Ανδριάνθη Αντρέου άλλως Ανδρούλλα Κανάρη Χασαμπουλή ν. Dynacon Ltd, Αρ. Αγωγής: 5838/07, 15.06.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A187 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Δρουσιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5838/07 Μεταξύ: Ανδριάνθη Αντρέου, άλλως Ανδρούλλα Κανάρη Χασαμπουλή Ενάγουσα και Dynacon Ltd Εναγόμενων -------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15.06.2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για ενάγουσα: κ. Φ. Σωφρονίου (κ. Μ. Σωφρονίου για να ακούσει απόφαση) Για εναγόμενη: κ. Α. Πολυδώρου (κα Π. Βαρνάβα για να ακούσει απόφαση) Ενάγουσα παρούσα. Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή η ενάγουσα αξιώνει το ποσό των ΛΚ9.701 ως ειδικές αποζημιώσεις πλέον γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες τις οποίες υπέστη συνεπεία αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου καθηκόντων της εναγόμενης. Βάση της αγωγής αποτελεί το ατύχημα που είχε η ενάγουσα στις 20.12.2005 ενώ εργάζετο στην εναγόμενη. Με βάση την έκθεση απαίτησης της η ενάγουσα αναφέρει ότι κατόπιν οδηγιών της εναγόμενης ανέλαβε να καθαρίσει τον ισόγειο χώρο σε υπό ανέγερση οικοδομή η οποία βρίσκεται στην παραλία του χωριού Άγιος Τύχωνας και ενώ η ενάγουσα βρισκόταν στο ισόγειο της οικοδομής και ασχολείτο με το καθάρισμα άλλος υπάλληλος της εναγόμενης ανέβαινε τη σκάλα που υπήρχε στην οικοδομή κρατώντας φτυάρι στο χέρι του το οποίο του ξέφυγε από τα χέρια, έπεσε προς τα κάτω και χτύπησε την ενάγουσα στο κεφάλι με αποτέλεσμα να τραυματιστεί και να υποστεί σωματικές βλάβες, ζημιές, απώλεια και έξοδα. Η εναγόμενη με την υπεράσπιση τους πλην του ότι η ενάγουσα κατά την επίδικη περίοδο εργοδοτείτο από αυτή και ότι στις 20.12.2005 επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα αρνείται όλους τους υπόλοιπους ισχυρισμούς της εναγόμενης. Περαιτέρω η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι η ενάγουσα εξέθεσε τον εαυτό της σε κίνδυνο, ενέργησε κατά παράβαση των ρητών και/ή εξυπακουόμενων κανόνων ασφαλείας, δεν έλαβε φροντίδα για την ασφάλεια και την υγεία της, δεν ενήργησε ως λογικός, συνετός και έμπειρος υπάλληλος και παρέλειψε ή αρνήθηκε και/ή αμέλησε να χρησιμοποιήσει προστατευτικό κράνος που της παρείχε η εναγόμενη. Για το συγκεκριμένο συμβάν η μόνη που κατέθεσε είναι η ενάγουσα καθότι οι υπόλοιποι μάρτυρες που προσέφερε στο Δικαστήριο ήταν ιατροί και μία επιθεωρητής των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Από την εναγόμενη επί του θέματος που αφορούσε το επίδικο συμβάν δεν εδόθηκε οποιαδήποτε άμεση μαρτυρία πλην της έμμεσης μαρτυρίας του ΜΥ1 η κατάληξη του οποίου αφορούσε αν παραχωρήθηκε ή όχι στην ενάγουσα από την εναγόμενη κράνος. Η μαρτυρία του ΜΥ2 αφορούσε ιατρική μαρτυρία. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου τόσο την ίδια την ενάγουσα όσο και τους μάρτυρες που η ίδια προσέφερε αλλά και τους μάρτυρες της υπεράσπισης. Με ιδιαίτερη προσοχή προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας τους έχοντας υπόψη μου την όλη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τις αντιδράσεις τους κατά τη στιγμή της μαρτυρίας καθώς και οποιαδήποτε άλλη αντίδραση τους άφησαν να γίνει εμφανής στο Δικαστήριο. Και ξεκινώ με την ενάγουσα η οποία πολύ λιτά και χωρίς μεγάλα λόγια αναφέρθηκε για το ατύχημα που της επεσυνέβη ενώ εργοδοτείτο στην εναγόμενη ως εργάτρια σε οικοδομικές εργασίες που εκτελούσε η εναγόμενη στον Άγιο Τύχωνα στη Λεμεσό. Επί του θέματος αυτού η ενάγουσα ανέφερε ότι στις 20.12.2005 κατόπιν οδηγιών της εναγόμενης ανέλαβε εργασία στην υπό ανέγερση οικοδομή που ανήκει στο Κοινοτικό Συμβούλιο Αγίου Τύχωνα και βρίσκεται στην παραλία Αγίου Τύχωνα μαζί με ένα άλλο συνάδελφο της υπάλληλο της εναγόμενης ονόματι Χριστόφορο Κολόμβο. Παρών κατά την ανάληψη της εργασίας ήταν και ο επιβλέπων μηχανικός της εναγόμενης και της ανέθεσε την εργασία για καθαριότητα της οικοδομής. Τα πιο πάνω αποτελούν κοινό έδαφος και δεν έχουν αμφισβητηθεί από τη Υπεράσπιση. Στη συνέχεια η μάρτυρας αναφέρει ότι ο συνάδελφος της και με βάση τα όσα της έχει αναφέρει ο ίδιος ανέβηκε στη σκάλα κρατώντας φτυάρι στο χέρι το οποίο ξέφυγε από το χέρι του με αποτέλεσμα να πέσει προς τα κάτω, να τη χτυπήσει στο πίσω μέρος του κεφαλιού της. Παραδέχεται ότι δεν φορούσε κράνος γιατί η ενάγουσα δεν της χορήγησε ούτε της είπε ότι θα έπρεπε να φορεί κράνος. Μετά το χτύπημα άρχισε να καλεί βοήθεια, μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο από άλλο συνάδελφο της που εργαζόταν σε άλλη υπό ανέγερση οικοδομή κοντά στο χώρο που επεσυνέβη το ατύχημα. Επί του θέματος αυτού η μάρτυρας αν και δεν ήταν σίγουρη με ποιο τρόπο χτυπήθηκε, μετέφερε στο Δικαστήριο τα όσα ο συνάδελφος της που ευρίσκετο στον ίδιο χώρο μαζί της τής ανέφερε και δεν έχω λόγο να τα αμφισβητήσω, δεν εδόθη οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία περί του αντιθέτου και είναι ξεκάθαρο από τα όσα έχει αναφέρει η μάρτυρας ότι δεν είδε το αντικείμενο την ώρα που έπεφτε αφού είχε γυρισμένη την πλάτη της προς τη σκάλα. Τα όσα πιο πάνω η ενάγουσα έχει αναφέρει σε σχέση με τον τραυματισμό της αποτελούν τα γεγονότα του τραυματισμού δεν έχω οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της μαρτυρίας της και τα αποδέχομαι στο σύνολο της. Αντίθετα με τα όσα η ενάγουσα έχει αναφέρει για τον τρόπο που έχει τραυματιστεί έχει διαπιστωθεί μια σοβαρότατη διαφορά ως προς τα γεγονότα που αφορούν την περίοδο μετά τον τραυματισμό και σε σχέση με την αποθεραπεία της ενάγουσας. Διαπιστώνεται ο μεγάλος αγώνας της και η αγωνία της να παραστήσει στο Δικαστήριο ότι λόγω του συγκεκριμένου ατυχήματος έχει ουσιαστικά ανατραπεί ολόκληρη η ζωή της εφόσον μετά το χτύπημα και μέχρι σήμερα ως ισχυρίζεται αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας όπως ζαλάδες και ίλιγγο και αργότερα αγχώδη κατάθλιψη. Φυσικά αυτά μπορεί να είναι αποτέλεσμα της αγχώδους κατάθλιψης που παρατηρήθηκε στην ενάγουσα μετά από παρέλευση σχεδόν εννέα μηνών. Ως εκ τούτου η συγκεκριμένη μαρτυρία της θα εξεταστεί σε συνδυασμό με τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου από τους θεράποντες ιατρούς της. Η ΜΕ3 Ανδρούλα Μαλικκίδου είναι ειδική νευρολόγος. Ανέφερε ότι το ιατρικό πιστοποιητικό τεκμήριο Α έχει εκδοθεί από την ίδια και στο οποίο η μάρτυρας αναφέρει ότι εξετάστηκε από την ίδια πρώτη φορά στις 11.01.2006, της ανέφερε ότι υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση στις 20.12.2005 όταν στο χώρο εργασίας της βαρύ αντικείμενο την χτύπησε στο κεφάλι και από τότε παρουσιάζει κεφαλαλγία, ζαλάδες ίλιγγο και εμετό. Κατά τη νευρολογική της εξέταση παρουσίαζε οριζόντιο νυσταγμό, η αξονική τομογραφία του εγκεφάλου ήταν χωρίς σημεία κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης και αντιμετωπίστηκε με παυσίπονα και αντιεμετικά. Επίσης η μάρτυρα αναγνώρισε από το τεκμήριο Γ ότι στις 11.01.2006 της παραχώρησε άδεια ασθενείας μέχρι 28.02.2006, στις 28.02.2006 της παραχώρησε περαιτέρω άδεια ασθενείας μέχρι 30.04.2006 και στις 03.05.2006 της παραχώρησε περαιτέρω άδεια ασθενείας από 30.04.2006 μέχρι 06.06.
- Ήταν ξεκάθαρη η μάρτυρας ότι τα πιο πάνω συμπτώματα μετά από χτύπημα δικαιολογούνται για περίοδο δύο με τριών μηνών. Σε ερώτηση αν ο ίλιγγος και οι ζαλάδες δικαιολογούνται μέχρι σήμερα η μάρτυρα απάντησε ότι «να τα αποδείξεις δεν μπορείς αλλά και λόγω της ηλικίας και χωρίς χτύπημα είναι συνηθισμένο». Παραδέχθηκε ότι μπορεί να προκαλέσει στην ασθενή και κατάθλιψη αλλά ήταν ξεκάθαρη ότι το 2006 η ενάγουσα δεν παρουσίασε κατάθλιψη. Περαιτέρω η μάρτυρας τόνισε ότι η ενάγουσα όταν πήρε την ιατρική έκθεση για την αίτηση για παροχή σύνταξης ανικανότητας τεκμήριο ΙΑ σύμφωνα με τη νομοθεσία Κοινωνικών Ασφαλίσεων δεν την ξαναεπισκέφθηκε. Η μάρτυρας έχει αφήσει θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Με ειλικρίνεια και σαφήνεια παρέθεσε με τη μαρτυρία της τι έχει διαπιστώσει μέσα από την κλινική εξέταση και την παρακολούθηση της ενάγουσας για την περίοδο όπως την έχω αναφέρει πιο πάνω. Χωρίς ακροβατισμούς και με βάση τις γνώσεις της παρέθεσε στο Δικαστήριο τα προβλήματα που η ενάγουσα αντιμετώπισε μετά το χτύπημα που δέχθηκε χωρίς βέβαια να παραλείψει να τονίσει στο Δικαστήριο τη συμπεριφορά της ενάγουσας και ειδικά μετά που η ενάγουσα έλαβε από τη μάρτυρα το τεκμήριο 1 Α. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της στο σύνολο της. Ο ΜΕ4 Χρίστος Πήλασας είναι γιατρός στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Όπως ανέφερε εξέτασε την ενάγουσα στις 20.12.2005 περί ώρα 11:20 το πρωί και διαπίστωσε ότι υπέστη θλαστικό τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής και συγκεκριμένα στο θόλο 4 εκατοστών το οποίο έτυχε συρραφής. Είναι ο εκδότης από το τεκμήριο Γ του πιστοποιητικού παραχώρησης αδείας στην ενάγουσα από 20.12.2005 μέχρι 28.12.2005 ημερομηνίας 20.12.2005 και δεν ξαναείδε την ενάγουσα. Τα όσα έχει αναφέρει ο μάρτυρας αποτελούν γεγονότα και αποδέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολο της. Η ΜΕ5 είναι η Ευανθία Ζαμπακίδου ιατρός στο Νοσοκομείο Λεμεσού στα εξωτερικά ιατρεία. Και αυτή η μάρτυρας έχει αφήσει θετική εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία της στο σύνολο της. Ουσιαστικά παρέθεσε την κατάσταση της ενάγουσας τόσο την περίοδο πριν από το ατύχημα όσο και την περίοδο μετά το ατύχημα. Ξεκαθάρισε η μάρτυρας ότι ένα κτύπημα στην κεφαλή μπορεί να φέρει αστάθεια, νυσταγμό και ευθεία γραμμή. Αναγνώρισε από το τεκμήριο Γ το πιστοποιητικό ασθενείας ημερομηνίας 24.10.2006 το οποίο αναφέρει ότι διάγνωσε ίλιγγο και ζαλάδες. Παραδέχθηκε ότι τόσο ο ίλιγγος όσο και οι ζαλάδες είναι συμπτώματα που μπορούν να προέρθουν από διάφορους λόγους και επέμεινε στη θέση της ότι και έξι μήνες μετά μπορεί τα συμπτώματα όπως τα περιγράφει να συνεχίζουν να υπάρχουν μετά από ένα κτύπημα. Φυσικά η μάρτυρας είναι γενικός ιατρός και ουσιαστικά παρακολουθούσε την ασθενή τόσο πριν όσο και μετά το ατύχημα. Ο ΜΕ6 ιατρός Παναγιώτης Παπάς ψυχίατρος εξέτασε για πρώτη φορά την ενάγουσα στις 14.09.
- Αποδέχομαι τα όσα αναφέρει ο μάρτυρας σε σχέση με τα ευρήματα του όσον αφορά τη ψυχολογική κατάσταση της ενάγουσας όμως δεν έχω πειστεί και δεν έχει αποδείξει επιστημονικά ότι τα συγκεκριμένα προβλήματα που παρουσιάζει η ενάγουσα προέρχονται άμεσα από το χτύπημα που δέχθηκε το Δεκέμβριο του
- Ο ΜΥ2 ιατρός Ηλίας Γεωργίου ορθοπεδικός στο επάγγελμα εξέτασε την ενάγουσα στις 13.07.2006 και τα ευρήματα του είναι όσα αναφέρονται στην έκθεση τεκμήριο ΙΔ. Είναι ξεκάθαρο ότι είναι ορθοπεδικός χειρούργος-τραυματιολόγος και εξέτασε την ενάγουσα μετά από παρέλευση 7 μηνών από το ατύχημα που δέχθηκε. Ελάχιστη βαρύτητα θα μπορεί το Δικαστήριο να δώσει στην ιατρική μαρτυρία του Δρ Γεωργίου εφόσον εξέτασε την ενάγουσα 7 μήνες περίπου μετά το ατύχημα, πολύ δε περισσότερο από τη στιγμή που τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η ενάγουσα δεν ήταν προβλήματα που μπορούν να τύχουν περίθαλψης από ορθοπεδικό. Δικαίως μπορώ να πω ότι δεν βρήκε οποιοδήποτε χειροπιαστό κατάλοιπο στην ενάγουσα εφόσον το τραύμα ήταν στο τριχωτό της κεφαλής. Η ΜΕ2 είναι η Νίκη Ποτονίδου επιθεωρήτρια των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και αποδέχομαι τα όσα έχει καταθέσει σε σχέση με τι η ενάγουσα έχει δηλώσει στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και την παροχή σε αυτή σύνταξη αναπηρίας 75%. Τα όσα έχει αναφέρει η μάρτυρας τα έχει αντλήσει από το φάκελο που διατηρεί η Υπηρεσία της για την ενάγουσα. Ο ΜΥ1 Βάλης Βασιλείου είναι μηχανικός και επιστάτης στους εναγόμενους. Το μόνο θέμα για το οποίο ουσιαστικά κρίθηκε αναγκαία η παρουσία του στο Δικαστήριο από την πλευρά των εναγομένων ήταν να καταθέσει για το γεγονός αν οι εναγόμενοι χρέωσαν κράνος στην ενάγουσα. Κατέθεσε ως Τεκμήριο ΙΓ απόδειξη παραλαβής. Επί του θέματος της χρέωσης κράνους στην ενάγουσα αυτό ενισχύεται από το τεκμήριο ΙΑ. Τα υπόλοιπα θέματα για τα οποία έχει καταθέσει ο μάρτυρας δεν είχε ιδία γνώση και είναι το τι του έχουν πει τρίτα πρόσωπα. Επίσης μέσα από τη μαρτυρία του διαπιστώνεται ότι η ενάγουσα κατά τη συγκεκριμένη μέρα εκτελούσε εργασίες που τις ανέθεσε η εναγόμενη και συγκεκριμένα βοηθούσε το κτίστη Χριστόφορο Ανδρέου Κολόμβο στο θεατράκι «Ονήσιλλος» που βρίσκεται στην παραλία του Αγίου Τύχωνα στη Λεμεσό. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας διαπιστώνεται ότι η ενάγουσα στις 20.12.2005 εργοδοτείτο από τους εναγόμενους και τη συγκεκριμένη μέρα κατόπιν οδηγιών των εναγομένων διά μέσου του ΜΥ1 εργάζετο σε υπό ανέγερση οικοδομή στο Θεατράκι «Ονήσιλλος» το οποίο ευρίσκεται στην παραλία του Αγίου Τύχωνα. Στο χώρο ευρίσκετο ακόμη ένα άτομο ο κτίστης Χριστόφορος Ανδρέου Κολόμβος και σε κάποια στιγμή ενώ ανέβαινε τη σκάλα και κρατούσε στο χέρι του φτυάρι άγνωστο πώς του έπεσε από το χέρι και χτύπησε την ενάγουσα στην κεφαλή ενώ η ενάγουσα έβλεπε από την αντίθετη κατεύθυνση. Η ενάγουσα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου της περιποιήθηκαν το τραύμα και διαπιστώθηκε να έχει θλαστικό τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής και συγκεκριμένα στο θόλο μεγέθους 4 εκατοστών το οποίο έχει συρραφεί. Με βάση περαιτέρω ιατρική μαρτυρία το τραύμα στην κεφαλή προκάλεσε στην ενάγουσα κρανιοεγκεφαλική κάκωση με διάσειση εγκεφάλου και μεταδιασειστική συνδρομή με αποτέλεσμα να έχει κεφαλαλγία, ζαλάδες, ίλιγγους με εμετό. Η κα Μαληκίδου τόνισε ότι φυσιολογικά τα αποτελέσματα από το χτύπημα που δέχθηκε η ενάγουσα είναι υπαρκτά για περίοδο που φθάνει και τους έξι μήνες χωρίς φυσικά να είναι βέβαιο ότι δεν θα συνεχιστούν. Φαίνεται από τα ιατρική πιστοποιητικά ότι η ενάγουσα διαπιστώνεται να είναι άτομο με εμφανέστατη την ψυχολογική εικόνα της κατάθλιψης κάτι που διαπιστώνεται από τον Δρ Μάριο Ονησιφόρου, ψυχίατρο στις 17.09.2007 ημερομηνία κατά την οποία αυτός την εξέτασε για πρώτη φορά. Είναι γεγονός ότι με βάση την ιατρική έκθεση της Δρ Μαλικίδου που είναι το Τεκμήριο ΙΑ η ενάγουσα κρίθηκε ανίκανη για εργασία αφού προηγουμένως η κα Μαλικίδου συμπλήρωσε τη φόρμα στις 26.06.2006 και κάμνει ιδιαίτερη αναφορά για το συγκεκριμένο περιστατικό. Είναι όμως γεγονός ότι από τη λήψη του σχετικού πιστοποιητικού η ενάγουσα δεν επισκέφθηκε ξανά την γιατρό. Με βάση την έκθεση απαίτησης της η ενάγουσα ζητά ως ειδικές ζημιές τα λεφτά που πλήρωσε για την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού ΛΚ11 και απώλεια εβδομαδιαίων απολαβών προς ΛΚ170 τη βδομάδα από 20.12.2005 μέχρι και 23.03.
- Τα ανωτέρω ποσά ως ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά να αποδεικνύονται με αυστηρότητα [βλέπε Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Ηρακλέους ν. Σκάφους Νίκη, Αγωγή Ναυτοδικείου 92182
(1994)1 Α.Α.Δ. 510, Ηρακλέους ν. Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου
(1999)1 Α.Α.Δ. 687]. Μέσα από τις παραχωρηθείσες από τους ιατρούς άδειες και τα ιατρικά πιστοποιητικά αυτό που διαπιστώνεται ότι στην ενάγουσα παραχωρήθηκε άδεια από την ημέρα που υπέστη τον τραυματισμό δηλαδή τις 20.12.2005 μέχρι τις 06.06.2006 από την ιατρό Μαλικκίδου. Διαπιστώνεται ότι οι υπόλοιπες άδειες που της παραχωρήθηκαν ο κύριος λόγος ήταν η αγχώδης κατάθλιψη που παρατηρήθηκε στην ενάγουσα. Συνεπώς οι εβδομάδες που μπορεί το Δικαστήριο με βεβαιότητα να καταλήξει ότι η ενάγουσα απείχε από την εργασία της λόγω του τραυματισμού που υπέστη είναι από τις 20.12.2005 μέχρι και τις 06.06.2006 οι οποίες συνολικά ανέρχονταν σε 24 εβδομάδες και με βάση τον υπολογισμό από αμφοτέρους των δικηγόρων ότι ο μισθός της ήταν προς ΛΚ170 εβδομαδιαίως η ενάγουσα δικαιούται το συνολικό ποσό των €6.971 (ΛΚ4.080). Περαιτέρω η ενάγουσα δικαιούται το ποσό των €18,79 (ΛΚ11) για το ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο αποτελεί παραδεχτό γεγονός. Η υπάρχουσα νομολογία επί του θέματος των αποζημιώσεων θέτει ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα [βλέπε Ioannou & Paraskevaides (Overseas) Ltd an Other v. Christofis
(1982)1 C.L.R. 719] αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρες ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση [δέστε Paraskevopoulos v. Georghiou
(1970)1 C.L.R. 118 και Xenopoulos and another v. Anastasiou
(1981)1 C.L.R. 521]. Από την άλλη, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές (βλέπε Δ. Κουμπαρή κ.ά. ν. Δ. Χρίστου Φατρή
(2001)1 Α.Α.Δ. 921). Έχει τονιστεί, περαιτέρω, η ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας [βλέπε Βρυωνίδη ν. Σωφρονίου
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 118]. Γεγονός αποτελεί ότι δεν υπάρχει ξεκαθαρισμένο και επακριβές κονδύλι για κάθε τραύμα ξεχωριστά. Στην υπόθεση C. P. Transbeton Ltd v. Κώστα Σταύρου, Πολιτική έφεση 181/06, ημερομηνίας 24.03.2009 το Ανώτατο Δικαστήριο θεώρησε ως λογικό το ποσό των ΛΚ2.500 ως γενικές αποζημιώσεις. Ο εφεσίβλητος υπέστηκε «ενοχλήσεις, ταλαιπωρία από ζάλη, κεφαλαλγία, πονοκεφάλους, δυσκαμψία και αιμωδία του δεξιού άνω άκρου και του δεξιού χεριού, του οποίου οι κινήσεις ήταν επώδυνες και περιορισμένες». Ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας στην αγόρευση του παραθέτει την υπόθεση Miller Roza Maria κ.ά. ν. Ute Petek
(1999)1 Α.Α.Δ. 2091 στην οποία η εφεσίβλητη εισήχθη στο Νοσοκομείο Λάρνακας με εγκεφαλική διάσειση, κεφαλαλγία, ζάλη, εμετούς, διανοητική σύγχυση και αμνησία, με θλαστικό τραύμα σχήματος Χ κατά την ινιακή χώρα μήκους 3 και 4 εκατοστών, αιμάτωμα μεταθλάσεως δεξιού οφθαλμού και συστοίχου ζυγωματικής χώρας με ρωγμώδες κάταγμα του ζυγωματικού οστούν, θλάση της μύτης και ρινορραγία. Παρέμεινε στο Νοσοκομείο για περίοδο 10 ημερών και τα τελικά κατάλοιπα στην υγεία της ήταν απώλεια της αίσθησης της όσφρησης η οποία είναι ολοκληρωτική και μόνιμη, μείωση της αίσθησης της γεύσης, ενοχλήσεις και μουδιάσματα στο δεξί μέρος του προσώπου και του άνω χείλους και πονοκεφάλοι και ίλιγγος. Εξετάζοντας τα πιο πάνω σε σχέση με τον τραυματισμό της ενάγουσας το μόνο κατάλοιπο που μπορεί να έχει σχέση με την πιο πάνω υπόθεση είναι οι πονοκέφαλοι και ο ίλιγγος. Συνεπώς δεν αποτελεί μέτρο σύγκρισης η πιο πάνω υπόθεση με την παρούσα υπόθεση. Το ίδιο ισχύει και στην υπόθεση Γρηγόρη Κεζαρίδη ν. Κώστα Κωνσταντίνου
(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 1373 στην οποία ο εφεσίβλητος υπέστη σοβαρό διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κακώσεις στην κεφαλή και εγκεφαλική διάσειση και του επιδικάστηκε ποσό ΛΚ6.000, ποσό το οποίο το Ανώτατο Δικαστήριο το θεώρησε πολύ κοντά στο ανώτατο όριο αποζημίωσης. Πολύ πιο κοντά στους τραυματισμούς που υπέστη η ενάγουσα είναι η υπόθεση Χαραλάμπους ν. Αβραάμ κ.ά.
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1441 ο εφεσείων ηλικίας 20 ετών τραυματίστηκε στην κεφαλή και στον αυχένα και υπέστη εγκεφαλική διάσειση και ανέπτυξε μετατραυματικό σύνδρομο. Επιδικάστηκε το ποσό των ΛΚ2.500 ως γενικές αποζημιώσεις. Στην υπόθεση Χαραλάμπους ν. Αναστασιάδη
(2003)1(Γ) Α.Α.Δ. 1709 η εφεσείουσα είχε υποστεί σοβαρή κάκωση και θλαστικό τραύμα της ινιακής χώρας του κρανίου, εγκεφαλική διάσειση, σοβαρά διαστρέμματα και θλάσεις αυχένος, θώρακα, ράχεως και οσφύος. Υπέφερε για αρκετό χρόνο από έντονο πόνο, χρησιμοποιούσε κολάρο και λάμβανε παυσίπονα. Ένα χρόνο μετά το ατύχημα συνέχιζε να υποφέρει και αυχεναλγίες και μυαλγία της ράχεως κυρίως μετά από χειρονακτική εργασία καθώς και με την αλλαγή του καιρού. Όταν κουραζόταν χρησιμοποιούσε κολάρο. Επιδικάστηκαν γενικές αποζημιώσεις ΛΚ3.500 επί πλήρους ευθύνης. Έχοντας υπόψη μου τους τραυματισμούς που η ενάγουσα έχει υποστεί, το θλαστικό τραύμα σε συνδυασμό με την κρανιοεγκεφαλική κάκωση και τον ίλιγγο με τις ζαλάδες. Το γεγονός ότι η ενάγουσα δεν παρέμεινε ούτε μια μέρα εντός του Νοσοκομείου αλλά αμέσως μετά την περίθαλψη της αποχώρησε δεν αναφέρεται πουθενά να είχε οποιαδήποτε διανοητική σύγχυση ή αμνησία καταλήγω ότι το ποσό των €6.500 είναι δίκαιο και εύλογο για τον πόνο και την ταλαιπωρία που έχει υποστεί η ενάγουσα. Είναι κοινά αποδεχτό ότι η ενάγουσα εργάζετο στην εναγόμενη. Η υποχρέωση επιμέλειας ενός εργοδότη προς τον εργοδοτούμενο του πηγάζει από το άρθρο 41 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Στην υπόθεση L.P. Transbeton Ltd v. Κώστας Σταύρου κ.ά.
(2009)1(Α) Α.Α.Δ. 304 στην οποία κάμνει αναφορά ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας αναλύεται η υποχρέωση επιμέλειας ενός εργοδότη και τονίζονται τα πιο κάτω: «Ο εργοδότης έχει βασική υποχρέωση να μην εκθέτει τους εργοδοτούμενους του σε περιττούς ή μη αναγκαίους κινδύνους, να εργοδοτεί ικανό προσωπικό να παρέχει ασφαλή εξοπλισμό, ασφαλές σύστημα εργασίας και ασφαλή χώρο εργασίας (Δέστε: Χριστοφή κ.α. ν. Θεοδούλου κ.ά.
(2007)1 Α.Α.Δ. 512). Η φύση του καθήκοντος επιμέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του αναλύεται και στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 14η έκδοση, παράγραφοι 965-971, σελ. 578-592. Το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας στους εργοδοτούμενους του εξυπακούει ότι η οργάνωση της εργασίας, η διαδικασία που ακολουθείται κατά την εκτέλεση της εργασίας, τα μέτρα ασφάλειας που λαμβάνονται, ο αριθμός των υπαλλήλων που εργοδοτούνται αλλά και η επίβλεψη που γίνεται, είναι τέτοια που παρέχουν εύλογη προστασία στους εργοδοτούμενους. Η υποχρέωση του εργοδότη επιβάλλει τη λήψη εύλογων μέτρων παροχής συστήματος εργασίας, το οποίο να είναι εύλογα ασφαλές, λαμβανομένων υπόψιν των κινδύνων που είναι κατ΄ ανάγκην εγγενείς στο όλο εγχείρημα (Δέστε: General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas
(1953)A.C. 180). Όταν υπάρχει καθήκον παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας, εκ μέρους του εργοδότη, αυτός δεν επιτελεί το καθήκον του απλά και μόνον παρέχοντας ασφαλές σύστημα εργασίας, αλλά επιπρόσθετα πρέπει να λάβει και εύλογα μέτρα για να διασφαλίσει ότι το σύστημα επιτηρείται και εφαρμόζεται. Αυτό εξυπακούει την παροχή οδηγιών προς τους εργοδοτούμενους και επίσης κάποιας μορφής εποπτεία και επίβλεψη του συστήματος εργασίας». . Με βάση την ενώπιον μου τεθείσα μαρτυρία η ενάγουσα ακολουθώντας τις οδηγίες του επιστάτη της εναγόμενης κατέβηκε σε συγκεκριμένο εργοτάξιο όπως ανωτέρω περιγράφεται μαζί με άλλο συνάδελφο της για καθαρισμό του χώρου. Η ενάγουσα χτύπησε από πτώση αντικειμένου που κρατούσε συνάδελφος της και ανέβαινε τη σκάλα και συγκεκριμένα φτυάρι. Όπως ασχολείτο δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί την πράξη του συναδέλφου της. Είναι γεγονός ότι η ενάγουσα δεν έφερε προστατευτικό κράνος, δεν δόθηκαν οποιεσδήποτε περαιτέρω οδηγίες ως προς την προστασία και ασφάλεια στο χώρο εργασίας. Διαπιστώνεται ότι ο επιστάτης της εναγόμενης γνώριζε ότι κατά τη στιγμή που η ενάγουσα εκτελούσε τις εργασίες δεν έφερε κράνος παρά το γεγονός ότι η εταιρεία την είχε εφοδιάσει. Συνεπώς από τη στιγμή που ο επιστάτης ενεργώντας εκ μέρους της εναγόμενης επέτρεψε στην ενάγουσα να ξεκινήσει εργασία στο χώρο που της ανέθεσε χωρίς προηγουμένως να υποδείξει στην ίδια να λάβει μέτρα ασφαλείας καταλήγω ότι η εναγόμενη έχει το μεγαλύτερο ποσοστό ευθύνης έναντι της ενάγουσας χωρίς φυσικά να παραγνωρίζω ότι και η ενάγουσα έχει ένα μέρος από ευθύνη πρώτον γιατί της παραχωρήθηκε κράνος και δεν το χρησιμοποίησε και δεύτερον ξεκίνησε εργασία χωρίς να είναι βέβαιη για την ασφάλεια και την προστασία της. Στο σύγγραμμα Αστικά Αδικήματα Δικαίου και Αποφάσεις του κ. Αρτέμη & Ερωτοκρίτου αναφέρεται στη σελίδα 367 του 2ου Τόμου ότι «η κατανομή της ευθύνης γίνεται κάτω από ευρεία σκοπιά με γνώμονα τη λογική και την κοινή εμπειρία (Βλέπε Charalambous v. Λεβέντης κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 420). Η ενάγουσα μπορεί να ξεκίνησε χωρίς κράνος την εργασία της όμως και ο επιστάτης που βρισκόταν στο χώρο και έδωσε σχετικές οδηγίες επέτρεψε την εργασία από την ενάγουσα χωρίς κράνος συνεπώς με δεδομένα τα πιο πάνω καταλήγω ότι η ευθύνη της εναγόμενης ανέρχεται στο 80% και της ενάγουσας στο 20%. Δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε μαρτυρία και δεν υπάρχουν γεγονότα ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να καταλήξει σε απώλεια εισοδήματος της ενάγουσας για περίοδο μετά την ολοκλήρωση των αδειών που της έχουν παραχωρηθεί λόγω του τραυματισμού της. Πέραν τούτου δεν υπάρχει στην έκθεση απαίτησης της ενάγουσας για παραχώρηση περαιτέρω αποζημιώσεων πέραν από τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών όπως περιγράφονται στην έκθεση απαίτησης. Η αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου της δεν αποτελεί μαρτυρία. Το ζήτημα του τόκου πραγματεύεται η υπόθεση Miller Roza Maria v. Ute Petek
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2091 όπου μνημονεύεται η Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου & άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ.
- Πέραν της πρόβλεψης του νόμου στις περιπτώσεις που παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής θα ήταν λανθασμένο να επιδικάζεται τόκος χωρίς να ληφθεί υπόψη η καθυστέρηση αυτή. Αναφορικά με τις ειδικές αποζημιώσεις διαφωτιστική είναι η υπόθεση Φοινικαρίδης (ανωτέρω) στις σελίδας 494-
- Στην παρούσα υπόθεση διαπιστώνεται ότι η ενάγουσα καθυστέρησε σχεδόν δύο χρόνια να καταχωρήσει την αγωγή εφόσον το ατύχημα έλαβε χώρα στις 20.12.2005 και η αγωγή καταχωρήθηκε στις 31.10.
- Η καθυστέρηση αυτή θα ληφθεί υπόψη ως προς την επιδίκαση τόκου. Με βάση το ποσοστό ευθύνης το οποίο έχει καταλήξει το Δικαστήριο εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγόμενης ως ακολούθως: α) για το ποσό των €5.200 ως γενικές αποζημιώσεις πλέον νόμιμο τόκο μειωμένο κατά ½ από τις 20.12.2005 μέχρι και τις 30.10.2007 και νόμιμο τόκο από 31.10.2007 μέχρι εξοφλήσεως. β) για το ποσό των €5.591,83 ως ειδικές αποζημιώσεις πλέον νόμιμο τόκο από 31.10.2007 (ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής) μέχρι εξοφλήσεως. γ) πλέον έξοδα ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Μ. Δρουσιώτης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΤΑ Subject: Civil/Other actions/Final Αναφορά: Πολιτική - Εργατικό ατύχημα - Γενικές και ειδικές αποζημιώσεις. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο