Shareholders' Rights, του R. Hollington, 5η έκδ. σελ. 366-371). Η Galina μπορεί να έχει θεραπεία εναντίον εκείνων που της προκάλεσαν τη βλάβη, νοουμένου ότι αυτοί έχουν παραβιάσει κάποιο καθήκον έναντι της ή βαρύνονται με τη διάπραξη αστικού αδικήματος που προκάλεσε τη βλάβη. Στη δεύτερη περίπτωση, ο αδικοπραγήσαντας μπορεί να είναι και πρόσωπο εκτός της εταιρείας, όπως στην προκειμένη περίπτωση η Sweet Water.
(2)Κατά πόσο η Galina είναι ο κατάλληλος Ενάγοντας Εγείρεται ζήτημα κατά πόσο η Galina είναι ο κατάλληλος Ενάγοντας. Το ζήτημα περιορίζεται στην έκταση που αφορά στην ανάλογη μείωση του 12% αφού το υπόλοιπο ποσοστό που ήταν εγγεγραμμένο στο όνομα της ήταν απόλυτης ιδιοκτησίας της. Παρέπεμψαν οι δικηγόροι της Ενάγουσας σε δύο αγγλικές υποθέσεις όπου στα πλαίσια εταιρικών αιτήσεων αποφασίστηκε πως εγγεγραμμένος μέτοχος μετοχών ωφέλιμης ιδιοκτησίας άλλου προσώπου (Atlas Ltd and others v. Brightview Ltd
(2004)All ER (D) 95 - αρ. 4) και εγγεγραμμένος μέτοχος που είχε ήδη πωλήσει τις μετοχές του αλλά παρέμενε ακόμα εγγεγραμμένος στα μητρώα της εταιρείας (Re McCarthy Surfacing Ltd Hecquet and others v. McCarthy and others
(2006)All ER (D) 193 - αρ. 5) νομιμοποιούνταν στην αναζήτηση θεραπείας στη βάση του Αγγλικού εταιρικού νόμου (άρθρο 459 του Companies Act 1985, όπως ίσχυε τότε). Μάλιστα στην πρώτη υπόθεση ο δικαιούχος, αιτητής μαζί με τον εγγεγραμμένο μέτοχο, διαγράφηκε επειδή δεν ήταν μέλος της εταιρείας. Γίνεται αναφορά στην Atlas (παράγρ. 37) σε αριθμό πιο παλιών υποθέσεων όπου δεν αμφισβητήθηκε η νομιμοποίηση του εγγεγραμμένου μη δικαιούχου μετόχου να παραπονεθεί, δυνάμει του άρθρου 459, αναφορικά με μείωση της αξίας των εγγεγραμμένων επ' ονόματι του μετοχών στη βάση ότι τα συμφέροντα του για τους σκοπούς αυτούς έχουν το ίδιο εύρος με τα συμφέροντα του δικαιούχου. Παρέπεμψαν οι δικηγόροι της Ενάγουσας στην πρόνοια του άρθρου 12 του Καταστατικού της Itera (Τεκμήριο 42) όπου αναφέρεται ότι: Except as required by law, no person shall be recognized by the company as holding any shares upon any trust, and the company shall not be bound by or be compelled in any way to recognize. any. interest in any share. except an absolute right to the entirety thereof in the registered holder.» Και επικαλέστηκαν απόφαση του Ε.Δ. Λευκωσίας (αρ. αγωγής 1801/2008, Rowland Investments Ltd v. Siberian Drilling Services Ltd κ.α., ημερ. 17.10.2008) όπου στα πλαίσια παράγωγης αγωγής εναντίον εταιρείας στο καταστατικό της οποίας εμπεριέχετο ανάλογη πρόνοια, αποφασίστηκε πως η ενάγουσα δικαιούχος αλλά όχι εγγεγραμμένη μέτοχος δεν νομιμοποιείτο στην έγερση παράγωγης αγωγής. Επομένως, συνεχίζει η επιχειρηματολογία τους, οι αξιώσεις του δικαιούχου μη εγγεγραμμένου μετόχου θα έπρεπε να προωθηθούν από το πρόσωπο που ήταν ο εγγεγραμμένος μέτοχος των συγκεκριμένων μετοχών. Δεν διαφεύγει πως οι πιο πάνω αγγλικές αυθεντίες αφορούσαν διαδικασίες αίτησης στα πλαίσια του άρθρου 459 του Companies Act 1985 που ίσχυε τότε στην Αγγλία (σήμερα άρθρο 994 του Companies Act 2006). Το άρθρο 459 περιλαμβάνεται στο μέρος XVII του Companies Act 1985 που τιτλοφορείται "Protection of Company's Members Against Unfair Prejudice" και προνοεί ότι: "A member of a company may apply to the court by petition for an order under this Part on the ground that the company's affairs are being or have been conducted in a manner which is unfairly prejudicial to the interests of some part of the members (including at least himself) or that any actual or proposed act or omission of the company (including an act or omission on its behalf) is or would be so prejudicial" Προσομοιάζει με το άρθρο 202
(1)του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ.113 το οποίο βρίσκει την καταγωγή του στο άρθρο 210 του Companies Act 1948. Σε αυτό χρησιμοποιείται ο όρος "oppressive" που αργότερα αντικαταστάθηκε με τον όρο "unfairly prejudicial". Στο δικό μας νομοθέτημα παραμένει ο όρος "oppressive". Προνοεί το άρθρο πως: "Any member of a company who complains that the affairs of the company are being conducted in a manner oppressive to some part of the members (including himself) or, in a case falling within subsection
(3)of section 163, the Governor may cause an application to be made to the Court by petition for an order under this section." Οι διαταγές που μπορεί να εκδοθούν δυνάμει του άρθρου αυτού αναφέρονται στο εδάφιο 2 και αφορούν στον καθορισμό των χειρισμών των υποθέσεων της εταιρείας ή για την αγορά των μετοχών οιουδήποτε μετόχου από άλλους μετόχους ή την εταιρεία. Εδώ δεν χρησιμοποιήθηκε η διαδικασία εταιρικής αίτησης αλλά αγωγή με τα επίδικα ζητήματα να επεκτείνονται πέραν της εμβέλειας του άρθρου 202
(1)του Κεφ. 113. Η Δ.9, θ.10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί πως καταπιστευματοδόχος μπορεί να ενάγει και να ενάγεται αντιπροσωπεύοντας την περιουσία του καταπιστεύματος, χωρίς την ανάγκη συνένωσης του δικαιούχου ο οποίος μπορεί καθ' οιονδήποτε στάδιο να συνενωθεί από το δικαστήριο επιπρόσθετα ή σε αντικατάσταση του καταπιστευματοδόχου. Είναι η κατάληξη μου πως η αγωγή ορθά καταχωρίστηκε με ενάγουσα την Galina Weber, την εγγεγραμμένη μέτοχο του συρρικνωθέντος μεριδίου. Το γεγονός πως το 12% ήταν ωφέλιμης ιδιοκτησίας τρίτου προσώπου και η ταυτότητα του δικαιούχου θα είχαν ίσως σπουδαιότητα εάν η κατάληξη μου ήταν πως η μη συμμετοχή της Galina στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera οφειλόταν σε οικονομικούς λόγους, δηλαδή μη δυνατότητα πληρωμής του ποσού που θα έπρεπε να πληρώσει για να συμμετάσχει στην αύξηση. Σε τέτοια περίπτωση τα επίδικα ζητήματα θα προεκτείνονταν στην διερεύνηση των οικονομικών δυνατοτήτων και του δικαιούχου πέραν της Galina. Όμως, ακόμα και σε τέτοια περίπτωση ό,τι ίσως θα απαιτείτο θα ήταν η δικογράφηση του γεγονότος της ωφέλιμης ιδιοκτησίας και της οικονομικής αδυναμίας του δικαιούχου στο σώμα της αγωγής χωρίς οποιαδήποτε διαφοροποίηση στον τίτλο. Η θέση ότι θα έπρεπε να υπήρχε και να παρουσιαζόταν εξουσιοδότηση ή έγκριση του δικαιούχου για την έγερση της αγωγής δεν με βρίσκει σύμφωνο. Ο δικαιούχος με την επιλογή του να αφήσει τον νομικό τίτλο του συμφέροντος του στην Galina, την εξουσιοδότησε να ενεργεί για λογαριασμό του, για παράδειγμα να ψηφίζει με τη δύναμη του ποσοστού του στις γενικές συνελεύσεις της Itera, και αν διατηρεί παράπονο από τους χειρισμούς της είναι θέμα που αφορά την μεταξύ τους σχέση. Την θέση ότι μόνο ο Urs θα μπορούσε να εγείρει την παρούσα αγωγή εκ μέρους του δικαιούχου θεωρώ αβάσιμη. Ο Urs επιλέγηκε να διαδραματίζει «ανεπίσημο» ρόλο ενδεχομένως γιατί ήταν δικηγόρος και πρόσωπο εμπιστοσύνης που μπορούσε να κατευθύνει την εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια.
(3)Η αύξηση κεφαλαίου εταιρείας Η προσέγγιση μου είναι πως η παραχώρηση των νέων μετοχών δεν θα μπορούσε να ανακληθεί. Πρόσωπα, φυσικά και νομικά, που δεν είναι ενώπιον του Δικαστηρίου, απέκτησαν συμφέροντα και έχουν διαφοροποιήσει τη θέση τους κατ' ακολουθία της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου και της διανομής που έγινε. Τρίτες εταιρείες, ξένες προς τη διένεξη μεταξύ των διαδίκων, πλήρωσαν για να αποκτήσουν μετοχές της Itera. Υφιστάμενοι μέτοχοι, στους οποίους είτε δεν καταλογίζεται είτε δεν καταδείχτηκε να ενήργησαν δολίως ή καθ' οιονδήποτε τρόπο να είχαν καθήκον ή υποχρέωση να πράξουν διαφορετικά, πώλησαν μέρος του μετοχικού τους μεριδίου μετά την απόκτηση των νέων μετοχών. Η Galina γνώριζε πως μετά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου θα υπήρχαν διαφοροποιήσεις στα μετοχικά ποσοστά των υφιστάμενων μετόχων και κυρίως πως τρίτα πρόσωπα θα αποκτούσαν συμμετοχή στην Itera καταβάλλοντας τεράστια ποσά. Η πώληση μεγάλου μέρους του μετοχικού κεφαλαίου στον όμιλο Sun από την Ινδία προβλήθηκε από την πλευρά της ως ο λόγος για τον οποίο ο Makarov επεδίωξε την αύξηση του μετοχικού του μεριδίου ή του μεριδίου που έλεγχε, αρχικά προσπαθώντας να αποκτήσει το ποσοστό του δικαιούχου και στη συνέχεια με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera. Η κατάσταση, πέντε χρόνια μετά, δεν είναι πραγματικά αναστρέψιμη. Η απόδοση αποζημίωσης στην ενάγουσα, εάν αυτή δικαιούται σε θεραπεία, απονέμει δικαιοσύνη αφού άλλωστε η ρευστοποίηση του 12% του μετοχικού μεριδίου αρχικά και στη συνέχεια και του επιπλέον 2,5714% επιδιώχθηκε πριν την καταχώριση της αγωγής. Η Itera, Κυπριακή εταιρεία, νομιμοποιείτο στην αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου αφού τέτοια δυνατότητα εξουσιοδοτείτο από το καταστατικό της (άρθρο 50) και η εξουσία αύξησης του κεφαλαίου της ασκήθηκε στη Γενική της Συνέλευση (άρθρο 60
(1)(α) και
(2)του Περί Εταιρειών Νόμου Κεφ. 113). Οι δικηγόροι των Εναγομένων προσδίδουν ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός πως η Galina εκπροσωπείτο στη Γενική Συνέλευση που έλαβε την απόφαση. Επικαλούνται την Re a Company (No. 005134 of 1986), ex p. Harries, εισηγούμενοι πως όποτε η γενική συνέλευση μιας εταιρείας συγκαλείται κανονικά, και πολύ περισσότερο όταν βρίσκεται σε απαρτία, η όποια απόφασή της για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου είναι απρόσβλητη. Άλλο ήταν το κεντρικό σημείο στην πιο πάνω υπόθεση, αφού ο παραπονούμενος μέτοχος μειοψηφίας όχι μόνο δεν είχε προσκληθεί στη γενική συνέλευση που ενέκρινε την αύξηση, αλλά είχε αποκλειστεί από του να συμμετάσχει στην αύξηση. Η συμπεριφορά του διευθυντή της εταιρείας που ήταν και ο μέτοχος πλειοψηφίας κρίθηκε άδικη και δυσμενής για τον παραπονούμενο. Είναι ξεκάθαρο ότι η παρουσίαση που έγινε ενώπιον της γενικής συνέλευσης της Itera αναφορικά με το ζήτημα της αναγκαιότητας για αύξηση του κεφαλαίου της δεν περίγραφε την πραγματικότητα της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας. Οι μέτοχοι ενέκριναν την αύξηση είτε γιατί παραπλανήθηκαν από την παρουσίαση του διοικητικού συμβουλίου και βασίστηκαν σε λανθασμένες πληροφορίες, είτε γιατί γνώριζαν πως η παρουσίαση καμιά σχέση δεν είχε με την πραγματικότητα, έγινε απλά για να τηρηθούν τα προσχήματα και ο σκοπός της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας ήταν για να συρρικνωθεί το ποσοστό της Galina. Κάποιοι μέτοχοι μπορεί να ψήφισαν υπέρ της έγκρισης της αύξησης γιατί παραπλανήθηκαν και κάποιοι γιατί γνώριζαν τι πραγματικά κρυβόταν πίσω από την αύξηση. Οι περιστάσεις, ο τρόπος δηλαδή που μέτοχοι χρηματοδοτήθηκαν για να συμμετάσχουν στην αύξηση καταδεικνύει πως κάποιοι γνώριζαν την πραγματικότητα. Το πρόδηλο ήταν πως η διαδικασία της αύξησης θα εξυπηρετούσε στη μείωση του ποσοστού κάποιου ή κάποιων μετόχων, διαφορετικά η Sweet Water θα μπορούσε να αγοράσει από τις υφιστάμενες μετοχές όλων των μετόχων που ήθελαν να πωλήσουν. Άλλωστε οι μέτοχοι είχαν γνώση της προσφοράς του 12% από την Galina, μετοχικό ποσοστό το οποίο θα μπορούσε η Sweet Water υπό προϋποθέσεις να αγοράσει. Στην προκειμένη περίπτωση φαίνεται πως οι μέτοχοι που γνώριζαν τον πραγματικό σκοπό της αύξησης ενήργησαν ως πλειοψηφία. Οι Αμερικανοί μέτοχοι, που δανειοδοτήθηκαν και στη συνέχεια πώλησαν μετοχές στην Sweet Water και που όλοι μαζί κατείχαν 385.715 μετοχές είναι βέβαιο πως γνώριζαν τους σχεδιασμούς του Makarov. Το ίδιο ισχύει και για τον Otchertsov, που κατείχε 210.000 μετοχές και έκαμε τη σχετική παρουσίαση στη γενική συνέλευση. Μαζί με τις 915.000 μετοχές του Makarov δημιουργείτο πλειοψηφία (1.510.715 από τα 3.000.000 μετοχές της Itera). Ενδεχόμενα, και άλλοι μέτοχοι να γνώριζαν. Έχουμε λοιπόν μια γενική συνέλευση η οποία στην πλειοψηφία της ψηφίζει την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας με σκοπό να επιτύχει τη συρρίκνωση του ποσοστού ενός μειοψηφούντα μετόχου. Εάν κάποιοι άλλοι μέτοχοι δεν ενήργησαν ως ανωτέρω, αυτοί εξαπατήθηκαν από το διοικητικό συμβούλιο και ψήφισαν υπέρ της αύξησης νομιζόμενοι πως η εταιρεία πράγματι χρειαζόταν κεφάλαια. Υπάρχει και μια περαιτέρω προέκταση. Η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 27.11.2005 δεν περιορίστηκε στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου από $30.000 σε $90.000 με την έκδοση 6 εκατ. νέων μετοχών ονομαστικής αξίας $0,01. Ψηφίστηκε ακόμα ένα ψήφισμα (βλ. Τεκμήριο 34, σελ. 3), που καθόριζε το ποσό των $20 ως την τιμή στην οποία θα προσφέρονταν οι νέες μετοχές. Προκύπτει πως καμιά πληροφόρηση δεν είχε δοθεί στη γενική συνέλευση ώστε αυτή να μπορούσε ασκώντας κρίση να εγκρίνει το ψήφισμα με το οποίο καθορίστηκε η τιμή των $20. Άλλωστε, ούτε το διοικητικό συμβούλιο φαίνεται να είχε στοιχεία. Ο καθορισμός της τιμής των $20 με ψήφισμα της γενικής συνέλευσης επιβεβαιώνει την κακοπιστία και τον σχεδιασμό. Το διοικητικό συμβούλιο επιχείρησε να παρουσιάσει τον καθορισμό της τιμής στα $20 ως απόφαση της γενικής συνέλευσης έτσι που το ίδιο να μην κατηγορηθεί πως, κατά παράβαση τυχόν καθηκόντων πίστεως και εμπιστοσύνης του να καθορίσει την τιμή σύμφωνα με την πραγματική αξία της μετοχής, την όρισε στα $20 που ήταν πολύ πιο κάτω από την πραγματική αξία. Η άσκηση της εξουσίας των ιδιοκτητών μιας εταιρείας (μετόχων της) γίνεται στην γενική της συνέλευση. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με την προκαθορισμένη πλειοψηφία. Η άσκηση των ψήφων του από κάποιο μέτοχο είναι περιουσιακό του δικαίωμα και είναι ελεύθερος να ψηφίσει στη βάση των προσωπικών του συμφερόντων χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα άλλων μετόχων. Μπορεί ακόμη να ψηφίσει με κακή πίστη. Οι μέτοχοι δεν οφείλουν καθήκον πίστης προς άλλους μετόχους κατά την άσκηση των εξουσιών τους ως μέτοχοι. (βλ. Peters American Delicacy Co Ltd v. Heath (1938-1939) 61 C.L.R. 457). Η άσκηση ψήφου από κάποιο μέτοχο δεν είναι ενέργεια της εταιρείας ούτε μέρος των υποθέσεων της στην έννοια του άρθρου 459 του Companies Act 1985. Εάν ο μέτοχος με την ψήφο του προκαλέσει την έκδοση ψηφίσματος στη γενική συνέλευση που είναι άδικα δυσμενές (ή καταπιεστικό) σε κάποιο άλλο μέτοχο, δεν είναι η άσκηση της ψήφου από τον μέτοχο που στοιχειοθετεί το παράπονο αλλά η προκληθείσα πράξη ή απραξία της εταιρείας. (βλ. Re Unisof Group Ltd. (No.3)
(1994)1 B.C.L.C.609). Η δυνατότητα που παρέχεται σε μια εταιρεία να τροποποιήσει το καταστατικό της περιορίζεται μόνο από τις πρόνοιες του νόμου και τους όρους που εμπεριέχονται στο ιδρυτικό της έγγραφο. Η ευρεία εξουσία από το νόμο πρέπει να ασκείται υποκείμενη στις γενικές αρχές του νόμου και της επιείκειας που εναποτίθενται όπου εξουσία παρέχεται στην πλειοψηφία με την οποία δεσμεύει τη μειοψηφία. Τέτοια εξουσία πρέπει να ασκείται όχι μόνο σύμφωνα με το νόμο αλλά επίσης καλή τη πίστη για το συμφέρον της εταιρείας ως σύνολο. Η προϋπόθεση της άσκησης της εξουσίας για το συμφέρον της εταιρείας ως σύνολο δεν έχει για την γενική συνέλευση το ίδιο περιεχόμενο όπως για το διοικητικό συμβούλιο όπου οι συμμετέχοντες επωμίζονται καθήκοντα καλής πίστης και ο νόμος δεν εμποδίζει τον μέτοχο από του να ψηφίσει για το δικό του συμφέρον νοουμένου ότι το ψήφισμα δεν προκαλεί δυσμενή διάκριση (ή καταπίεση). (βλ. Ringtower Holdings Plc
(1989)5 B.C.C.82). Πέραν τούτου η δικαιοσύνη δεν μπορεί να επιβάλει άλλους περιορισμούς (βλ. Allen v. Gold Reefs of West Africa Ltd
(1900)1 Ch. 656, 671-2). Συνεπώς το μόνο κριτήριο ελέγχου των μετόχων είναι κατά πόσο ενήργησαν καλή τη πίστη για το συμφέρον της εταιρείας σαν σύνολο και η απόφαση τους στη βάση της υποκειμενικά καλή τη πίστη άποψης τους δεν ανατρέπεται γιατί το Δικαστήριο είναι της άποψης πως το συμφέρον της εταιρείας δεν εξυπηρετείται (βλ. Shuttleworth v. Cox Brothers and Co. (Maidenhead) Ltd
(1927)2 K.B. 9). Ακόμα και αν η τροποποίηση θα ωφελήσει συγκεκριμένο μέτοχο ο μέτοχος αυτός δεν έχει υποχρέωση να απέχει της ψηφοφορίας, και η εγκυρότητα της τροποποίησης δεν εξαρτάται από το κατά πόσο εγκρίθηκε από πλειοψηφία μετόχων που δεν είχαν προσωπικό συμφέρον (βλ. Citco Banking Corporation NV v. Pusser's Ltd
(2007)UKPC 13,
(2007)Bus LR 960). Η Howard Smith Ltd v. Ampol Petroleum Ltd and others
(1974)1 All E.R. 1126 στην οποία οι δικηγόροι της Ενάγουσας αναφέρθηκαν σε έκταση αφορούσε απόφαση του διοικητικού συμβουλίου εταιρείας να διανέμει ανέκδοτες μετοχές σε πρόσωπα με αποκλειστικό σκοπό τη συρρίκνωση του ποσοστού της πλειοψηφίας που μετά τη διανομή κατέστηκε μειοψηφία. Η απόφαση αφορούσε στην άσκηση των καθηκόντων των διευθυντών και κρίθηκε πως ήταν αντικαταστατικό για τους διευθυντές να χρησιμοποιήσουν τις εξουσίες που είχαν εμπιστευτεί σ' αυτούς για τον σκοπό της ανατροπής υφιστάμενης πλειοψηφίας. Παραπέμφθηκα από τους δικηγόρους της Ενάγουσας στην Clemens v. Clemens Bros Ltd and another
(1976)2 All E.R. 268 όπου διατυπώθηκε η θέση πως ο μέτοχος πλειοψηφίας δεν μπορούσε δικαιωματικά να ασκήσει τους ψήφους του, όπως θα τον ευχαριστούσε, ως ένας συνηθισμένος μέτοχος. Επρόκειτο για οικογενειακή εταιρεία όπου ο μέτοχος πλειοψηφίας και διευθυντής της εταιρείας κατείχε το 55% των μετοχών και ο παραπονούμενος, που δεν ήταν διευθυντής, το 45%. Κατά τη γενική συνέλευση ο πρώτος, με τη δύναμη των ψήφων του, εξασφάλισε ψήφισμα για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας και κατανομή του σε άλλους διευθυντές και εργοδοτούμενους ώστε το ποσοστό του μετόχου μειοψηφίας να πέσει κάτω από το 25%. Αποφασίστηκε ότι δεν είχε σημασία εάν τα γεγονότα συνιστούσαν καταπίεση στην έννοια του άρθρου 210 του Companies Act 1948 (πανομοιότυπο με το άρθρο 202
(1)του Κεφ. 113), αφού ήσαν αρκετά για να οδηγήσουν ένα Δικαστήριο της επιείκειας στο να αποφασίσει ανατρέποντας τα αποτελέσματα τους. Μνημονεύεται στην απόφαση η Greenhalgh v. Arderne Cinemas Ltd
(1950)2 All E.R. 1120, 1126 όπου αποφασίστηκε πως η φράση καλή τη πίστει για το συμφέρον της εταιρείας σαν σύνολο δεν σημαίνει την εμπορική της οντότητα διακρινόμενη από τα μέλη της αλλά τα μέλη της σαν σώμα. Στη βάση αυτή ενεπλάκηκε το Δικαστήριο στο ερώτημα κατά πόσο κατά την ψήφιση ο μέτοχος πλειοψηφίας ειλικρινά πίστευε πως το ψήφισμα θα ήταν για το συμφέρον του μετόχου μειοψηφίας. Αναφέρεται στο σύγγραμμα Shareholders' Rights, του R. Hollington, 5η έκδ., σελ. 120 πως η Clemens είναι η μόνη υπόθεση στην Αγγλία όπου εκδόθηκε θεραπεία από το δικαστήριο σε περίπτωση εκμετάλλευσης εξουσίας από την πλειοψηφία (άλλη από περίπτωση διόρθωσης παράβασης καθήκοντος της ή απόσπασης περιουσίας της εταιρείας) και, στη σελ. 122, η απόφαση χαρακτηρίζεται ως αμφισβητούμενη γιατί δεν καταδεικνύει ποιοι ήταν οι ειδικοί λόγοι που κατέτασσαν την περίπτωση εκτός του γενικού κανόνα ότι η πλειοψηφία μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματα ψήφου της εγωϊστικά. Οι παράγοντες οι οποίοι μπορεί να είχαν επιδράσει στην απόφαση Clemens δεν συντρέχουν στην προκειμένη περίπτωση η οποία όμως έχει ιδιαιτερότητες, αυτές που αποκρυσταλλώνονται στα ευρήματα στη βάση της μαρτυρίας. Προχωρώ στην εξέταση του κατά πόσο οι διευθυντές της Itera ενήργησαν κατά παράβαση των καθηκόντων εμπιστοσύνης που είχαν. Μπορεί να κριθεί πως οι διευθυντές άσκησαν τις εξουσίες τους για ακατάλληλο σκοπό (improper purpose) ακόμα και αν ενήργησαν ειλικρινά πιστεύοντας πως ήταν για το καλύτερο συμφέρον της εταιρείας (βλ. Smith v. Ampol
(1974)A.C. 821 και Regentcrest Plc v. Cohen, Re
(2001)2 B.C.L.C. 80). Δεν είναι μόνο ζήτημα εξέτασης της υποκειμενικής κατάστασης του μυαλού των διευθυντών κατά τη λήψη της απόφασης αλλά υπάρχει περιθώριο αντικειμενικής εξέτασης των πραγματικοτήτων και του ουσιαστικού σκοπού από το δικαστήριο. Το δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει τον ουσιαστικό σκοπό για τον οποίο γίνεται η έκδοση των νέων μετοχών και να εξάξει συμπέρασμα κατά πόσο ο σκοπός ήταν θεμιτός ή όχι. Αναπόφευκτα βαρύτητα θα δοθεί στην καλή τη πίστη γνώμη των διευθυντών εάν τέτοια υπάρχει και το δικαστήριο θα σεβαστεί την κρίση τους σε ζητήματα διοίκησης της εταιρείας. Όμως όταν η δικαιολογία της έκδοσης νέων μετοχών για την άντληση κεφαλαίων απορριφθεί, τότε ακόμα και η ειλικρινής συμπεριφορά των διευθυντών δεν είναι αρκετή για να νομιμοποιήσει την απόφαση αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου (βλ. Smith v. Ampol (πιο πάνω) σελ. 837-8). Το καθήκον εμπιστοσύνης που εναποτίθεται στους διευθυντές μιας εταιρείας εκπηγάζει από τη συνήθη πρόνοια στο καταστατικό μιας εταιρείας για το διορισμό από τους μετόχους διευθυντών με εξουσία διεύθυνσης της εταιρείας. Οι διορισθέντες διευθυντές μέσα στα πλαίσια των εξουσιών τους να διευθύνουν την εταιρεία μπορούν να λάβουν αποφάσεις αντίθετες με την επιθυμία της πλειοφηψίας των μετόχων και είναι γεγονός πως η πλειοψηφία δεν μπορεί να τους ελέγξει στην άσκηση των εξουσιών τους καθόσον παραμένουν διευθυντές της εταιρείας (βλ. Automatic Self-Cleansing Filter Syndicate Co Ltd v. Cuninghame
(1906)2 Ch. 34). Είναι όμως αντικαταστατικό για τους διευθυντές να χρησιμοποιήσουν την εξουσία τους αναφορικά με τις μετοχές της εταιρείας για το σκοπό της ανατροπής μιας υφιστάμενης πλειοψηφίας, ή τη δημιουργία πλειοψηφίας που δεν υπήρχε προηγουμένως. Στην παρούσα υπόθεση η Galina δεν διατηρούσε την πλειοφηψία πριν την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Itera. Η αύξηση δεν ανέτρεψε υφιστάμενη πλειοψηφία και το παράπονο εστιάζεται στη συρρίκνωση ήδη μειοψηφικού μεριδίου. Το ερώτημα είναι κατά πόσο η μειοψηφία μπορεί να επικαλείται παράβαση εμπιστευτικού καθήκοντος των διευθυντών από τη στιγμή που η αύξηση του κεφαλαίου εγκρίθηκε από τη γενική συνέλευση και η απόφαση αντικατόπτριζε την επιθυμία της συντριπτικής πλειοψηφίας του 85,4286% ενώ η μειοψηφία του 14,5714% είχε καταψηφίσει την πρόταση. Όπως προειπώθηκε, η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 27.11.2005 δεν περιορίστηκε στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου από $30.000 σε $90.000 με την έκδοση 6 εκατ. νέων μετοχών ονομαστικής αξίας $0,
- Ψηφίστηκε ακόμα ένα ψήφισμα (βλ. Τεκμήριο 34, σελ. 3), που καθόριζε το ποσό των $20 ως την τιμή στην οποία θα προσφέρονταν οι νέες μετοχές. Στις αποφάσεις που οι δικηγόροι της Ενάγουσας παρέπεμψαν το Δικαστήριο το παράπονο προερχόταν από την πλειοψηφία. Μόνο στην Clemens παραπονούμενη ήταν η μειοψηφία. Εκεί το αποτέλεσμα ανατράπηκε με προσβολή της απόφασης της γενικής συνέλευσης και όχι του διοικητικού συμβουλίου. Το ζήτημα της προστασίας της μειοψηφίας συζητείται στο σύγγραμμα Shareholders' Rights, του R. Hollington, 5η έκδ., σελ.
- Αναφέρεται πως ο μειοψηφούντας μέτοχος δεν έχει προστασία έναντι της έκδοσης νέων μετοχών η οποία γίνεται σύμφωνα με το νόμο. Σημειώνεται πως: «A rights issue, therefore, is a classic tactic for a majority to put financial pressure on a minority (what is called a "squeeze-out" technique in the United States) and ultimately to dilute the minority's shareholding. There may be a breach of duty (iv) in its strictness, in that the directors are in a position of conflict of interest (as persons entitled to participate in the rights issue) and duty (as directors exercising a fiduciary power) although otherwise there is no positive wrongdoing by them, but such a breach will usually be ratifiable on general principles by the majority and hence, applying the rule in Foss v. Harbottle, the minority cannot complain of the breach.» Σημειώνεται η Αυστραλιανή υπόθεση Doncon v. Doncon
(1990)2 A.C.S.R. 385 όπου αποφασίστηκε ότι όταν η εταιρεία σε γενική συνέλευση αποφασίζει την έκδοση μετοχών τούτη δεν είναι υποκείμενη σε εμπιστευτικής φύσης ή άλλης στη βάση επιείκειας περιορισμούς. (fiduciary or other equitable constraints). Παρατίθεται σε αντιδιαστολή η υπόθεση Massey v. Massey ή Μassey v. Wales
(2003)47 A.C.S.R. 1 όπου το δικαστήριο διέκρινε ένα σημαντικό λόγο γιατί οι εξουσίες του διοικητικού συμβουλίου δεν θα πρέπει να ασκούνται από τους μετόχους στη γενική συνέλευση. Ο λόγος είναι ότι το διοικητικό συμβούλιο υπόκειται σε καθήκον εμπιστοσύνης κατά την άσκηση των διοικητικών του εξουσιών ενώ οι μέτοχοι γενικά δεν υπόκεινται σε τέτοιο καθήκον. Είναι λογικό ότι όταν η διοίκηση εναποτίθεται σε ένα σώμα που υπόκειται σε καθήκοντα εμπιστοσύνης να ενεργεί προς το συμφέρον της εταιρείας ως συνόλου, τότε παρέχεται μεγαλύτερη προστασία στους μετόχους μειοψηφίας από αυτή που θα είχαν εάν η γενική συνέλευση ελάμβανε με πλειοψηφία τις αποφάσεις διοίκησης της εταιρείας. Προβάλλεται το ερώτημα (Shareholders' Rights, παραγρ. 7-117) ποια είναι η προστασία της μειοψηφίας εάν η εξουσία για έκδοση μετοχών ασκείται από τη γενική συνέλευση της εταιρείας αντί από το διοικητικό συμβούλιο. Αναφέρεται πως η εξουσία για έκδοση μετοχών είναι σχεδόν πάντοτε διευθυντική εξουσία που εναποτίθεται στο διοικητικό συμβούλιο, το οποίο ως θέμα αρχής δεν μπορεί να την εκχωρήσει στη γενική συνέλευση. Το ζήτημα είχε εγερθεί στην υπόθεση Clemens όπου η αύξηση παραμερίστηκε λόγω του ότι η πλειοψηφία στη γενική συνέλευση είχε ενεργήσει καταπιεστικά έναντι της μειοψηφίας, αφού το κίνητρο της ήταν η επιθυμία της να συρρικνώσει τα ποσοστά της μειοψηφίας. Όμως, δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια βάση αποφασίστηκε η υπόθεση. Στην υπόθεση Lowry v. Consolidated African Selection Trust
(1940)A.C. 648, 679, αναφέρεται ότι η εξουσία έκδοσης κεφαλαίου είναι δυνητική. Είναι η έκδοση του κεφαλαίου που δημιουργεί ευθύνες μεταξύ της εταιρείας και του μετόχου. Αναφέρεται πως οι διευθυντές έχουν εκ πρώτοις καθήκον προς την εταιρεία να καθορίσουν την ψηλότερη τιμή που μπορούν να λάβουν για τις μετοχές. Μπορούν να εκδώσουν τις μετοχές στο άρτιο αλλά είναι καθήκον τους προς την εταιρεία να μην το πράξουν παρά μόνο για καλό λόγο. Το βάρος είναι στους ώμους των διευθυντών, στην περίπτωση που προτίθενται να εκδώσουν μετοχές σε τιμή λιγότερη από την πραγματική τους αξία να δικαιολογήσουν την απόφαση τους στη βάση εξαιρετικών περιστάσεων. Εκφράζεται (Shareholders' Rights, παραγρ. 5-40) το ερώτημα γιατί το δίκαιο της επιείκειας να πρέπει να περιορίζεται στα ζητήματα που μπορεί να επέμβει και να ανατρέψει την απόφαση της πλειοψηφίας και μνημονεύεται η υπόθεση Αllen v. Gold Reefs of West Africa
(1990)1 Ch. 656, όπου ειπώθηκε ότι περιορισμοί με βάση το δίκαιο της επιείκειας εφαρμόζονται για όλες τις εξουσίες που παρέχονται στην πλειοψηφία με τις οποίες μπορεί να δεσμεύει τη μειοψηφία και μια τέτοια εξουσία είναι η εξουσία που μπορεί να παρέχεται στη γενική συνέλευση να εκδίδει μετοχές. Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι διευθυντές της Itera είχαν, κατά την απόφαση έκδοσης των νέων μετοχών, οιοδήποτε καθήκον πίστης προς τη Galina ως μετόχου της Itera. Εάν δηλαδή όφειλαν να λάβουν υπόψη την περίπτωση της και τα συμφέροντα της κατά τη λήψη της σχετικής απόφασης. Αναφέρεται (Shareholders' Rights παραγρ. 11-28) πως ένα παράδειγμα καθήκοντος πίστης που μπορεί στην ουσία να οφείλεται προς το συμφέρον του κάθε μετόχου ξεχωριστά, παρά προς την εταιρεία ως ξεχωριστή οντότητα, είναι το καθήκον της έκδοσης μετοχών για κατάλληλο εταιρικό σκοπό. Μνημονεύονται οι υποθέσεις Smith v. Ampol και Sherborne Park Residents Co Ltd, Re
(1987)B.C.L.C. 82, σημειώνεται όμως πως τούτο δεν είναι εύκολο να συμβιβαστεί με τις Hogg v. Cramphorn
(1967)Ch. 254 και Bamford v. Bamford
(1970)Ch. 212, όπου λέχθηκε πως το καθήκον από τους διευθυντές οφειλόταν προς την εταιρεία και παραβίαση του μπορούσε να διορθωθεί από την πλειοψηφία των μετόχων. Παρόλο που η υπόθεση Sherborne αναφέρεται με επιδοκιμασία στην Peskin v. Anderson
(2001)1 B.C.L.C.372, σημειώνεται στο ίδιο σύγγραμμα (παραγρ. 11-35) πως γενικά τα δικαστήρια αποκλίνουν από του να αναγνωρίσουν την ύπαρξη καθήκοντος πίστης μεταξύ διευθυντών και μετόχων και η υπόθεση Peskin μνημονεύεται ως επεξηγηματική του δισταγμού της επέκτασης των δικαιωμάτων του κάθε μέτοχου ξεχωριστά. Σημειώνεται (Shareholders' Rights, παραγρ. 4-57) πως η έκδοση μετοχών που εγκρίθηκε από την πλειοψηφία μπορεί να αμφισβητηθεί κάτω από το άρθρο του νόμου που αφορά το «unfair prejudice» στη βάση της δυσμένειας στην οποία υπόκειται η μειοψηφία ως αποτέλεσμα της έκδοσης και πως ένας από τους σκοπούς του νόμου ήταν να υπερφαλαγγίσει την αρχή της Foss v. Harbottle. Στην προκειμένη περίπτωση οι αναφορές θα πρέπει να ιδωθούν υπό το φως ότι η σχετική κυπριακή νομοθετική πρόνοια δεν αναφέρεται σε «unfair prejudice» αλλά «oppression». Αναφέρεται πως η έκδοση δικαιωμάτων μετοχών είναι ένας συνήθης τρόπος άντλησης κεφαλαίων από τους μετόχους σε ίση βάση χωρίς τη συρρίκνωση του ποσοστού οιουδήποτε μετόχου, αλλά παρέχει την δυνατότητα στα χέρια μιας ασυνείδητης πλειοψηφίας να υποβάλει σε πίεση τη μειοψηφία υπό την προοπτική της συρρίκνωσης του συμφέροντος της σε περίπτωση μη συμμετοχής. Στην A Company (No. 007623 of 1984), Re
(1986)B.C.L.C.362, αναφέρθηκε (εκτός του λόγου της απόφασης) ότι η καλή πίστη της απόφασης για αύξηση του κεφαλαίου ή το γεγονός ότι στον παραπονούμενο προσφέρθηκαν μετοχές υπό τους ίδιους όρους όπως και στους υπόλοιπους μετόχους, δεν αποκλείει αφ' εαυτού ότι η έκδοση ήταν άδικα δυσμενής για τα συμφέροντα του παραπονούμενου. Εάν η πλειοψηφία γνωρίζει ότι ο παραπονούμενος δεν έχει τα χρήματα για να ασκήσει τα δικαιώματα αγοράς μετοχών και οι μετοχές προσφέρονται στο άρτιο, ενώ αξίζουν πολύ περισσότερα, τότε η αύξηση αντικειμενικά ιδωμένη συνιστά άδικα δυσμενή ενέργεια. Σημειώνεται πως τούτο πρέπει να ιδωθεί σε συνάρτηση με τα λεχθέντα στην υπόθεση Lowry όπου λέχθηκε πως το βάρος είναι στους ώμους των διευθυντών σε περίπτωση που προτίθενται να εκδώσουν μετοχές για λιγότερα από την πραγματική τους αξία να δικαιολογήσουν αυτή την κατ' εξαίρεση προσέγγιση. Επομένως άδικη δυσμένεια δημιουργείται όχι μόνο όταν οι μετοχές προσφέρονται στο άρτιο αλλά σε οποιαδήποτε τιμή κάτω από την πραγματική τους αξία χωρίς τούτο να δικαιολογείται. Στην Greenhalgh v. Arderne Cinemas Ltd
(1950)2 All E.R. 1120, 1126, αποφασίστηκε πως η φράση καλή τη πίστη για το συμφέρον της εταιρείας σαν σύνολο δεν σημαίνει την εμπορική της οντότητα διακρινόμενη από τα μέλη της, αλλά τα μέλη της σαν σώμα. Μπορεί να απομονωθεί η περίπτωση ενός υποθετικού μετόχου και να υποβληθεί το ερώτημα κατά πόσο αυτό που προτάθηκε στη γενική συνέλευση ήταν κατά την ειλικρινή γνώμη αυτών που ψήφισαν υπέρ προς όφελος του μετόχου αυτού. Στην πράξη το ζήτημα αντιμετωπίζεται αντίστροφα, κατά πόσο δηλαδή το ψήφισμα είναι τέτοιο που προκαλεί διάκριση μεταξύ της πλειοψηφίας και της μειοψηφίας, έτσι που να δίδει πλεονέκτημα στην πρώτη, του οποίου η δεύτερη στερείται. Καθόσον αφορά το διοικητικό συμβούλιο της Itera τουλάχιστον δύο από