Ανδρούλλας Προκοπίου Αντωνίου ν. Δημήτρη Κυριάκου, Αρ. Αγωγής: 3090/2008, 11/8/2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A226 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3090/2008 Μεταξύ: Ανδρούλλας Προκοπίου Αντωνίου, εκ Λεμεσού Ενάγουσας και Δημήτρη Κυριάκου, εκ Λεμεσού Εναγόμενου Ημερομηνία: 11/8/2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Ενάγουσα: κ. Ε. Ευσταθίου (για ν'ακούσει απόφαση κα Ε. Χριστοφή) Για τον Εναγόμενο: κ. Μαυραντώνης (για ν'ακούσει απόφαση κα Ντ. Σαββίδου) Α Π Ο Φ Α Σ Η Το δυστύχημα, το οποίο επεσυνέβη στις 29.11.2007 στην οδό Μελίνας Μερκούρη στη Λεμεσό αποτέλεσε το έναυσμα για την καταχώρηση της παρούσας αγωγής. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαιτήσεως, την ανωτέρω ημερομηνία, «καθ' ον χρόνο η Ενάγουσα ήταν πεζή ουχί επί του δρόμου αλλά στην άκρη και/ή στο κράσπεδο του εν λόγω δρόμου, ο Εναγόμενος οδήγησε το όχημα του υπ' αριθμό εγγραφής ΗΤΧ086 με όπισθεν ταχύτητα με αποτέλεσμα να τραυματίσει την Ενάγουσα». Αποτέλεσμα τούτου, ήταν η Ενάγουσα να υποστεί συντριπτικό τετραπλό κάταγμα της κεφαλής δεξιού βραχιονίου οστού με αρκετές σοβαρές επιπλοκές και επιπτώσεις στην υγεία της. Γι' αυτό, με την παρούσα αγωγή, διεκδικούνται γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και αποζημιώσεις για ειδικές ζημιές που η Ενάγουσα υπέστη. Σημειώνεται επίσης ότι η Ενάγουσα ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο 55 ετών, ενώ σήμερα είναι 59 ετών. Εχει τρία ενήλικα παιδιά, δύο γιους και μία κόρη. Είναι διαζευγμένη από το
- Ο Εναγόμενος με την Έκθεση Υπεράσπισής του αρνείται την αποδιδόμενη σ' αυτόν αμέλεια και επιρρίπτει στην Ενάγουσα αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια, ισχυριζόμενος ότι αυτή κατέβηκε από το πεζοδρόμιο απότομα, και χωρίς προειδοποίηση, επιχειρώντας να διασταυρώσει τον αναφερόμενο δρόμο ενώ εκινείτο το όχημα του ανακόπτοντας έτσι την πορεία του. Τα επίδικα θέματα τα οποία το Δικαστήριο καλείται να επιλύσει είναι δύο. Καθορίζονται δε αυτά στην αμέλεια και στις αποζημιώσεις οι οποίες υποδιαιρούνται σε γενικές, ειδικές και άλλες οι οποίες θα αναφερθούν κατωτέρω στην απόφαση. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ Τη διερεύνηση του δυστυχήματος ανέλαβε ο Αστυφ. 1855 Παναγιώτης Παναγιώτου (ΜΕ1). Μετά από πληροφορία που έλαβε στις 29.11.2007 για επισυμβάν τροχαίο ατύχημα, μετέβη αμέσως στην οδό Μελίνας Μερκούρη. Στη σκηνή του δυστυχήματος έλαβε μέτρα και ετοίμασε σχέδιο (Τεκμήριο 4). Σημείωσε σε αυτό με το γράμμα Α την πορεία του φορτηγού με όπισθεν ταχύτητα και με το γράμμα Χ το σημείο συγκρούσεως του φορτηγού επί της Ενάγουσας, το οποίο του το είχε υποδείξει ο οδηγός του φορτηγού και συμφώνησε με αυτό η Ενάγουσα. Το Χ απέχει από το χώρο του περιπτέρου ένα μέτρο. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το σημείο στο οποίο έγινε η σύγκρουση έχει το ίδιο υψόμετρο με το δρόμο. Στα πλαίσια των εξετάσεων έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον Εναγόμενο (Τεκμήριο 1) τον οποίο και κατηγόρησε γραπτώς για αμελή οδήγηση (Τεκμήριο 2). Κατάθεση (Τεκμήριο 3) έλαβε αργότερα, στις 18.1.2008 από την Ενάγουσα. Ερωτηθείς για την ανακριτική κατάθεση του Εναγομένου στην οποία ο τελευταίος ανέφερε, ότι όταν χρησιμοποιεί όπισθεν ταχύτητα ακούγεται χαρακτηριστικός ήχος σειρήνας, εξήγησε ότι έλεγξε την αναφορά αυτή και ο ίδιος και πράγματι μόλις ξεκινήσει το αυτοκίνητο ακούγεται η σειρήνα και μάλιστα όπως διευκρίνισε επανεξεταζόμενος, δεν χρειάζεται να κινηθεί το αυτοκίνητο για να ακουστεί ο χαρακτηριστικός αυτός ήχος. Τις συνθήκες υπό τις οποίες το δυστύχημα επεσυνέβη και τις συνέπειες τούτου εξήγησε η Ενάγουσα. Ανέφερε ότι στις 29.11.2007 γύρω στις 11:30 μετέβη στο περίπτερο της οδού Μελίνας Μερκούρη για να αγοράσει γάλα. Ενώ βρισκόταν έξω από το ψυγείο του περιπτέρου, όταν ήταν έτοιμη να πάρει γάλα, ένοιωσε στο πίσω μέρος του σώματος της ένα χτύπημα δυνατό και βρέθηκε ξαπλωμένη ανάσκελα στο δρόμο. Γύρισε το κεφάλι της και είδε τροχό αυτοκινήτου στο αριστερό της μάγουλο και άρχισε αμέσως να καλεί σε βοήθεια. Άκουσε κάποιους περαστικούς να φωνάζουν στο φορτηγό να σταματήσει. Δοκίμασαν κάποιοι να την ανασηκώσουν αλλά ένοιωσε αφόρητους πόνους στο δεξί χέρι και ειδοποιήθηκε ασθενοφόρο το οποίο την μετέφερε στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Απ' εκεί οδηγήθηκε στον αξονικό τομογράφο και μετά εισήχθηκε στο ορθοπεδικό τμήμα και της έκαναν διάφορες εξετάσεις όπου διαπίστωσαν ότι το χέρι της ήταν σπασμένο. Στο Νοσοκομείο παρέμεινε εννέα μέρες, όμως πονούσε αφόρητα και το χέρι της ήταν ολόμαυρο. Της έδιδαν ηρεμιστικά φάρμακα και της έδεσαν το χέρι με ένα λουρί και της τοποθέτησαν ένα μαξιλάρι απαγωγής για να είναι το χέρι πιο ψηλά. Δυσκολευόταν να σηκωθεί από το κρεβάτι και ακόμα και τις φυσικές της ανάγκες τις έκανε σε ειδικό δοχείο στο κρεβάτι. Στο Νοσοκομείο την παρακολουθούσε ο ορθοπεδικός ιατρός Πετρίδης ο οποίος λόγω της κατάστασης της, της έδωσε παραπεμπτική επιστολή (Τεκμήριο 5) για το Νοσοκομείο Λευκωσίας και της παρέδωσε επίσης τα αποτελέσματα αξονικής τομογραφίας (Τεκμήριο 6). Όταν εξήλθε του Νοσοκομείου, διέμενε στην κόρη της για να την φροντίζει. Επειδή εξακολουθούσε να πονεί αφόρητα, επισκέφθηκε τον ιατρό Παναγιώτου ο οποίος της διενήργησε χειρουργική επέμβαση στο Αχίλλειο Νοσοκομείο. Νοσηλεύτηκε εκεί για τρεις μέρες γιατί, όπως ανέφερε, λόγω οικονομικής δυσχέρειας δεν μπορούσε να παραμείνει περισσότερο και κατέβαλε ποσό £1.337 (€2.285,66) (Τεκμήριο 7) και στον ιατρό Παναγιώτου €2.
- Επιστρέφοντας στο σπίτι της, το χέρι της εξακολούθησε να παραμένει δεμένο σε μαξιλάρι συνολικά για τέσσερις μήνες. Για όλη αυτή την περίοδο δεν μπορούσε να κινηθεί και είχε εργοδοτήσει βοηθό η οποία της έκανε μπάνιο στο κρεβάτι και τη βοηθούσε γενικά σε όλες της τις ανάγκες. Δεν μπορούσε να ντυθεί, αδυνατούσε να περιποιηθεί τον εαυτό της και επειδή το χέρι της δεν μπορούσε να κινηθεί προς τα πίσω, ακόμη και για να πάει στην τουαλέτα έπρεπε να την βοηθήσει η γυναίκα για να σκουπιστεί. Παρά το γεγονός ότι έκανε φυσιοθεραπεία, εξακολουθεί να έχει την ίδια δυσκολία στην κίνηση του χεριού προς τα πάνω, αφού το χέρι μόνο μέχρι το ύψος του στήθους μπορεί να ανέβει, ενώ δεν κάνει καμιά κίνηση προς τα πίσω. Καθόλου δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί ούτε να μαγειρέψει, ούτε να φροντίσει τον εαυτό της. Για τούτο το λόγο αναγκάζεται να εργοδοτεί φροντίστρια επί καθημερινής βάσεως την οποία πληρώνει €20 την ημέρα. Πριν το δυστύχημα ασχολείτο ως αντιπρόσωπος στην εταιρεία καλλυντικών AVON και είχε ως εισόδημα προμήθεια 30% επί των πωλήσεων η οποία της απέφερε μέσο όρο ως εισόδημα €1.300 μηνιαίως. Τώρα δεν μπορεί να ασχοληθεί καθόλου διότι δεν μπορεί να πάρει παραγγελίες γιατί δεν μπορεί να γράψει ούτε μπορεί να οδηγήσει αυτοκίνητο για να εκτελέσει τις παραγγελίες. Δεδομένου του προβλήματος που υπάρχει στο χέρι και γενικότερα στην κίνηση, αντιμετωπίζει πρόβλημα και στην κοινωνική της ζωή διότι φοβάται να οδηγήσει, φοβάται να κολυμπήσει και γενικά φοβάται να ασχοληθεί με άλλες δραστηριότητες. Ενόψει της έλλειψης δραστηριότητας και της ακινησίας έχει φθάσει σε βάρος τα 90 κιλά, ενώ πριν το ατύχημα ήταν 75 κιλά. Δεδομένου του προβλήματος που έχει με την εργασία της, λαμβάνει βοήθημα από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις €850 το μήνα, ποσό το οποίο θεωρεί και είναι ανεπαρκές για να αντιμετωπίσει τις ανάγκες της, γι' αυτό χρειάστηκε να συνάψει δάνειο ύψους €35.
- Δάνειο ύψους €15.000 συνήψε και ένας από τους γιους της. Αντεξεταζόμενη η Ενάγουσα ανέφερε ότι, με το σημείο συγκρούσεως Χ συμφώνησε όταν ο αστυφύλακας της το έδειξε επί τόπου, αλλά δεν μπορούσε να καταλάβει επί του σχεδίου Τεκμηρίου
- Γι' αυτό, είχε βγάλει φωτογραφία το 2009 (η οποία κατετέθη ως Τεκμήριο προς Αναγνώριση Α κατά την μαρτυρία του ΜΕ1) στην οποία σημείωσε με κόκκινο μελάνι το Χ το οποίο, όπως ανέφερε, είναι το σημείο που ήταν ξαπλωμένη μετά το κτύπημα και όχι εκεί που στεκόταν πριν το κτύπημα. Ερωτηθείσα γιατί στην κατάθεση της ανέφερε ότι πριν το κτύπημα έψαχνε να βρει το πορτοφόλι απάντησε ότι κρατούσε την τσάντα της με το πορτοφόλι και ήταν έτοιμη να αγοράσει γάλα. Επέμενε δε ότι πριν το κτύπημα δεν άκουσε ούτε την σειρήνα αλλά ούτε θόρυβο μηχανής αυτοκινήτου που ξεκινούσε. Για το θέμα της οικιακής βοηθού εξήγησε ότι προσέλαβε κύπρια και όχι αλλοδαπή διότι χρειαζόταν μεγάλη διαδικασία για να υποβάλει αίτηση να εγκριθεί και να έρθει στην Κύπρο ενώ η ίδια χρειαζόταν βοήθεια αμέσως μόλις βγήκε από το χειρουργείο. Με την Κύπρια βοηθό της ανέφερε μπορεί να συνεννοείται καλύτερα παρά με μία αλλοδαπή και επίσης η οικιακή βοηθός την οποία απασχολεί, έρχεται και τα σαββατοκύριακα και τις γιορτές. Στην υποβολή ότι μπορούσε να εξεύρει αλλοδαπή βοηθό με λιγότερα λεφτά επέμενε ότι δεν θα μπορούσε να της προσφέρει την βοήθεια που ήθελε και εξάλλου δεν έχει δωμάτιο για να διαμένει μαζί της. Μαζί της διαμένουν οι δύο της γιοί οι οποίοι εργάζονται. Αρνήθηκε ότι τα παιδιά της μπορούν να την βοηθούν διότι όπως είπε δεν ξέρουν ούτε να μαγειρεύουν ούτε να ασχολούνται με το νοικοκυριό ούτε βέβαια αναμένει από τους γιους της να την κάνουν μπάνιο. Αναφορικά με την φυσιοθεραπεία ανέφερε ότι έκανε φυσιοθεραπεία για 18-20 μήνες και αρχικά κυρίως τους πρώτους δύο μήνες κάθε μέρα. Επέμενε ότι έχει μεγάλη δυσκολία στο να οδηγήσει διότι το χέρι της δεν μπορεί να στρίψει το τιμόνι, δεν μπορεί να κάνει απότομη κίνηση και δεν θα μπορεί να αντιδράσει έγκαιρα αν βρεθεί οποιοσδήποτε κίνδυνος μπροστά της. Ερωτηθείσα για το αν έκανε φορολογικές δηλώσεις ή αν πλήρωνε κοινωνικές ασφαλίσεις απάντησε αρνητικά. Ήταν έντονη η θέση της ότι πουθενά δεν μπορεί να βρει δουλειά ούτε μπορεί να συνεχίσει την προηγούμενη της επαγγελματική δραστηριότητα διότι προηγουμένως γυρνούσε με το αυτοκίνητο, έβρισκε πελάτισσες, έκανε επιδείξεις των προϊόντων και αργότερα παρέδιδε τα εμπορεύματα πράγματα με τα οποία δεν μπορεί πλέον να ασχολείται. Τη φυσιοθεραπευτική αγωγή πρόσφερε στην Ενάγουσα ο Νίκος Καραολής (ΜΕ3) ο οποίος ασκεί το επάγγελμα του φυσιοθεραπευτή εδώ και 11 χρόνια στην Λεμεσό. Ξεκίνησε τη φυσιοθεραπευτική αγωγή στην Ενάγουσα την οποία είχε παραπέμψει κοντά του ο γιατρός Παναγιώτου στις 13.12.2007 και εξ' όσων και ο ίδιος διαπίστωσε επρόκειτο για ένα από τα πιο σοβαρά κατάγματα που είδε. Η φυσιοθεραπεία συνίστατο σε κινησιοθεραπεία για να ανακτηθεί το εύρος της κίνησης της άρθρωσης. Λόγω όμως κάποιων περιπλοκών απαιτήθηκε να γίνει και έγινε αντιφλεγμονώδη θεραπεία. Κάθε φυσιοθεραπεία διαρκούσε από 1-1,5 ώρα, επειδή είχε πρήξιμο και πόνο και είχε δυσκολία στο έργο του και γι' αυτό απαιτείτο περισσότερη ώρα. Σημείωνε σταδιακά βελτίωση και διέκοψαν τις φυσιοθεραπείες την 31.5.2009, αφού ήδη προσφέρθηκαν 190 αγωγές, διότι δεν υπήρχε περίπτωση να βελτιωθεί περαιτέρω. Για την προσφορά των υπηρεσιών του έλαβε συνολικά το ποσό των €4.
- Με το τέλος των φυσιοθεραπειών, η Ενάγουσα εξακολουθούσε να έχει σοβαρό περιορισμό των κινήσεων του δεξιού χεριού το οποίο δεν πήγαινε σχεδόν καθόλου προς τα πίσω. Στην κάμψη έφθανε το 90% ενώ στην απαγωγή μετά δυσκολίας το 70%. Εξήγησε πως απαγωγή είναι η απομάκρυνση του βραχίονα στο πλάϊ ενώ η κάμψη και έκταση είναι η κίνηση προς τα εμπρός. Εξήγησε ότι η Ενάγουσα μπορεί να ασχοληθεί με δουλειές και ενέργειες που χρειάζονται κίνηση, κάτω από το επίπεδο του ώμου, χωρίς αντίσταση και χωρίς επιβάρυνση. Με δυσκολία όμως θα καθαρίσει ένα μήλο επειδή δεν έχει επιδεξιότητα το δεξί χέρι και στο μπάνιο μόνο μπροστά μπορεί να καθαριστεί. Για να ντυθεί θα πρέπει πρώτα να περάσει τα ρούχα από το δεξί χέρι ώστε να μην το επιβαρύνει. Όπως ανωτέρω αναφέρθηκε ο γιατρός Α. Παναγιώτου (ΜΕ5) είναι αυτός ο οποίος προέβη σε χειρουργική επέμβαση για αποκατάσταση του κατάγματος της Ενάγουσας. Είναι ειδικός χειρούργος τραυματιολόγος και επιβεβαίωσε ότι η Ενάγουσα υπέστη τετραπλό κάταγμα κεφαλής δεξιού βραχιονίου οστού. Όπως αναφέρεται και στην Ιατρική Έκθεση Τεκμήριο 12, την οποία κατέθεσε, και υιοθέτησε, η Ενάγουσα υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση με ολική νάρκωση και η θεραπεία συνίστατο σε ανοικτή ανάταξη και σταθεροποίηση με I.T.S. locking plate. Κατά την τελευταία εξέταση η οποία έγινε τον Ιούλιο του 2008 η ασθενής παρουσιάζει έντονο άλγος στο δεξιό άνω άκρο, δυσκαμψία - αδυναμία κινήσεων δεξιού άνω άκρου και οίδημα. Ο ακτινολογικός έλεγχος που διενεργήθη στις 23.7.2008 παρουσιάζει πορωθέν κάταγμα κεφαλής βραχιονίου. Τα υλικά οστεοσύνθεσης βρίσκονται στην θέση τους χωρίς μετατόπιση και τα οποία σε μετέπειτα στάδιο θα χρήζουν χειρουργικής αφαίρεσης. Σύμφωνα με την ίδια Έκθεση η κατάσταση της ασθενούς παρουσιάζει μειωμένη κινητικότητα δεξιού ώμου, έντονο άλγος κατά την απαγωγή του ώμου και μείωση της έξω στροφής. Δεν μπορεί να εκτελεί εργασίες με τον δεξιό άνω άκρο λόγω τρομερής δυσκαμψίας και άλγους. Δεν μπορεί πλέον να εξασκεί το επάγγελμα της. Αφού ο γιατρός συμβουλεύθηκε το Τεκμήριο 6, το οποίο είναι αξονική τομογραφία εξήγησε ότι είναι ένα πολύ σοβαρό κάταγμα κατά το οποίο το κεφάλι και ο χόνδρος μοιράστηκαν σε τέσσερα κομμάτια, με την μετατόπιση έσπασαν πολλά αγγεία ενώ με τέτοιο κάταγμα η πιθανότητα νέκρωσης κυμαίνεται γύρω στο 30-40%. Συνέπεια της νέκρωσης της κεφαλής του χόνδρου είναι ο έντονος πόνος στην κλείδωση και η αδυναμία των κινήσεων. Η μόνη θεραπεία που μπορεί να αντικαταστήσει και να θεραπεύσει την κατάσταση αυτή είναι η αρθροπλαστική δηλαδή να τοποθετηθεί ξένος ώμος, ξένο κεφάλι μεταλλικό. Ο ίδιος όμως σε άτομα κάτω των 65 ετών δεν προχωρεί και δεν συστήνει αντικατάσταση με μεταλλικά υλικά αλλά προβαίνει σε ανοικτή ανάταξη με σκοπό το κεφάλι να στηριχθεί μέσα στο οστό, για να κρατηθεί εκεί σταθερά. Χρησιμοποιούνται για το σκοπό τούτο ειδικές βίδες και πλατίνα. Σε δεύτερο στάδιο αν παρουσιαστεί νέκρωση τότε θα προβεί σε αντικατάσταση. Επιβεβαίωσε ο μάρτυρας ότι η ασθενής λόγω ακριβώς του κατάγματος αυτού έχει αρκετό πόνο, οι κλειδώσεις δύσκολα κλείνουν και δεν μπορεί να κάνει το χέρι της γροθιά. Ερωτηθείς εάν μπορεί να ασκεί επάγγελμα απάντησε ότι ο ίδιος δεν θα της υπέγραφε να οδηγεί αυτοκίνητο διότι έχει περιορισμένες κινήσεις και δεν μπορεί να κάνει στροφικές, όπως τις χαρακτήρισε, κινήσεις. Είναι δεξιόχειρας και στην ηλικία της δεν μπορεί να αλλάξει χέρι και να μάθει να χρησιμοποιεί περισσότερο το αριστερό. Δεδομένου ότι η έξω στροφή του δεξιού χεριού είναι αδύνατη χρειάζεται πράγματι η Ενάγουσα βοήθεια και στην τουαλέτα διότι το χέρι της δεν μπορεί να αγγίξει τον πρωκτό χαμηλά και να σκουπιστεί. Επιβεβαίωσε ο μάρτυρας, ότι η Ενάγουσα χρειάζεται βοήθεια καθημερινά σε όλες τις φάσεις της ζωής της. Εξήγησε ότι με το δεξί χέρι η Ενάγουσα έχει 70% απαγωγή και σχεδόν καθόλου έξω στροφή του δεξιού χεριού. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η Ενάγουσα μπορεί να εκτελεί κινήσεις ανύψωσης μέχρι 70%. Η Αρετή Χατζηλοϊζή (ΜΕ4) ασκεί το επάγγελμα της φροντίστριας και είναι αυτή η οποία φροντίζει την Ενάγουσα. Ξεκίνησε να προσφέρει τις υπηρεσίες της στην Ενάγουσα από τις 13.12.
- Πρόσφερε τις υπηρεσίες της σε καθημερινή βάση για 4 ώρες ημερησίως περιλαμβανομένης και της Κυριακής και πληρωνόταν €1.025 τον μήνα. Οι υπηρεσίες που της προσφέρει συνίστανται στο να την βοηθά καθημερινά να καθαρίζεται, να λούζεται, να κάνει μπάνιο και να την ντύνει. Φροντίζει επίσης να της μαγειρεύει καθημερινά το φαγητό για ολόκληρη τη μέρα και φροντίζει και το νοικοκυριό του σπιτιού. Ανέφερε περαιτέρω ότι λόγω του γεγονότος πως η Ενάγουσα δεν μπορεί να μετακινήσει το δεξί της χέρι προς τα πίσω, όταν μπαίνει στην τουαλέτα για την ανάγκη της πρέπει να την σκουπίσει γιατί δεν μπορεί να σκουπιστεί από μόνη της. Όταν η Ενάγουσα έκανε φυσιοθεραπεία τη μετέφερε στο φυσιοθεραπευτήριο και μετά στο σπίτι της. Για τις μεταφορές αυτές την πλήρωνε €15 για κάθε φορά. Για όλα τα χρήματα που έχει εισπράξει από την Ενάγουσα έχει εκδώσει σχετικές αποδείξεις (Τεκμήριο 10) συνολικού ύψους €29.
- Για τα μεταφορικά έξοδα από και προς το φυσιοθεραπευτήριο εισέπραξε €4.279 (Τεκμήριο 11). Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι στο σπίτι μαζί με την Ενάγουσα διαμένουν και τα δύο παιδιά της ηλικίας 30 και 34 χρόνων και μαγειρεύει για όλους. Πλένει επίσης όσα ρούχα βρει στον κάλαθο των άπλυτων και σιδερώνει όλα τα ρούχα, περιλαμβανομένων και αυτών της Ενάγουσας. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ Ο Δημήτρης Κυριάκου Εναγόμενος (ΜΥ1), περιγράφοντας τις συνθήκες υπό τις οποίες επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα ανέφερε ότι τη συγκεκριμένη ημερομηνία σταμάτησε το αυτοκίνητο του στην οδό Μελίνας Μερκούρη και πήγε σε φαρμακείο για να αγοράσει φάρμακα. Όταν τελείωσε και ανέβηκε στο αυτοκίνητο, κοίταξε από το καθρεφτάκι, δεν είδε κανέναν, έβαλε όπισθεν ταχύτητα και άρχισε να ηχεί η σειρήνα. Ενώ οδηγούσε προς τα πίσω άκουσε φωνές, κατέβηκε κάτω από το αυτοκίνητο και είδε μια γυναίκα να είναι κάτω από το αυτοκίνητο του. Πονούσε τον ώμο της και προσφέρθηκε να την πάρει στον γιατρό και κάλεσαν ασθενοφόρο. Βλέποντας το Τεκμήριο για Αναγνώριση Α υπέδειξε ότι εκεί που παρουσιάζεται να είναι σταματημένο κάποιο αυτοκίνητο εκεί είχε σταματήσει και το δικό του. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι το αυτοκίνητο του, ήταν παρκαρισμένο στην αριστερή πλευρά του δρόμου και θα έφευγε προς την κατεύθυνση που ήταν στραμμένο το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του. Το περίπτερο βρισκόταν πίσω από το αυτοκίνητο του και το αυτοκίνητο του ήταν φορτωμένο με άδειες κάσιες. Όπως ανέφερε, δεν μπορούσε να δει πίσω, έβλεπε από τα πλαϊνά καθρεφτάκια και δέχθηκε ότι αν δεν υπήρχαν οι κάσιες μέσα στο αυτοκίνητο θα έβλεπε τη γυναίκα πίσω του. Ανέφερε ότι έδωσε αμέσως κατάθεση στην αστυνομία και όταν κατηγορήθηκε στο Δικαστήριο παραδέκτηκε ενοχή. Δέχθηκε επίσης ότι ο δρόμος είχε πολλή κίνηση και ήταν θορυβώδης. Την Ενάγουσα εξέτασε εκ μέρους του Εναγομένου ο ιατρός Ηλίας Γεωργίου (ΜΥ2). Η εξέταση έγινε στις 21.10.2008 και ήταν τόσο κλινική όσο και ακτινολογική αφού όπως ο ίδιος ο γιατρός ανέφερε μελέτησε τον ακτινολογικό φάκελο που η ίδια προσκόμισε. Ο γιατρός Γεωργίου επιβεβαίωσε ότι η Ενάγουσα υπέστη συντριπτικό κάταγμα της κεφαλής του δεξιού βραχιονίου οστού. Επιβεβαίωσε ότι η θεραπεία ήταν χειρουργική και συνίστατο σε ανάπαυση και σταθεροποίηση μέσω τοποθέτησης μεταλλικής πλάκας και βιδών. Η κλινική εξέταση στην οποία επέβαλε την Ενάγουσα και τα δικά του ευρήματα και συμπεράσματα σύμφωνα με την Ιατρική Έκθεση την οποία συνέταξε (Τεκμήριο 16A) και την οποία υιοθέτησε έδειξε τα εξής: «i. Η κάμψη και η απαγωγή του δεξιού ώμου είναι ελαττωμένη στις 90 μοίρες (φυσιολογικό εύρος 180). ii. Η έσω στροφή είναι ελαττωμένη κατά τα ¾ ενώ η έξω στροφή κατά το ήμισυ. iii. Ένα εκ. οίδημα του δεξιού βραχίονα. iv. 13 εκ. πλήρως επουλωμένη ομαλή χειρουργική ουλή στην πρόσθια επιφάνεια του δεξιού ώμου. v. Φυσιολογική κινητικότητα του δεξιού αγκώνα, καρπού και δακτύλων του δεξιού χεριού. vi. Φυσιολογική λειτουργικότητα του νευροαγγειακού της συστήματος του δεξιού άνω άκρου.» Αναφορικά με τη σημερινή κατάσταση της Ενάγουσας και τις επιπτώσεις από τον τραυματισμό της η θέση του ΜΥ2 όπως εκφράζεται μέσα από το Τεκμήριο 16Α αλλά και την προφορική ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία είναι ότι: «Η σημερινή της κατάσταση χαρακτηρίζεται γενικά από μείωση της κινητικότητας του ώμου στο ήμισυ του φυσιολογικού. Σαν αποτέλεσμα δεν είναι σε θέση να ανυψώσει το δεξιό άνω άκρο υπεράνω του επιπέδου της κεφαλής (τοποθέτηση οικιακών συσκευών σε ψηλά ράφια, βιβλίων σε ψηλά ράφια βιβλιοθήκης κ.λ.π.). Θα είναι σε θέση να επιτελεί δραστηριότητες οι οποίες δεν απαιτούν την ανύψωση του δεξιού άνω άκρου υπεράνω της κεφαλής (πλύσιμο οικιακών συσκευών, καθαριότητα δαπέδων, στρώσιμο κρεβατιού, γραφική εργασία, οδήγηση κ.λ.π.). Θα είναι σε θέση να επιτελεί πλείστες όσες δραστηριότητες συνήθους οικιακής μορφής έστω και αν σε ορισμένες περιπτώσεις θα αντιμετωπίζει βαθμό δυσκολίας. Λαμβανομένου υπόψη του χρόνου που παρήλθε δεν αναμένεται οποιαδήποτε αξία λόγου διαφοροποίηση της σημερνής της κατάστασης. Αναφορικά με πιθανότητα επιπλοκής νέκρωσης του βραχιονίου αυτή δεν υφίσταται. Εκτός του ότι η νέκρωση της κεφαλής αποτελεί εξαιρετική σπανιότητα, το γεγονός της παρέλευσης ικανού χρονικού διαστήματος και της πλήρους επούλωσης του κατάγματος μέχρι σήμερα, αποκλείει και την εξαιρετικά σπάνια μορφή αυτής της επιπλοκής. Επιπρόσθετος λόγος είναι η φυσιολογική αιμάτωση αποτέλεσμα της οποίας ήταν και η πλήρης επούλωση του κατάγματος. Με βάση τα πιο πάνω δεν υφίσταται οποιαδήποτε πιθανότητα αναγκαιότητας μελλοντικής χειρουργικής επέμβασης. Η χειρουργική ουλή θα παραμείνει.» Επεξηγώντας τη θέση του πως η Ενάγουσα διατηρεί τη δυνατότητα να οδηγεί, ανέφερε πως επειδή ο ορθός τρόπος χρήσης του τιμονιού είναι αυτό να κρατείται και με τα δυο χέρια και ο ώμος είναι σε χαμηλό επίπεδο ενώ η στροφή του τιμονιού σε πλήρη κύκλο δεν είναι κάτι το ορθόδοξο αλλά απαγορεύεται, τότε η Ενάγουσα, αν οδηγεί με τον ορθό τρόπο, έχει την ευχέρεια να τα πράττει. Αντεξεταζόμενος όμως δέχθηκε ότι η Ενάγουσα θα αντιμετωπίσει δυσκολία κατά την οδήγηση σε περίπτωση εμφάνισης απρόβλεπτου κινδύνου διότι θα απαιτηθεί να γίνει πλήρης στροφή του δεξιού χεριού. Ήταν επίσης η θέση του ότι είναι υπερβολική η χρήση οικιακής βοηθού για όλες τις δραστηριότητες της Ενάγουσας και κυρίως κατά τον καθαρισμό της στην τουαλέτα αφού όπως είπε μπορεί αυτή να καθαριστεί από μπροστά. Διαφωνία εξέφρασε επίσης και για την αναγκαιότητα του αριθμού των φυσιοθεραπειών τις οποίες έκανε η Ενάγουσα αναφέροντας ότι ήταν αρκετές 50 φυσιοθεραπείες. Απ' εκεί και πέρα θα εκτιμούσε την πρόοδο και αναλόγως θα αποφάσιζε αν απαιτείτο περισσότερος αριθμός φυσιοθεραπειών. Δε χαρακτήρισε δε τον αριθμό των 200 φυσιοθεραπειών παντελώς εκτός της συνήθους πρακτικής ιατρικής. Αυτή ήταν η υπό και εκ μέρους των διαδίκων προσφερθείσα μαρτυρία. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με τις αγορεύσεις τους ανέλυσαν τα γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, παραπέμποντας σε σχετική νομολογία και καλώντας το Δικαστήριο να αποδεχθεί την εκδοχή του διαδίκου που εκπροσωπούσαν. Ιδιαίτερη μνεία στις εκατέρωθεν θέσεις γίνεται κατωτέρω. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Εχω ακούσει με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες και διαδίκους να καταθέτουν και παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Η μαρτυρία του Μ.Ε.1 εξεταστή της υπόθεσης δεν έτυχε αμφισβήτησης. Βέβαια η αξία της μαρτυρίας του, έγκειται στα πραγματικά ευρήματα και σε όσα υποστηρίζονται απο αδιάψευστα στοιχεία και από τα τεκμήρια που κατέθεσε. Το σχέδιο που οι εξεταστές καταθέτουν, αποτελεί την πραγματική μαρτυρία, η οποία αποτελεί όχι μόνο γνώμονα για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και την αξιολόγηση των διϊστάμενων εκδοχών αλλά και οδηγό για τον έλεγχο των λεπτομερειών της μαρτυρίας σε θέματα τα οποία οι άμεσα αναμεμειγμένοι εύκολα μπορεί να κάμουν λάθος, όπως οι αποστάσεις και ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των διαδραματιζόμενων (Ιωαννίδου ν. Γιαννή
(1990)1 Α.Α.Δ.213). Στην κρινόμενη περίπτωση, από το Τεκμήριο 4 και τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 προκύπτει πως το σημείο σύγκρουσης Χ απέχει ένα μέτρο από το χώρο του περιπτέρου και βρίσκεται σε σημείο που κινούνται τα αυτοκίνητα. Αυτό το σημείο, δεν προσδιορίστηκε από αντικειμενικά ευρήματα, όπως σπασμένα γυαλιά ή κηλίδες αίματος αλλά καθορίστηκε από τους διαδίκους. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί η διαφωνία της Ενάγουσας κατά την αντεξέταση της και την προσπάθεια διαφοροποίησης του και μετάθεσης του, επί σημείου έξω ακριβώς από το ψυγείο του περιπτέρου δηλαδή ένα μέτρο περίπου μέσα από το δρόμο, όπως επιδεικνύει στη φωτογραφία, έγγραφο γι' αναγνώριση Α επιμένοντας ότι το Χ είναι το σημείο που έπεσε μετά το κτύπημα, και όχι το σημείο σύγκρουσης. Θα πρέπει εδώ να υπομνησθεί πως όταν έγγραφο για αναγνώριση δεν γίνει τεκμήριο δεν μπορεί να γίνει χρεία τούτου αφού δεν έχει οποιαδήποτε αποδεικτική αξία (Οδυσσέως ν. Χ"Λούκα
(2000)1 Α.Α.Δ.185). Στην κρινόμενη βέβαια περίπτωση η παρουσίαση της στο Δικαστήριο έγινε για σκοπούς καλύτερης αντίληψης του χώρου και όχι για απόδειξη οποιουδήποτε στοιχείου. Η θέση αυτή της Ενάγουσας δεν μπορεί να τύχει αποδοχής αφού: Αποδέχθηκε και συμφώνησε με το σχέδιο του Μ.Ε.1, ότι το Χ ήταν το σημείο σύγκρουσης χωρίς να αναφέρει τότε ότι εκείνο ήταν το σημείο στο οποίο βρέθηκε μετά το κτύπημα. Δεν αμφισβητήθηκε ο Μ.Ε.1 - δεν θα μπορούσε εξάλλου να αμφισβητηθεί - για όσα η Ενάγουσα του κατέθεσε. Γι' αυτό κρίνεται πως το σημείο σύγκρουσης Χ είναι όπως φαίνεται στο Τεκμήριο 4, δηλαδή ένα μέτρο από την άκρη του περιπτέρου. Διάσταση παρουσίασε επίσης η μαρτυρία της Ενάγουσας σε σχέση με τη δοθείσα κατάθεση (Τεκμήριο 3) και την προφορική της ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία. Υπενθυμίζω ότι στο Δικαστήριο ανέφερε ότι βρισκόταν έξω από το ψυγείο έτοιμη να πάρει γάλα ενώ στην κατάθεση της (Τεκμήριο 3) αναφέρει πως: «Όταν έφθασα στο ύψος των ψυγείων του περιπτέρου σταμάτησα βλέποντας βόρεια και κοίταζα στη τσάντα μου για να βρω το πορτοφόλι μου. Τη στιγμή που ήμουν σκυφτή δέχτηκα κτύπημα από πίσω και έπεσα στο δρόμο». Οχι έξω από το ψυγείο από το οποίο θα έπαιρνε το γάλα. Δεδομένου πως η Ενάγουσα έδωσε την κατάθεση (Τεκμήριο 3) πολύ πρόσφατα σε σχέση με την ημερομηνία του δυστυχήματος και δεν έχει δώσει επαρκή αιτιολογία για την διαφοροποίηση στην οποία προέβη, κρίνεται πως η περιγραφή των γεγονότων του ατυχήματος αναδεικνύεται ορθότερη μέσα από το Τεκμήριο 3. Κρίνεται επίσης πως η λογική των πραγμάτων υποδεικνύει πως όντως το σημείο σύγκρουσης Χ βρίσκεται εκεί που τοποθετήθηκε από το Μ.Ε.1 και υποδείχθηκε από τον Εναγόμενο, αφού ο τελευταίος κινήθηκε με οπίσθια ταχύτητα όπως ήταν σταθμευμένος έξω από το περίπτερο. Δεν υπάρχει μαρτυρία ότι έκλινε αριστερά ή ότι προχωρούσε προς το πεζοδρόμιο επί του οποίου ήταν τοποθετημένο το ψυγείο. Αναφορικά με την υπόλοιπη δοθείσα από την Ενάγουσα μαρτυρία κρίνεται πως αυτή ήταν ειλικρινής, συνεπής και σταθερή σε σχέση με τις κακώσεις, θεραπείες και συνέπειες του τραυματισμού της. Εξάλλου η μαρτυρία της ενισχύεται και από την ιατρική, στην οποία, παρά τις διαφοροποιήσεις της όσον αφορά τα επακόλουθα και συνέπειες των κακώσεων, συγκλίνει αυτή των ιατρών Παναγιώτου (Μ.Ε.5) και Η. Γεωργίου (Μ.Υ.2). Αποδεκτή είναι η μαρτυρία του κ. Καραολή (Μ.Ε.3). Ηταν σαφής, ξεκάθαρος στις απαντήσεις και τοποθετήσεις του τις οποίες αιτιολογούσε με λογικές επεξηγήσεις. Από ειλικρίνεια χαρακτηρίζεται επίσης η Μ.Ε.4 κα Χ"Λοϊζή, η οποία εξήγησε με ακρίβεια τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει και δεν δίστασε να απαντήσει με ευθύτητα και άμεσα σε ερωτήσεις που ετίθεντο κατά την αντεξέταση που ενδεχομένως να μην εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα της Ενάγουσας όπως π.χ. ότι επωφελούντο και τα παιδιά της Ενάγουσα από τις δουλειές του νοικοκυριού το πλύσιμο και σιδέρωμα των ρούχων. Από την ιατρική μαρτυρία αποδέχομαι ως ορθή και ειλικρινή τη δοθείσα εκ μέρους του Δρα Α. Παναγιώτου (Μ.Ε.5). Εξήγησε με κάθε λεπτομέρεια και σαφήνεια τόσο τις κακώσεις όσο και τα επακόλουθα τους και ήταν γλαφυρότατος κατά την περιγραφή του τραύματος, της θεραπείας και των επιπτώσεων του. Εξήγησε δε με επιστημονικό και κατανοητό τρόπο το θέμα της νέκρωσης του οστού και της ανάγκης αντικατάστασης του σε μελλοντικό στάδιο. Ο Μ.Υ.2 Η. Γεωργίου παρά το γεγονός πως η μαρτυρία του χαρακτηρίζεται από στρωτό και κατανοητό λόγο και συγκλίνει, όπως πιο πάνω αναφέρθηκε, σε σχέση με τις κακώσεις όμως παρατηρήθηκε προσπάθεια απλούστευσης και μείωσης των συνεπειών του κατάγματος τόσον σε σχέση με την καθημερινότητα στη ζωή της Ενάγουσας όσο και σε σχέση με την εξέλιξη στην υγεία της. Για τούτο σε σχέση με τους τραυματισμούς, τη θεραπεία, την τωρινή κατάσταση της Ενάγουσας, αποδέχομαι τη μαρτυρία του Μ.Ε.5 η οποία για σκοπούς αχρείαστης επανάληψης αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου. Απόλυτα ειλικρινής, περιττεύοντος οποιουδήποτε άλλου σχολίου κρίνεται ο Εναγόμενος. Η μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν συνεπής με την εκδοχή τη δοθείσα αμέσως μετά το δυστύχημα προς την αστυνομία (Τεκμήριο 1) και ήταν πρόθυμος να αποδεχθεί και αποδέχθηκε στοιχεία και γεγονότα όχι και τόσον ευνοϊκά για την υπόθεση του. AMEΛΕΙΑ Εχοντας προβεί στην ανωτέρω αξιολόγηση εύρημα αποτελεί πως η ενάγουσα στεκόταν στο σημείο Χ επί της οδού Μ. Μερκούρη το οποίο απέχει ένα μέτρο από την άκρη του περιπτέρου και την άκρη του δρόμου. Προτού φθάσει στο συγκεκριμένο σημείο, βάδιζε στην άκρη του δρόμου στη δεξιά άκρη, μπροστά από το περίπτερο. Ενώ η ενάγουσα έψαχνε στη τσάντα της για να βρει το πορτοφόλι της, ο εναγόμενος ο οποίος είχε σταθμεύσει το φορτηγό όχημα του στον δρόμο, έξω περίπου από το περίπτερο, χρησιμοποίησε όπισθεν ταχύτητα, και κτύπησε με το αυτοκίνητο του την ενάγουσα. Ο εναγόμενος, κοίταξε από το πλάγιο καθρεπτάκι, αλλά δεν είδε την ενάγουσα. Το αυτοκίνητο του ήταν φορτωμένο με κασόνια, τα οποία εμπόδιζαν την ορατότητα προς τα πίσω και προς την ενάγουσα. Αποτελεί εισήγηση του συνηγόρου του εναγόμενου πως η ενάγουσα είναι υπεύθυνη σημαντικού ποσοστού συντρέχουσας αμέλειας διότι (α) στεκόταν επί δημόσιου, πολυσύχναστου δρόμου συγκεντρωμένη στην τσάντα της ψάχνοντας το πορτοφόλι της την ώρα του δυστυχήματος. (β) Ενώ στεκόταν πίσω από σταματημένο αυτοκίνητο (λόγω του ότι η προσοχή της ήταν αλλού), παρέλειψε να δει τον εναγόμενο να εισέρχεται στο αυτοκίνητο του όπως και παρέλειψε να ακούσει το ξεκίνημα της μηχανής του και αγνόησε την προειδοποιητική σειρήνα. Παρέπεμψε δε στις υποθέσεις Συκοπετρίτης ν. Δ. Χριστοδούλου
(2004)1 Α.Α.Δ 218 και Κωμιάτη ν. Πολίτσου κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ 226. Από την αντίπερα όχθη, ο συνήγορος της ενάγουσας απαλλάσσει την πελάτιδα του οποιασδήποτε ευθύνης υποδεικνύοντας πως «Η ενάγουσα βάδιζε επί της δεξιάς προς αυτή πλευράς της οδού Μελίνας Μερκούρη και σταμάτησε στην εντελώς δεξιά πλευρά του δρόμου για να αγοράσει, όπως ανέφερε, γάλα από το ευρισκόμενο εκεί περίπτερο. Δεν μπορούσε να προβλέψει ούτε όφειλε να προβλέψει ότι θα ξεκινούσε ο εναγόμενος το αυτοκίνητο του με όπισθεν κατεύθυνση, δοθέντος ότι αυτό ήταν σταθμευμένο με στραμμένο το έμπροσθεν μέρος του οχήματος προς την εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από την πορεία της που η λογική των πραγμάτων οδηγούσε εις ένα και μόνο λογικό συμπέρασμα ότι αν θα ξεκινούσε θα ετρέπετο προς την κατεύθυνση που ήτο εστραμμένο το όχημά του. Η νομολογία δεν επιβάλλει τέτοιο καθήκον σε ένα νόμιμο χρήση πεζό, ο οποίος βαδίζει σε μία οδό». Από τα ευρήματα που ανωτέρω εκτέθηκαν, αυτό που σαφέστατα προκύπτει είναι πως γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος ήταν η ενέργεια του ενάγοντα να κινηθεί με «όπισθεν ταχύτητα, χωρίς να αντιληφθεί την παρουσία της ενάγουσας στο δρόμο, εμπόδιο στην ορατότητα, και γενικά στην καλή εποπτεία δημιουργούσε το γεγονός της ύπαρξης των κασονιών μέσα στο φορτηγό του». Το κριτήριο για τον καταλογισμό αμέλειας όσο και συντρέχουσας αμέλειας είναι αντικειμενικό. Προσμετρά η αντικειμενική υπόσταση των πράξεων και οι, εξ αντικειμένου, συνέπειες των παραλείψεων του έχοντος επιμέλεια και όχι οι υποκειμενικοί λόγοι, στους οποίους οφείλονται οι ενέργειες ή οι παραλείψεις. Η συντρέχουσα αμέλεια προσδιορίζεται κατά τον ίδιο αντικειμενικό τρόπο συναρτάται με το καθήκον μέριμνας του καθενός για την ασφάλεια του. Παραβίαση του καθήκοντος αυτού, συντείνουσα στην πρόκληση ή επαύξηση των κακώσεων, που ο έχων το καθήκον υφίσταται από σύγκρουση με αντικείμενο υπό τον έλεγχο άλλου ατόμου που φέρει ευθύνη για αμέλεια, συνυπολογίζεται στον καταλογισμό της ευθύνης για τις κακώσεις που υφίσταται. Ο καταμερισμός της ευθύνης έχει ως συνισταμένη τη συμβολή του καθενός από τα μέρη στην πρόκληση της ζημίας. Η λογική πρόβλεψη για τις συνέπειες από την παρέκκλιση του καθήκοντος επιμέλειας, που βαρύνει οποιοδήποτε από τα μέρη, αποτελεί το μέτρο. Στον καταμερισμό της ευθύνης, υπεισέρχονται οι συνέπειες που προοινωνίζει η παρέκκλιση από το καθήκον επιμέλειας (βλ. Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη
(1996)1 ΑΑΔ 420, Στ. Συκοπετρίτης ν. Α. Χριστοδούλου, Πολ. Έφεση 11525 ημερ. 23.1.2004). Οι αποφάσεις στις οποίες ο συνήγορος της ενάγουσας παρέπεμψε το Δικαστήριο, αναφέρονται σε δυστυχήματα τα οποία αφορούσαν μεν, πεζούς με ανόμοια όμως γεγονότα, από την παρούσα αφού εκεί, οι πεζοί επιχειρούσαν να διασταυρώσουν το δρόμο, ή βάδιζαν στην αριστερή πλευρά του δρόμου. Στην κρινόμενη περίπτωση η ενάγουσα εβάδιζε,. επί του δρόμου στην δεξιά πλευρά (λέει στο Τεκμ.3 ότι βάδιζε στην ανατολική πλευρά του δρόμου, βλέποντας βόρεια - σχετικό το Τεκμ.4). Όπως φαίνεται από το Τεκμ.4, το περίπτερο εφάπτεται της άκρης του δρόμου. Περνώντας κάποιος έξω από αυτό, πρέπει να βαδίζει στο δρόμο. Να σημειωθεί, πως όπως φαίνεται στη φωτογραφία, το σημείο εκείνο, έξω από το περίπτερο και το ψυγείο, είναι στο ίδιο υψόμετρο με την άσφαλτο. Η ενάγουσα, στεκόταν σε σημείο του δρόμου που μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από αυτοκίνητα. Δεν ανέμενε όμως ότι το φορτηγό θα εκινείτο με όπισθεν ταχύτητα, δεδομένου πως, όπως ήταν σταθμευμένο, εδήλωνε πως θα εκινείτο προς τα εμπρός. Το γεγονός ότι δεν άκουσε το χαρακτηριστικό ήχο της σειρήνας, δεν μπορεί να της προσδώσει αμέλεια, αφού όπως και ο κ. Ευσταθίου, ετόνισε ο δρόμος, σύμφωνα με τον Μ.Ε.1 είναι πολυσύχναστος. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η ενάγουσα προέβη σε πράξη ή ενέργεια που συνέτεινε στον τραυματισμό της. Το Τεκμήριο 4 υποδεικνύει πως το περίπτερο φθάνει στην άκρη του δρόμου. Δεν υπάρχει μαρτυρία, ότι ο δρόμος διαθέτει πεζοδρόμιο για χρήση, σε διαφορετικό υψόμετρο από το δρόμο. Στην φωτογραφία φαίνεται και δέχθηκε ο Μ.Ε.1 ότι το σημείο Χ είναι σε χώρο που βρίσκεται στο ίδιο υψόμετρο με το δρόμο. Επομένως είναι στον ίδιο χώρο που και οι πεζοί αναγκαστικά θα περπατήσουν. Εξάλλου η απόσταση του ενός μέτρου από την άκρη του δρόμου, δεν είναι μεγάλη για να βαδίζει κάποιος. Είναι πολύ κοντινή σε σχέση με την άκρη του δρόμου. Ενδεχομένως, η ενάγουσα, να μην έπρεπε να σταματήσει εκεί και να ψάχνει στην τσάντα της για το πορτοφόλι. Το γεγονός, πως ήταν κατά κάποιο τρόπο απασχολημένη, ιστάμενη στο χώρο εκείνο και όχι έξω ακριβώς από το ψυγείο, ήταν το λάθος της. Για το οποίο κρίνεται υπόλογη ποσοστού ευθύνης, το οποίο καθορίζεται στο 15%. Συνεπώς η ευθύνη καταμερίζεται μεταξύ ενάγουσας και εναγόμενου κατά ποσοστό 15% και 85% αντιστοίχως. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Εχουν ανωτέρω εκτεθεί οι κακώσεις συνέπειες και τα κατάλοιπα τους, όπως έχω δεχθεί τη μαρτυρία του Δρ. Παναγιώτου (Μ.Ε.5). Υπενθυμίζεται ότι υπέστη σοβαρό τετραπλό κάταγμα του βραχιόνιου οστού, το οποίο της προκάλεσε «φρικτούς» πόνους και σοβαρή ταλαιπωρία. Υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση κατά την οποία χρησιμοποιήθηκαν βίδες και πλατίνα. Παρέμεινε κλινήρης για τέσσερεις σχεδόν μήνες και υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία. Υπάρχει ο κίνδυνος και η πιθανότητα νέκρωσης της κεφαλής του δεξιού βραχίονα για αντιμετώπιση της οποίας θα απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση αρθροπλαστικής δεξιού ώμου. Οι κινήσεις του χεριού είναι πολύ περιορισμένες με σχεδόν καθόλου έξω στροφή, ενώ μπορεί να εκτελεί κινήσεις ανύψωσης μέχρι 70%. Για σκοπούς αχρείαστης επανάληψης τα όσα καταγράφονται στις σελ. 7 και 8 της απόφασης αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Δεν θα ασχοληθώ περαιτέρω με τις διαφωνίες που προέκυψαν, για το εάν η ενάγουσα μπορεί να κάνει μπάνιο μόνη της ή να σκουπιστεί και καθαριστεί μετά τη χρήση της τουαλέτας, και αν θα πρέπει για το σκοπό τούτο να χρησιμοποιεί το αριστερό χέρι, ή να καθαρίζεται από μπροστά. Το βέβαιο είναι πως το άμεσο αποτέλεσμα και συνέπεια του κατάγματος που υπέστη η ενάγουσα είναι πως η ζωή της ανατράπηκε και ο τρόπος ζωής της διαφοροποιήθηκε. Ενας άνθρωπος, που αποδεκτά, δυσκολεύεται να ντυθεί, να πλυθεί, να κτενιστεί, να γράψει (λόγω αλγοδυστροφίας), να οδηγήσει, δεν διάγει και τον καλύτερο τρόπο ζωής. Αντίθετα υφίσταται πλείστες όσες ταλαιπωρίες και δυσχέρειες στην προσωπική της ζωή. Ο κ. Ευσταθίου έχει υπογραμμίσει πως η ενάγουσα είναι πλέον εξαρτώμενη από τρίτο πρόσωπο, την φροντίστρια και στερείται ουσιαστικά την αυτονομία και ανεξαρτησία στην προσωπική της ζωή. Ενώ ο κ. Μαυραντώνης υπέδειξε ότι υπάρχουν άνθρωποι με ένα χέρι, οι οποίοι ασχολούνται με πλείστες όσες δραστηριότητες ενώ οι ισχυρισμοί της ενάγουσας και η προσπάθεια της να παρουσιάσει μια εικόνα πλήρους ανικανότητας είναι υπερβολική και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική της κατάσταση. Είναι γεγονός ότι η ενάγουσα υπερέβαλλε κάπως στην περιγραφή της σημερινής της κατάστασης και τον περιορισμό των κινήσεων και ικανοτήτων της παρουσιαζόμενη εντελώς ανίκανη Όμως δεν μπορεί να αναμένεται από άτομο ηλικίας τώρα 59 ετών να αποκτήσει δεξιότητες στο αριστερό χέρι, ώστε να αντικαταστήσει το δεξί. Δεν είναι όμως ανίκανη να εκτελεί οιανδήποτε εργασία, αφού όπως οι Μ.Ε.3 και Μ.Ε.5 κατέθεσαν, διατηρεί την δυνατότητα να επιτελεί δραστηριότητες και εργασίες του νοικοκυριού που δεν απαιτούν ανύψωση του χεριού πάνω από τον ώμο και επομένως να τακτοποιεί κάπως, το σπίτι, να φροντίζει το φαγητό όταν δεν απαιτείται ανύψωση ή χρήση βαριάς οικιακής συσκευής και να περιποιείται, με δυσκολία έστω τον εαυτό της. Κρίνεται όμως, πως απαιτείται η βοήθεια τρίτου προσώπου τόσο για τις προσωπικές της ανάγκες όσο και αυτές του νοικοκυριού. Εχει εισηγηθεί ο κ. Μαυραντώνης πως η φροντίστρια δεν είναι απαραίτητη, δεδομένου πως προσφέρει αφ' ενός υπηρεσίες από τις οποίες ωφελούνται και τα παιδιά της, και αφ' ετέρου, μπορούν τις υπηρεσίες της φροντίστριας να τις παρέχουν τα παιδιά της. Αντιθέτως εισηγείται ο κ. Ευσταθίου, αποτελούσε «συστατικό στοιχείο της ζωής της ενάγουσας να μεριμνά για την καθαριότητα της οικογένειας της και το νοικοκυριό του σπιτιού της που συγκαταλέγονται και τα δύο της παιδιά». Παρέπεμψε δε στην υπόθεση Βέρα Φαράζη - ν - Τζιάρα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ 269 στην οποία εκρίθη ότι η απώλεια ικανότητας για άσκηση των υποχρεώσεων της ενάγουσας ως οικοκυράς, αποτελούσε λόγο για αποζημίωση. Δεν αγνοώ το γεγονός ότι το παιδιά της ενάγουσας ωφελούνται από τις υπηρεσίες της οικιακής βοηθού. Δεν παραγνωρίζω όμως το γεγονός πως η ενάγουσα, είναι αυτή που χρήζει κυρίως των υπηρεσιών αυτών, για τις προσωπικές της ανάγκες. Όμως πέραν της ηθικής, τα παιδιά της δεν έχουν νομική ευθύνη να την εξυπηρετούν. Ούτε η ίδια η ενάγουσα έχει υποχρέωση να εξυπηρετεί παιδιά ηλικίας άνω των 30 χρόνων. Απ' όσα τέθηκαν ενώπιον μου, το αναπόδραστο συμπέρασμα στο οποίο οδηγείται το Δικαστήριο, είναι πως υπήρχε ανάγκη οικιακής βοηθού και τέτοια θα υπάρχει και για το μέλλον. Το γεγονός ότι στην ενάγουσα παρέχεται η ευχέρεια να εργοδοτήσει αλλοδαπή οικιακή βοηθό, της οποίας ο μισθός είναι σχεδόν ο μισός απ' όσα πληρώνει, θα ληφθεί υπόψη κατά την επιδίκαση των γενικών αποζημιώσεων. (Δέστε Φαράζη (ανωτέρω) ). Κρίνεται επίσης πως η ενάγουσα είναι ανίκανη να εκτελεί την προ του δυστυχήματος εργασία και δραστηριότητες. Η εισήγηση πως μπορεί να εξεύρει εργασία σε γραφείο δεν ευσταθεί αφού η ενάγουσα δεν μπορεί να γράψει, και όπως υπέδειξε ο Μ.Ε.5 για να το κατορθώσει τούτο, θα πρέπει ο εργοδότης της, να προσαρμόσει το χώρο του, στις ανάγκες της ενάγουσας. Η αδυναμία της επίσης για οδήγηση, ενόψει του κινδύνου που εμπεριέχει η δραστηριότητα αυτή, σε περίπτωση ξαφνικού εμποδίου στην πορεία της, μειώνει έτι περισσότερο τις πιθανότητες για εργοδότηση της και για άσκηση επαγγέλματος της διαφημίστριας που ασκούσε πριν το ατύχημα. ΑΠΩΛΕΙΑ ΜΕΛΛΟΤΙΚΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ Η ενάγουσα κατέθεσε πως κέρδιζε από την εργασία της ποσό €1300 μηνιαίως, το οποίο συνίστατο σε ποσοστό 30% επί των πωλήσεων των εμπορευμάτων που διενεργούσε. Υπάρχει εισήγηση από τον συνήγορο για υιοθέτηση πολλαπλασιαστή 5 ετών, δεδομένης της ηλικίας της ενάγουσας η οποία την ημερομηνία του δυστυχήματος ήταν 55 ετών ενώ σήμερα είναι 59 ετών (παραπομπή στην υπόθεση Μ. Νικολάου ν. Μ. Πέτρου
(1991)1 Α.Α.Δ σελ. Στην κρινόμενη περίπτωση, δεν έχει αποδειχθεί το ύψος των απολαβών και ελλείπει συνεπώς το στοιχείο του πολλαπλασιαστέου. Πέραν της αναφοράς της ενάγουσας στο ποσό τούτο, δεν εδόθη ούτε παρουσιάσθηκε καμιά άλλη ένδειξη ή απόδειξη. Η ενάγουσα δεν συμπλήρωνε φορολογικές δηλώσεις, δεν κατέβαλλε εισφορές στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και ούτε είχε στοιχεία των πωλήσεων, στα οποία το Δικαστήριο να βασισθεί από τα οποία να προκύπτει έστω, το αναφερόμενο ποσό. Το οποίο εν πάση περιπτώσει δεν είναι σταθερό, αλλά εξαρτάται από τις γενόμενες μηνιαίες πωλήσεις. Συνεπώς, δεδομένου ότι εκρίθη η μείωση της ικανότητας της ενάγουσας για εργασία, αυτό προσμετρά ως απώλεια που ανάγεται στις γ ενικές αποζημιώσεις και όχι κάτω από συγκεκριμένο κονδύλι μελλοντικής ζημιάς (Μαυρονικόλας ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ 66, Αποστολίδη ν. Ζούλη
(2001)1 Α.Α.Δ σελ. 1695, Τέρεκ Μαγιάσι ν. Εμ. Δεμηρτσιάδη Πολ. Εφ. 372/06 ημερ. 24.9.10. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Με βάση όλα τα ανωτέρω εκτεθέντα θα πρέπει να γίνει επιδίκαση των αποζημιώσεων για τις σωματικές βλάβες. Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος, χωρίς να αποσκοπεί στην τιμωρία του προσώπου που φέρεται ως ο νομικά υπεύθυνος για τα τραύματα του θύματος. Το ύψος των αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά στη φύση και έκταση των τραυμάτων και του πόνου του θύματος. Τα Δικαστήρια ακολουθούν μία ανοδική πορεία στο θέμα της επιδίκασης αποζημιώσεων για σωματικά τραύματα. Η τάση όμως αυτή, δεν είναι ανεξέλεγκτη και πρέπει να περιορίζεται μέσα σε λογικά πλαίσια. (βλ Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66, Στ. Συκοπετρίτης ν. Α. Χριστοδούλου
(2004)1 Α.Α.Δ σελ.
- Ο κ. Μαυραντώνης έχει παραπέψει το Δικαστήριο στις αποφάσεις Μ. Πέτρου και Γαλάνη Π.Εφ. 291/96 ημερ. 22.1.09 και στην Τιμόθεος Αντωνίου ν. Νικολάου κ.α. Π.φ. 12179/11.2.
- Στην πρώτη η ενάγουσα υπέστη συντριπτικό διπολικό κάταγμα του αριστερού βραχίονα και της επιδικάσθηκε κατ΄έφεση ως γενικές αποζημιώσεις το ποσό των 10.000 λιρών. Στην δεύτερη απόφαση ο ενάγων υπέστη κάταγμα της εγκάρσιας απόφυσης του τρίτου αυχενικού σπονδύλου με πάρεση των άνω άκρων. Παρουσιάσθηκε σπαστικότητα των άκρων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα δυσκολία στο περπάτημα, στο τρέξιμο και στις λεπτές κινήσεις των χεριών και μείωση των ικανοτήτων για εργασία. Κατ' έφεση, το επιδικασθέν πρωτόδικα ποσό, αυξήθηκε στις €42715,04.-. Δυστυχώς παρόμοιες υποθέσεις με ίδιες απώλειες, τραυματισμούς και περιστάσεις δεν υπάρχουν. Εχουν όμως τεθεί οι γενικές αρχές που καθορίζουν τον τρόπο αποτίμησης του πόνου και της ταλαιπωρίας. Όπως τονίστηκε στην απόφαση Χ. Φωτίου ν. Στ. Νεοφύτου κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ, 1511: «Τα Δικαστήρια κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων αντλούν καθοδήγηση και λαμβάνουν υπόψη το ύψος των αποζημιώσεων που έχουν επιδικασθεί σε προηγούμενες υποθέσεις, εφόσον βέβαια υπάρχει κάποια αναλογία στην έκταση των κακώσεων και τα επακόλουθα τους, πάντοτε όμως και υπό το φως των αλλαγών τόσο της αγοραστικής αξίας του χρήματος όσο και των εξελίξεων της νομολογίας, σε συνάρτηση με όποιου άλλους παράγοντες επιδρούν στην περίπτωση. Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων είναι πολύ καλά θεμελιωμένες και δεν θα τις επαναλάβουμε (Paraskeyvaides Overseas Ltd v. Christofis
(1982)1 CLR 789, Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66).». Για τούτο, έχοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω, κρίνεται πως ποσό ύψους €80.000 επί πλήρους ευθύνης αποτελεί όσο το δυνατό, δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Σε αυτό περιλαμβάνεται ποσό €20000 για απώλεια της ικανότητας της για εργασία και ελήφθη επίσης υπόψη η ανάγκη εργοδότησης οικιακής βοηθύ. Ενόψει του ποσοστού ευθύνης της ενάγουσας, επιδικάζεται ποσό €68.000.-. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Η ενάγουσα διεκδικεί διάφορα ποσά, τα οποία εξετάζονται κατωτέρω, με γνώμονα την αρχή ότι πρέπει οι αξιώσεις αυτές να εξειδικεύονται αφ'ενός με λεπτομέρεια και αφ' ετέρου να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. (α) Διεκδικείται ποσό €85.43 ως έξοδα αστυνομικής έκθεσης. Καμιά μαρτυρία ετέθη για το κονδύλι τούτο και συνεπώς δεν αποδείχθηκε. (β) Διεκδικείται ποσό €2285,60 έξοδα του Αχίλλειου Νοσοκομείου. Αυτό αποδείχθηκε τόσο με τη προφορική μαρτυρία της ενάγουσας όσο και το Τεκμήριο
- Γι' αυτό και επιδικάζεται. (γ) Εξοδα ιατρού Παναγιώτου. Διεκδικείται ποσό €3060,00 ενώ η ενάγουσα στην προφορική της μαρτυρία το καθόρισε σε αυτό των €2810.-. Παρά το ότι δεν κατατέθηκε οιονδήποτε έγγραφο αποδεικτικό της καταβολής του, η πληρωμή του δεν έτυχε αμφισβήτησης, για αυτό επιδικάζεται ποσό €
- (δ) Διεκδικείται ποσό €3735.- ως έξοδα φυσιοθεραπείας μέχρι την 1.12.
- Η καταβολή του ποσού τούτου αποδείχθηκε με τη μαρτυρία του Μ.Ε.3 και το Τεκμ.
- Συγκεκριμένα αποδείχθηκε καταβολή ποσού €4785.- αφού οι φυσιοθεραπείες κάλυψαν την περίοδο μέχρι την 31.5.08 δηλ. μετά την καταχώρηση της Εκθεσης Απαίτησης. Για το κονδύλι αυτό υπάρχει έντονη αμφισβήτηση κυρίως για την αναγκαιότητα πραγματοποίησης του αριθμού των φυσιοθεραπειών. Ο οποίος σύμφωνα με τον Μ.Ε.3 ανέρχονται σε 190 και διάρκησαν από 17.12.07 - 31.5.09 δηλαδή για περίοδο 18 μηνών. Ο Δρ. Γεωργίου Μ.Υ.2 θεωρεί ότι ενδείκνυται ως μέγιστος αριθμός φυσιοθεραπείας αυτός των 50 και μέγιστη διάρκεια της θεραπείας, οι 12 μήνες μετά το πέρας των οποίων, δεν ενδείκνυται συνέχισης της. Ο Μ.Ε.3 κ. Καραολής, εξήγησε ότι η ενάγουσα παρουσίασε φλεγμονή και της δινόταν αντιφλεγμονώδης θεραπεία. Ότι η φυσιοθεραπεία γινόταν όχι μόνον για το κάταγμα αλλά και αντιμετώπιση των επιπλοκών. Δέχθηκε επίσης πως χωρίς επιπλοκές, σε τέτοιου είδους κατάγματα η θεραπεία διαρκεί γύρω στους έξι μήνες. Πάντοτε όμως η θεραπεία εξαρτάται από τη φύση του κατάγματος, την ηλικία του ασθενή και τις τυχόν επιπλοκές. Στην κρινόμενη περίπτωση υπήρξε καθυστέρηση στην αποθεραπεία λόγω ακριβώς των επιπλοκών, οι οποίες έφερναν την κατάσταση του χεριού «πίσω» και έπρεπε να ξαναρχίσουν. Εν πάση περιπτώσει διέκοψαν στις 31.5.09 επειδή δεν υπήρχαν περιθώρια για περαιτέρω βελτίωση. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος πως ο Μ.Υ.2, μίλησε γενικά για χρονικό διάστημα αποθεραπείας και αναγκαίες φυσιοθεραπείες, για τις οποίες δέχθηκε όμως, πως παρακολουθώντας τον ασθενή και την πρόοδο του θα αποφάσιζε την περαιτέρω πορεία, κρίνω πως οι θεράποντες ιατροί και φυσιοθεραπευτές ήταν σε καλύτερη μοίρα να αποφασίσουν, την παροχή ή όχι φυσιοθεραπείας όταν ασχολούντο με την συγκεκριμένη ασθενή, ερχόμενοι άμεσα αντιμέτωποι με το πρόβλημα. Για τούτο κρίνεται πως η ενάγουσα δικαιούται στην επιδίκαση του ποσού των €
- Δεδομένου πως με την Εκθεση Απαίτησης επιζητείται μικρότερο ποσό, αλλά δόθηκε μαρτυρία για το συγκεκριμένο και αποδείχθηκε, η ενάγουσα δικαιούται σε ανάκτηση του, νοουμένου ότι θα προβεί σε τροποποίηση της Εκθεσης Απαίτησης. Τροποποίηση να γίνει εντός 15 ημερών (Δέστε Kemal v. Kasti
(1962)CLR 317, Ioannou v. Paraskevaides Ltd v. Nεοκλέους
(1973)1 CLR 141, Δαυιδ Γεωργίου ν. Κυρ. Αντωνίου Πολ. Εφεση 11583/7.7.05.). (ε) Διεκδικείται ποσό €11276.76 για έξοδα της οικιακής βοηθούς μέχρι τις 17.12.
- Εχουν κατατεθεί ως τεκμήρια 10 και 15(α) και 15(β) σχετικές αποδείξεις είσπραξης, για συνολικό ποσό €31877.19 το οποίο καλύπτει την περίοδο μέχρι και Ιανουάριο του
- Εχει ανωτέρω κριθεί η ανάγκη της ενάγουσας για βοήθεια από τρίτο πρόσωπο. Εχει επίσης σημειωθεί ότι από τις υπηρεσίες της επωφελούνται μερικώς και τα παιδιά της και επίσης τονίσθηκε πως η ενάγουσα είχε τη δυνατότητα πρόσληψης αλλοδαπής οικιακής βοηθού με μισθό πολύ χαμηλότερο. Να σημειωθεί πως οι υπηρεσίες της αλλοδαπής βοηθού προσφέρονται επί 8ωρου και όχι 4ωρου βάσεως όπως συμβαίνει με την βοηθό της ενάγουσας. Κατανοείται η ανάγκη της ενάγουσας να στηρίζεται σε βοηθό της εμπιστοσύνης της και με την οποία ευχερέστερα να συνεννοείται. Όμως υπάρχει αντίστοιχη υποχρέωση της για μείωση των ζημιών της, τις οποίες, δεν είναι υποχρεωμένος ο εναγόμενος να καλύψει εάν η ενάγουσα επιθυμεί Κύπρια βοηθό. Κρίνεται συνεπώς πως η ενάγουσα δικαιούται στο ήμισυ ποσό δηλαδή 15938.59 (σημειώνεται πως δεν έχει αμφισβητηθεί πως ο μισθός αλλοδαπής βοηθού είναι €400.- μηνιαίως). Για το επιπλέον της Εκθεσης Απαίτησης αξιούμενο ποσό να γίνει τροποποίηση εντός 15 ημερών, όπως ανωτέρω διατάχθηκε για την αξίωση για φυσιοθεραπείες. (στ) Διεκδικείται ποσό €3589,99 για μεταφορικά έξοδα της ενάγουσας από το σπίτι προς το φυσιοθεραπευτήριο. Τη μεταφορά φέρεται να διενήργησε η οικιακή βοηθός. Η οποία, όπως παρουσιάζεται στα σχετικά τεκμήρια, τις ίδιες ημερομηνίες πληρωνόταν και ολόκληρο το ποσό για τις υπηρεσίες της ως φροντίστριας. Το εν λόγω ποσό δεν μπορεί να επιδικασθεί και για τον ανωτέρω λόγο, αλλά κυρίως διότι μεταφορές επ' αμοιβή δικαιούνται να εκτελούν μόνον αδειούχα άτομα. Οποιαδήποτε μεταφορά, εκτός άδειας, στερείται νομιμότητας. (ζ) Για τις αξιώσεις υπό Γ(ε) έξοδα Δρ. Βαρνάβα, Γ(στ) έξοδα ιατρικών πιστοποιητικών Νοσοκομείου Λεμεσού Γ(θ), (ι) και (ια) έξοδα φαρμακείων, Γ(ιβ) έξοδα οπτικού, Γ(ιγ) έξοδα αγοράς μαξιλαριού Γ(ιδ) έξοδα κλινικής Μορφή και Γ(ιε) έξοδα Νeogenesis, καμία μαρτυρία εδόθη και συνεπώς δεν αποδείχθηκαν. Συνεπώς η ενάγουσα δικαιούται επί πλήρους ευθύνης ως ειδικές αποζημιώσεις το ποσό των €25818,59 και λαμβανομένου υπόψη του ποσοστού ευθύνης της επιδικάζεται ποσό €21945,
- Συνακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου για ποσό €89945.-. Επιδικάζεται τόκος με ποσοστό επιτοκίου ως προνοείται από τον περί Δικαστηρίου Νόμον επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων €68.000.-. από 29.11.07 (ημερομηνία εγέρσεως αγωγίμου δικαιώματος) μέχρις εξοφλήσεως του και επί του ½ του ποσού των ειδικών αποζημιώσεων από 29.11.07 μέχρι 19.1.09 (ημερομηνία καταχώρησης Εκθεσης Απαίτησης) και επί ολοκλήρου του ποσού από 19.1.09 μέχρι εξοφλήσεως. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ ενάγουσας και εναντίον εναγομένου όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από Δικαστήριο. (Υπ.) .............. Δ. Σωκράτους. Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Αμέλεια - Γενικές Αποζημιώσεις cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο