ANOPA INVESTMENTS LIMITED ν. ANTΩΝΙΑ ΣΟΛΩΝΟΣ ΠΟΙΗΤΑΡΙΔΗ, Αρ. Αγωγής 4582/06, 17.5.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A148 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 4582/06 Μεταξύ: ANOPA INVESTMENTS LIMITED Εναγόντων - και - ANTΩΝΙΑ ΣΟΛΩΝΟΣ ΠΟΙΗΤΑΡΙΔΗ Εναγόμενης --------------------------- Ημερομηνία: 17.5.2011 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Κ. Κακουλλή Για την Εναγόμενη: κ. Α. Μαρκίδης, κ. Σ. Σταυρινίδης και Ν. Μακρίδης Εναγόμενη παρούσα. ΑΠΟΦΑΣΗ Η εναγόμενη είναι η ιδιοκτήτρια ενός τεμαχίου γης στον Άγιο Τύχωνα στη Λεμεσό μέσα στο οποίο είχε ανεγερθεί πολυτελής κατοικία. Την 19.6.2004 δυνάμει γραπτής συμφωνίας (Τεκμήριο 3) η εναγόμενη ενοικίασε την κατοικία της στην ενάγουσα Κυπριακή εταιρεία. Η ενοικίαση ήταν για περίοδο τριών ετών από 9.7.2004 μέχρι 9.7.2007 έναντι του συνολικού ενοικίου των £364.
- Το ενοίκιο ήταν το ίδιο για κάθε έτος ενοικίασης. £121.333 πληρώθηκαν στην ενάγουσα σύντομα μετά την υπογραφή της συμφωνίας στις 25.6.2004 (βλ. Τεκμήριο 4), ενώ άλλες £242.667 κατατέθηκαν σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό (escrow account) στο όνομα του δικηγορικού γραφείου Χρύσης Δημητριάδης & Σία, για να πληρωθούν στην ενάγουσα £121.333 στις 9.7.2005 και άλλες £121.333 στις 9.7.2006, όπως προνοούσε η συμφωνία (όροι 2.1.1 και 2.1.2). Περαιτέρω και έναντι ανταλλάγματος ή περαιτέρω ανταλλάγματος η εναγόμενη παραχώρησε στην ενάγουσα δικαίωμα αγοράς της κατοικίας, το οποίο η τελευταία μπορούσε να ασκήσει καθ' οιονδήποτε χρόνο μέσα στην περίοδο της ενοικίασης σε τιμή και σύμφωνα με διαδικασίες που μνημονεύονται στη συμφωνία (όρος 6). Η κατοικία ήταν κτισμένη σε ενιαίο τεμάχιο 10.408 τ.μ., όμως ότι με το κτίσμα ενοικιάστηκε και περιλαμβανόταν στο δικαίωμα αγοράς ήταν καθορισμένο εμβαδό 6.500 τ.μ. Προνοούσε η επίδικη συμφωνία πως εάν κατά το χρόνο άσκησης του δικαιώματος αγοράς το τεμάχιο δεν είχε ακόμα διαχωριστεί, θα εγγράφετο όλο επ' ονόματι της ενάγουσας και η τελευταία θα συνεργαζόταν για την επίτευξη του διαχωρισμού και θα επανέγραφε το υπόλοιπο στο όνομα της εναγόμενης. Είναι κοινό έδαφος ότι περί τον χρόνο της έναρξης του δεύτερου και του τρίτου έτους της ενοικίασης η εναγόμενη εισέπραξε το καθορισμένο ετήσιο ενοίκιο στις 26.7.2005 και 18.7.2006 αντίστοιχα (βλ. Τεκμήριο 4). Την 13.10.2006 η ενάγουσα παρέδωσε στην εναγόμενη, μέσω ιδιώτη επιδότη, επιστολή ιδίας ημερομηνίας των δικηγόρων της (Τεκμήριο 15) με την οποία άσκησε το δικαίωμα της να αγοράσει την επίδικη κατοικία. Καλούσε την εναγόμενη να παρουσιαστεί στις 17.10.2006 στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λεμεσού για να μεταβιβάσει την κατοικία στο όνομα της ενάγουσας. Η ειδοποίηση προς την εναγόμενη ήταν σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας ενοικίασης που προνοούσε (όρος 6.2) πως η ενάγουσα θα έπρεπε να καθορίσει ημερομηνία παρουσίασης στο κτηματολόγιο μέσα σε δέκα ημέρες από την ειδοποίηση. Αναφερόταν επίσης στην ειδοποίηση πως το ποσό των £2.130.000 που καθοριζόταν ως το τίμημα αγοράς, εφόσον το δικαίωμα αγοράς ασκείτο κατά το τρίτο έτος της ενοικίασης (όρος 6.1.3), θα ήταν στην διάθεση της εναγόμενης κατά τη μεταβίβαση (τα Τεκμήρια 17, 35, 18, 19 και 37 είναι σχετικά). Η εναγόμενη δεν παρουσιάστηκε στο Κτηματολόγιο. Με επιστολή του δικηγόρου της προς τους δικηγόρους της ενάγουσας, ημερομηνίας 17.10.2006 (Τεκμήριο 20), που το πρωί της ιδίας ημέρας αποστάληκε με τηλεομοιότυπο, πληροφορούσε τους δικηγόρους της ενάγουσας ότι η εναγόμενη δεν επρόκειτο να παρουσιαστεί στο Κτηματολόγιο. Επέμενε, όπως σημειωνόταν, στην επιστολή τερματισμού ημερομηνίας 9.10.
- (Υπό τας περιστάσεις διερωτώμαι προς τι η αναφορά στη σελ. 33, παραγρ. (ε) της γραπτής αγόρευσης των δικηγόρων της εναγόμενης). Το τι είχε συμβεί ήταν ότι την 9.10.2006, δηλαδή μέσα στην περίοδο της ενοικίασης και προτού η ενάγουσα ασκήσει το δικαίωμα της για αγορά της κατοικίας, η εναγόμενη με επιστολή του δικηγόρου της προς την ενάγουσα, ημερομηνίας 9.10.2006 (Τεκμήριο 6), τερμάτισε την συμφωνία ενοικίασης: «.για τον λόγο ότι υπήρξατε υπαίτιοι παράβασης της εν λόγω συμφωνίας με το να προβήτε στην τροποποίηση, και/ή προσθήκες εις την εν λόγω οικοδομή χωρίς την εκ των προτέρων λήψη της γραπτής συγκατάθεσης της πελάτιδος μας και με τις ενέργειες σας αλοιώσατε την χρήση της εν λόγω οικοδομής όπως προβλέπει η πολεοδομική άδεια και άδεια ανεγέρσεως της οικοδομής και με τις εν λόγω ενέργειες αυτές εθέσαστε σε κίνδυνο την μη λήψη εκ μέρους της πιστοποιητικού τελικής έγκρισης με αποτέλεσμα να καταστεί αδύνατη η έγκρισης άδειας διαχωρισμού της περιουσίας εις την οποία εβρίσκεται η εν λόγω οικοδομή, όπως προεβλέπετο από την εν λόγω συμφωνία.» Στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης (παραγρ. 4) προσβάλλεται η συμφωνία επί τω ότι: «.ήτο νομικά τρωτή και έπασχε και/ή ήταν άκυρη εξ υπαρχής γιατί ήταν αντίθετη και/ή προσέκρουε σε ρητές πρόνοιες του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί και/ή να τερματισθεί δυνάμει νόμου και/ή άλλως πως και από την ακύρωση και/ή τον τερματισμό της η πιο πάνω σύμβαση ενοικίασης κατήργησε όλα τα δικαιώματα που έδιδε στους Ενάγοντες.» Περαιτέρω δικογραφείται (παραγρ. 6) πως η ενάγουσα, χωρίς να έχει τέτοια δικαιώματα, εκχώρησε ή και υπενοικίασε ή και επέτρεψε ή και παραχώρησε άδεια χρήσης της κατοικίας ή μέρους της στην εταιρεία Hart Security Ltd για να έχει τα γραφεία της και για να διανέμει και να στεγάζεται το διευθυντικό και υπαλληλικό της προσωπικό και πως τούτα απεκρύβησαν από την εναγόμενη η οποία εάν τα γνώριζε δεν θα προέβαινε στην σύναψη της συμφωνίας ενοικίασης. Μπορεί, εκ προοιμίου, να σημειωθεί πως στην επιστολή της 9.10.2006 η εναγόμενη δεν επικαλείται ζήτημα υπενοικίασης της κατοικίας ως λόγο για τον τερματισμό της συμφωνίας. Οι δικηγόροι της εναγόμενης στην τελική τους αγόρευση περιορίζονται στο ζήτημα των μετατροπών (βλ. σελ. 38 της γραπτής τους αγόρευσης). Η ενάγουσα δεν αρνείται ότι προέβηκε σε οικοδομικές εργασίες και μετατροπές στην επίδικη κατοικία, διατείνεται όμως πως όλα έγιναν με τη συγκατάθεση της εναγόμενης, όπως προβάλλεται και στην επιστολή των δικηγόρων της προς το δικηγόρο της εναγόμενης, ημερομηνίας 13.10.2006 (Τεκμήριο 16) με την οποία απαντούσαν στην επιστολή του τελευταίου ημερομηνίας 9.10.
- Ισχυρίζεται (παραγρ. 16 της Έκθεσης Απαίτησης) πως η προφορική συγκατάθεση της εναγόμενης δημιουργεί στην τελευταία κώλυμα από του να εγείρει ζήτημα παράβασης της συμφωνίας ενοικίασης και να την τερματίσει. Προνοούσε η συμφωνία ενοικίασης αναφορικά με τις υποχρεώσεις της ενοικιάστριας - ενάγουσας (όρος 5.1.4) ότι: «without the prior written consent of the Landlord, which shall not be unreasonably withheld, not to effect any structural alterations or additions to the House or any part thereof;» (Σε δική μου μετάφραση): «xωρίς την εκ των προτέρων γραπτή συναίνεση της ιδιοκτήτριας, η οποία δεν πρέπει παράλογα να παρακρατηθεί, να πραγματοποιήσει οιεσδήποτε δομικές αλλαγές ή προσθήκες στην κατοικία ή οιοδήποτε μέρος αυτής.» Προνοούσε ακόμη η συμφωνία (όροι 5.1.3 και 5.1.8) ότι: «to use the House for the residence of its chairman or executive directors and for his accommodation, his family, guests and other persons entering or remaining in the House on his invitation as well as for carrying out the Tenant's business therefrom and maintaining an office therein with its own personnel.» «not to assign or sublet the House or license the use of the same or any part thereof to any person or company without the prior written consent of the Landlord which shall not unreasonably withheld;" (Σε δική μου μετάφραση): «να χρησιμοποιεί την κατοικία ως κατοικία του προέδρου της ή των εκτελεστικών της συμβούλων και για τη διαμονή του, της οικογένειας του, φιλοξενούμενων και άλλων προσώπων που εισέρχονται ή παραμένουν στην κατοικία μετά από πρόσκληση του, ως επίσης για τη διεξαγωγή των εργασιών της ενοικιάστριας και διατήρηση εκεί γραφείου με το δικό της προσωπικό.» «να μην εκχωρήσει ή υπενοικιάσει την κατοικία ή δώσει άδεια για χρήση της ή οιουδήποτε μέρους της σε οιοδήποτε πρόσωπο ή εταιρεία χωρίς την εκ των προτέρων γραπτή συναίνεση της ιδιοκτήτριας η οποία δεν πρέπει παράλογα να παρακρατηθεί.» Το δικαίωμα της ιδιοκτήτριας για τερματισμό της συμφωνίας προνοούσε (όρος 7.1): «If for any reason . there shall be a breach of any of the covenants or stipulations by the Tenant herein contained, then and in any of the said cases shall be lawful for the Landlord at any time thereafter to re-enter upon the House or any part thereof in the name of the whole whereupon this tenancy shall be absolutely determined without prejudice to the right of action of the Landlord in respect of any breach of the Tenant's covenants herein contained." (Σε δική μου μετάφραση): «Αν για οποιοδήποτε λόγο.ήθελε υπάρξει παράβαση οιασδήποτε δεσμεύσεως ή διατάξεως από την ενοικιάστρια που εμπεριέχεται στην παρούσα, τότε και σε οποιαδήποτε από τις προαναφερθείσες περιπτώσεις θα είναι νόμιμο για την ιδιοκτήτρια καθ' οιονδήποτε χρόνο μετά να επανεισέλθει στην κατοικία ή οιοδήποτε μέρος της εξ' ονόματος ολοκλήρου οπόταν η παρούσα ενοικίαση θα τερματίζεται απόλυτα με επιφύλαξη του δικαιώματος της ιδιοκτήτριας για αγωγή αναφορικά με οιαδήποτε παράβαση των δεσμεύσεων της ενοικιάστριας που εμπεριέχονται στην παρούσα.» Σημειώνεται πως ο όρος που αφορά το δικαίωμα της ιδιοκτήτριας για τερματισμό αναφέρεται σε τερματισμό της ενοικίασης και όχι τερματισμό της συμφωνίας. Τούτο σημειώνεται γιατί η συμφωνία ονομάζεται «Tenancy and Purchase Option Agreement» ("Συμφωνία Ενοικίασης και Δικαιώματος Αγοράς"). Αποτελεί κοινή νομική θέση των δικηγόρων των διαδίκων πως, ακόμα και αν η ενάγουσα επιτύχει, δεν μπορεί να διαταχθεί ειδική εκτέλεση της επίδικης συμφωνίας ώστε η κατοικία να μεταβιβαστεί επ' ονόματι της ενάγουσας. Οι προϋποθέσεις του περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόμου, Κεφ. 232, δεν τυγχάνουν εφαρμογής. Ο μόνος τρόπος για να επιβληθεί η μεταβίβαση είναι, κατά την ενάγουσα, η διακήρυξη από το δικαστήριο πως το πληρεξούσιο έγγραφο ημερομηνίας 19.6.2004 (Τεκμήριο 5) με το οποίο η εναγόμενη πληρεξουσιοδοτούσε την ενάγουσα να μεταβιβάσει την κατοικία στο όνομα της (της ενάγουσας) ή οιουδήποτε άλλου προσώπου, είναι σε ισχύ ώστε η ίδια η ενάγουσα να πραγματοποιήσει τη μεταβίβαση. Ο καταρτισμός και η υπογραφή του πιο πάνω πληρεξούσιου εγγράφου προνοείτο στη συμφωνία (όρος 6.10) ως ασφάλεια για την ενάγουσα και εγγύηση για την επ' ονόματι της μεταβίβαση της κατοικίας, στην περίπτωση που μετά την άσκηση από αυτή του δικαιώματος αγοράς η εναγόμενη αμελούσε ή αρνείτο να προβεί στη μεταβίβαση. Το πληρεξούσιο έγγραφο είχε παραδοθεί στο δικηγορικό γραφείο Χρύσης Δημητριάδης & Σία (escrow agents). Αναφερόταν στη συμφωνία (όρος 6.10) πως το πληρεξούσιο θα πιστοποιείτο, θα χαρτοσημαίνετο κανονικά και θα παραδιδόταν στο δικηγορικό γραφείο. Το πληρεξούσιο έγγραφο δεν χαρτοσημάνθηκε κατά την υπογραφή του ενώ συνιστά περαιτέρω κοινό έδαφος πως η υπογραφή της εναγόμενης δεν πιστοποιήθηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο, είτε από πιστοποιούντα υπάλληλο, είτε από άλλους μάρτυρες. Είναι η θέση της εναγόμενης (Μ.Υ.1) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 43) πως το υπέγραψε κάποιες μέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας, όχι στην παρουσία οιουδήποτε άλλου προσώπου και στη συνέχεια το παρέδωσε στο δικηγορικό γραφείο Χρύσης Δημητριάδης & Σία. Την επομένη της επιστολής τερματισμού της συμφωνίας η εναγόμενη με επιστολή του δικηγόρου της προς το δικηγορικό γραφείο Χρύσης Δημητριάδης & Σία ως «escrow agents» ημερομηνίας 10.10.2006 (Τεκμήριο 7) κάλεσε το δικηγορικό γραφείο να παραδώσει το πληρεξούσιο που, όπως σημείωνε, είχε ανακληθεί από την εναγόμενη. Ο Richard Nicholas Lord Westbury (Μ.Ε.1) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 1, μετάφραση στην ελληνική Τεκμήριο 2) είναι ένας εκ των διευθυντών της ενάγουσας. Για ευκολία θα αναφέρομαι σε αυτόν ως Nicholas. Ο Nicholas μαρτύρησε πως από τον Ιούλιο του 2004 η κατοικία χρησιμοποιείται ως κατοικία του ιδίου και ως τα γραφεία της ενάγουσας και της συνδεδεμένης με αυτή εταιρείας Hart Security Limited. Και οι δύο εταιρείες ανήκουν εξολοκλήρου στην ίδια μητρική εταιρεία την Hart Gmssco Holding Limited. Την περίοδο που άρχισε η ακροαματική διαδικασία αυτό ήταν ορθό (βλ. σχετικά πιστοποιητικά του Εφόρου Εταιρειών ημερομηνίας 7.9.2010, Τεκμήρια 8 και 9) και δεν αμφισβητήθηκε πως προηγουμένως η κατάσταση ήταν η ίδια. Ο Nicholas ήταν, όπως ο ίδιος ανέφερε, διευθυντής και των δύο εταιρειών που είχαν και κοινό γραμματέα (βλ. σχετικά πιστοποιητικά του Εφόρου Εταιρειών ημερομηνίας 7.9.2010, Τεκμήρια 10 και 11). Ανάφερε, ακόμα, ο Nicholas ότι η επιχείρηση της ενάγουσας συνδέεται στενά με την επιχείρηση της Hart Security Limited και η διατήρηση των γραφείων της τελευταίας εντός της κατοικίας προωθεί την επιχείρηση της ενάγουσας. Κατά την αντεξέταση του ο Nicholas ανάφερε πως οι επιχειρηματικές του δραστηριότητες διενεργούνταν μέσω της Hart Security Ltd και προς τούτο η εναγόμενη ήταν ενήμερη. Η ενάγουσα δεν είχε εμπορικές εργασίες και συστάθηκε με σκοπό να αναλάβει την ενοικίαση και το δικαίωμα αγοράς της επίδικης κατοικίας. Προκύπτει από το ιδρυτικό έγγραφο και καταστατικό της (Τεκμήριο 75) πως η ενάγουσα ιδρύθηκε στις 17.5.
- Τα χρήματα τα οποία πληρώθηκαν για τα ενοίκια ήταν της Hart Security Ltd. Η ενάγουσα είχε δανειστεί τα ποσά των ενοικίων από αυτή (βλ. τους ετήσιους λογαριασμούς της ενάγουσας για το 2006, σελ. 2, «Principal Activity», Τεκμήριο 21). Είναι η θέση του Nicholas ότι εξ' υπαρχής όταν ο ίδιος συστήθηκε στην εναγόμενη της έδωσε την επαγγελματική του κάρτα της «Hart» και της εξήγησε πως επρόκειτο για εταιρεία παροχής υπηρεσιών ασφάλειας. Αρνήθηκε ότι η εταιρεία του αποστέλλει μισθοφόρους σε διάφορες χώρες υποστηρίζοντας τη νομιμότητα των δραστηριοτήτων της. Προς επιβεβαίωση της θέσης ότι η ενάγουσα ιδρύθηκε για τον σκοπό ενοικίασης της επίδικης κατοικίας και ανάληψης του δικαιώματος αγοράς αναφέρθηκε πως η πρώτη διευθυντής της εταιρείας ήταν η Νίτσα Χαραλάμπους (Μ.Ε.5) υπάλληλος του δικηγορικού γραφείου Χρύσης Δημητριάδης & Σία. (βλ. Τεκμήριο 42). Η Hart Security Ltd ονομαζόταν μέχρι και τον Μάρτιο του 2005 Hart Gmssco Cyprus Ltd (βλ. Τεκμήριο 13 και 36) και από τον Δεκέμβριο του 2004 με τηλεομοιότυπο σε δικό της επιστολόχαρτο είχε κοινοποιήσει στην εναγόμενη το γεγονός κάποιων πληρωμών λογαριασμών από αυτή για την επίδικη κατοικία. Η εναγόμενη όφειλε να πληρώσει £645.
- Η πληρωμή έγινε με επιταγή σε διαταγή της Hart Gmssco Cyprus Ltd (βλ. Τεκμήριο 12) και επομένως, διατείνεται η ενάγουσα, επιβεβαιώνεται ότι η εναγόμενη γνώριζε για τη σχέση. Η εναγόμενη υποστήριξε πως ουδεμία γνώση είχε για την εταιρεία «Hart» και πως πληροφορίες γι' αυτή πρωτοάντλησε κατόπιν έρευνας τον Σεπτέμβριο του
- (βλ. Έρευνα σύμφωνα με το μηχανογραφημένο σύστημα, ημερομηνίας 15.9.2010, Τεκμήριο 45). Αναφορικά με την επιστολή της Hart Gmssco Cyprus Ltd η εναγόμενη μαρτύρησε πως η επιστολή αυτή, όπως και άλλες που της απεύθυνε η ενάγουσα, αποστέλλονταν προς κάποια Άντρη Λεωνίδου η οποία την ενημέρωνε τηλεφωνικώς. Γίνεται αντιληπτό πως η Λεωνίδου ήταν υπάλληλος σε κάποια επιχείρηση της οικογένειας της εναγόμενης. Για το συγκεκριμένο ζήτημα η εναγόμενη που ήταν στο εξωτερικό έδωσε οδηγίες στον αδελφό της να πληρώσει γι' αυτό και η εκδοθείσα επιταγή είχε ως εκδότρια την οικογενειακή τους εταιρεία. Επισημάνθηκε από την υπεράσπιση πως στο Τεκμήριο 21 υπάρχει αναφορά ότι η ενάγουσα υπενοικίασε σε ένα από τους διευθυντές της μέρος της κατοικίας για περίοδο τριών ετών μέχρι 23.7.2007 με μηνιαίο ενοίκιο £2.
- Σημειώνω πως ο ισχυρισμός δεν καλύπτεται από τη δικογραφία, αφού ότι η εναγόμενη επικαλείται (παραγρ. 6 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης) είναι πως υπενοικίαση ή άδεια χρήσης δόθηκε προς την Hart Security Ltd. Ο Nicholas δεν είχε πλήρη συμμετοχή στα όσα διαδραματίστηκαν και αφορούν τις οικοδομικές εργασίες που έγιναν στην κατοικία. Προκύπτει πως αυτόν ως διευθυντή της ενάγουσας εκπροσωπούσε η προσωπική του βοηθός Γιούλα Πέτρου. Ο ίδιος στις αρχές Απριλίου 2006 πληροφόρησε προσωπικά την εναγόμενη σχετικά με την πρόθεση της ενάγουσας να μετατρέψει την αποθήκη της κατοικίας σε γραφείο με έξοδα της ίδιας της ενάγουσας. Η εναγόμενη δεν είχε αντίρρηση υπό τον όρο ότι θα χρησιμοποιούνταν οι υπηρεσίες του αρχιτέκτονα της Πάνου Παναγιώτου. Ήταν ακόμα παρών σε συνάντηση στα γραφεία της ενάγουσας στις 11.4.2006 στην οποία παραβρέθηκαν η εναγόμενη και ο αρχιτέκτονας της, η Πέτρου και κάποιος Olle Sundberg, επαγγελματικός του συνεργάτης. Είναι η θέση του ότι εκεί η εναγόμενη επιβεβαίωσε ότι είχε τον τίτλο της κατοικίας και ότι η ενάγουσα θα μπορούσε να προχωρήσει με τις μετατροπές. Φαίνεται πως ότι ειπώθηκε ήταν για τον τίτλο ολόκληρου του κτήματος όπως και η Πέτρου αντελήφθηκε. Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι η ενάγουσα θα ασκούσε το δικαίωμα αγοράς της κατοικίας. Η εναγόμενη, σημειώνει, ήταν πολύ ευχαριστημένη και συνεργάσιμη. Η Γιούλα Πέτρου (Μ.Ε.4) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 25) επιβεβαίωσε τη μαρτυρία του Nicholas αναφορικά με τη συνάντηση της 11.4.
- Την επόμενη 12.4.2006 απέστειλε ηλεκτρονικό μήνυμα (μέρος του Τεκμηρίου 26) στον Παναγιώτου, όπου αναφερόταν στη συνάντηση της προηγούμενης ημέρας και κατέγραφε τις προθέσεις της ενάγουσας αναφορικά με τις μετατροπές που επιθυμούσε. Ήθελε η ενάγουσα τη μετατροπή της αποθήκης της κατοικίας σε χώρο γραφείων για τους διευθυντές της. Τουλάχιστον τρία με τέσσερα παράθυρα θα ανοίγονταν σε συγκεκριμένο τοίχο, ενώ η είσοδος στο χώρο θα διαπλατύνετο. Αναφερόταν ακόμη πως θα εκτιμείτο εάν ο Παναγιώτου θα μπορούσε να συντονίσει το όλο έργο με εργολάβο της επιλογής του, ενώ ζητείτο από τον αρχιτέκτονα κοστολόγηση του έργου και προτεινόμενα σχέδια. Ο Παναγιώτου με ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 18.4.2006 προς την Πέτρου (μέρος του Τεκμηρίου 26) ανέφερνε πως θα έψαχνε τους ψηφιακούς δίσκους με τα αρχικά σχέδια, αφού το γραφείο του είχε εκπονήσει τα σχέδια στη βάση των οποίων ανεγέρθηκε η κατοικία (βλ. πολεοδομική άδεια ημερομηνίας 25.9.1997 με επισυναπτόμενα σχέδια, Τεκμήριο 58) και αν δεν ανευρίσκονταν θα ανέμενε να του στείλουν στην Αγγλία, όπου βρισκόταν, σχέδια, για να ετοιμαστούν εκεί τα τροποποιημένα. Αφού το ζήτημα των σχεδίων τακτοποιείτο, θα συνεννοείτο με μικρό αλλά έμπιστο εργολάβο για να κάνει την εργασία που θα κοστολογείτο εκ των προτέρων. Ακολούθησε την 3.5.2006 ηλεκτρονικό μήνυμα υπενθύμισης προς τον Παναγιώτου και ακόμη ένα στις 8.6.2006 (και τα δύο μέρος του Τεκμηρίου 26) από το οποίο φαίνεται πως ο Παναγιώτου είχε τηλεφωνικά πληροφορήσει την Πέτρου πως το γραφείο του στην Κύπρο είχε ανεύρει τα αρχικά σχέδια. Ρωτούσε η Πέτρου κατά πόσο ο αρχιτέκτονας είχε ολοκληρώσει τα νέα σχέδια και κατά πόσο ο εργολάβος του ήταν έτοιμος να τους συναντήσει για να ξεκινήσουν τις εργασίες. Στο μεσοδιάστημα στις 10.5.2006 η Πέτρου, σύμφωνα με τη δική της εκδοχή, τηλεφώνησε στην εναγόμενη και ζήτησε την παρέμβαση της προς τον Παναγιώτου ώστε να επισπεύσει την ετοιμασία των σχεδίων και η εναγόμενη βεβαίωσε ότι θα το έπραττε και ότι ήταν στη διάθεση τους. Την 21.6.2006 το αρχιτεκτονικό γραφείο «Μελετίου & Παναγιώτου», όπου ο Παναγιώτου ήταν συνέταιρος, απέστειλε με τηλεομοιότυπο, επιστολή προσφοράς σε προσοχή της Πέτρου (Τεκμήριο 27). Η επιστολή απευθύνεται προς την Hart Land, Sea & Air Security, εταιρεία και αυτή συμφερόντων του Nicholas. Αναφερόταν στην επιστολή πως κατ' ακολουθία της συνάντησης με την αρχιτέκτονα τους κυρία Χαρίτα και την αποδοχή των προκαταρκτικών τους σχεδίων για τα νέα γραφεία, οι αρχιτέκτονες επιβεβαίωναν πως η αμοιβή τους θα ήταν £5.000 πλέον ΦΠΑ πλέον μεταφορικά. Οι αρχιτέκτονες είχαν ήδη επικοινωνήσει με μηχανολόγους και ηλεκτρολόγους μηχανικούς που μνημονεύονται στην επιστολή και ζητούσαν από την «Hart» να επικοινωνήσει με τους μηχανικούς για να συμφωνήσει μαζί τους την αμοιβή τους. Πληροφορούσαν ακόμα οι αρχιτέκτονες πως είχαν έλθει σε επαφή με κατασκευαστές για να αναλάβουν το έργο. Η Πέτρου υπόγραψε την επιστολή αποδεχόμενη τις διευθετήσεις θέτοντας με την υπογραφή της και τη σφραγίδα της Hart Security Limited. Την 26.7.2006 οι «Μελετίου & Παναγιώτου» απέστειλαν τιμολόγιο προς την Hart Land, Sea & Air Security, για το ποσό των £1.
- Σημειωνόταν πως τα έξοδα αφορούσαν την αμοιβή και τα έξοδα των αρχιτεκτόνων μέχρι 26.7.
- Το ποσό εισπράχθηκε από τους αρχιτέκτονες στις 23.8.2006 και εκδόθηκε σχετική απόδειξη (όλα τα σχετικά έγγραφα ως δέσμη Τεκμήριο 28). Την 2.8.2006 οι «Μελετίου & Παναγιώτου» απέστειλαν τιμολόγιο προς την Hart Land, Sea & Air Security, για το ποσό των £1.
- Σημειωνόταν πως τα έξοδα αφορούσαν την αμοιβή και τα έξοδα των αρχιτεκτόνων μέχρι 31.7.
- Το ποσό εισπράχθηκε από τους αρχιτέκτονες στις 10.10.2006 και εκδόθηκε σχετική απόδειξη (όλα τα σχετικά έγγραφα ως δέσμη Τεκμήριο 29). Την 4.9.2006 οι «Μελετίου & Παναγιώτου» απέστειλαν τιμολόγιο προς την Hart Land, Sea & Air Security, για το ποσό των £1.
- Σημειωνόταν πως τα έξοδα αφορούσαν την αμοιβή και τα έξοδα των αρχιτεκτόνων μέχρι 30.8.2006 (όλα τα σχετικά έγγραφα ως δέσμη Τεκμήριο 30). Την 4.10.2006 οι «Μελετίου & Παναγιώτου» απέστειλαν τιμολόγιο προς την Hart Land, Sea & Air Security, για το ποσό των £1.
- Σημειωνόταν πως τα έξοδα αφορούσαν την αμοιβή και τα έξοδα των αρχιτεκτόνων μέχρι 30.9.2006 (όλα τα σχετικά έγγραφα ως δέσμη Τεκμήριο 31). Τα δύο τελευταία τιμολόγια δεν πληρώθηκαν. Όπως ανάφερε η Πέτρου, ο Παναγιώτου, παρουσιάστηκε στο δικαστήριο και ισχυρίστηκε ότι ετοίμασε προκαταρκτικά σχέδια μόνο και ότι δεν γνώριζε ότι προχωρούσαν οι εργασίες. Μαρτύρησε ακόμα η Πέτρου ότι τους περισσότερους εργολάβους συμβούλους και προμηθευτές που χρησιμοποίησαν για τις οικοδομικές εργασίες τους σύστησε η εναγόμενη και ήταν οι ίδιοι που είχαν προσφέρει αντίστοιχες υπηρεσίες κατά την ανέγερση της κατοικίας. Τόσο η εναγόμενη όσο και ο Πάνος Παναγιώτου (Μ.Υ.2) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 57) υποστήριξαν πως κατά τη συνάντηση της 11.4.2006 ο Παναγιώτου ανάφερε ότι στη βάση της εγκεκριμένης άδειας της κατοικίας ο χώρος της αποθήκης δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για οτιδήποτε άλλο και πως ο τελευταίος θα μελετούσε το ενδεχόμενο υποβολής νέων σχεδίων και αίτησης για τροποποιητική άδεια οικοδομής. Μάλιστα ο αρχιτέκτονας τόνισε ότι θα έπρεπε να ληφθεί σχετική έγκριση από την αρμόδια αρχή πριν την πραγματοποίηση οιασδήποτε εργασίας. Στην απαίτηση για διάνοιξη ενός μεγάλου παραθύρου σε συγκεκριμένο τοίχο της αποθήκης, ο αρχιτέκτονας πρότεινε την διάνοιξη τριών τεσσάρων μικρότερων παραθύρων και τούτο για λόγους διατήρησης της στατικότητας του τοίχου. Είναι η θέση της εναγόμενης πως είχε απαιτήσεις να εξετάσει προσωπικά τις προτεινόμενες αλλαγές προτού δώσει τη γραπτή της συγκατάθεση και τούτο γιατί ανησυχούσε μήπως αυτές επηρεάσουν το ζήτημα της ασφαλιστικής κάλυψης της κατοικίας της αλλά και τη διαδικασία διαχωρισμού του κτήματος μέσα στο οποίο είχε κτιστεί η κατοικία. Είναι ακόμα η θέση της πως κανένα σκίτσο ή προσχέδιο για μετατροπή της αποθήκης δεν τέθηκε υπόψη της ποτέ. Δεν είδε ούτε το Τεκμήριο 38, ούτε το Τεκμήριο 62 (σε αυτά αναφέρομαι πιο κάτω). Ο Χαράλαμπος Τελεβάντος (Μ.Υ.7) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 72) είναι πολιτικός μηχανικός. Η ενάγουσα τον φέρει ως τον πολιτικό μηχανικό που επέβλεπε τις οικοδομικές εργασίες στην επίδικη κατοικία κατ' εντολή του αρχιτέκτονα Παναγιώτου. Ο ίδιος ο Τελεβάντος προσπάθησε να δώσει μια διαφορετική εκδοχή για την εμπλοκή του, υποστηρίζοντας πως δεν αντιπροσώπευε και δεν ενεργούσε για λογαριασμό του Παναγιώτου. Είναι η θέση του πως ο Παναγιώτου αρχές Ιουλίου του 2006 του ζήτησε να διερευνήσει κατά πόσο υπήρχε στην Κύπρο εξειδικευμένο συνεργείο κοπής τοίχων. Ο Τελεβάντος είχε υπόψη του το εξειδικευμένο συνεργείο κοπής σκυροδέματος του Ανδρέα Τσουλόφτα και ο Παναγιώτου του ζήτησε να επισκεφθεί την επίδικη κατοικία με την Χαρίτα Χατζηγεωργίου, αρχιτέκτονα υπάλληλο του Παναγιώτου, για να εξετάσει τον τοίχο. Επισκέφθηκε την επίδικη κατοικία με την Χατζηγεωργίου όπου η Πέτρου τους υπέδειξε τον χώρο της αποθήκης που θα διαμορφωνόταν σε γραφεία. Ο Τελεβάντος επιθεώρησε τεχνικά τον τοίχο και πληροφόρησε τον Παναγιώτου ότι ήταν δυνατή η διάνοιξη παραθύρων χωρίς να επηρεαστεί η στατικότητα της οικοδομής. Ζήτησε από την Πέτρου την εκκένωση της αποθήκης για να προβεί σε κάποιες μετρήσεις για καλύτερη προετοιμασία και σωστή αξιολόγηση. Ο ίδιος διευθέτησε για το συνεργείο που θα αναλάμβανε τις οικοδομικές εργασίες για μετατροπή της αποθήκης. Επρόκειτο για την εταιρεία ΑΝ.Ο. Constructions & Developers Ltd. Τέλη Αυγούστου του 2006 επικοινώνησε με τον Αντρέα Τσουλόφτα που σε συνεννόηση με την Πέτρου προέβηκε στις εργασίες διάνοιξης των παραθύρων οι οποίες ολοκληρώθηκαν περί τα μέσα Σεπτεμβρίου το
- Ο Αντρέας Τσουλόφτας, (Μ.Υ.3) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 66), πολιτικός μηχανικός, μαρτύρησε πως είναι ο ιδιοκτήτης της εταιρείας Tsouloftas Constructions Ltd που εξειδικεύεται στη χρήση μηχανημάτων κοπής τοίχων. Στην επίδικη κατοικία προσκλήθηκε περί τα τέλη Αυγούστου 2006 από τον Τελεβάντο. Εξέτασε επί τόπου τον τοίχο όπου θα γινόταν η διάνοιξη των παραθύρων και στις 7.9.2006 υπόβαλε γραπτή προσφορά προς την Hart Security Ltd (Τεκμήριο 67). Η αποδοχή της προσφοράς του έγινε αυθημερόν από την Πέτρου που του έδωσε οδηγίες να ξεκινήσει αμέσως τις εργασίες. Κατά την εκτέλεση των εργασιών τον χώρο επισκεπτόταν τόσο ο Τελεβάντος όσο και η Πέτρου. Είχε αντιληφθεί πως ο πρώτος ήταν ο συντονιστής του έργου. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του εξέδωσε την 21.9.2006 τιμολόγιο προς την Hart Security Ltd (Τεκμήριο 68) το οποίο πληρώθηκε. Είναι η θέση του Τελεβάντου πως το συντονισμό όλων των εμπλεκομένων στις εργασίες, τους οποίους φάνηκε να γνώριζε είχε η Πέτρου και υποστηρίζει πως η δική του εμπλοκή περιορίστηκε στην παροχή υποστήριξης στο συντονισμό και επίλυση τεχνικών θεμάτων. Όταν κατά την αντεξέταση τέθηκε υπόψη του πως σε κάποια άλλη διαδικασία στην αγωγή αυτή η εναγόμενη τον κατονόμασε ως τον επιβλέποντα μηχανικό των εργασιών (το ζήτημα σχολιάζεται εκτενέστερα πιο κάτω), παραδέχτηκε ότι έτσι είχε πει στην εναγόμενη. Κατά την αντεξέταση του αρχικά ανέφερε πως ο ίδιος δεν εκπονεί μελέτες, απλά επιβλέπει τεχνικά την κατασκευή ακολουθώντας τις οδηγίες του αρχιτέκτονα. Αποδέχθηκε στη συνέχεια πως το Τεκμήριο 38 που είναι τρία σκίτσα που αφορούν την αποθήκη και την μετατροπή της σε γραφεία είναι δικό του κατασκεύασμα. Το Τεκμήριο 38 προσομοιάζει με το αρχιτεκτονικό σχέδιο Τεκμήριο 59 που το γραφείο του Παναγιώτου ετοίμασε. Ο Παναγιώτου το ονομάζει τελικό προσχέδιο το οποίο παραδόθηκε από τη βοηθό του στην Πέτρου τέλη Ιουλίου
- Είναι πρόδηλο πως υπάρχει σχέση μεταξύ των δύο τεκμηρίων και το πιθανότερο είναι πως το Τεκμήριο 59 ετοιμάστηκε στη βάση του Τεκμηρίου
- Υπήρχε δηλαδή σχέση συνεργασίας μεταξύ του Τελεβάντου και του γραφείου του Παναγιώτου. Διατείνεται ο Τελεβάντος πως όταν περί τα μέσα του Σεπτέμβρη του 2006 επικοινώνησε για άλλο ζήτημα με τον Παναγιώτου, με τον οποίο δεν είχε ξαναμιλήσει κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και του ανέφερε ότι είχαν αρχίσει οι εργασίες στην επίδικη κατοικία, ο Παναγιώτου ακούστηκε απορημένος. Τότε ο Τελεβάντος πρωτοάκουσε πως η ιδιοκτήτρια ήταν η εναγόμενη, από την οποία σύντομα μετά έλαβε τηλεφώνημα και η οποία του ζήτησε να την προμηθεύσει με φωτογραφίες της επίδικης κατοικίας. Μετά την εξέλιξη αυτή ανέμενε να ξεκαθαρίσει η εικόνα. Κατά την αντεξέταση ο Τελεβάντος αποκάλυψε πως από αρχές του 2006 ήταν αυτοεργοδοτούμενος και εργαζόταν για λογαριασμό της εταιρείας Scott Brownrigg από την Αγγλία, της οποίας διευθυντής ήταν ο Παναγιώτου, ενώ από 1.3.2007 εργάζεται στο αρχιτεκτονικό γραφείο της Scott Brownrigg στην Κύπρο όπου ο Παναγιώτου είναι συνέταιρος. Κατά τους επίδικους χρόνους που συνεργαζόταν με την Scott Brownrigg Αγγλίας πληρωνόταν από την Αγγλική εταιρεία. Αρχικά ανέφερε πως τιμολογούσε τις υπηρεσίες του και πληρωνόταν μηνιαία ενώ στη συνέχεια ανέφερε πως είχε συμφωνία για συγκεκριμένο μηνιαίο ποσό που μπορούσε όμως να διαφοροποιηθεί. Μπορούσε, ανέφερε, να αναλαμβάνει και δικές του εργασίες, όμως το τηλεφώνημα από τον Παναγιώτου, πρόσθεσε, έγινε από τον τελευταίο ως διευθυντή της Scott Brownrigg Αγγλίας. Υποστήριξε πως την εργασία του ανέθεσε η Πέτρου μέσα Ιουλίου, όμως δεν συζητήθηκε ζήτημα αμοιβής του γιατί προτιμά να κοστολογά εκ των υστέρων. Εντούτοις ουδέποτε προέβηκε σε κοστολόγηση γιατί όπως ανέφερε δεν του δόθηκε η ευκαιρία. Μετά που έμαθε πως ο Nicholas δεν ήταν ο ιδιοκτήτης της κατοικίας δεν ήθελε να στείλει τιμολόγιο. Είναι αδιανόητο ένας ειδικός που παραδεκτά πρόσφερε υπηρεσίες σε σχέση με τις οικοδομικές εργασίες να μην επιθυμεί να αμειφθεί για την προσφορά του. Όπως και αν διακόπηκε η προφορά των υπηρεσιών του, εφόσον, όπως διατείνεται, είχε διοριστεί από την Πέτρου κατ' εντολή του Nicholas θα αναμενόταν να απαιτήσει την πληρωμή του. Το γεγονός ότι δεν ζήτησε οιαδήποτε αμοιβή αλλά ούτε και συμφώνησε τέτοια συνηγορεί υπέρ του ότι το κόστος των υπηρεσιών του περιλαμβανόταν στην συμφωνηθείσα αμοιβή των αρχιτεκτόνων και πως κατά συνέπεια ο Τελεβάντος ενεργούσε για λογαριασμό τους. Προς τούτο συνηγορεί και η έκδοση και υποβολή προς την «Hart» των τιμολογίων των αρχιτεκτόνων, όπως πιο κάτω εξηγώ. Στο τέλος της αντεξέτασης του Τελεβάντου τέθηκε υπόψη του το Τεκμήριο
- Πρόκειται για εκτίμηση του κόστους των οικοδομικών εργασιών. Ανάφερε ο Τελεβάντος πως το Τεκμήριο 74 συνόδευε ηλεκτρονικό του μήνυμα προς την Πέτρου ημερομηνίας 3.8.2006 (Τεκμήριο 40). Καταγράφονται στο Τεκμήριο 74 το κόστος των διαφόρων εργασιών και στο τέλος με αναφορά «unexpected» καταγράφεται το ποσό των £2.
- Είναι πρόδηλο πως τα αναπάντεχα έξοδα ήταν έξοδα που θα μπορούσε να εγερθούν κατά την εκτέλεση των εργασιών, όπως δεν είναι ασύνηθες να συμβαίνει κατά την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών. Ο χαρακτηρισμός αφ' εαυτού προδίδει πως δεν μπορεί να αναφέρεται σε κάτι που υφίσταται και είναι κοστολογήσιμο. Εντούτοις ο Τελεβάντος μέσα στη σωρεία των αναληθοφανών και ανυπόστατων θέσεων που υποστήριξε, προσέτρεξε, δοθείσης της ευκαιρίας όπως εκτίμησε την κατάσταση, να ισχυριστεί κατά τρόπο καθόλου πειστικό και που τον άφησε εκτεθειμένο πως το ποσό αυτό ήταν πρόνοια για την αμοιβή του. Ο Τελεβάντος υποστήριξε ότι ο ίδιος ετοίμασε το Τεκμήριο 74, λησμονώντας πως κατά την κύρια εξέταση του είχε υποστηρίξει πως η δική του εμπλοκή περιορίστηκε στην παροχή υποστήριξης στον συντονισμό και επίλυση τεχνικών θεμάτων. Πρόδηλος στόχος του ήταν να μην αποκαλύψει πως ήταν έγγραφο των αρχιτεκτόνων για τους οποίους εργαζόταν. Το Τεκμήριο 74 φαίνεται να είναι αυτό στο οποίο ο Παναγιώτου αναφέρεται στο ηλεκτρονικό του μήνυμα ημερομηνίας 18.4.2006 (μέρος του Τεκμηρίου 26) όπου αναφέρει: «.the work having previously priced for it» («.την εργασία η οποία θα έχει προηγουμένως κοστολογηθεί»). Όπως προειπώθηκε, το Τεκμήριο 74 αποστάληκε μαζί με το Τεκμήριο
- Σε αυτό ο Τελεβάντος σημειώνει: «For any questions pls conduct me.» («Για οιεσδήποτε ερωτήσεις παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μου.») Εάν ο Τελεβάντος δεν αντιπροσώπευε κάποιο γραφείο και είχε ως άτομο διοριστεί από την Πέτρου, θα ήταν πρόδηλο πως για οποιοδήποτε ζήτημα η επικοινωνία θα ήταν μαζί του. Συνήθως τέτοιες αναφορές παρουσιάζονται όταν συγκεκριμένο πρόσωπο είναι το κατάλληλο για να αποταθεί σε αυτό ο πελάτης σε γραφείο ή επιχείρηση που εργάζονται περισσότερα άτομα. Το Τεκμήριο 39 είναι τετρασέλιδη προσφορά της AN.O Constructions & Developers Ltd για τις οικοδομικές εργασίες ημερομηνίας 3.8.
- Στην τελευταία σελίδα κάτω από την αναφορά «ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ» υπογράφει ο Τελεβάντος. Της υπογραφής του προηγούνται δύο σημεία που διακρίνονται ως «Α.Α» που προφανώς σημαίνουν «αντί αυτού» δηλαδή εκ μέρους του αρχιτέκτονα. Ο Τελεβάντος παραδέχθηκε την υπογραφή του και υποστήριξε πως τα σημεία ήταν «Ι.Α» που στα Γερμανικά παραπέμπουν σε εξουσιοδότηση. Δεν υπόγραψε όμως κατόπιν εξουσιοδότησης οποιουδήποτε και ανέφερε πως θα έπρεπε να είχε σβήσει την αναφορά «ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ». Το Τεκμήριο 41 είναι επιστολή της ενάγουσας προς τον Τελεβάντο ημερομηνίας 3.11.
- Παρουσιάστηκε για να δείξει ότι η ενάγουσα απευθυνόταν προς τον Τελεβάντο και συνεπώς με αυτόν είχε συμβληθεί ξεχωριστά. Η επιστολή δικαιολογείται έχοντας υπόψη πως ο Τελεβάντος είχε ζητήσει όπως η επικοινωνία γίνεται μαζί του. Εξάλλου είναι μεταγενέστερη του τερματισμού της επίδικης συμφωνίας και αν η ενάγουσα είχε κακή πίστη ίσως να την απέφευγε. Μάλλον καταδεικνύει πως από πλευράς ενάγουσας δεν αναμενόταν πως η εναγόμενη θα αμφισβητούσε την εμπλοκή του Τελεβάντου ως εντεταλμένου του γραφείου του Παναγιώτου. Ο Τελεβάντος φαίνεται να είχε ευρύτερη εμπλοκή από αυτή που υποστήριξε πως είχε. Αναμίχθηκε και στο ζήτημα των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και προσυπόγραψε την προσφορά των Demos Anaxagoras Ltd (επιστολή προσφοράς ημερομηνίας 1.8.2006, μέρος του Τεκμηρίου 32
(8)). Η Χαρίτα Χατζηγεωργίου (Μ.Υ.5) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 70) είναι βοηθός αρχιτέκτονα που σήμερα εργάζεται στο αρχιτεκτονικό γραφείο Scott Brownrigg (Cyprus) Limited. Κατά τους επίδικους χρόνους εργαζόταν στο αρχιτεκτονικό γραφείο «Μελετίου & Παναγιώτου». Αρχές Ιουνίου του 2006 ο Παναγιώτου της ζήτησε να επισκεφθεί την επίδικη κατοικία και να αποτυπώσει αρχιτεκτονικά σκίτσα επί των οποίων να αποτυπώνονται οι μετατροπές που θα γίνονταν και μετατροπές που είχαν ήδη γίνει από τους ενοικιαστές. Προδήλως η Χατζηγεωργίου αναφέρεται στη μετατροπή της αποθήκης σε γραφεία που ήθελαν οι ενοικιαστές να κάμουν και στο ατμόλουτρο που είχε ήδη κατασκευαστεί. Μαρτύρησε η Χατζηγεωργίου πως ετοίμασε αρχιτεκτονικά σκίτσα τα οποία παρουσίασε στην Πέτρου. Κατά την αντεξέταση περιορίστηκε στο ότι επρόκειτο για ένα μόνο σκίτσο για να πει τελικά πως ότι υπέδειξε στην Πέτρου ήταν το Τεκμήριο 59 που είναι αρχιτεκτονικό σχέδιο και όχι σκίτσο. Το Τεκμήριο 59 είναι μεγεθυντική φωτοτυπία μέρους του αρχιτεκτονικού σχεδίου Τεκμήριο
- Η Χατζηγεωργίου δεν είχε σκίτσα ή σκίτσο να παρουσιάσει. Προδήλως γιατί τα σκίτσα στα οποία βασίστηκε ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός ήταν αυτά του Τελεβάντου (Τεκμήριο 38). Τα σκίτσα και τα εκπονηθέντα στη βάση τους σχέδια αφορούσαν μόνο την αποθήκη και όχι το ατμόλουτρο, παρά το ότι ο χώρος του ατμόλουτρου απεικονίζεται στα σχέδια χωρίς να παρουσιάζεται η μετατροπή του σε ατμόλουτρο. Τούτο συνηγορεί υπέρ του ότι ουδέποτε τέθηκε ζήτημα σχεδίων για το ατμόλουτρο, αφού δεν επρόκειτο να γίνει καμιά αίτηση για τροποποιητική άδεια οικοδομής και μόνο απλά κατασκευαστικά σχέδια για αυτά που επρόκειτο να γίνουν απαιτούνταν. Ότι οι αρχιτέκτονες ακολούθησαν τα σκίτσα του Τελεβάντου συνάδει και με τη λογική του πράγματος. Ο Τελεβάντος ήταν πολιτικός μηχανικός. Ήταν της ειδικότητας του το ζήτημα της στατικότητας του τοίχου όπου θα διανοίγονταν τα παράθυρα. Στα σκίτσα του καθόρισε πόσα παράθυρα και πού θα διανοίγονταν. Θα ήταν παράδοξο οι αρχιτέκτονες να καθόριζαν στα σχέδια τους το μέγεθος και θέση των παραθύρων χωρίς τη συμβουλή του πολιτικού μηχανικού. Άλλωστε ο Παναγιώτου τον έστειλε στην επίδικη κατοικία για να εξετάσει αυτό το ζήτημα. Η Χατζηγεωργίου ανάφερε πως παρουσίασε τα σκίτσα της στην Πέτρου πριν την επίσκεψη που πραγματοποίησε στην κατοικία με τον Τελεβάντο. Η θέση είναι αναληθής. Εάν σκίτσα της Χατζηγεωργίου ήταν ήδη έτοιμα, ο Τελεβάντος θα μπορούσε απλά να τα δει και επιθεωρώντας τον συγκεκριμένο τοίχο απλά να εκφράσει τη συμφωνία ή διαφωνία του. Δεν θα υπήρχε λόγος να ετοιμάσει σκίτσα με διάφορες μετρήσεις και που φαίνεται να ακολουθήθηκαν στα αρχιτεκτονικά σχέδια. Φαίνεται να είναι η θέση της Χατζηγεωργίου πως το Τεκμήριο 59 παρουσίασε στη συνέχεια στην Πέτρου περί τα τέλη Ιουλίου
- Είναι η θέση της Χατζηγεωργίου πως παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις της προς την Πέτρου για να ακούσει τις παρατηρήσεις της και να λάβει την έγκριση της, η Πέτρου δεν της έδιδε απάντηση και στο τελευταίο τηλεφώνημα ήταν υβριστική και της έκλεισε το τηλέφωνο. Η Χατζηγεωργίου διατείνεται πως προσπάθησε για λίγες μέρες να αντιληφθεί τι συνέβηκε και κατόπιν αυτής της καθυστέρησης επικοινώνησε με τον Παναγιώτου που ήταν στο εξωτερικό. Ο Παναγιώτου της είπε ότι θα επιλαμβανόταν του ζητήματος όταν θα επέστρεφε στην Κύπρο μετά τις θερινές διακοπές του Αυγούστου. Ότι άλλο ανάφερε η Χατζηγεωργίου ήταν πως περί τα μέσα Σεπτεμβρίου 2006 ο Παναγιώτου της τηλεφώνησε από το εξωτερικό και την ρώτησε αν γνώριζε οτιδήποτε για εργασίες στην επίδικη κατοικία. Του απάντησε, λέει, πως δεν γνώριζε αφού από τα τέλη Ιουλίου 2006 κανένας δεν είχε επικοινωνήσει μαζί της αναφορικά με την κατοικία. Τούτο προκύπτει αντιφατικό σε σχέση με τη δική της μαρτυρία πως μετά τη συνάντηση που είχε τέλη Ιουλίου 2006 με την Πέτρου επικοινώνησε μαζί της τηλεφωνικώς αρκετές φορές. Διά ζώσης είπε πως τα τηλεφωνήματα με την Πέτρου ήταν τέλος Ιουλίου
- Η θέση του Παναγιώτου πως δεν υπήρξε εμπλοκή του γραφείου του πέραν της αρχικής και ποτέ κατά το στάδιο της εκτέλεσης των εργασιών, καταρρίπτεται από τα δικά του έγγραφα. Το πρώτο τιμολόγιο εκδόθηκε στις 26.7.2006 και αφορούσε υπηρεσίες μέχρι τότε. Το δεύτερο τιμολόγιο εκδόθηκε στις 2.8.2006 και αφορούσε υπηρεσίες μέχρι 31.7.
- Το τρίτο τιμολόγιο εκδόθηκε στις 4.9.2006 και αφορούσε υπηρεσίες μέχρι 30.8.
- Το τέταρτο τιμολόγιο αφορούσε εργασίες μεταξύ 31.8.2006 και 30.9.
- Ο Παναγιώτου αντιλαμβανόμενος πως η εκδοχή του ανατρέπετο από τα εκδοθέντα τιμολόγια του γραφείου του, προσπάθησε να πείσει πως αυτά εκδόθηκαν και αποστάληκαν στη βάση της εφαρμοστέας εκείνη την περίοδο μεθόδου τιμολόγησης του αρχιτεκτονικού γραφείου «Μελετίου & Παναγιώτου». Υποστήριξε πως ο χρόνος έκδοσης του κάθε τιμολογίου δεν σχετιζόταν σε καμιά περίπτωση με την πρόοδο των όποιων εργασιών. Η θέση του απορρίπτεται ως αναληθής και κακόπιστα προβαλλόμενη. Τα τιμολόγια αφορούν προσφορά υπηρεσιών μέχρι συγκεκριμένη ημερομηνία που σημειωτέο δεν ταυτίζεται πάντα με την ημερομηνία του τιμολογίου. Τούτο σημαίνει ότι η ημερομηνία που αφορούσε τις προσφερθείσες υπηρεσίες ήταν ουσιαστική. Γι' αυτό και στο τιμολόγιο ημερομηνίας 4.9.2006 χρεώνονται οι υπηρεσίες μέχρι 30.8.2006 ενώ στο τελευταίο τιμολόγιο ημερομηνίας 4.10.2006 χρεώνονται υπηρεσίες μέχρι 30.9.
- Το πρώτο τιμολόγιο ημερομηνίας 26.7.2006 δεν αφορούσε χρέωση για περίοδο ημερολογιακού μήνα αφού χρεώνονταν υπηρεσίες μέχρι 26.7.
- Η πραγματικότητα είναι πως το αρχιτεκτονικό του γραφείο πρόσφερε υπηρεσίες κατά την εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών και μέσω του Τελεβάντου και διαφορετικά και δικαιολογείται η έκδοση και των τελευταίων τιμολογίων. Σημειώνεται πως τιμολογήθηκε το σύνολο των εργασιών που οι αρχιτέκτονες συμφώνησαν να προσφέρουν. Είναι πρόδηλο πως σε αυτές δεν περιλαμβανόταν η υποβολή αίτησης για τροποποιητική άδεια ούτε προσφέρθηκε τέτοια υπηρεσία. Εάν περιλαμβανόταν τέτοια υπηρεσία γιατί χρεώθηκε χωρίς να προσφερθεί; Αντίθετα περιλαμβανόταν η επίβλεψη των μετατροπών που χρεώθηκε αφού έγινε από τον Τελεβάντο για λογαριασμό του αρχιτεκτονικού γραφείου. Περαιτέρω αν ήταν η πραγματικότητα πως η Πέτρου συμπεριφέρθηκε στην Χατζηγεωργίου με τον τρόπο που η τελευταία της καταλογίζει και ουσιαστικά δεν υπήρχε η απαραίτητη έγκριση ώστε να προωθηθούν οι εργασίες, πώς το γραφείο «Μελετίου & Παναγιώτου» μπορούσε να εκδώσει τα τρία τελευταία τιμολόγια. Η Χατζηγεωργίου τοποθέτησε το ισχυριζόμενο περιστατικό στα τέλη Ιουλίου
- Δεν μπορεί να υποστηριχτεί πως οι πληρωμές γίνονταν στη βάση της προσφοράς του αρχιτεκτονικού γραφείου (Τεκμήριο 27). Εκεί αναφέρονται άλλες μηνιαίες πληρωμές. Περαιτέρω γεννάται το ερώτημα γιατί το αρχιτεκτονικό γραφείο να έχει ήδη αποστείλει τιμολόγια για το σύνολο του ποσού που συμφώνησε να χρεώσει αν δεν είχε ουσιαστικά διεκπεραιώσει την εργασία που ανέλαβε. Ο Παναγιώτου υποστήριξε πως η αναληφθείσα εργασία περιλάμβανε την ετοιμασία σχεδίων και την υποβολή αίτησης στην αρμόδια αρχή για τη σχετική άδεια. Απορρίπτω αυτή τη θέση. Αποδέχομαι τη θέση του Nicholas και της Πέτρου πως τέτοιο ζήτημα δεν ηγέρθηκε κατά τις συζητήσεις. Ο Παναγιώτου που αναμφίβολα γνώριζε ότι απαιτείτο η έκδοση άδειας δεν ήγειρε τέτοιο ζήτημα. Φαίνεται πως η πρόθεση της εναγόμενης ήταν να μην ζητηθεί άδεια για την εκτέλεση των εργασιών, ενδεχομένως γιατί θεωρούσε τη διαδικασία αχρείαστη επιπλοκή που μπορούσε να ενοχλήσει τον Nicholas και τα σχέδια του για άμεση τροποποίηση του χώρου. Από το περιεχόμενο της επιστολής του γραφείου «Μελετίου & Παναγιώτου» ημερομηνίας 21.6.2006 (Τεκμήριο 27) δίδεται η εντύπωση πως δεν αναμενόταν η υποβολή αίτησης για έκδοση οιασδήποτε άδειας προτού προχωρήσουν οι κατασκευαστικές εργασίες. Σημειωνόταν στην επιστολή πως ο Παναγιώτου είχε έλθει σε επαφή με κατασκευαστή που μπορούσε να ήταν πρόθυμος να κάμει τις εργασίες και θα πληροφορούσε την Πέτρου πότε θα γινόταν συνάντηση στον χώρο. Η αναφορά αυτή θα πρέπει να ιδωθεί και σε συνδυασμό με την αμέσως προηγούμενη επικοινωνία των μερών. Η Πέτρου στο ηλεκτρονικό της μήνυμα, ημερομηνίας 8.6.2006 προς τον Παναγιώτου σημείωνε πως θα ήταν διευκόλυνση γι' αυτούς εάν οι εργασίες θα μπορούσαν να αρχίσουν πριν τον Αύγουστο. Εάν η πραγματικότητα ήταν πως ο Παναγιώτου είχε πρόθεση να υποβάλει αίτηση για πολεοδομική άδεια θα αναμενόταν να απαντήσει στο ηλεκτρονικό μήνυμα πως δεν θα μπορούσαν οι εργασίες να αρχίσουν σύντομα, πως θα έπρεπε να εξασφαλιστεί προγενέστερα η άδεια και όχι να τροχιοδρομεί συνάντηση με κατασκευαστή. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με το ηλεκτρονικό μήνυμα του Παναγιώτου ημερομηνίας 18.4.2006 (μέρος του Τεκμηρίου 26) όπου ανέφερε πως αφότου ετοιμάζονταν τα σχέδια θα συνεννοείτο με εργολάβο για να κάμει την εργασία. Καμιά αναφορά δεν γίνεται σε ζήτημα εξασφάλισης άδειας, ούτε καν υπόνοια αφήνεται πως κάποιο άλλο στάδιο θα μεσολαβούσε μετά την εκπόνηση των νέων σχεδίων και πριν την έναρξη των έργων. Είμαι πεπεισμένος πως ούτε οιαδήποτε άδεια προτίθετο να ζητήσει, ούτε και άλλα πιο λεπτομερή σχέδια να εκπονήσει. Ο Παναγιώτου υποστήριξε πως ο ίδιος και η εναγόμενη ζήτησαν όπως το ατμόλουτρο αποτυπωθεί στα σχέδια που θα υποβάλλονταν για πολεοδομική άδεια μαζί με την μετατροπή της αποθήκης. Απορρίπτω τη θέση ότι ηγέρθηκε τέτοιο ζήτημα. Εάν ναι, θα αναμενόταν στα σχέδια που ετοιμάστηκαν, έστω προσχέδια κατά τον Παναγιώτου, να φαινόταν και το ατμόλουτρο. Το Τεκμήριο 64 είναι φύλλο αρχιτεκτονικού σχεδίου της επίδικης κατοικίας των «Μελετίου & Παναγιώτου». Το σχέδιο είναι από τα αρχικά σχέδια της κατοικίας όπως προδίδει η ημερομηνία του. Σε αυτό αποτυπώνεται η νέα διαμόρφωση της αποθήκης σε γραφεία. Πρόδηλα χρησιμοποιήθηκε το παλιό σχέδιο και προστέθηκε ο νέος σχεδιασμός της αποθήκης. Στο σχέδιο φαίνεται και ο χώρος που έγινε το ατμόλουτρο. Όμως δεν προστέθηκε ο σχεδιασμός του ατμόλουτρου, αλλά παραμένει ο σχεδιασμός ντουσέρας όπως ήταν στα αρχικά σχέδια. Επιβεβαιώνεται πως δεν υπήρξε οιαδήποτε αντίδραση για το ατμόλουτρο γιατί η εναγόμενη είχε προφορικά συναινέσει στην κατασκευή του, αλλά ούτε και θα περιλαβανόταν σε οιαδήποτε σχέδια προς υποβολή αίτησης για άδεια γιατί δεν υπήρχε πρόθεση ούτε από την εναγόμενη, ούτε από τον αρχιτέκτονα να ζητήσουν κάτι τέτοιο. Το Τεκμήριο 62 είναι αρχιτεκτονικό σχέδιο πάνω στο οποίο παρουσιάζεται ο νέος σχεδιασμός της αποθήκης με τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις. Το σχέδιο είναι διαμόρφωση παλαιότερου σχεδίου της κατοικίας που το γραφείο «Μελετίου & Παναγιώτου» έδωσε (όπως ο Παναγιώτου παραδέχτηκε) στην εταιρεία Elemec Engineering Consultants, η οποία πρόσθεσε τα ηλεκτρολογικά σημεία. Φαντάζει απίθανο να δίδονταν σχέδια σε ηλεκτρολογική εταιρεία και να εκπονούνταν ηλεκτρολογικά σχέδια εάν από πλευράς της ενάγουσας δεν είχαν εγκριθεί τα σχέδια των αρχιτεκτόνων. Ο Παναγιώτου έχει συμφέρον στην έκβαση της παρούσας υπόθεσης. Αφενός είναι από τον Μάρτη του 2007 ο σύζυγος της εναγόμενης, αφετέρου δε έχει καταγγελθεί ο ίδιος, το γραφείο του και ο συνέταιρος του και έχει εγερθεί εναντίον τους η αγωγή 2048/07 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού αναφορικά με την εμπλοκή τους στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Κατά την αντεξέταση του Παναγιώτου τέθηκε υπόψη του αναφορά σε ένορκη δήλωση ημερομηνίας 15.11.2006 που ορκίστηκε στα πλαίσια ενδιάμεσης αίτησης στην παρούσα αγωγή. Είχε αναφέρει στην παράγραφο 9 ότι: «Πράγματι τα σχέδια ετοιμάσθησαν από το Γραφείον μου και οι εργασίες ξεκίνησαν τέλη Αυγούστου 2006 χωρίς να υποβληθούν οι πρέπουσες αιτήσεις για τις αλλαγές στην Αρμόδια Αρχή από τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, λόγω της βιασύνης του κου Richard Nicholas και η οποία τονίστηκε προς εμέ από την εταιρεία Hart Security Ltd και την κα Γιούλλα Πέτρου.» Ο Παναγιώτου παραδέχτηκε πως έτσι είχε ορκιστεί τότε. Επιστήθηκε η προσοχή του Παναγιώτου στο γεγονός ότι στην επιστολή του ημερομηνίας 21.6.2006 υπάρχει παραδοχή ότι από πλευράς ενοικιαστών υπήρξε αποδοχή του προκαταρκτικού του σχεδίου (preliminary plan). Ισχυρίστηκε ο Παναγιώτου πως με τη φράση preliminary plan εννοούσε σκίτσα. Μετά τα σκίτσα ανέφερε γίνονται τα προσχέδια και εκεί δηλώνει ο πελάτης κατά πόσο συμφωνεί ή όχι. Βέβαια κανένα σκίτσο δεν είχε να παρουσιάσει. Είναι πρόδηλο πως ότι αποδέχθηκαν οι ενοικιαστές ήταν προσχέδια και δεν αναμένετο οιαδήποτε άλλη έγκριση από κοντά τους. Παραπέμφθηκε ο Παναγιώτου στην έκθεση υπεράσπισης που καταχωρίστηκε εκ μέρους του και του γραφείου του στη συναφή αγωγή 2048/07 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Εκεί στην παράγραφο 9(α) και (β) υπάρχει εκ μέρους τους ισχυρισμός ότι κατά ή περί τον Ιούνιο 2006 ο Παναγιώτου διαβίβασε στην Πέτρου αρχιτεκτονικά προσχέδια τα οποία εγκρίθηκαν. Δια ζώσης ο Παναγιώτου ανάφερε πως δεν διαφωνεί με τις δικογραφημένες στην προαναφερθείσα αγωγή θέσεις. Είναι πρόδηλο πως η πλευρά της εναγόμενης με δόρυ τη μαρτυρία του Παναγιώτου προσπαθεί να ανατρέψει το δεδομένο ότι η ενάγουσα αποδέχθηκε τα αρχιτεκτονικά προσχέδια γιατί σε τέτοια περίπτωση θα έπρεπε να υποδείξει ο αρχιτέκτονας την εργασία που έκανε για την προώθηση ή την ετοιμασία προώθησης αίτησης για τροποποιητική πολεοδομική άδεια στην οποία θα έπρεπε, σύμφωνα με το σενάριο του, να υπάρχει και σχεδιασμός του ατμόλουτρου. Ο Παναγιώτου ανέφερε πως αν είχαν έγκριση από την ιδιοκτήτρια σε μια μέρα θα είχαν έτοιμα τα σχέδια για την αίτηση για τροποποιητική άδεια. Όμως πουθενά δεν παρουσιάστηκαν σχέδια του ατμόλουτρου. Ο Παναγιώτου συνεχίζοντας τις αλλοπρόσαλλες προσεγγίσεις του υποστήριξε αντεξεταζόμενος πως στον Τελεβάντο αποτάθηκε για το κατά πόσο υπήρχε στην Κύπρο συνεργείο που μπορούσε να κάμει την εργασία διάνοιξης των παραθύρων και όχι για σκοπούς ελέγχου της στατικότητας του τοίχου για την οποία δεν ανησυχούσε. Προφανώς είχε ξεχάσει ο Παναγιώτου πως στην γραπτή του δήλωση είχε αναφέρει (παραγρ. 14) πως: «Ο λόγος για τον οποίο επικοινώνησα μαζί του, ήταν οι ανησυχίες μου αναφορικά με το θέμα της διάνοιξης παραθύρων επί του κυρτού τοίχου της αποθήκης της Κατοικίας της Εναγόμενης. Επειδή εγώ δεν είμαι πολιτικός μηχανικός αλλά αρχιτέκτονας...» Κατά την αντεξέταση του Παναγιώτου τέθηκε υπόψη του και το περιεχόμενο των παραγράφων 10 και 12 της ένορκης του δήλωσης ημερομηνίας 15.11.
- Είχε εκεί αναφέρει: «
- Στην πορεία μετατροπής του αποθηκευτικού χώρου η εταιρεία Hart Security Ltd μέσω της κας Γιούλας Πέτρου μου έδωσεν οδηγίες να σχεδιάσω και επιβλέψω την κατασκευή πλακόστρωτου, ενός κιοσκιού και το άνοιγμα 2 άλλων παραθύρων στην έπαυλη, όλες οι εργασίες που γίνονται στην έπαυλη φαίνονται στις φωτογραφίες που επισυνάπτω ως Τεκμήριον
- Περί τα τέλη Σεπτεμβρίου 2006 μου τηλεφώνησε η κα Αντωνία Ποιηταρίδου και μου ζήτησε εξηγήσεις και ενημέρωση τι γινόταν στην έπαυλη της γιατί πληροφορήθηκε από τη κα Γιούλα Πέτρου ότι άρχισαν οικοδομικές εργασίες χωρίς την έγκριση της, οπότε την ενημέρωσα πλήρως για ότι είχε συμβεί και ο λόγος που δεν ενημέρωσα προηγουμένως την κα Ποιηταρίδου ήταν η εντύπωση που είχα ότι ενημερώθηκε γραπτώς από τη κα Γιούλα Πέτρου όπως είχε ζητήσει κατά την συνάντηση στις 11.4.2006.» Η εξήγηση που πρόσφερε τότε ο Παναγιώτου ήταν ότι δεν ενημέρωσε την εναγόμενη γιατί ήταν της εντύπωσης ότι ήταν ενήμερη, όπως ενήμερος ήταν και ο ίδιος. Στην κύρια δίκη η εκδοχή του είναι ότι ούτε ο ίδιος γνώριζε ότι γίνονταν εργασίες, είχε πληροφορηθεί το γεγονός συμπτωματικά από τον Τελεβάντο και ενημέρωσε την εναγόμενη όταν η τελευταία επικοινώνησε μαζί του. Φαίνεται πως στα αρχικά στάδια της διένεξης μεταξύ των διαδίκων ο Παναγιώτου και η εναγόμενη ακολουθούσαν τη γραμμή ότι παρά το ότι ο Παναγιώτου γνώριζε για τις εργασίες, η εναγόμενη ούτε τις είχε εγκρίνει ούτε γνώριζε γι' αυτές. Ότι ο Παναγιώτου που είχε διοριστεί από την ενοικιάστρια ήταν της εντύπωσης πως η εναγόμενη είχε ενημερωθεί από την ενοικιάστρια και ενέκρινε τις μετατροπές. Ο Παναγιώτου παραδεχόταν ότι οι εργασίες είχαν αρχίσει χωρίς άδεια επιρρίπτοντας προς τούτο την ευθύνη στον Nicholas που βιαζόταν. Προφανώς υπό το βάρος της συντριπτικής μαρτυρίας που υπήρχε για την εμπλοκή του γραφείου του είχε κριθεί ότι τα συμφέροντα της εναγόμενης εξυπηρετούνταν με το να παρουσιαστεί ότι μόνο η εναγόμενη δεν ήταν ενήμερη. Αφότου ο Παναγιώτου βρέθηκε υπό κατηγορία για την εμπλοκή του μετά από καταγγελία της ενάγουσας και καταχωρίστηκε εναντίον του, του γραφείου του και του συνεταίρου του αγωγή, η γραμμή άλλαξε. Ο Παναγιώτου χρειαζόταν προστασία από τα όσα του καταλογίζονταν και δημιουργήθηκε και προβάλλεται πλέον η θέση πως ούτε ο Παναγιώτου γνώριζε για τις εργασίες και πως δεν εμπλεκόταν παρά στην ετοιμασία κάποιων προκαταρκτικών σχεδίων προς έγκριση. Ο Παναγιώτου ανέφερε πως την εποχή εκείνη μιλούσε τακτικότατα με την εναγόμενη, με την οποία διατηρούσε σχέση από τα μέσα του 2006, αλλά δεν της ανέφερε οτιδήποτε για τη συμπεριφορά της Πέτρου προς την Χατζηγεωργίου. Είναι η θέση της εναγόμενης πως από τις 11.4.2006 ξαναοχλήθηκε μόλις τον Σεπτέμβριο του 2006 από την Πέτρου, η οποία ρωτούσε εάν η εναγόμενη είχε φυλαγμένα διακοσμητικά τούβλα, προφανώς του είδους που είχαν χρησιμοποιηθεί στην κατοικία. Φαίνεται πως τα τούβλα θα χρησιμοποιούνταν ως διακοσμητικά των παραθύρων που διανοίχθηκαν. Είναι η θέση της εναγόμενης πως τότε έμαθε ότι είχαν ξεκινήσει οι εργασίες στην αποθήκη της κατοικίας της. Ζήτησε εξηγήσεις αλλά η Πέτρου έκλεισε το τηλέφωνο. Αναφέρει η εναγόμενη πως επικοινώνησε αμέσως με τον Παναγιώτου, ο οποίος την πληροφόρησε ότι συμπτωματικά είχε μάθει από κάποιο Τελεβάντο ότι είχαν αρχίσει οι εργασίες τόσο της μετατροπής του αποθηκευτικού χώρου σε γραφεία καθώς επίσης και η διάνοιξη των παραθύρων. Έλαβε τον αριθμό τηλεφώνου του Τελεβάντου από τον Παναγιώτου, επικοινώνησε μαζί του και ζήτησε εξηγήσεις. Ο Τελεβάντος της ανάφερε πως οι εργασίες διεξάγονταν κατόπιν εντολών της Πέτρου και του Nicholas. Ζήτησε από τον Τελεβάντο να την εφοδιάσει με φωτογραφίες που να δείχνουν τις τροποποιήσεις. Φωτοαντίγραφα των φωτογραφιών που της παρέδωσε παρουσιάστηκαν ως δέσμη (Τεκμήριο 48). Οι φωτογραφίες έχουν ημερομηνίες 13.9.2006, 10.10.2006 και 17.10.
- Κατά την αντεξέταση τέθηκε υπόψη της εναγόμενης ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 15.11.2006 που είχε καταχωρίσει στα πλαίσια ενδιάμεσης αίτησης στην παρούσα αγωγή. Είχε εκεί ορκισθεί (παραγρ. 15) πως με τον Παναγιώτου επικοινώνησε μερικές ημέρες μετά το τηλεφώνημα της Πέτρου, και όχι αμέσως όπως υποστήριξε στη μαρτυρία της. Περαιτέρω είχε αναφέρει στην ένορκη της δήλωση πως ο Παναγιώτου την ενημέρωσε για τις εργασίες στην κατοικία της, χωρίς όμως εκεί να σημειώνει πως η πληροφόρηση του ήταν από τυχαία συνομιλία με κάποιο Τελεβάντο. Αντίθετα ο Τελεβάντος δεν χαρακτηρίζεται ως «κάποιος Τελεβάντος» αλλά χαρακτηρίζεται ως ο επιβλέποντας μηχανικός του έργου. Ακόμα στην ένορκη δήλωση αναφέρεται πως από τον Τελεβάντο ζητήθηκαν φωτογραφίες ενώ κατά τη μαρτυρία της η εναγόμενη υποστήριξε πως ζητήθηκαν και εξηγήσεις. Η ένορκη δήλωση δίδει την εντύπωση ότι η εικόνα της κατάστασης δόθηκε από τον Παναγιώτου ενώ από τον Τελεβάντο μόνο φωτογραφίες ζητήθηκαν. Αυτό επιβεβαιώνεται (παραγρ. 16) από την αναφορά της ότι επισκέφθηκε τους δικηγόρους της μετά την ενημέρωση που είχε από τον Παναγιώτου, ενώ καμιά μνεία δεν γίνεται σε ζήτημα ενημέρωσης από τον Τελεβάντο. Είναι ξεκάθαρο πως η αρχική θέση διαφοροποιήθηκε κατά την κύρια δίκη για να δοθεί κάλυψη στον Παναγιώτου. Κατά τη μαρτυρία της είπε πως τότε έτσι νόμιζε ότι ο Τελεβάντος ήταν ο επιβλέπων μηχανικός. Ο Τελεβάντος είπε πως της ανέφερε ότι ήταν ο επιβλέπων μηχανικός του έργου. Επισκέφθηκε η εναγόμενη τον τότε δικηγόρο της που κατόπιν οδηγιών της απέστειλε τις επιστολές ημερομηνίας 9.10.2006 και 10.10.2006 (Τεκμήρια 6 και 7 αντίστοιχα). Στις 9.10.2006 ο δικηγόρος της απεύθυνε επιστολή και προς τον διευθυντή του Κτηματολογικού Γραφείου Λεμεσού (Τεκμήριο 49) ώστε να αποτρέψει ενδεχόμενη χρήση του πληρεξουσίου, αναφέροντας πως η εναγόμενη «ενδεχομένως» να είχε υπογράψει πληρεξούσιο. Αποδέχομαι τη θέση του Nicholas πως κατά τη συνάντηση της 11.4.2006 ξεκαθάρισε προς την εναγόμενη την πρόθεση άσκησης του δικαιώματος αγοράς της επίδικης κατοικίας. Η θέση του είναι αληθοφανής και επιβεβαιώνεται από την επιθυμία υλοποίησης των μετατροπών στην αποθήκη. Η περίοδος της ενοικίασης εξέπνεε σε ένα έτος. Ενώ κάποιοι μήνες θα χρειάζονταν για την ολοκλήρωση των κατασκευαστικών έργων που κόστισαν σχεδόν 70 χιλιάδες λίρες. Θα ήταν παράλογο για την ενάγουσα να επιδιώξει και να πραγματοποιήσει τις μετατροπές εκτός και αν είχε καταλήξει στην άσκηση του δικαιώματος. Αναφέρουν οι δικηγόροι της εναγόμενης στην αγόρευση τους πως είναι άξιο απορίας γιατί η ενάγουσα δεν άσκησε το δικαίωμα αγοράς πιο πριν, αν πράγματι επιθυμούσε να αγοράσει την κατοικία, αλλά προσέτρεξε μετά τον τερματισμό να το πράξει «ως απέλπιδα κίνηση δημιουργίας επιχειρήματος διεκδίκησης δικαιώματος επί της κατοικίας». Αναμφίβολα η ενάγουσα είχε την πρόθεση αγοράς της κατοικίας γι' αυτό και ξόδευε σε αυτή λίγους μήνες πριν την εκπνοή της ενοικίασης. Αισθανόταν ότι ενεργούσε συμβατικά και δεν ανέμενε από την εναγόμενη να επικαλεστεί παραβάσεις της συμφωνίας και να επιχειρήσει τον τερματισμό της. Ο λόγος για τον οποίο το δικαίωμα δεν θα ασκείτο παρά μόλις πριν την εκπνοή της ενοικίασης είναι πρόδηλος και ήταν οικονομικός. Όπως ανάφερε ο Nicholas αφού το ενοίκιο ήταν πληρωμένο μέχρι 19.6.2007, δεν υπήρχε λόγος να πληρώσει το ποσό του δικαιώματος αγοράς νωρίτερα. Αποδέχομαι ακόμα τη θέση του Nicholas πως κατά τη συνάντηση στις 11.4.2006 η εναγόμενη είδε και το ατμόλουτρο το οποίο είχε ήδη κατασκευαστεί και για το οποίο από παλιά είχε δώσει την προφορική της έγκριση. Δεν αποδέχομαι τη θέση της εναγόμενης πως δεν γνώριζε για την κατασκευή προηγουμένως. Αν ήταν έτσι γιατί δεν αντέδρασε κατά τον ίδιο τρόπο που αντέδρασε αργότερα τον Οκτώβριο. Το Τεκμήριο 47 είναι επιστολή ημερομηνίας 12.2.2007 της Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Δημόσια Λτδ προς την εναγόμενη, όπου αναφέρεται πως κατόπιν τηλεφωνικής ενημέρωσης από την εναγόμενη πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στην κατοικία της και αναφερόταν πως λόγω των μετατροπών που έγιναν από την ενάγουσα η ασφαλιστική εταιρεία δεν θα αποδεχόταν καμιά απαίτηση. Υποστήριξε η εναγόμενη πως είχε ενημερώσει την ασφαλιστική εταιρεία αμέσως μετά τη συνάντηση της 11.4.
- Είναι πρόδηλο πως τούτο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ουδεμία αντίδραση της την εποχή εκείνη μαρτυρείται με κάποιο έγγραφο παρά μόνο στη βάση του λόγου της και του Παναγιώτου. Είναι πρόδηλο πως η επιστολή ζητήθηκε από την εναγόμενη μετά που ηγέρθηκε το ζήτημα του τερματισμού της επίδικης συμφωνίας και το ότι η επιστολή είναι του Φεβρουαρίου του 2007 συνηγορεί υπέρ τούτου. Απορρίπτω τη θέση της εναγόμενης πως δεν γνώριζε για το ατμόλουτρο και έμαθε γι' αυτό στις 11.4.
- Το Τεκμήριο 55 είναι επιστολή του Κοινοτικού Συμβουλίου Αγίου Τύχωνα ημερομηνίας 22.10.2010 όπου αναφέρεται πως δεν μπορεί να μελετηθεί η αίτηση της εναγόμενης για έκδοση πιστοποιητικού τελικής έγκρισης της επίδικης κατοικίας καθότι μετά από έλεγχο που διενήργησε το τεχνικό τμήμα του κοινοτικού συμβουλίου στις 14.10.2010 διαπιστώθηκαν μετατροπές στην κατοικία. Προειδοποιεί το κοινοτικό συμβούλιο για λήψη δικαστικών μέτρων. Φαίνεται πως το συμβούλιο ειδοποιήθηκε από την εναγόμενη μετά τον τερματισμό της συμφωνίας. Υπάρχει επιστολή του δικηγόρου της προς το Κοινοτικό Συμβούλιο ημερομηνίας 19.10.2006 (Τεκμήριο 50). Είναι κατανοητό πως λόγω των μετατροπών δεν θα μπορούσε να εκδοθεί πιστοποιητικό τελικής έγκρισης εκτός και εάν εκδιδόταν προηγουμένως καλυπτική άδεια. Τούτο όμως δεν σημαίνει πως η εναγόμενη ενήργησε και συμπεριφέρθηκε στις 11.4.2006 με τον τρόπο που διατείνεται πως έπραξε. Ενδεχομένως τότε γι' αυτή προτεραιότητα να είχε η ικανοποίηση του Nicholas, ότι θα μπορούσε να διαμορφώσει την κατοικία με τον τρόπο που ήθελε, κάτι που δεν θα τον απέτρεπε από του να ασκήσει το δικαίωμα αγοράς της και σε κάθε περίπτωση παρά το ενδιαφέρον της εναγόμενης στον διαχωρισμό του κτήματος της, το όποιο πρόβλημα με το πιστοποιητικό έγκρισης της κατοικίας θα ήταν μετά την μεταβίβαση πρόβλημα της ενάγουσας. Ενδεχομένως και να είχε υπόψη της, όπως ο Παναγιώτου μαρτύρησε, πως θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μεταγενέστερα κάποιου είδους χαλάρωση αναφορικά με το συντελεστή δόμησης του υπολοίπου κτήματος και πως η εκτέλεση μετατροπών στην κατοικία χωρίς άδεια δεν δημιουργούσε ανυπέρβλητο πρόβλημα που θα μπορούσε να επιλυθεί παρά το ότι η πολεοδομία δεν αρέσκεται στο να τίθεται προ τετελεσμένων. Επικαλείται η πλευρά της εναγόμενης πως διαπιστώνεται στην επιστολή αλλαγή χρήσης δωματίων της κατοικίας της τραπεζαρίας, του σαλονιού και της βιβλιοθήκης σε γραφεία και διατείνεται πως τούτο έγινε χωρίς την έγκριση της. Παραπέμπω στον όρο 5.1.3 της συμφωνίας των μερών με τον οποίο η εναγόμενη συμφώνησε πως η ενάγουσα δικαιούτο να διατηρεί γραφείο στην κατοικία με το προσωπικό της. Εξυπακούετο πως κάποια δωμάτια θα μετατρέπονταν σε γραφεία. Η εναγόμενη ως η ιδιοκτήτρια της κατοικίας γνώριζε ή τουλάχιστον όφειλε να γνωρίζει τι προνοούσε η άδεια χρήσης του υποστατικού της και όφειλε να μην την ενοικιάσει εξουσιοδοτώντας παράνομη χρήση της. Ανάφερε η εναγόμενη πως από έρευνα που έκαμε στο διαδίκτυο και άλλες πηγές, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εταιρεία Hart Security Ltd είναι εταιρεία η οποία παρέχει μισθοφορικές υπηρεσίες σε διάφορες χώρες. Φαίνεται πως τα παρουσιασθέντα έγγραφα (Τεκμήρια 51 - 54) ελήφθησαν από το διαδίκτυο το 2009 και μετέπειτα. Φαίνεται πως μετά τον τερματισμό της επίδικης συμφωνίας η εναγόμενη έψαξε για οτιδήποτε θα μπορούσε να υποστηρίξει τις θέσεις της ή να δημιουργήσει εντυπώσεις στο δικαστήριο. Δόθηκε μαρτυρία αναφορικά και με προηγούμενες οικοδομικές εργασίες μετατροπών για τις οποίες η ιδιοκτήτρια είχε μόνο προφορικά συγκατατεθεί και τις οποίες αποδέχτηκε. Ο Μιχάλης Πογιατζής (Μ.Ε.2) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 22) είναι εργολάβος οικοδομών που πρόσφερε υπηρεσίες κατά την ανέγερση της επίδικης κατοικίας. Μαρτύρησε πως μετά που εγκαταστάθηκε στην κατοικία ο Nicholas πρόσφερε περαιτέρω υπηρεσίες για επιδιορθώσεις που ο τελευταίος ζητούσε. Τις εργασίες του ανέθετε η εναγόμενη που τον πλήρωνε, τονίζοντας του ότι ήθελε να είναι ευχαριστημένος ο Nicholas για να αγοράσει την κατοικία. Περί τα μέσα του 2005 επικοινώνησε μαζί του η Πέτρου για να του αναθέσει τη δημιουργία ατμόλουτρου στο ατέλειωτο μπάνιο του γυμναστηρίου της κατοικίας. Ο ίδιος επικοινώνησε με την εναγόμενη και βεβαιώθηκε για τη συγκατάθεση της, αναφέροντας του πως τη φορά αυτή η ίδια δεν θα αναλάμβανε τη σχετική δαπάνη. Κατά την αντεξέταση του υποβλήθηκε πως δεν υπήρχαν υδραυλικές παροχές στο χώρο. Το Τεκμήριο 61 είναι παλαιότερο σχέδιο της επίδικης κατοικίας. Πρόκειται για κάτοψη του επίδικου χώρου όπου εκεί όπου κατασκευάστηκε το ατμόλουτρο παρουσιάζεται αποχωρητήριο με ντουσέρα. Δεν πρόκειται για σχέδιο που παρουσιάστηκε στην Πολεοδομία για να εξασφαλιστεί η πολεοδομική άδεια της κατοικίας. Στα σχέδια της Πολεοδομίας ο χώρος παρουσιάστηκε ως μέρος της αποθήκης. Η ύπαρξη του σχεδίου συνηγορεί υπέρ της θέσης του Πογιατζή ότι οι υδραυλικές εγκαταστάσεις ήσαν έτοιμες στο χώρο, κάτι που ουσιαστικά δεν αρνήθηκε η εναγόμενη κατά τη μαρτυρία της. Ανάφερε ακόμα ο Πογιατζής πως περί τα μέσα του 2006 η εναγόμενη του ζήτησε να μεταφέρει τα αντικείμενα που ευρίσκονταν στην αποθήκη της κατοικίας γιατί ο Nicholas χρειαζόταν τον χώρο. Ο μάρτυρας της σύστησε κάποιο Γιαννάκη Τσιαλούπη που είχε φορτηγό και μετέφερε τα αντικείμενα σε κάποιο υπόγειο χώρο, τον οποίο ο μάρτυρας ονόμασε «το υπόγειο του Παπλωματά». Η Πέτρου μαρτύρησε πως τον Μάϊο του 2006 ίσως στις 10.5.2006 ζήτησε από την εναγόμενη να αδειάσει την αποθήκη όπου φυλάσσονταν δικά της αντικείμενα ενόψει των επικείμενων στον χώρο εργασιών. Επιβεβαιώνει πως η εναγόμενη απέστειλε κάποιο Τσιαλούπη με μερικούς εργάτες οι οποίοι φόρτωσαν τα αντικείμενα της εναγόμενης σε φορτηγό κενώνοντας την αποθήκη. Ο Ευέλθων Αυγουστή (Μ.Υ.4) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 69) είναι ο πρώην σύζυγος της εναγόμενης. Προσπάθησε με τη μαρτυρία του να καταδείξει ότι ο μάρτυρας Πογιατζής διακατέχετο εχθρικά προς την εναγόμενη και άφησε υπονοούμενα, στη βάση όσων κατ' ισχυρισμό του ανέφερε ο Πογιατζής, πως ο Nicholas προσπάθησε αθέμιτα να επηρεάσει το μάρτυρα για να μαρτυρήσει υπέρ του στην υπόθεση αυτή. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του Πογιατζή, τον οποίο δέχομαι ως ανεξάρτητο μάρτυρα. Απορρίπτω τη θέση ότι παρουσιάστηκε στην υπόθεση με διάθεση εχθρική προς την εναγόμενη ή ότι είπε ψέματα με σκοπό να πλήξει τα συμφέροντα της. Με την παράγραφο 5 του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης διεκδικούνται τιμωρητικές αποζημιώσεις. Στην αγόρευση της δικηγόρου της ενάγουσας το ζήτημα δεν συζητείται. Προφανώς η επί μέρους αξίωση έχει εγκαταληφθεί. Ούτε φαίνεται πως θα μπορούσαν να επιδικαστούν τέτοιες στις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης. (βλ. Δρυάδης κα ν. Καλησπέρα
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 881). Η ενάγουσα διεκδικεί και αποζημιώσεις στην περίπτωση κατά την οποία δεν επιτύχει η μεταβίβαση της επίδικης κατοικίας στο όνομα της. Μέχρι και τις 9.10.2006 που η εναγόμενη τερμάτισε τη συμφωνία, η ενάγουσα με την προοπτική αγοράς της κατοικίας είχε προβεί σε διάφορα έξοδα σε αυτή, κόστους £215.416,31. (Δικογραφούνται μόνο £193.500, παραγρ. 22
(2)της Έκθεσης Απαίτησης). Παρουσίασε, η Πέτρου, δύο φακέλους με πολυάριθμα έγγραφα, καταστάσεις, τιμολόγια, αποδείξεις κλπ. (Τεκμήρια 32 και 33). Στις δαπάνες περιλαμβάνονται τα έξοδα μετατροπής της αποθήκης σε γραφεία (£69.440,79), διάφορα άλλα έξοδα στην κατοικία αλλά και έξοδα επίπλωσης (£89.753,45). Ανάφερε πως όλα τα ποσά είχαν αρχικά πληρωθεί από την Hart Security Ltd και στη συνέχεια τα ανέλαβε η ενάγουσα στη βάση εσωτερικής συμφωνίας των δύο εταιρειών. Αξιώνονται ακόμα £415.000 ως συναφή με την απώλεια της κατοικίας έξοδα (παραγρ. 22
(3)της Έκθεσης Απαίτησης) που δεν υποστηρίχθηκαν με επί μέρους μαρτυρία και συγκεκριμένα στοιχεία παρά μόνο με αναφορά του Nicholas πως τα έξοδα έγιναν. Η πλευρά της ενάγουσας παρουσίασε εκτίμηση των Αντώνης Λοϊζου & Συνεργάτες, εκτιμητών ακινήτων και διαχειριστών έργων ανάπτυξης, ημερομηνίας 14.11.2006 (Τεκμήριο 14), η οποία καταλήγει ότι η αξία της κατοικίας ήταν τότε £2.900.
- Η εκτίμηση αφορά στην κατοικία και το μέρος εκείνο της γης (6.500 τ.μ.) μέσα στο οποίο ήταν κτισμένη η κατοικία και περιλαμβανόταν στο δικαίωμα αγοράς που είχε η ενάγουσα. Παρουσίασε ακόμα η ενάγουσα μαρτυρία για το ενδιαφέρον που επέδειξε κάποια Έλενα Αμβροσιάδου για να αποκτήσει την κατοικία τον Οκτώβριο του 2006 προσφέροντας 11 εκατ. λίρες. Ο Μανώλης Κυριάκου (Μ.Ε.3) (γραπτή δήλωση Τεκμήριο 24) είναι διευθυντής κτηματομεσιτικής εταιρείας. Αυτός μεσολάβησε για τη σύναψη της επίδικης συμφωνίας. Περί τις αρχές του Οκτωβρίου του 2006 πληροφόρησε τον Nicholas ότι πελάτισσα του ενδιαφερόταν για να αγοράσει την επίδικη κατοικία. Ο Nicholas ενδιαφέρθηκε όταν ο Κυριάκου του ανέφερε πως η πελάτισσα του ήταν διατεθειμένη να πληρώσει πάνω από 10 εκατ. λίρες. Ο Nicholas βρισκόταν εκτός Κύπρου και όπως του ανέφερε με την επιστροφή του θα διευθετούσε για την άσκηση του δικαιώματος αγοράς της κατοικίας. Στο μεταξύ η Πέτρου υπέδειξε την κατοικία στην ενδιαφερόμενη και ο Κυριάκου πληροφόρησε τηλεφωνικά τον Nicholas πως η πελάτισσα του πρόσφερε 11 εκατ. λίρες. Υποβλήθηκε στον Κυριάκου πως ο αρχικός ισχυρισμός ήταν ότι η πρόταση ήταν για 11 εκατ. δολ. Αμερικής και όχι λίρες, κάτι το οποίο ο Κυριάκου αρνήθηκε. Η Πέτρου μαρτύρησε πως ενώ ο Nicholas απουσίαζε στο Ναϊρόμπι μεταξύ 2 και 8.10.2006, της τηλεφώνησε και της ζήτησε όπως στις 7.10.2006 μεταβεί στην επίδικη κατοικία για να την επιδείξει σε κάποια Έλενα Αμβροσιάδου που ενδιαφερόταν να την αγοράσει. Στην παρουσία του Κυριάκου υπέδειξε την κατοικία. Η πληροφόρηση που είχε από τον Nicholas ήταν πως η Αμβροσιάδου είχε προσφέρει 11 εκατ. δολ. Αμερικής. Ανέφερε ακόμα ο Κυριάκου πως την ίδια περίπου περίοδο, η συγκεκριμένη πελάτισσα του διαπραγματευόταν την αγορά επαγγελματικής στέγης από τον Αυγουστή. Ο Κυριάκου ενημέρωσε τον Αυγουστή για το ενδιαφέρον της πελάτισσας του για την επίδικη κατοικία. Αναφέρει ο μάρτυρας πως ο Αυγουστή έδειξε ενοχλημένος και ήταν της θέσης πως η καθορισθείσα τιμή στο δικαίωμα αγοράς της ενάγουσας ήταν πολύ χαμηλή. Ο Αυγουστή διατηρούσε καλές σχέσεις με την εναγόμενη με την οποία έχουν τρία παιδιά και ξεκάθαρα υπονοεί ο μάρτυρας πως υπό το φως του ενδιαφέροντος της πελάτισσας του, η εναγόμενη υπαναχώρησε από τη συμφωνία της με την ενάγουσα. Ηγέρθηκε ζήτημα αναφορικά με το κατά πόσο ο Κυριάκου είναι εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης. Ο ίδιος δεν υποστήριξε ρητά κάτι τέτοιο. Φαίνεται πως δεν είναι κτηματομεσίτης (βλ. Τεκμήρια 76 και 77), ίσως όμως να εργάζεται σε εγγεγραμμένο κτηματομεσίτη (βλ. Τεκμήριο 78). Το ζήτημα δεν άπτεται των γεγονότων της υπόθεσης. Άλλωστε ότι ο Κυριάκου εμπλέκετο σε κτηματομεσιτικά ζητήματα είναι κοινό έδαφος και επιβεβαιώνεται από το μάρτυρα Αυγουστή. Ο Αυγουστή ανέφερε σε σχέση με τον Κυριάκου πως πράγματι επικοινώνησε μαζί του αρχές του δεύτερου τριμήνου του 2006 σε σχέση με δικό του ακίνητο το οποίο η πελάτισσα του Έλενα Αμβροσιάδου ενδιαφερόταν να αγοράσει. Για την επίδικη κατοικία ο Κυριάκου του μίλησε περί τα τέλη Ιουνίου του
- Η ίδια η Αμβροσιάδου του μίλησε για την επίδικη κατοικία μετά τις αρχές Αυγούστου του 2006 και ο Αυγουστή της ανέφερε ότι η κατοικία ανήκει στην πρώην σύζυγο του και την παρέπεμψε στον Κυριάκου. Αρνήθηκε ότι το ενδιαφέρον της Αμβροσιάδου για την κατοικία δεν εκδηλώθηκε παρά αρχές Οκτωβρίου
- Δεν έδωσε, υποστήριξε, οιαδήποτε πληροφόρηση στην εναγόμενη για τα γεγονότα. Ο Αυγουστή πώλησε τα δικά του ακίνητα στην Αμβροσιάδου στις 20.10.
- Ότι άλλο υποστήριξε ο Αυγουστή είναι πως στη βάση δικών του πληροφοριών από τον Κυριάκου και κάποιο αρχιτέκτονα Βάκη Χατζηκυριάκο, η Αμβροσιάδου άλλαξε προτίμηση και επιθυμούσε να αγοράσει το σπίτι του Χατζηκυριάκου. Η πράξη δεν τελεσφόρησε λόγω απόφασης της οικογένειας του Χατζηκυριάκου. Ο Δημήτρης Παπαγεωργίου (Μ.Υ.6) είναι εκτιμητής ακινήτων με δωδεκάχρονη πείρα. Κατόπιν οδηγιών της υπεράσπισης ετοίμασε έκθεση υπολογισμού του αγοραίου ενοικίου της επίδικης κατοικίας ημερομηνίας 25.1.2011 (Τεκμήριο 71). Η εντολή του ήταν να καθορίσει το αγοραίο ενοίκιο της επίδικης κατοικίας από τον Οκτώβριο του 2006 μέχρι σήμερα στη βάση της εκτίμησης των Αντώνης Λοϊζου & Συνεργάτες σε σχέση με την αξία της κατοικίας. Έλαβε ως βάση το ενοίκιο που προνοείτο στην επίδικη συμφωνία (€207.309,74 ετησίως). Για τα επόμενα χρόνια υιοθέτησε ως ετήσιο ενοίκιο ποσοστό 4,18% της αξίας της κατοικίας. Η εκτίμηση Λοϊζου αναφερόταν σε £2.900.000 αξία την 14.11.2006, δηλαδή €4.955.
- Στη βάση αυτού του ποσού, ο Παπαγεωργίου καθορίζει την αξία της κατοικίας τον Οκτώβριο του 2007, 2008, 2009 και 2010 και πολλαπλασιάζοντας την με το 4,18% καθορίζει το ετήσιο ενοίκιο από τον Οκτώβριο του 2007 σε €250.000 από τον Οκτώβριο του 2009 σε €237.000 και από τον Οκτώβριο του 2010 σε €215.
- Ο καθορισμός του ετήσιου ενοικίου ως ποσοστού της αξίας ενός υποστατικού έχει τη λογική του, νοουμένου ότι η αξία του υποστατικού είναι αποδεκτή. Ο Παπαγεωργίου ανάφερε πως η αξία του ακινήτου τέλος του 2006 ήταν 6 εκατ. λίρες. Είχε τότε επιθεωρήσει την κατοικία και ετοίμασε έκθεση το 2006, που όμως δεν παρουσίασε στο δικαστήριο. Εάν ο Παπαγεωργίου δεν υιοθετεί την αξία που αναφέρει ο Λοϊζου, δεν υιοθετεί ως πραγματική ούτε την ενοικιαστική αξία που είναι ποσοστό της πρώτης. Εάν η δική του εκτίμηση ήταν πως η κατοικία άξιζε 6 εκατ. λίρες, το ενοίκιο θα ήταν αρκετά ψηλότερο, περίπου διπλάσιο. Θα ξέφευγε βέβαια δραματικά από το ενοίκιο που ίσχυε κατά την περίοδο της ενοικίασης. Είναι ακατανόητη η προσέγγιση του μάρτυρα Παπαγεωργίου και αντιληπτοί οι λόγοι γιατί δεν παρουσίασε την εκτίμηση του, του 2006 και γιατί έλαβε οδηγίες να καθορίσει το ενοίκιο στη βάση της εκτίμησης Λοϊζου. Φαίνεται πως η υπεράσπιση εκτιμά ως σοβαρότερο τον κίνδυνο να διαφανεί ότι η κατοικία άξιζε 6 εκατ. λίρες και προτιμά να διαφανεί πως άξιζε 2,9 εκατ. λίρες, έστω και αν τούτο σημαίνει πως το ετήσιο ενοίκιο θα είναι χαμηλότερο. Η μαρτυρία του Παπαγεωργίου είναι άνευ αξίας. Στην προσπάθεια του να βοηθήσει την υπεράσπιση επιχείρησε να παραπλανήσει το δικαστήριο. Ποιος ο λόγος της περιγραφής της κατοικίας με τόση λεπτομέρεια αφού ότι έλαβε υπόψη δεν ήταν την κατά τον ίδιο πραγματική της αξία, αλλά την αξία που έθεσε ο Λοϊζου. Η κατάληξη μου όσον αφορά τα γεγονότα της υπόθεσης αποκαλύπτεται από την κριτική παράθεση της μαρτυρίας στην οποία έχω προβεί. Έλαβα υπόψη τις παρατηρήσεις στην αγόρευση της υπεράσπισης σε σχέση με αντιφάσεις στη μαρτυρία κάποιων μαρτύρων της ενάγουσας. Τις βρίσκω ασήμαντες. Η μαρτυρία είναι συντριπτική υπέρ της βασικής θέσης της ενάγουσας. Συνοψίζω στο στάδιο τούτο τα σημαντικότερα σημεία. Βρίσκω ότι η εναγόμενη κατά τη συνάντηση της 11.4.2006 έδωσε προφορική συγκατάθεση για την διενέργεια των εργασιών διάνοιξης παραθύρων και διαμόρφωσης της αποθήκης σε γραφεία, νοουμένου ότι το έργο θα διενεργείτο υπό την εποπτεία του Παναγιώτου. Βρίσκω ότι οι σχετικές εργασίες έγιναν όπως σχεδιάστηκαν από τον Παναγιώτου και υπό την εποπτεία του (του γραφείου του). Δεν απαιτείτο, ως η συνεννόηση των πλευρών άλλη έγκριση από την εναγόμενη. Η εναγόμενη ήταν ενήμερη για τη διεξαγωγή των εργασιών γι' αυτό και δεν παραξενεύτηκε όταν περί τα τέλη Σεπτεμβρίου η Πέτρου της τηλεφώνησε για να της ζητήσει κάποια υλικά που ήταν απαραίτητα. Η εναγόμενη συνδύασε το περιεχόμενο του τηλεφωνήματος που ήταν πραγματικό για να υποστηρίξει πως τότε περιέπεσε στην αντίληψη της ότι εγίνονταν εργασίες στην κατοικία της. Είναι εύρημα μου πως η εναγόμενη γνώριζε για τη φύση των εργασιών των εταιρειών του Nicholas, ότι δηλαδή ήσαν εταιρείες που πρόσφεραν ασφάλεια και ότι είναι τα γραφεία αυτών του των επιχειρήσεων που θα στεγάζονταν στην επίδικη κατοικία. Είναι επίσης εύρημα μου πως δεν υπήρχε από μέρους της ιδιαίτερο ενδιαφέρον επί του θέματος και αναμφίβολα δεν ενδιέφερε η ονομασία των εταιρειών του Nicholas. Η ουσία ήταν ότι στην κατοικία θα στεγάζονταν τα γραφεία των επιχειρήσεων του Nicholas και όχι άλλες ξένες προς αυτόν επιχειρήσεις. Το όνομα των εταιρειών του Nicholas δεν είχε σημασία. Η μαρτυρία αναφορικά με την πληρωμή εκ μέρους της εναγόμενης προς την εταιρεία Hart Gmssco Cyprus Ltd δεν είναι αφ' εαυτής καταλυτική επί του ζητήματος της γνώσης της εναγόμενης, καταδεικνύει όμως η προηγηθείσα επιστολογραφία πως από πλευράς ενάγουσας δεν είχαν τίποτα να αποκρύψουν προδήλως γιατί το θέμα «Hart» ήταν υπόψη της εναγόμενης. Η επίδικη συμφωνία προνοούσε για ενοικίαση διάρκειας τριών ετών. Το άρθρο 77
(1)του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149 προνοεί πως σύμβαση που αφορά την μίσθωση ακινήτου για περίοδο που υπερβαίνει το ένα έτος δεν θα είναι έγκυρη και εκτελεστή εκτός εάν είναι γραπτή και υπογράφεται από τους συμβαλλόμενους στην παρουσία δύο μαρτύρων που υπογράφουν ως τέτοιοι την σύμβαση. Επομένως δεν υπήρχε έγκυρη εκτελεστή συμφωνία για τριετή ενοικίαση της επίδικης κατοικίας. Η ενοικίαση ίσχυσε ως προφορική σύμβαση για ένα έτος και με την λήξη της για ακόμη ένα έτος. Με την λήξη του δεύτερου έτους της ενοικίασης ανανεώθηκε η ενοικίαση για ακόμα ένα έτος μέχρι 9.7.2007. (βλ. Nicos Christou Developments Ltd v. Τοφινή
(1998)1 (Δ) Α.Α.Δ. 1990, 1993). Η πλευρά της ενάγουσας υποστήριξε πως η πρόνοια στην επίδικη συμφωνία για δικαίωμα αγοράς της κατοικίας ήταν αυτοτελής και η ισχύς της δεν ήταν εξαρτημένη από τις πρόνοιες της συμφωνίας ενοικίασης. Επρόκειτο, εισηγήθηκε η δικηγόρος της ενάγουσας για δύο ξεχωριστές (severable) συμφωνίες που ενσωματώθηκαν στο ίδιο έγγραφο. Η προέκταση της θέσης ήταν πως ο επιχειρούμενος από την εναγόμενη τερματισμός αφορούσε στο τερματισμό της ενοικίασης της κατοικίας, όπως σημειώνεται και στην επιστολή τερματισμού («.η οποιαδήποτε μορφή ενοικίασης . τερματίζεται πάραυτα») και δεν περιλάμβανε και δεν μπορούσε να αναφέρεται και στον τερματισμό της συμφωνίας παροχής του δικαιώματος αγοράς της κατοικίας. Οι πρόνοιες που αφορούν το δικαίωμα αγοράς της κατοικίας μνημονεύονται στον όρο
- Αναφέρεται (όρος 6.1) ότι: «The Landlord, in consideration of the premises and in further consideration of the amount of CY£100, the receipt and adequacy whereof by the Landlord is hereby acknowledged, the Landlord hereby grants to the Tenant the option to purchase the House for the consideration as hereinafter defined». «Η ιδιοκτήτρια με αντιπαροχή τα προαναφερθέντα και με περαιτέρω αντιπαροχή το ποσό των £100 Κύπρου, η είσπραξη και επάρκεια του οποίου με την παρούσα αναγνωρίζεται από την ιδιοκτήτρια, η ιδιοκτήτρια με την παρούσα παραχωρεί στην ενοικιάστρια το δικαίωμα να αγοράσει την κατοικία έναντι της αντιπαροχής που πιο κάτω καθορίζεται.» Στην ερμηνεία της φράσης «of the premises» χρησιμοποίησα το Αγγλοελληνικό λεξικό Hyper Lexicon έκδοση Σταφυλίδη, όπου αναφέρεται πως η νομική έννοια όταν παρουσιάζεται σε συμβολαιογραφική πράξη σημαίνει: τα προαναφερθέντα, τα ανωτέρω προειρημένα. Επομένως αντιπαροχή για την παραχώρηση του δικαιώματος δεν ήταν μόνο οι £100 αλλά και η συμφωνία ενοικίασης της κατοικίας που αναφερόταν στον προηγηθέντα όρο
- Το δικαίωμα αγοράς ήταν δικαίωμα. Η ενοικιάστρια δεν ήταν υπόχρεα να το ασκήσει. £100 είναι μηδαμινό στα γεγονότα της συμφωνίας ποσό για να δοθεί έναντι του ένα τέτοιο δικαίωμα. Αναμφίβολα εάν δεν υπήρχε η ενοικίαση τέτοιο δικαίωμα δεν θα παραχωρείτο για £
- Όπως δε αποκαλύπτεται στους όρους που αφορούν το τίμημα άσκησης του δικαιώματος αγοράς (όροι 6.1.1 - 6.1.3) πέραν του ποσού που η ενάγουσα θα όφειλε να πληρώσει για την άσκηση του δικαιώματος η εναγόμενη δικαιούτο και στην είσπραξη του ποσού που θα βρισκόταν στον escrow account και που αφορούσε, στην περίπτωση άσκησης του δικαιώματος κατά το πρώτο έτος τα ενοίκια των δύο επομένων ετών και στην περίπτωση άσκησης του δικαιώματος κατά το δεύτερο έτος το ενοίκιο του τρίτου έτους. Το συνολικό ποσό που θα εισέπραττε η εναγόμενη (ενοίκια συν τίμημα άσκησης του δικαιώματος αγοράς) ήταν το ίδιο οποτεδήποτε και αν ασκείτο το δικαίωμα αγοράς. Εφόσον δεν ίσχυε η τριετής συμφωνία ενοικίασης η ενάγουσα θα μπορούσε στην λήξη του πρώτου έτους να μην συνεχίσει την ενοικίαση και να εγκαταλείψει την κατοικία. Είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτό πως σε αυτή την περίπτωση το δικαίωμα αγοράς θα συνέχιζε να ισχύει για ακόμη δύο χρόνια. Γι' αυτό και λέγω πως η πρόνοια που εμπεριέχεται στον όρο 6.2 της γραπτής συμφωνίας ότι το δικαίωμα αγοράς μπορούσε να ασκηθεί εντός περιόδου τριών ετών από την έναρξη της ενοικίασης δεν ίσχυε. Είναι η κατάληξη μου πως το δικαίωμα αγοράς της κατοικίας, η διάρκεια του και το τίμημα άσκησης του ήταν ζήτημα συνδεδεμένο με την ενοικίαση της κατοικίας. Μέρος της αντιπαροχής (επανερχόμενος στον όρο 6.1) για την παραχώρηση του δικαιώματος αγοράς ήταν η τριετής ενοικίαση η οποία ήταν άκυρη και μη εκτελεστή, όχι όμως παράνομη. Περαιτέρω θα πρέπει να θεωρείται πως η προφορική συμφωνία ενοικίασης της κατοικίας κάθε χρόνο εμπεριείχε όρο αναφορικά με δικαίωμα αγοράς της κατοικίας από την ενάγουσα. Είναι ορθή η προσέγγιση πως κατά τον χρόνο που επιχειρήθηκε ο τερματισμός ήταν σε ισχύ ενοικίαση της κατοικίας μέχρι και την 9.7.2007 και εν ζωή δικαίωμα αγοράς της κατοικίας από την εναγόμενη στην βάση των όρων που μαρτυρούνται στο κείμενο της γραπτής συμφωνίας. Υποστήριξε ακόμα η πλευρά της ενάγουσας πως ο επιχειρηθείς τερματισμός δεν παρήξε έννομο αποτέλεσμα ούτε σε ότι αφορά την ενοικίαση επειδή επιχειρήθηκε ο τερματισμός της με ισχύ από 31.10.2006 και όχι από 8.7.2007 που ήταν το τέλος της χρονιαίας περιόδου της ενοικίασης. Έγινε επίκληση της Nicos Christou Developments Ltd (πιο πάνω) σελ. 1994-1995 και σειράς υποθέσεων που εκεί μνημονεύονται, (βλ. Georghiades & Others v. Lambis
(1976)8 J.S.C. 1332, Petrolina Ltd v. Vassiliades
(1975)1 C.L.R. 289 και L & A Tryfon Co Ltd v. Black & Decker Co Ltd
(1983)1 C.L.R. 975) και του συγγράμματος Woodfall's Law of Landlord and Tenant, 27η έκδ. Τόμος 1, παραγρ. 446 και 663, στο ότι όπου ο ενοικιαστής λαμβάνει κατοχή του ακινήτου και πληρώνει το συμφωνηθέν με βάση το άκυρο έγγραφο ενοίκιο, η ενοικίαση καθίσταται ενοικίαση από έτος εις έτος ή από μήνα σε μήνα, ανάλογα με το αν με βάση το συμβόλαιο το ενοίκιο είναι πληρωτέο ετήσια ή κατά μήνα. Στην προκειμένη περίπτωση εφόσον η άκυρη συμφωνία ενοικίασης προνοούσε για πληρωμή ετήσιου ενοικίου ή ισχύουσα σύμβαση εκμισθώσεως ήταν από έτος σε έτος. Η τρίτη, και τρέχουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο, περίοδος ενοικίασης ήταν από 9.7.2006 μέχρι 9.7.2007. Τέτοιες εκμισθώσεις δεν εκπνέουν στο τέλος της περιόδου αλλά συνεχίζουν μέχρι τον τερματισμό τους με την δέουσα ειδοποίηση τερματισμού. Εκμίσθωση από έτος σε έτος μπορεί να τερματιστεί με την συνηθισμένη ειδοποίηση τερματισμού στο τέλος οποιουδήποτε έτους και θα εκπνεύσει στο τέλος της περιόδου που αναφέρεται στο έγγραφο. Παρέπεμψε η πλευρά της ενάγουσας στην C. Sergiou Estates Ltd v. Μπεντέζη
(1995)1 Α.Α.Δ. 889, 891 όπου αναφέρεται πως ειδοποίηση τερματισμού ενοικίασης είναι άκυρη εάν δεν εκπνέει στο τέλος οποιασδήποτε πλήρους περιόδου της ενοικίασης. Η πλευρά της ενάγουσας έχει παρερμηνεύσει την πιο πάνω νομική θέση, που τυγχάνει εφαρμογής όταν ο ιδιοκτήτης απλά δεν επιθυμεί την περαιτέρω ενοικίαση χωρίς να τίθεται ζήτημα διάρρηξης της συμφωνίας ενοικίασης από τον ενοικιαστή. Σε τέτοια δε περίπτωση η ειδοποίηση θα έπρεπε να είχε δοθεί από 9.7.2006 ώστε να εκπνεύσει η ενοικίαση στις 9.7.
- Στην προκειμένη περίπτωση η εναγόμενη επικαλείται διάρρηξη της συμφωνίας που κατά την εισήγηση της, της παρείχε δικαίωμα να τερματίσει την συμφωνία. Όταν υπάρχει παραβίαση ουσιώδους όρου μιας συμφωνίας το αναίτιο μέρος μπορεί να τερματίσει άμεσα την συμφωνία. Όταν πρόκειται για συμφωνία εκμίσθωσης ακινήτου και ο τερματισμός γίνεται από τον ιδιοκτήτη, ενδεχομένως να πρέπει να παρασχεθεί λογικός χρόνος για εκκένωση του ακινήτου που όμως δεν σχετίζεται απαραίτητα με τον χρόνο εκπνοής της ενοικίασης. Συνεπώς εάν η ενάγουσα είχε διαρρήξει ουσιώδη όρο της συμφωνίας ενοικίασης η εναγόμενη θα μπορούσε να τερματίσει άμεσα την ενοικίαση. Αυτό έπραξε η εναγόμενη με την επιστολή του δικηγόρου της ημερομηνίας 9.10.2006 όπου σημειώνεται πως η ενοικίαση «τερματίζεται πάραυτα». Ότι δόθηκε χρονικό περιθώριο μέχρι 31.10.2006 για εκκένωση και παράδοση της κατοικίας δεν σημαίνει πως ο τερματισμός είχε ισχύ από 31.10.
- Εάν η εναγόμενη νομιμοποιείτο στον τερματισμό τότε μετά την 9.10.2006 δεν υφίστατο συμφωνία σε ισχύ ούτε ενοικίασης ούτε δικαιώματος αγοράς. Σε αντίθετη περίπτωση εάν η εναγόμενη δεν νομιμοποιείτο στον τερματισμό που ως εκ τούτου ήταν αδικαιολόγητος και παράνομος, τότε η ενάγουσα, το αναίτιο μέρος, δικαιούτο είτε να τον αποδεχτεί και να αξιώσει αποζημιώσεις για παράνομο τερματισμό είτε να μην τον αποδεχτεί και να συνεχίζει να εφαρμόζει την συμφωνία. Η ενάγουσα επέλεξε να μην αποδεχτεί τον τερματισμό. Συνέχισε να κατέχει την κατοικία ενώ τέσσερις ημέρες αργότερα άσκησε το δικαίωμα της για αγορά της κατοικίας. Το κρίσιμο λοιπόν ερώτημα είναι κατά πόσο ο τερματισμός ήταν νόμιμος ή όχι. Οι όροι 5.1.4 και 5.1.3 και 5.1.8 του κειμένου της γραπτής συμφωνίας ήταν και όροι των προφορικών ετήσιων συμβάσεων ενοικίασης και ίσχυαν. Οι όροι των προφορικών συμβάσεων ενοικίασης ήταν αυτοί που μνημονεύονται στο γραπτό κείμενο της άκυρης συμφωνίας τριετούς ενοικίασης (βλ. L. & A. Tryfon Company Ltd v. Black and Decker Co Ltd
(1983)1(B) C.L.R. 971, και Petrolina Ltd v. Vassiliades
(1975)1 C.L.R. 289). Διατηρώ επιφύλαξη σε σχέση με την πρόνοια για γραπτές συναινέσεις σε σχέση με τη συμφωνία ενοικίασης για την τρίτη ετήσια περίοδο, όπως πιο κάτω εξηγώ. Έγινε επίκληση της Παφίτης κ.α. v. Challenge Advertising Agency Ltd
(2001)1 (A) A.A.Δ. 694, 700 όπου ρητός όρος της συμφωνίας ενοικίασης για έναρξη της σε συγκεκριμένη ημερομηνία και υποχρέωση των ιδιοκτητών για παράδοση κατοχής των υπό ενοικίαση υποστατικών την συγκεκριμένη ημερομηνία κρίθηκε πως σιωπηρά εγκαταλείφθηκε από τα συμβαλλόμενα μέρη και αμοιβαία κατέστηκε επουσιώδης ως εκ της συμπεριφοράς τους. Είναι η εισήγηση της πλευράς της ενάγουσας πως η πρόνοια του όρου 5.1.4 για γραπτή συναίνεση εγκαταλείφθηκε και κατέστηκε επουσιώδης έτσι που προφορική συναίνεση να ήταν πλέον αρκετή και η εξασφάλιση τέτοιας προφορικής συναίνεσης να σήμαινε πως η ενάγουσα μπορούσε να πραγματοποιήσει τις αλλαγές ή προσθήκες χωρίς να έχει παραβεί την συμφωνία. Το ίδιο εισηγούνται ισχύει αναφορικά και με την γραπτή συναίνεση που μνημονεύεται στον όρο 5.1.8 της συμφωνίας. Στην βάση των καταληκτικών μου ευρημάτων σε σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης ότι δηλαδή η εναγόμενη προφορικά συναίνεσε τόσο στις μετατροπές που έγιναν όσο και στην χρήση της κατοικίας για στέγαση των γραφείων οποιασδήποτε εταιρείας συμφερόντων του Nicholas και της Hart Security Ltd, καταλήγω πως οι πρόνοιες για γραπτές συναινέσεις πράγματι εγκαταλείφθηκαν και κατέστησαν επουσιώδεις. Η εναγόμενη εμποδιζόταν από του να εμμένει στην τήρηση των προνοιών για γραπτές συναινέσεις και δεν μπορούσε να επικαλεστεί την απουσία γραπτής συναίνεσης για τις μετατροπές για να τερματίσει τη συμφωνία. Η ενέργεια της εναγόμενης να δώσει την προφορική της συναίνεση για τις οικοδομικές εργασίες ήταν ξεκάθαρη στο ότι αυτή δεν θα επέμενε επί των αυστηρών δικαιωμάτων της για γραπτή συναίνεση πριν από την εκτέλεση τους. Η ενάγουσα ενήργησε στη βάση της πιο πάνω θέσης της εναγόμενης και διαφοροποίησε την θέση της. Προχώρησε στη διεξαγωγή οικοδομικών εργασιών κατά τρόπο που αυστηρά να παραβαίνει τη συμφωνία της για εξασφάλιση γραπτής συναίνεσης. Οδηγήθηκε η ενάγουσα στο να ενεργήσει διαφορετικά απ' ότι θα ενεργούσε εάν δεν εδίδετο η προφορική συναίνεση και η εξυπακουόμενη υπόσχεση πως η εναγόμενη δεν θα επέμενε στο δικαίωμα της για γραπτή συναίνεση. Η επιείκεια δεν επιτρέπει στην εναγόμενη να αθετήσει την υπόσχεση της και να επανέλθει επικαλούμενη τα αυστηρά νομικά της δικαιώματα. Η εναγόμενη δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις πρόνοιες για γραπτή συναίνεση για να ακυρώσει τη συμφωνία. Επανερχόμενος στην επιφύλαξη που πιο πάνω σημείωσα, ίσως να μπορεί να ειπωθεί πως εφόσον κατά τα δύο πρώτα χρόνια της ενοικίασης η πρόνοιες για γραπτή συναίνεση εγκαταλείφθηκαν, ήταν πλέον κατά την προφορική συμφωνία για ενοικίαση για το τρίτο έτος αντιληπτό πως προφορική συναίνεση θα ήταν αρκετή. Είτε το ένα συνέβηκε, είτε το άλλο, το αποτέλεσμα είναι πως η μη ύπαρξη γραπτής συναίνεσης από την εναγόμενη δεν έδιδε δικαίωμα για τερματισμό της συμφωνίας. Καταλήγω πως ο τερματισμός που επιχειρήθηκε με την επιστολή ημερομηνίας 9.10.2006 ήταν παράνομος και εφόσον δεν έγινε αποδεκτός η συμφωνία παρέμεινε σε ισχύ και ήταν σε ισχύ την 13.10.2006 όταν η ενάγουσα εξάσκησε το δικαίωμα αγοράς της κατοικίας. Το δικαίωμα αγοράς ασκήθηκε νομότυπα και η εναγόμενη διέρρηξε την συμφωνία με την άρνηση της να μεταβεί την 17.10.2006 στο Κτηματολόγιο για να πραγματοποιήσει την μεταβίβαση. Το επόμενο ερώτημα αφορά στην ισχύ του πληρεξουσίου που η εναγόμενη υπόγραψε. Το άρθρο 162 του Περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149 προνοεί ότι: «Εάν ο αντιπρόσωπος έχη ίδιον συμφέρον εις την περιουσίαν ήτις αποτελεί το αντικείμενον της αντιπροσωπείας, ελλείψει ρητού συμβατικού όρου, η αντιπροσωπεία δεν δύναται να λυθή προς βλάβην του τοιούτου συμφέροντος.» Αναφέρεται στην Schindler v. Brie
(2003)All E.R. (D) 443, πως στην απόφαση κατά πόσο η εξουσιοδότηση συνοδεύεται από συμφέρον, το δικαστήριο πρέπει να αναγνωρίσει το σκοπό που δόθηκε η εξουσιοδότηση και να αποφασίσει κατά πόσο θα έπρεπε να τύχει χειρισμού ως δοθείσα προς εξασφάλιση του συμφέροντος του απαιτητή στην ορθή εκτέλεση της σύμβασης. Ο πληρεξουσιοδοτημένος ήταν η ίδια η ενάγουσα που είχε η ίδια συμφέρον στην κατοικία. Το πληρεξούσιο είχε δοθεί ειδικά για την προστασία του συμφέροντος της ενάγουσας να αποκτήσει την κυριότητα της κατοικίας και συνεπώς δεν μπορούσε να ανακληθεί. Η προσπάθεια ανάκλησης του δεν επέφερε το αποτέλεσμα της ανάκλησης. Το πληρεξούσιο ήταν και παραμένει ισχυρό. Οι δικηγόροι της εναγόμενης επικαλούνται τις διατάξεις του Περί Πιστοποιούντων Υπαλλήλων Νόμου, Κεφ. 39 και σχετική νομολογία (βλ. Αντωνίου ν. Χριστοδούλου
(2003)1(Α) Α.Α.Δ. 183), για να εισηγηθούν πως το πληρεξούσιο που υπόγραψε η εναγόμενη ήταν εξ' υπαρχής άκυρο. Υπάρχει παρερμηνεία της σχετικής νομολογίας και ανάγεται το ζήτημα της πιστοποίησης της υπογραφής του προσώπου που εκτελεί το πληρεξούσιο ως προϋπόθεση για την εγκυρότητα του πληρεξουσίου, κάτι που δεν ισχύει. Το ζήτημα της πιστοποίησης της υπογραφής του προσώπου που εκτελεί το πληρεξούσιο, είτε από πιστοποιούντα υπάλληλο είτε από άλλο μάρτυρα άπτεται του ζητήματος της απόδειξης της ορθής εκτέλεσης του πληρεξουσίου από το πρόσωπο που παρουσιάζεται στο έγγραφο ως το πρόσωπο που εξουσιοδοτεί. Δεν είναι προϋπόθεση για την εγκυρότητα του εγγράφου. Όταν η εκτέλεση του πληρεξουσίου από το πρόσωπο που παρουσιάζεται σε αυτό ως ο πληρεξουσιοδοτών δεν αμφισβητείται, μάλιστα επιβεβαιώνεται από το πρόσωπο αυτό ενώπιον του Δικαστηρίου, τα όσα αφορούν την πιστοποίηση της υπογραφής του πληρεξουσιοδότη καθίστανται άνευ σημασίας. Στην Αντωνίου το πληρεξούσιο δεν ήταν άκυρο για οποιοδήποτε άλλο λόγο παρά για τον λόγο πως η εφεσίβλητη δεν το είχε υπογράψει. Επρόκειτο για απάτη, πλαστοπροσωπία και πλαστογραφία. Ενδεχόμενα να παραπλανήθηκαν οι δικηγόροι από τον τρόπο έκφρασης στις πρωτόδικες αποφάσεις που μελέτησαν και με παρέπεμψαν. Η ορθή προσέγγιση όταν δεν αποδεικνύεται η ορθή εκτέλεση του πληρεξουσίου είναι πως δεν έχει αποδειχθεί η εγκυρότητα του. Για να ειπωθεί πως είναι άκυρο πρέπει να φανεί θετικά πως δεν υπογράφηκε από το πρόσωπο που παρουσιάζεται ως ο πληρεξουσιοδότης. Δεν τίθεται στην προκειμένη περίπτωση ζήτημα αναβίωσης του, όπως το θέτει η πλευρά της εναγόμενης, γιατί το πληρεξούσιο ήταν πάντα ζωντανό και ισχυρό. Απλά το δικαστήριο προβαίνει σε διαπίστωση της υπάρχουσας εγκυρότητας του. Ότι δεν τηρήθηκαν οι πρόνοιες του όρου 6.10 της συμφωνίας δεν είναι θέμα που άπτεται της εγκυρότητας του πληρεξουσίου. Δεν υφίσταται νομοθετική διάταξη που να απαιτεί πως ένα πληρεξούσιο για να είναι έγκυρο θα πρέπει να χαρτοσημαίνεται κατά την εκτέλεση του, κάτι που στην προκειμένη περίπτωση έγινε εκ των υστέρων στις 10.8.2010, (βλ. τον περί Χαρτοσήμων Νόμο του 1963, άρθρα 35 και 36). Ούτε προνοείται στον περί Συμβάσεων Νόμο, Κεφ. 149 ή άλλο νομοθέτημα πως η υπογραφή αυτού που πληρεξουσιοδοτεί πρέπει να πιστοποιείται. Οι πρόνοιες του όρου 6.10 ήταν για την προστασία της ενάγουσας ώστε να μην αρνηθεί η εναγόμενη πως η ίδια εκτέλεσε το πληρεξούσιο και που στην παρούσα περίπτωση αντίθετα το έχει επιβεβαιώσει. Περαιτέρω σημειώνω πως σύμφωνα με τον όρο 6.10 η υποχρέωση χαρτοσήμανσης και πιστοποίησης του πληρεξουσίου ήταν στους ώμους της εναγόμενης και θα ήταν άδικο να αποκόμιζε πλεονέκτημα από τις δικές της παραλείψεις. Έγινε αναφορά από τους δικηγόρους της εναγόμενης στο άρθρο 82 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224, που αφορά σε πιστοποιητικά των Χωριτικών Αρχών που παρουσιάζονται στο Κτηματολόγιο. Οι πρόνοιες αφορούν πιστοποιητικά που προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία και δεν αφορούν στην εγκυρότητα πληρεξουσίων εγγράφων. Δεδομένης της εκτίμησης που η ίδια η ενάγουσα παρουσίασε και της μεγάλης διαφοράς που υπάρχει ανάμεσα την εκτιμημένη αξία και το ποσό που μαρτυρείται ότι προσφέρθηκε, η ενάγουσα δεν μπορεί να εμμένει ότι η πραγματική αγοραία αξία της κατοικίας ήταν την εποχή εκείνη της τάξεως των £11.000.000. Το ποσό αυτό δεν αντιπροσωπεύει ούτε ενδεικτικό είναι της αξίας της κατοικίας την εποχή εκείνη. Εάν με ασφάλεια μπορούσαμε να οδηγηθούμε στο ότι η ενάγουσα αφού αγόραζε την κατοικία θα την πωλούσε για £11.000.000, ίσως τότε και νοουμένου ότι συνέτρεχαν όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις, δηλαδή ότι η πρόταση ήταν σοβαρή και η πώληση θα πραγματοποιείτο στην πιο πάνω τιμή, θα μπορούσε να ειπωθεί πως είχε απώλεια κέρδους £8.870.000. Διαζευκτικά αξιώνεται ποσό £770.000 που είναι η διαφορά της εκτιμημένης αξίας (£2.900.000) και της τιμής άσκησης του δικαιώματος αγοράς. Υποστηρίχτηκε από τη δικηγόρο της ενάγουσας πως η πλευρά της εναγόμενης δεν μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τη δική της μαρτυρία (Μ.Υ.6) πως η αξία της κατοικίας ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο 6 εκατ. λίρες. Κατά τον ίδιο τρόπο θα μπορούσε να αντιπαραβληθεί πως ούτε η πλευρά της ενάγουσας μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τη δική της μαρτυρία (Τεκμήριο 14), που δεν έχει σημασία ότι είναι εξ ακοής, ότι η αξία της κατοικίας ήταν τότε 2,9 εκατ. λίρες. Η ενάγουσα καθόρισε την διαζευκτική χρηματική της αξίωση στην βάση της αξίας των 2,9 εκατ. λιρών (παραγρ. 22
(1)της Έκθεσης Απαίτησης) και αυτός ήταν ο επίδικος ισχυρισμός που τέθηκε κατά τη δίκη προς απόδειξη ή διάψευση. Σημειώνω πως η εναγόμενη με δήλωση των δικηγόρων της κατά το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας, παραδέχθηκε από το περιεχόμενο της παραγράφου 22
(1)της Έκθεσης Απαίτησης ότι η τρέχουσα αγοραία αξία της κατοικίας την εποχή εκείνη ήταν 2,9 εκατ. λίρες. Υπενθυμίζω πως έχω ήδη κρίνει τη μαρτυρία του Παπαγεωργίου (Μ.Υ.6) ως άνευ αποδεικτικής αξίας και δεν θα μπορούσα να βασιστώ στη θέση ενός αναξιόπιστου μάρτυρα με μόνο εχέγγυο ότι η θέση του επί ενός σημείου είναι, δεδομένης της κατάληξης, ασύμφορη προς την πλευρά που τον κάλεσε ως μάρτυρα, και τούτο ενόψει και της μαρτυρίας του Τεκμηρίου
- Είναι η κατάληξη μου πως η πλευρά της ενάγουσας έχει αποδείξει τον ισχυρισμό της πως η αξία της επίδικης κατοικίας ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο 2,9 εκατ. λίρες. Δεν έχω ικανοποιηθεί για οιαδήποτε υψηλότερη αξία της κατοικίας κατά τον ρηθέντα χρόνο. Όπως ήδη ανάφερα η ισχυριζόμενη προσφορά για αγορά της κατοικίας για 11 εκατ. λίρες δεν θα μπορούσε να καθορίσει υπό τας περιστάσεις την πραγματική αγοραία αξία. Είναι κατανοητό όμως πως κάποιος μπορεί να επιθυμεί την αγορά κάποιας περιουσίας σε τιμή υψηλότερη της πραγματικής για λόγους δικούς του. Εάν είχε διαφανεί πως εάν η εναγόμενη μεταβίβαζε την κατοικία στην ενάγουσα η τελευταία θα πραγματοποιούσε την πώληση της για 11 εκατ. λίρες η διαφορά στην τιμή αγοράς και πώλησης (8,7 εκατ. λίρες) θα μπορούσε να αποδοθεί ως απώλεια κέρδους. Δεν έχω ικανοποιηθεί για τις περιστάσεις που θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν τέτοιο επιδικασμό. Ότι επιδείχθηκε ενδιαφέρον από συγκεκριμένο πρόσωπο είναι γεγονός και επιβεβαιώνεται και από το μάρτυρα υπεράσπισης Αυγουστή. Δεν έχω, όμως, ικανοποιηθεί πως τέτοια πώληση θα πραγματοποιείτο πολύ περισσότερο στη τιμή των 11 εκατ. λιρών. Θα αναμενόταν μαρτυρία που να πείθει πως το συγκεκριμένο πρόσωπο ήταν πράγματι διατεθειμένο να πληρώσει ένα τέτοιο ποσό που αναμφίβολα ήταν υπερβολικό και εξωπραγματικό για την εποχή σε συνάρτηση και με την πραγματική αξία της κατοικίας. Περαιτέρω σημειώνω πως ο μάρτυρας Κυριάκου αναφέρθηκε σε 11 εκατ. λίρες ενώ η Πέτρου είχε πληροφορηθεί από τον Nicholas πως ο Κυριάκου είχε αναφερθεί σε πρόταση 11 εκατ. δολαρίων Αμερικής. Καταλήγω πως στην περίπτωση που η ενάγουσα δεν αποκτήσει την κυριότητα της επίδικης κατοικίας η αποζημίωση της καθορίζεται στο ποσό των £770.000 με νόμιμο τόκο από 17.10.
- Σε τέτοια περίπτωση η ενάγουσα θα δικαιούται σε περαιτέρω αποζημίωση για τα έξοδα τα οποία υπέστηκε για μετατροπές στην κατοικία αφού τούτα έγιναν με δεδομένο ότι η ενάγουσα είχε το δικαίωμα αγοράς της κατοικίας το οποίο θα ασκούσε, το γεγονός δε ήταν υπόψη της εναγόμενης. Ήταν συνεπώς υπόψη των μερών πως εάν η ενάγουσα δεν αποκτούσε την κυριότητα της κατοικίας εξ υπαιτιότητας της εναγομένης, θα έχανε όλα τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε για μετατροπές και βελτιώσεις σε αυτή. (βλ. Ο περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ. 149, άρθρο 73
(1)και Αριστοδήμου ν. Χαραλάμπους
(1990)1 Α.Α.Δ. 319). Θα δικαιούται η ενάγουσα στο ποσό των £69.440,79 (βλ. Τεκμήριο 32) που ήσαν οι δαπάνες της για την μετατροπή της αποθήκης σε γραφείο. Στο ποσό περιλαμβάνεται το ποσό των £3.450 που αφορά τα δύο τελευταία τιμολόγια του Παναγιώτου αφού το ποσό θα πρέπει να καταβληθεί στον Παναγιώτου που εξετέλεσε τη σχετική εργασία. Θα δικαιούται ακόμα η ενάγουσα στα έξοδα εγκατάστασης ατμόλουτρου £9.120,81 (βλ. Τεκμήριο 33 μέρος Β) ως επίσης και στο ποσό των £5.675,31 που αφορούν την εγκατάσταση ντεπόζιτου νερού, ντεπόζιτου πετρελαίου και τον φράκτη. (Οι δαπάνες δικογραφούνται στην παραγρ. 22
(2)(β) και (ια) της Έκθεσης Απαίτησης). Η ενάγουσα δεν θα δικαιούται σε αποζημίωση αναφορικά με την επίπλωση της κατοικίας και τη μεταφορά της από το εξωτερικό. Η επίπλωση της ανήκει και θα μπορούσε να μεταφερθεί σε άλλα υποστατικά. Αναφορικά με το σύστημα συναγερμού, κλιματισμού και εγκατάσταση διαδικτύου δεν έχει από τη μαρτυρία διαφανεί, προφανώς γιατί η ενάγουσα δεν απόδωσε ιδιαίτερη σημασία κατά πόσο πρόκειται για εγκαταστάσεις επί του ακινήτου ή συσκευές και μηχανήματα τα οποία μπορούν να μεταφερθούν και να χρησιμοποιηθούν αλλού. Ενδεχομένως κάποιο μικρό μέρος της δαπάνης αφορά καλωδιώσεις και άλλα συναφή που δεν μπορούν να μεταφερθούν, όμως η ενάγουσα δεν καθόρισε το ποσό και συνεπώς δεν δικαιούται σε κανένα. Αναφορικά με τις διεκδικήσεις υπό στοιχεία (στ) και (ζ) της παραγράφου 22
(2)της Έκθεσης Απαίτησης δεν βρίσκω να τεκμηριώνονται με οιαδήποτε από τις δέσμες αποδείξεων που η ενάγουσα έθεσε με το Τεκμήριο 33 ενώπιον του δικαστηρίου. Όσον αφορά την απαίτηση για αλλαγή καταστραμμένων ηλεκτρικών διακοπτών και της αντικατάστασης του συστήματος ελέγχου φωτισμού, η απλή εναπόθεση ως τεκμήριο κάποιων αποδείξεων δεν καταδεικνύει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η προκλήθηκε η δαπάνη ώστε το ποσό να ήταν ανακτήσιμο. Πώς δηλαδή επεσυνέβηκε η καταστροφή των αντικειμένων και γιατί έγινε η αντικατάσταση. Για παράδειγμα στις αποδείξεις που παρουσιάστηκαν εμπεριέχεται και η δαπάνη αγοράς λαμπτήρων και του κόστους αλλαγής τους, ενδεχομένως λόγω της χρήσης από την ενάγουσα. Καθόσον αφορά τα ποσά που διεκδικούνται με την παράγραφο 22
(3)της Έκθεσης Απαίτησης κανένα συγκεκριμένο δεν έχει αποδειχθεί. Η απλή αναφορά στα ίδια περίπου ποσά από τον Nicholas στη μαρτυρία του δεν αποδεικνύει το ύψος των δαπανών αυτών. Τα ποσά που αφορούν έξοδα βελτίωσης της κατοικίας θα δικαιούται η ενάγουσα, η οποία τα είχε αναλάβει. Η κατάληξη αντικατοπτρίζει και το δίκαιο της υπόθεσης και ζήτημα στο οποίο η εναγόμενη δεν έχει ιδιαίτερο λόγο. Καταλήγω πως σε περίπτωση που η αξίωση της ενάγουσας για τις θεραπείες που αξιώνει σε σχέση με το πληρεξούσιο έγγραφο απορριπτόταν, θα δικαιούτο στο ποσό των €1.459.550, 40 (£854.236,91) με νόμιμο τόκο από 17.10.2006 μέχρι εξοφλήσεως. Στην περίπτωση κατά την οποία θα φαινόταν πως η εναγόμενη νομότυπα και δικαιολογημένα είχε τερματίσει την ενοικίαση και συνεπώς η ενάγουσα είχε πάψει να διατηρεί το δικαίωμα αγοράς της κατοικίας και θα έπρεπε να εγκαταλείψει τούτη, θα δικαιούται σε αποζημίωση ίση με την ενοικιαστική αξία της κατοικίας από 10.7.2007 μέχρι σήμερα και στη συνέχεια μέχρι παράδοσης ελευθέρας κατοχής της κατοικίας σε αυτή. Δεν έχει σημασία κατά πόσο η κατοικία θα ενοικιαζόταν άμεσα σε ενοικιαστή που θα κατέβαλλε ανελλιπώς το ενοίκιο όπως εισηγείται η πλευρά της ενάγουσας. Απ' ότι φαίνεται δεν θα ενοικιαζόταν σε τρίτο πρόσωπο, αλλά η εναγόμενη θα κατοικούσε σε αυτή και θα την απολάμβανε. Η απόλαυση της και η διευκόλυνση της χρήσης της κατοικίας αντανακλάται σε χρήμα στην ενοικιαστική της αξία. Με δεδομένη την απόρριψη της μαρτυρίας του μάρτυρα Παπαγεωργίου, την οποία ούτε και ο ίδιος δεν υιοθέτησε σε σχέση με την πραγματική ενοικιαστική αξία της κατοικίας, θα υπολόγιζα τις αποζημιώσεις στη βάση του ενοικίου που είχε συμφωνηθεί από τα μέρη, δηλαδή στα €207.309,73 (£121.333) ετησίως. Με την Ανταπαίτηση αξιώνονται και άλλες ειδικές αποζημιώσεις (παραγρ. 36 και 37). Δεν προσφέρθηκε μαρτυρία προς τεκμηρίωση τους, στη δε αγόρευση των δικηγόρων της εναγόμενης, η ανταξίωση φαίνεται να περιορίζεται ως ανωτέρω στο αγοραίο ενοίκιο από 10.7.2007 μέχρι την παράδοση της κατοικίας στην εναγόμενη. Δεδομένης της μη δυνατότητας έκδοσης διατάγματος ειδικής εκτέλεσης δεν μπορεί να εκδοθεί διάταγμα ως η παράγραφος 1 του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης, ούτε να διαταχθεί η εναγόμενη να μεταβιβάσει και εγγράψει στο όνομα της ενάγουσας την κατοικία όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης. Ως η παράγραφος 2 του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης δηλώνεται από το δικαστήριο ότι η ενάγουσα άσκησε το δικαίωμα αγοράς της επίδικης κατοικίας νομότυπα και εμπρόθεσμα και σύμφωνα με τους όρους που τα μέρη είχαν συμφωνήσει και ίσχυαν. Δηλώνεται ακόμα, ως η παράγραφος 3 του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης ότι το πληρεξούσιο της εναγόμενης προς την ενάγουσα ημερομηνίας 19.6.2004 είναι έγκυρο και ισχυρό και η ανάκληση του από την εναγόμενη είναι άκυρη και στερημένη εννόμου αποτελέσματος. Περαιτέρω δηλώνεται ως η παράγραφος 3(δεύτερη) του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης ότι η ενάγουσα δικαιούται να χρησιμοποιήσει το πιο πάνω πληρεξούσιο έγγραφο για να μεταβιβάσει και εγγράψει το ακίνητο με αριθμό εγγραφής αρ. 02-363, Φύλλο/Σχέδιο 2-211-342, Τμήμα 02, τεμάχιο 312 στον Άγιο Τύχωνα έναντι του συμφωνηθέντος τιμήματος των €3.639.321 (£2.130.000). Νοείται ότι η ενάγουσα παραμένει δεσμευμένη από τις πρόνοιες που μαρτυρούνται στον όρο 6.3 του κειμένου της συμφωνίας ημερομηνίας 19.6.2004 (Τεκμήριο 3). Επιδικάζονται έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγόμενης όπως τούτα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην κλίμακα της αγωγής και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Έχοντας υπόψη ότι απαίτηση και ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν και ότι τα ζητήματα που εγείρονταν με την ανταπαίτηση και τις εκεί αξιώσεις, ήταν σχετικές με τα θέματα της απαίτησης κρίνω πως είναι ορθό και δίκαιο να μην επιδικάσω περαιτέρω έξοδα. Συνεπώς ουδεμία διαταγή για έξοδα στην ανταπαίτηση. (Υπ.) ............. Χ. Μαλαχτός, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΛ Αναφορά: Διάρρηξη συμφωνίας cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο