Λένου Νόλα ν. Χριστόφορου Ιωάννου, Αρ. Αγωγής: 3603/06, 14 Οκτωβρίου, 2011

Λένου Νόλα ν. Χριστόφορου Ιωάννου, Αρ. Αγωγής: 3603/06, 14 Οκτωβρίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A280 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Στ. Χατζηγιάννη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3603/06 Μεταξύ: Λένου Νόλα, από το Τραχώνι Λεμεσού Ενάγοντα και Χριστόφορου Ιωάννου, από τη Λεμεσό Εναγόμενου _______________________________ 14 Οκτωβρίου,

1. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. Ι. Μεταξάς. Για τον Εναγόμενο: κ. Κ. Κουρίδης. Α Π Ο Φ Α Σ Η Γύρω στις 23:00 της 20.8.2004 επεσυνέβηκε οδικό δυστύχημα στη Λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού στη Λεμεσό. Ενεχόμενα στο δυστύχημα οχήματα ήταν η μοτοσικλέτα με αρ. εγγραφής ΗΡΡ 326 που οδηγούσε ο Ενάγοντας και το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΒΒΕ 691 που οδηγούσε ο Εναγόμενος. Πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκαν τα εξής παραδεκτά γεγονότα:
2. Το ποσοστό ευθύνης του Ενάγοντα στην πρόκληση του δυστυχήματος είναι 30% και το ποσοστό ευθύνης του Εναγόμενου είναι 70%.
3. Τα ποσά των παραγράφων α, β, γ, δ, ε, στ, ζ, η, θ και κ της Έκθεσης Απαίτησης, ως ειδικές αποζημιώσεις, είναι συνολικού ποσού Λ.Κ.2.671,90 (€4.565,21).
4. Το περιεχόμενο του ιατρικού Πιστοποιητικού ημερομηνίας 22.4.2005 του δρ. Νικόλαου Κετώνη (Τεκμήριο 9). Κατ' ακολουθία των πιο πάνω, τα επίδικα ζητήματα που παρέμειναν για εξέταση είναι: (α) Οι γενικές αποζημιώσεις, (β) Οι παράγραφοι (ι) και (λ) της Έκθεσης Απαίτησης ως ειδικές αποζημιώσεις (συνολικού ποσού Λ.Κ.1.040) και (γ) Η απώλεια μελλοντικών απολαβών ποσού Λ.Κ.6.500 ετησίως από 22.12.2007, ημερομηνία καταχώρησης της Έκθεσης Απαίτησης και εφ όρου ζωής. Για τα πιο πάνω ζητήματα, σχετική είναι η μαρτυρία εννέα μαρτύρων που κατέθεσαν για την πλευρά του Ενάγοντα και ενός μάρτυρα που κατέθεσε για την πλευρά του Εναγόμενου. Οι πρώτοι εννέα μάρτυρες για την πλευρά του Ενάγοντα είναι: ο δρ. Όμηρος Διαμαντής (Μ.Ε.1), ο δρ. Κλεάνθης Ιωαννίδης (Μ.Ε.2), ο δρ. Βενετοκλής Λανίτης (Μ.Ε.3), ο δρ. Χριστόφορος Σολομωνίδης (Μ.Ε.4), ο Κώστας Λουκά (Μ.Ε.5), ο δρ. Γιώργος Μεταξάς (Μ.Ε.6), ο Ανδρέας Νόλας (Μ.Ε.7), ο δρ. Γιαννάκης Βασιλείου (Μ.Ε.8) και ο Ενάγοντας (Μ.Ε.9). Για την πλευρά του Εναγόμενου κατέθεσε ο δρ. Ηλίας Γεωργίου (Μ.Υ.1). Ο Μ.Ε.1 είναι γιατρός ακτινολόγος στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό. Στις 15.10.2004 υπέβαλε τον Ενάγοντα σε μαγνητική τομογραφία δεξιού γόνατος και ετοίμασε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 1). Η διάγνωση του σύμφωνα με το Τεκμήριο 1 ήταν: (α) ολική ρήξη του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου, (β) ρήξη και αναδίπλωση του έσω μηνίσκου και (γ) διάστρεμμα δευτέρου βαθμού του έσω πλαγίου συνδέσμου. Ο Μ.Ε.2 είναι ακτινοδιαγνωστής στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό. Στις 20.2.2007 υπέβαλε τον Ενάγοντα σε μαγνητική τομογραφία δεξιού γόνατος (Τεκμήριο 3) και ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 2). Τα συμπεράσματα του, σύμφωνα με το Τεκμήριο 2, είναι: (α) ρήξη του έσω μηνίσκου, (β) μικρή οριζόντια ρήξη του έξω μηνίσκου, (γ) ολική ρήξη του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου, και (δ) μετρίου βαθμού οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις του έσω διαμερίσματος. Ισχυρίστηκε ότι οι οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, πιθανότατα να είναι μετατραυματικής αιτιολογίας διότι στην προηγούμενη μαγνητική τομογραφία (Τεκμήριο 1), δεν υπήρχαν αυτά τα ευρήματα. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι η οστεοαρθρίτιδα συναντάται σε ηλικιωμένους μετά την ηλικία των 60 - 65 χρόνων και το θεωρεί σχεδόν απίθανο να εμφανίζεται σε νεαρά άτομα οστεοαρθρίτιδα μη μετατραυματικής αιτιολογίας. Στην περίπτωση ρήξης οπίσθιου χιαστού συνδέσμου, υπάρχει αστάθεια της άρθρωσης και μαζί με τις μετατραυματικές αλλοιώσεις και τη ρήξη του μηνίσκου, δικαιολογείται η δημιουργία οστεοαρθρίτιδας. Ο Μ.Ε.3 είναι ορθοπεδικός χειρούργος στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού και έκδωσε το ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 21.4.2005 (Τεκμήριο 4). Διευκρίνισε ότι δεν ήταν ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα αλλά έκδωσε το Τεκμήριο 4 διότι ο γιατρός που τον είχε αντιμετωπίσει, είχε αποχωρήσει από το Νοσοκομείο Λεμεσού. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 4, ο Ενάγοντα προσήλθε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού μετά από τροχαίο δυστύχημα στις 21.8.2004 με: (α) Συντριπτικό ενδοαρθρικό κάταγμα με κερκιδική απόκλιση αριστερής πηχεοκαρπικής. (β) Κάταγμα Barton δεξιά. Ενδοαρθρικό κάταγμα κερκίδος με εξάρθρημα πηχειοκαρπικής. (γ) Θλαστικό τραύμα δεξιάς κνήμης. (δ) Μικροθλαστικό τραύμα έσω επιφάνειας αριστεράς κνήμης κάτω τριτημορίου. Εκδορές δεξιού μηρού και δεξιάς κνήμης. Μετά τις νενομισμένες προεγχειρητικές εργαστηριακές εξετάσεις οδηγήθηκε στο χειρουργείο όπου του έγιναν περιποιήσεις των πληγών και συρραφή των τραυμάτων. Τοποθετήθηκαν γύψινοι νάρθηκες πηχεοκαρπικού και στα δύο χέρια και τοποθέτηση τους σε ανάρροπο θέση. Ο Ενάγοντας χειρουργήθηκε στις 23.8.2004 από τον δρ. Βασιλείου (Μ.Ε.8) για:
5. Barton δεξιά: ανοικτή ανάταξη οστεοσύνθεση με T plate.
6. Συντριπτικό κάταγμα αριστεράς πηχεοκαρπικής. Κλειστή ανάταξη τοποθέτηση εξωτερικής οστεοσύνθεσης (Penning). Τοποθετήθηκαν τα άνω άκρα σε ανάρροπο θέση και έγινε έλεγχος αισθητικοκινητικής λειτουργίας άνω άκρων. Χορηγήθηκε αντιβίωση, αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά και ο Ενάγοντας εξήλθε της κλινικής με αίτηση του στις 24.8.
7. Στις 27.8.2004 έγινε έλεγχος για οίδημα και αισθητική και κινητικότητα των χεριών, η οποία ήταν φυσιολογική. Στις 6.9.2004 προσήλθε με ακτινογραφίες που προσκόμισε από ιδιώτη ιατρό στις 2.9.2004 με καλή θέση των καταγμάτων. Έγινε αφαίρεση ραφών από δεξιά πηχεοκαρπική, τοποθέτηση γύψινου επιδέσμου και σύσταση για επανέλεγχο σε δύο βδομάδες. Στις 21.9.2004 έγινε αφαίρεση εξωτερικής οστεοσύνθεσης από αριστερά πηχεοκαρπική. Έγινε τοποθέτηση γύψινου νάρθηκα πήχεως καρπού. Στάληκε για φυσιοθεραπεία για τη δεξιά πηχεοκαρπική και σύσταση να επανέλθει σε δύο βδομάδες για αφαίρεση του Kirschner wire και έναρξη φυσιοθεραπείας στην αριστερή πηχεοκαρπική. Στις 5.10.2004 έγινε αφαίρεση Kirschner wire. Η ακτινολογική εξέταση έδειξε πώρωση του κατάγματος. Στις 14.10.2004 έγινε εξέταση από τον κ. Κετώνη και παρατηρείται δυσκαμψία αριστεράς πηχεοκαρπικής. Στις 9.12.2004 έγινε μαγνητική τομογραφία δεξιού γόνατος η οποία έδειξε: Ρήξη οπισθίου χιαστού, ρήξη έσω μηνίσκου δεξιού γόνατος και παρακολουθείτο, όπως ανέφερε, από ιδιώτη γιατρό. Ισχυρίστηκε ότι ο Ενάγοντας υπέστη πολύ σοβαρές κακώσεις λόγω:
8. της συντριπτικότητας των καταγμάτων κυρίως της αριστεράς πηχεοκαρπικής, και
9. είναι αρκετά νεαρός με κατάλοιπα τη δυσκαμψία και περιορισμό κινητικότητας των πηχεοκαρπικών που θα τον δυσκολεύουν στην εργασία του. Ο Ενάγοντας στις 21.4.2005 παρουσίαζε: Α. Αριστερή πηχεοκαρπική:
10. Περιορισμός κερκιδικής και ωλένιας απόκλισης του καρπού.
11. Περιορισμό πρηνισμού - υπτιασμού αριστεράς πηχεοκαρπικής.
12. Περιορισμό κάμψης - έκτασης αριστερής πηχεοκαρπικής.
13. Μετατραυματική αρθρίτιδα - δυσκαμψία απότοκο της σοβαρότητας του κατάγματος. Β. Δεξιά πηχεοκαρπική:
14. Περιορισμός κάμψης - έκτασης
15. Περιορισμός κερκιδικής - ωλένιας απόκλιση. Ειδικά η αριστερή πηχεοκαρπική και ειδικότερα περιορισμός του πρηνισμού, υπτιασμού, τον δυσκολεύει σοβαρά στην εργασία του. Ισχυρίστηκε ότι όταν υπάρχει περιορισμός πρηνισμού και υπτιασμού, προκαλείται δυσκολία σε στροφικές κινήσεις. Δεν είναι σε θέση να αναφέρει αν ο Ενάγοντας δυσκολεύεται να εργαστεί στις οικοδομές και δεν τον εξέτασε πρόσφατα. Ο Μ.Ε.4 είναι χειρούργος ορθοπεδικός, υπηρετούσε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού και από τον Νοέμβριο του 2009 ασκεί το επάγγελμα του στον ιδιωτικό τομέα. Γνωρίζει τον Ενάγοντα ως ασθενή από την πρώτη ημέρα του ατυχήματος και έκδωσε την ιατρική βεβαίωση (Τεκμήριο 5) ημερ. 2.5.06, όπου αναφέρονται τα σοβαρά κατάγματα και οι τραυματισμοί του. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 5 ο Ενάγοντας λόγω πολλαπλών καταγμάτων και στις δυο κερκίδες (πηχεοκαρπικές αρθρώσεις) και στο δεξιό γόνατο, παρουσίαζε δυσκολία στην κίνηση και των δυο καρπών, ενώ το γόνατο παρουσίαζε αστάθεια λόγω ρήξης του οπίσθιου χιαστού. Λόγω αυτών δεν μπορούσε να εργαστεί σε χειρονακτική εργασία. Έκδωσε επίσης το ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 25.2.10 (Τεκμήριο 6) μετά που εξέτασε Ενάγοντα στις 9.12.09, 13.1.10 και 23.2.
16. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 6 κατά την κλινική εξέταση που έκαμε στον Ενάγοντα στις 23.2.10 διαπίστωσε τα εξής: 1) Η δεξιά πηχεοκαρπική άρθρωση παρουσιάζει καλή κινητικότητα με απώλεια περίπου 5% σε κάθε επίπεδο κίνησης (κάμψη, έκταση, πρηνισμό, υπτιασμό, κερκιδική και ωλένια απόκλιση). Ακτινολογικά υπάρχει πώρωση του κατάγματος σε καλή θέση. Υπάρχουν στοιχεία αρχόμενης αρθρίτιδας στην άρθρωση τα οποία λόγω του νεαρού της ηλικίας του τραυματία θα εξελιχθούν σε προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα στο μέλλον. 2) Η αριστερή πηχεοκαρπική παρουσιάζει μεγάλη μείωση του υπτιασμού (στροφή του αντιβραχίου με την παλάμη προς τα πάνω) κατά 60%, ενώ στα υπόλοιπα επίπεδα κίνησης κατά 5%. Η ακτινολογική εικόνα δείχνει πώρωση του κατάγματος της κερκίδας σε θέση βράχυνσης σε σχέση με την ωλένη κατά 0,5 εκ. και διαπιστώνεται αρκετή αποδιοργάνωση της άρθρωσης της πηχεοκαρπικής που έχει σαν κύριο κλινικό στοιχείο τη μεγάλη απώλεια του υπτιασμού και σαν μελλοντικό αποτέλεσμα τη σίγουρη εμφάνιση της οστεοαρθρίτιδας με όλα τα συνεπακόλουθα (πόνο, δυσκαμψία, παραμόρφωση και τελικά ανάγκη για χειρουργική αντιμετώπιση). 3) Το δεξιό γόνατο παρουσιάζει πρόσθιο - οπίσθια αστάθεια λόγω της ρήξης του οπίσθιου χιαστού. Ακτινολογικά ήδη από το 2007 έχουν εμφανιστεί οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στο γόνατο οι οποίες έχουν σαφέστατα τάση επιδείνωσης. 4) Φέρει χειρουργική ουλή στο δεξιό καρπό μήκους 10 εκ., στο δεξιό γόνατο παρεπιγονατιδικά 11 εκ. και πολλαπλές μικρές ουλές στο αριστερό αντιβράχιο, από την εξωτερική οστεοσύνθεση και στις δυο κνήμες από τραύματα κατά το ατύχημα. Οι ουλές είναι μόνιμες. Η πρόγνωση του είναι η ακόλουθη: 1) Τα υλικά οστεοσύνθεσης στο δεξιό καρπό πιθανό να χρειαστεί να αφαιρεθούν στο άμεσο μέλλον, όμως ο ίδιος δεν προτείνει να αφαιρεθούν. 2) Η λειτουργικότητα του αριστερού καρπού είναι εξαιρετικά μειωμένη με την απώλεια του 60% του υπτιασμού ο οποίος είναι πολύ σημαντικός για τις καθημερινές ενέργειες του αντιβραχίου. Θα χρειαστεί να γίνει χειρουργική επέμβαση για διορθωτική οστεοτομία της κερκίδας τόσο για τον υπτιασμό όσο και για την αποδιοργάνωση του καρπού. Λόγω της πολυπλοκότητας της επέμβασης μπορεί να χρειαστεί να μεταβεί σε ειδικό κέντρο του εξωτερικού, εφόσον τέτοιο ειδικό κέντρο στην Κύπρο δεν υπάρχει. 3) Είναι βέβαιο ότι το αργότερο στην ηλικία των σαράντα ετών ο Ενάγοντας θα παρουσιάζει οστεοαρθρίτιδα του δεξιού γόνατος. Άρα αν ο πόνος είναι αναπηρικός και η λειτουργικότητα του γόνατος κάτω από τις προσδοκίες του, η επέμβαση της ολικής αθροπλαστικής θα είναι απαραίτητη από αυτή την ηλικία. Επεξήγησε ότι αναπηρικός είναι ο πόνος όταν προκαλεί προβλήματα αναπηρίας δηλαδή να μην μπορεί να περπατήσει, να έχει νυκτερινό πόνο, να μην μπορεί να ανέβει ή να κατέβει σκάλες με αποτέλεσμα να μειώνεται δραστικά η ποιότητα ζωής του. Εάν παρόλη την εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας στις ακτινογραφίες ο Ενάγοντας μπορεί να χρησιμοποιεί το γόνατο του τότε δεν θα είναι απαραίτητο να χειρουργηθεί. 4) Όσον αφορά τη δυνατότητα εργασιακής απασχόλησης ο Ενάγοντας είναι απόφοιτος γυμνασίου σήμερα ηλικίας 26 χρόνων, ήταν οικοδόμος και τώρα πια δεν μπορεί να εξασκήσει αυτό το ιδιαίτερα επίπονο για το μυοσκελετικό σύστημα επάγγελμα. Αν μπορεί να διορθώσει τη λειτουργικότητα του αριστερού καρπού μπορεί να εξασκήσει κάποιο ελαφρά χειρονακτικό επάγγελμα. 5) Από πλευράς ενδιαφερόντων ήταν αθλητής πολεμικών τεχνών, το οποίο άθλημα αναγκάστηκε να εγκαταλείψει, ενώ παράλληλα δεν μπορεί να κάνει αλτικά αθλήματα (ποδόσφαιρο, καλαθόσφαιρα κ.τ.λ.) άρα δεν μπορεί ούτε τροχάδην να κάνει. Στις 3.2.11, ο Ενάγοντας τον επισκέφθηκε για τελευταία φορά και παραπονείτο κυρίως για τα χέρια του. Ζήτησε κάποιες ακτινογραφίες σχετικά με τις πηχεοκαρπικές αρθρώσεις, σύμφωνα με τις οποίες στη δεξιά πηχεοκαρπική είναι εμφανείς οι οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις και στην αριστερή πηχεοκαρπική φαίνεται η παραμόρφωση της άρθρωσης λόγω του ότι τα κατάγματα ήταν συντριπτικά και δεν έγινε κατορθωτό να αποκατασταθεί πλήρως η ανατομία της περιοχής. Η αστάθεια στο δεξιό γόνατο παραμένει σήμερα και είναι πλέον μόνιμη αφού αυτό έχει χειρουργηθεί δυο φορές στο Ισραήλ και Αθήνα χωρίς τα αναμενόμενα αποτελέσματα, δηλαδή χωρίς να διορθωθεί το πρόβλημα. Η κινητικότητα στο γόνατο έχει αποκατασταθεί ικανοποιητικά, όμως η αστάθεια παραμένει και στην ηλικία των 40 ετών προβλέπεται ότι θα του προκαλέσει μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Ισχυρίστηκε ότι λόγω των σοβαρών τραυματισμών του και ενόψει του ότι ο καρπός είναι εξαιρετικά χρήσιμος για τις κινήσεις του χεριού και το γόνατο είναι η κύρια άρθρωση που μας μετακινεί στην καθημερινότητα μας, εάν ο Ενάγοντας δεν έχει μόρφωση που να του επιτρέπει να ασκήσει γραφειακού τύπου επαγγέλματα και αν δεν έχει εκπαιδευτεί σε άλλες δεξιότητες δεν μπορεί να ασκήσει άλλο επάγγελμα εκτός από οικοδόμος. Αντεξεταζόμενος, ισχυρίστηκε ότι η αστάθεια στο γόνατο του Ενάγοντα είναι εμφανέστατη και επομένως οι επεμβάσεις στην Αθήνα και Ισραήλ δεν την διόρθωσαν. Επέμενε ότι ο Ενάγοντας υπέστη ρήξη οπίσθιου χιαστού και ρήξη έσω μηνίσκου συνεπεία του δυστυχήματος, σύμφωνα με το MRI του 2004 (τεκμήριο 1) και μέχρι σήμερα εξακολουθεί να έχει αστάθεια στο γόνατο. Ισχυρίσθηκε ότι λόγω του νεαρού της ηλικίας του, το τραυματισμένο γόνατο, λόγω της χρήσης του θα χειροτερεύσει, γι' αυτό και θα ζητήσει αρκετές φορές βοήθεια από την ορθοπεδική ειδικότητα, με επεμβατικές διαδικασίες. Σίγουρα, είπε, στο μέλλον ο Ενάγοντας θα έχει προβλήματα πόνου και δυσχρηστίας του γονάτου, όμως είναι άγνωστο πότε θα αναγκασθεί να ζητήσει ιατρική βοήθεια. Οι οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στο γόνατο, είναι παγκόσμια αποδεκτό ότι με την πάροδο των χρόνων επιδεινώνονται και η μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα είναι εξελικτική και χειροτερεύει. Η ρήξη οπίσθιου χιαστού προκαλεί πόνο και δυσκολία στο περπάτημα. Επεξήγησε ότι η σημαντική κίνηση που γίνεται στη περιοχή του καρπού είναι ο υπτιασμός (στροφή του αντιβραχίου δεξιά) και πρηνισμός (στροφή αντιβραχίου στα αριστερά). Ο Ενάγοντας έχασε τη δυνατότητα να γυρίζει το χέρι του σε θέση υπτιασμού με τη παλάμη προς τα πάνω κατά 60%. Η διορθωτική οστεοτομία γίνεται για διόρθωση του υπτιασμού και πρέπει να γίνεται από γιατρούς με μεγάλη εμπειρία σ' αυτόν τον τομέα. Θεωρεί βέβαιο ότι ο Ενάγοντας στα 40 χρόνια του θα έχει οστεοαρθρίτιδα και αν του δυσκολεύει τη ζωή, θα υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική. Ο Μ.Ε.5 είναι φυσιοθεραπευτής. Ο Ενάγοντας τον επισκέφθηκε για πρώτη φορά στις 5.10.04 και ακολούθησε φυσιοθεραπεία-κινησιοθεραπεία στη δεξιά πηχεοκερκική, στη δεξιά κνήμη, στην αριστερή πηχεοκαρπική και στο δεξιό γόνατο λόγω ρήξης οπίσθιου χιαστού και έσω μηνίσκου (τεκμήριο 7). Από τις 5.10.04 μέχρι την 19.11.07 εκτέλεσε 100 θεραπείες προς Λ.Κ.14 έκαστη δηλ. συνολικά χρέωσε τον Ενάγοντα με Λ.Κ.1.400 (τεκμήριο 8). Ο Μ.Ε.6 είναι χειρούργος ορθοπεδικός στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 9.3.07 και έκδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 7.8.07 (τεκμήριο 10). Σύμφωνα με το τεκμήριο 10, ο Ενάγοντας κατά την κλινική εξέταση, παραπονείτο για: Δυσκαμψία αμφοτέρων των πηχεοκαρπικών. Αστάθεια του δεξιού γόνατος με αδυναμία και περιορισμό των κινήσεων του γόνατος (κάμψη και έκταση), αδυναμία στις σκάλες και στις στροφικές κινήσεις και δυσκολία στις σκάλες ή στο να σηκωθεί όρθιος. Αντικειμενικά παρατηρήθηκε: - Μετεγχειρητική ουλή στην έσω δεξιά επιφάνεια του δεξιού γόνατος. - Ατροφία του τετρακέφαλου κατά 3 εκατοστά. - Μεγάλη αστάθεια του γόνατος με έντονο θετικό οπίσθιο συρταροειδές (αποδεικτική της ρήξης του οπισθίου χιαστού). - Άλγος στην επιγονατιδομηριαία το οποίο επιδεινώνεται κυρίως στις στροφικές κινήσεις λόγω της κάκωσης των μηνίσκων. - Περιορισμός των κινήσεων του δεξιού γόνατος: Η έκταση υπολείπεται κατά 15ο και κάμψη κατά 30ο. - Άλγος στην αριστερά πηχεοκαρπική με περιορισμό των κινήσεων. - Άλγος στην δεξιά πηχεοκαρπική με περιορισμό των κινήσεων. Ακτινολογικός έλεγχος έδειξε αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα στο δεξιό γόνατο. Η πρόγνωση του είναι ότι λαμβάνοντας υπόψη τη σύνθετη κάκωση του γόνατος (αστάθεια, ατροφία) το νεαρό της ηλικίας και το γεγονός ότι τρία χρόνια μετά το ατύχημα εμφανίζει μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα, είναι σίγουρο ότι θα χρειαστεί χειρουργική επέμβαση. Το γόνατο είναι ασταθές και δυσκολεύει πολύ την καθημερινή του δραστηριότητα. Δεν μπορεί να ασκεί το επάγγελμα του που είναι οικοδόμος και με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση του επιδεινώνεται. Θα πρέπει να διατηρεί καλό μυϊκό σύστημα στο δεξιό γόνατο γι' αυτό θα πρέπει να κάνει φυσιοθεραπεία εφ' όρου ζωής. Η γνώμη του είναι ότι θα πρέπει να υποβληθεί σε περαιτέρω χειρουργικές επεμβάσεις για περιορισμό της αστάθειας του δεξιού γόνατος και για επιβράδυνση της ήδη εγκατεστημένης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Επανεξέτασε τον Ενάγοντα στις 15.6.11 και διαπίστωσε ότι τα συμπτώματα του έχουν επιδεινωθεί κυρίως στο δεξιό γόνατο αλλά και στην αριστερή και δεξιά πηχεοκαρπική. Σε πρόσφατες ακτινογραφίες ημερ. 5.6.11 (τεκμήριο 11) παρουσιάζονται οι μετατραυματικές αλλοιώσεις (μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα) αμφοτέρων των πηχεοκαρπικών και του δεξιού γόνατος, η οποία δεν μπορεί να αποκατασταθεί. Η αστάθεια και η αδυναμία στο δεξιό γόνατο έχει επιδεινωθεί και λόγω της αστάθειας του γόνατος και της ατροφίας του τετρακεφάλου, η ανάβαση και κατάβαση των σκαλών γίνεται με τη χρήση του αριστερού γόνατος και ακολουθεί το δεξιό. Είναι αδύνατο, είπε, να ασκήσει το επάγγελμα του οικοδόμου και η γνώμη του είναι ότι θα πρέπει να ασκεί καθιστικό επάγγελμα με περιορισμένο ωράριο και ελαφριά εργασία. Δεν μπορεί να μετέχει σε βαριές εργασίες, σε αθλήματα, ποδόσφαιρο, μπάσκετ, κυνήγι, κολύμπι και η ποιότητα της ζωής του έχει υποβαθμιστεί. Δεν μπορεί να εργαστεί σαν κλητήρας αφού αδυνατεί να ανεβοκατεβαίνει σκάλες. Ισχυρίστηκε ότι η μόνη ενδεδειγμένη θεραπεία σε ασταθές γόνατο με εγκατεστημένη μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα είναι η ολική αρθροπλαστική γόνατος και λόγω του νεαρού της ηλικίας του, θα ήταν φρόνιμο να παραπεμφθεί σε ειδικό κέντρο του εξωτερικού (στην Ελλάδα και Αγγλία). Διευκρίνισε ότι τέτοια εγχείριση προορίζεται για άτομα άνω των 35-40 χρονών διότι το προσδόκιμο της είναι 10-15 χρόνια και μετά χρειάζεται δεύτερη αρθροπλαστική με μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας. Ανέφερε επίσης ότι σήμερα ο Ενάγοντας παρουσιάζει χωλότητα (κουτσαίνει). Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι ο Ενάγοντας τον επισκέφθηκε στις 9.3.07 χωρίς παραπεμπτικό από το Νοσοκομείο Λεμεσού. Τα υλικά οστεοσύνθεσης, εάν δεν ενοχλούν τον Ενάγοντα δεν θα πρέπει να αφαιρεθούν. Απέκλεισε το ενδεχόμενο, το προηγούμενο κάταγμα του Ενάγοντα στον αριστερό αντιβραχίονα σε παιδική ηλικία να αποτέλεσε αιτία οστεοαρθρίτιδας αφού δεν ήταν κοντά στην άρθρωση και είχε αποκατασταθεί. Η αριστερή πηχεοκαρπική στις 15.6.11 παρουσίαζε περιορισμό του υπτιασμού (η παλάμη προς τα πάνω) κατά 60ο και των λοιπών κινήσεων κατά 5ο. Το παιδικό κάταγμα μπορεί να έχει πάρα πολύ μικρή συμβολή στον περιορισμό των κινήσεων της αριστερής πηχεοκαρπικής. Η θέση του είναι ότι η ρήξη του οπίσθιου χιαστού προκλήθηκε από το επίδικο δυστύχημα λόγω της βίας που ασκήθηκε στον Ενάγοντα, υψηλής ενέργειας. Λόγω της αστάθειας του γόνατος και της μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας η μόνη ενδεδειγμένη θεραπεία για τον Ενάγοντα, ήταν η φυσιοθεραπεία διότι είναι ηλικίας 25 χρόνων και σ' αυτή την ηλικία δεν επιτρέπεται η ολική αρθροπλαστική, η οποία γίνεται σε ηλικία 35 χρόνων. Ο Ενάγοντας είναι δεξιόχειρας και μπορεί να εκτελεί ελαφρά εργασία, δεν είναι παράλυτος. Θα υποβληθεί σε επέμβαση, όταν ο πόνος δραστηριότητας (δηλ. ο πόνος στο περπάτημα) θα είναι πόνος ηρεμίας (δηλ. θα αναγκαστεί να ξαπλώνει και θα πονά). Ο Μ.Ε.7 είναι ο πατέρας του Ενάγοντα και ασχολείται με τις οικοδομές και ειδικότερα με καλούπια και σίδερα. Ισχυρίστηκε ότι ο Ενάγοντας ήταν υπάλληλος του, εργαζόταν μαζί του στις οικοδομές, για 4-5 χρόνια πριν το επίδικο δυστύχημα και του κατέβαλλε ως αμοιβή το ποσό των Λ.Κ.125 την εβδομάδα. Μετά το δυστύχημα σταμάτησε να του πληρώνει την αμοιβή του, διότι δεν μπορούσε πλέον να εργαστεί στις οικοδομές. Μέχρι σήμερα ο Ενάγοντας δεν εργάζεται διότι το επάγγελμα τους απαιτεί μεταφορά βαριών φορτίων και ανέβασμα στις σκαλωσιές. Πριν το δυστύχημα ο Ενάγοντας ήταν υγιέστατος, ασχολείτο από 10-12 χρονών με το καράτε και λάμβανε μέρος σε αγώνες στους οποίους πήρε και βραβεία. Από το δυστύχημα και μέχρι σήμερα ο Ενάγοντας δεν μπορεί να εργαστεί και διαμένει με την οικογένεια του που τον στηρίζει οικονομικά για τη θεραπεία του. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το παιδικό κάταγμα του Ενάγοντα στον αριστερό αντιβραχίονα δεν τον εμπόδιζε πριν το δυστύχημα να ασκεί το επάγγελμα του οικοδόμου. Μετά το δυστύχημα δεν γνωρίζει αν ο Ενάγοντας προσπάθησε να βρει άλλη εργασία εκτός από οικοδόμος. Λόγω του δυστυχήματος ο Ενάγοντας έγινε ιδιότροπος, νευρικός και κλείστηκε στον εαυτό του. Ο Μ.Ε.8 είναι γιατρός ορθοπεδικός και εργάζεται από το 2001 στο ορθοπεδικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Το καλοκαίρι του 2004 υπηρέτησε με απόσπαση στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Εκεί χειρούργησε τα κατάγματα του Ενάγοντα στις 23.8.04 σύμφωνα με το τεκμήριο 12, τα οποία ήταν: α) ενδοαρθρικό κάταγμα δεξιάς πηχεοκαρπικής (τύπου Barton) και β) συντριπτικό κάταγμα αριστερής πηχεοκαρπικής. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι μετά από ενδοαρθρικό τραύμα, σίγουρα αναπτύσσεται μετατραυματική αρθρίτιδα. Η αρθροσκοπική γόνατος στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού το 2004 ήταν αδύνατη λόγω έλλειψης αρθροσκοπικών εργαλείων και μοσχευμάτων οπίσθιου χιαστού. Σε πρώτο στάδιο έπρεπε να γίνει αποκατάσταση των πηχεοκαρπικών και το γόνατο του Ενάγοντα μπορούσε να αντιμετωπιστεί σε δεύτερο στάδιο. Ο Μ.Ε.9 είναι ο Ενάγοντας. Ανέφερε στη μαρτυρία του ότι σε ηλικία 19 χρόνων υπέστη σοβαρά κατάγματα από το επίδικο δυστύχημα στα δύο χέρια και στο δεξιό πόδι, υποβλήθηκε σε πολλές επεμβάσεις και όπως του σύστησαν γιατροί, θα πρέπει να μεταβεί σε ιατρικά κέντρα στο εξωτερικό για περαιτέρω επεμβάσεις. Λόγω των τραυματισμών του έχασε τη δουλειά του, το μέλλον του και την ηρεμία του, αφού συνέχεια έχει πόνους στα χέρια και στο δεξιό πόδι του. Πριν το δυστύχημα εργαζόταν ως οικοδόμος-υπάλληλος στον πατέρα του (Μ.Ε.7) και αμειβόταν με Λ.Κ.125 την εβδομάδα δηλ. Λ.Κ.6.500 ετησίως. Σήμερα δεν μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα του οικοδόμου ή οποιαδήποτε άλλη εργασία, λόγω των τραυματισμών του. Ισχυρίστηκε ότι δεν μπορεί να κινηθεί, να σηκώσει βάρος, να ασχοληθεί με το καράτε και ποδόσφαιρο και αυτό τον επηρεάζει και ψυχολογικά αφού του προκαλεί μελαγχολία και δυσαρέσκεια. Πριν το δυστύχημα ασχολείτο με καράτε και λάμβανε μέρος σε αγώνες στο εξωτερικό όπου πήρε και βραβεία. Αισθάνεται δυσκαμψία και περιορισμό κινήσεων, πόνους και ντρέπεται για τις ουλές που έχει στο δεξί γόνατο. Δεν μπορεί να κοιμηθεί εύκολα, δυσκολεύεται στις σκάλες και στο οδήγημα, κουράζεται όταν περπατά ή στέκεται για πολλή ώρα, όταν τρέχει, όταν κολυμπά, δεν μπορεί να σηκώσει βάρος ούτε και 1-2 κιλά και το πιρούνι ή το πιάτο του πέφτουν λόγω αδυναμίας του χεριού του. Μετά το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, παρακολουθείται από τους Μ.Ε.4 και Μ.Ε.
17. Επίσης υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες από τον Μ.Ε.5 (τεκμήρια 7, 8). Οι Μ.Ε.4 και Μ.Ε.6 του σύστησαν να επισκεφθεί ιατρικό κέντρο στο εξωτερικό για επέμβαση διότι σε λίγο χρόνο δεν θα μπορεί να περπατά. Αυτό επηρεάζει τη συμπεριφορά και την προσωπικότητα του, είναι νευρικός, απαθής για το μέλλον του και συνεχώς είναι αγχωμένος, γιατί πρέπει να υποβληθεί ξανά σε επεμβάσεις. Επισκέφθηκε επίσης γιατρό στο Ισραήλ όπου υποβλήθηκε σε εγχείριση (τεκμήριο 13) στο δεξιό γόνατο, όμως η κατάσταση του δεν βελτιώθηκε. Για την επίσκεψη του στο Ισραήλ υποβλήθηκε σε έξοδα σύμφωνα με το τεκμήριο 14 (1-24) και σε φυσιοθεραπεία. Απώλεσε το εισόδημα του από την εργασία του στις οικοδομές και το μόνο εισόδημα του είναι το μηνιαίο βοήθημα που λαμβάνει από το γραφείο ευημερίας. Διαμένει με τους γονείς του και τους πρώτους 6-8 μήνες μετά το δυστύχημα, η μητέρα του είχε εργοδοτήσει μια κοπέλα για να τον βοηθά, στην οποία η μητέρα του κατέβαλλε περίπου Λ.Κ.135-150 μηνιαίως. Αντεξεταζόμενος, ισχυρίστηκε ότι βάρος 1-2 κιλά μπορεί να το σηκώσει, όμως με πόνο στο αριστερό του χέρι, το οποίο μπορεί και να του πέσει. Δεν είναι ανάπηρος, όμως δεν μπορεί να εργαστεί ως οικοδόμος. Ισχυρίστηκε ότι κατέβαλλε εισφορές στις κοινωνικές ασφαλίσεις, όμως δεν γνωρίζει αν υπέβαλλε φορολογική δήλωση. Η μητέρα του, που ήταν κτηνοτρόφος, αναγκάστηκε να σταματήσει από την εργασία της για να τον φροντίζει. Ο ίδιος πλήρωνε την κοπέλα που τον φρόντιζε, με δικά του χρήματα, στην οποία κατέβαλε συνολικά Λ.Κ.800 για 6-7 μήνες που εργάστηκε. Υπέβαλε αίτηση για επίδομα ανικανότητας και αναπηρίας, όμως απορρίφθηκε και παίρνει βοήθημα από το γραφείο ευημερίας €820 μηνιαίως, γιατί δεν μπορεί να εργαστεί. Μετά την επέμβαση στο Ισραήλ ένοιωσε κάπως καλύτερα, όμως το πρόβλημα του είναι πλέον μόνιμο. Μετά το Ισραήλ πήγε στην Αθήνα, όπου δεν γνωρίζει σε ποια επέμβαση υποβλήθηκε, ούτε το ιατρικό κέντρο όπου μετέβηκε και η κατάσταση του δεν βελτιώθηκε. Σήμερα δεν εργάζεται ως οικοδόμος, ούτε σε ελαφρύτερη εργασία αφού δεν τέλειωσε το σχολείο και κανένας δεν τον εργοδοτεί σε γραφείο. Ενδιαφέρθηκε να εργοδοτηθεί σε εταιρείες, τις οποίες δεν θυμάται, και δεν τον εργοδότησαν. Το παιδικό κάταγμα, σε ηλικία 9 χρονών, δεν του δημιουργούσε κανένα πρόβλημα. Ο Μ.Υ.1 είναι γιατρός με ειδικότητα χειρουργική ορθοπεδική τραυματολογία και διατηρεί ιδιωτική κλινική στη Λεμεσό. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 11.4.08 και 26.5.11 και ετοίμασε ιατρικές εκθέσεις ημερ. 15.4.08 (τεκμήριο 15) και 6.6.11 (τεκμήριο 16). Η κλινική εξέταση του Ενάγοντα στις 11.4.08 έδειξε τα πιο κάτω ευρήματα: ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΑΝΩ ΑΚΡΟ
18. Η στροφική κίνηση πρηνισμού παρουσιάζεται φυσιολογική.
19. Η στροφική κίνηση υπτιασμού παρουσιάζει εμφανή ελάττωση της τάξης του 50%.
20. Μικρού βαθμού ελάττωση της πλήρους κάμψης του αριστερού καρπού της τάξης των 10 μοιρών και της έκτασης των 5 μοιρών.
21. Μέτριου βαθμού ελάττωση της έξω πλάγιας κίνησης του αριστερού καρπού ενώ η έσω πλάγια είναι φυσιολογική.
22. Φυσιολογική κινητικότητα των δακτύλων του αριστερού χεριού. ΔΕΞΙΟΣ ΚΑΡΠΟΣ
23. Η κινητικότητα στην κάμψη, έκταση, στροφικές κινήσεις πρηνισμού και υπτιασμού, και έσω πλάγια κάμψη παρουσιάζεται σε φυσιολογικό εύρος.
24. Μετρίου βαθμού ελάττωση της έξω πλάγιας κάμψης.
25. Πλήρως επουλωμένη χειρουργική ουλή μήκους 6 εκ. στην πρόσθια επιφάνεια του κάτω μέρους του αντιβραχίου.
26. Φυσιολογική κινητικότητα των δακτύλων.
27. Μικρές επιφανειακές ουλές αποτέλεσμα επιφανειακών εκδορών στην ραχιαία επιφάνεια του δεξιού χεριού. ΔΕΞΙΟ ΓΟΝΑΤΟ
28. Επουλωμένη χειρουργική ουλή μήκους 7 εκ. στην έσω επιφάνεια του δεξιού γόνατος και μήκους 5 εκ. στο κάτω μέρος της έσω επιφάνειας του δεξιού μηρού.
29. Μικρού βαθμού ελάττωση της πλήρους κάμψης του γόνατος της τάξης των 20 μοιρών.
30. 1 cm μυϊκή ατροφία των μυών του δεξιού μηρού.
31. Η έκταση του δεξιού γόνατος είναι φυσιολογική.
32. Πλήρως ικανοποιητική συνδεσμική σταθερότητα της άρθρωσης. Τα ασφαλή συμπεράσματα του αναφορικά με τον τραυματισμό των καρπών είναι τα εξής:
33. Το τελικό αποτέλεσμα της θεραπείας που έγινε αναφορικά με το κάταγμα του δεξιού καρπού κρίνεται πλήρως ικανοποιητικό και η κινητικότητα έχει επανακτηθεί σε μέγιστο βαθμό. Παραμένει βαθμός δυσκαμψίας αναφορικά με την έξω πλάγια κάμψη. Δεν αναμένεται οποιαδήποτε ιδιαίτερο λειτουργικό πρόβλημα από το εύρημα αυτό διότι η πλήρης έξω πλάγια κάμψη δεν αποτελεί λειτουργική θέση.
34. Αναφορικά με τον τραυματισμό του αριστερού καρπού παραμένει δυσκαμψία η οποία κατά κύριο λόγο αφορά την στροφική κίνηση υπτιασμού, και κατά δεύτερο λόγο τις πλάγιες κάμψεις του αριστερού καρπού.
35. Τα πιο πάνω ευρήματα δικαιολογούν βαθμό μείωσης των προ του αυτυχήματος αποθεματικών ικανοτήτων του για ανασήκωση και μεταφορά μεγάλων βαρών με τη χρήση του αριστερού άνω άκρου.
36. Περιοδικές ενοχλήσεις ήπιας έντασης μετά από παρατεταμένες βαριές χειρονακτικές ασχολίες αποτελούν πιθανότητα. Τυχόν εμφάνιση τους δεν χρήζει ιατρικής εξέτασης ή ιατρικής θεραπείας η δε αποκατάσταση θα επέρχεται από μόνη. Σ' ότι αφορά την άρθρωση του δεξιού γόνατος ανέφερε ότι αισθάνεται ανασφαλής να εκφέρει οποιαδήποτε σαφή ιατρική γνώμη. Τούτο οφείλεται σε σύγχυση η οποία πηγάζει από τα ακόλουθα: α) Ο πρώτος θεράπων ιατρός Μ.Ε.3 καμιά αναφορά κάνει για τραυματισμό του δεξιού γόνατος. Λόγω του ότι η ρήξη χιαστού συνδέσμου και μηνίσκου απαιτεί εξάσκηση μεγάλης εξωτερικής βίας, δημιουργεί πολύ θορυβώδη κλινική εικόνα με εντονότατα ενοχλήματα, προκαλεί ευρήματα αιμορραγίας στην άρθρωση του γόνατος (τραυματικό αίμαρθρο) και αποτρέπει από την οποιαδήποτε φόρτιση βάρους του ανθρωπίνου σώματος, από το μέλος. Θεωρεί εξαιρετικά απομακρυσμένη την πιθανότητα να διέλαθε της προσοχής του πρώτου θεράποντος ιατρού τέτοιας μορφής τραυματισμός. β) Για πρώτη φορά επιβεβαιώνονται τραυματικά ευρήματα ρήξης οπίσθιου χιαστού συνδέσμου και έσω μηνίσκου, τέσσερις σχεδόν μήνες μετά από το ατύχημα. Η επιβεβαίωση αυτή έγινε μέσω εξειδικευμένης εξέτασης μαγνητικής τομογραφίας. Τα πιο πάνω αποτρέπουν τη σαφή και ασφαλή ιατρική γνωμάτευση του, εκτός από το ότι τα σημερινά κλινικά του ευρήματα είναι πλήρως ικανοποιητικά. Οι ουλές θα παραμείνουν. Η δεύτερη εξέταση του Ενάγοντα στις 26.5.11, κρίθηκε αναγκαία μετά που τέθηκαν στη διάθεση του οι μαγνητικές τομογραφίες ημερ. 20.2.07 (τεκμήριο 2) και 15.10.04 (τεκμήριο 1), ως και το ιατρικό πιστοποιητικό του Μ.Ε.4 ημερ. 25.2.10 (τεκμήριο 6). Η κλινική εξέταση στις 26.5.11 έδειξε τα ίδια κλινικά ευρήματα με αυτά της εξέτασης του στις 11.4.
37. Μοναδική διαφοροποίηση η μικρού βαθμού βελτίωση της πλήρους κάμψης του δεξιού γόνατος που τώρα παρουσιάζει ελάττωση της τάξης των 10 μοιρών (κατά την προηγούμενη εξέταση ήταν της τάξης των 20 μοιρών). Από ακτινολογική εξέταση ημερ. 7.2.11 που του προσκόμισε, επιβεβαιώνεται αρχόμενη οστεοαρθρική αλλοίωση στον δεξιό καρπό ενώ ο αριστερός δεν παρουσιάζει οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Σημεία ασβεστοποίησης του κάτω άκρου της αριστερής κερκίδας δεν οφείλονται σε οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις αλλά σε ασβεστοποίηση του κατάγματος λόγω της επουλωτικής επεξεργασίας. Τα συμπεράσματα του μετά την εξέταση του Ενάγοντα στις 26.5.11 έχουν ως εξής:
38. Σύγχυση παρουσιάζεται από τα ευρήματα όπως αυτά καταγράφονται σε ακτινολογικές εκθέσεις δύο διαφορετικών ειδικών ακτινολόγων δηλαδή τα τεκμήρια 1 και 2 που αφορούν το δεξιό γόνατο. Συγκεκριμένα, στην ακτινολογική έκθεση του ακτινολόγου Μ.Ε.1 (τεκμήριο 1) καμιά αναφορά γίνεται για ρήξη του έξω μηνίσκου. Αντίθετα με σαφή τρόπο καταγράφει ότι δεν παρατηρείται ρήξη του έξω μηνίσκου. Σε αντίθεση ο ακτινολόγος Μ.Ε.2 στη δική του έκθεση ημερ. 20.2.07 (τεκμήριο 2) καταγράφει εύρημα μικρής ρήξης του έξω μηνίσκου. Περαιτέρω, στην ακτινολογική του έκθεση ο Μ.Ε.1 δεν διαπιστώνει ευρήματα οστεοαρθρίτιδας σε αντίθεση με τον Μ.Ε.2 ο οποίος διαπιστώνει μετρίου βαθμού οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις όχι ολόκληρης της άρθρωσης αλλά του έσω διαμερίσματος της. Ο Μ.Ε.4 χαρακτηρίζει τις αλλοιώσεις αυτές όχι ως μετρίου βαθμού αλλά ως αρχόμενες.
39. Κατά την επανεξέταση είχε την ευκαιρία να μελετήσει ακτινολογικές εξετάσεις που ελήφθησαν πριν από πολλά χρόνια και αφορούσαν κατάγματα του άνω μέρους του ίδιου αντιβραχίου και χειρουργική θεραπεία τοποθέτησης μεταλλικών προσθετικών. Τα μεταλλικά προσθετικά εξακολουθούν και υφίστανται μέχρι σήμερα.
40. Με βάση τα πιο πάνω, εκτιμάται ότι το εύρημα περιορισμού της στροφικής κίνησης του υπτιασμού του αριστερού αντιβραχίου οφείλεται μερικώς στο προ πολλών ετών ατύχημα και τη χειρουργική του θεραπεία και μερικώς στο επίδικο ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη το
41. Όμως εκτιμά ότι η συμμετοχή του τροχαίου ατυχήματος του 2004 στη δυσκαμψία του υπτιασμού είναι μεγαλύτερη από αυτή του προ πολλών ετών τραυματισμού. Ανέφερε ότι τα κατάγματα έχουν επουλωθεί πλήρως και δεν διαπιστώθηκε οποιαδήποτε ένδειξη αφαίρεσης των μεταλλικών προσθετικών στο δεξιό καρπό. Ανέφερε επίσης ότι η αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα δεν δικαιολογεί ενοχλήματα. Τη διαπίστωσε στη δεύτερη εξέταση από ακτινογραφία που ο Ενάγοντας του προσκόμισε ημερ. 7.2.11, στο δεξιό καρπό. Η αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα δεν εξαφανίζεται και σε περίπτωση χειροτέρευσης αντιμετωπίζεται με αντιφλεγμονώδη δισκία και φυσιοθεραπεία. Ισχυρίστηκε ότι κατά την πρώτη εξέταση του στις 11.4.08, ο Ενάγοντας του είχε αναφέρει ότι κατά την περίοδο του ατυχήματος ήταν στρατιώτης με αναστολή λόγω πολυμελούς οικογένειας. Δεν θυμόταν αν εργαζόταν, πιθανόν να βοηθούσε τον πατέρα του στις οικοδομές, και είναι δεξιόχειρας. Ανέφερε ότι στο επάγγελμα του οικοδόμου, ό,τι μπορεί να προκαλεί ιδιαίτερες δυσκολίες στον Ενάγοντα είναι όταν το αριστερό χέρι, απαιτείται να βρίσκεται σε υπτιασμό (η παλάμη προς τα πάνω). Ισχυρίστηκε περαιτέρω, ότι θα ήταν εξωπραγματικό και εγκληματικό για τον Ενάγοντα, στη νεαρή ηλικία που βρίσκεται, με αρχόμενες αρθριτικές αλλοιώσεις στο έσω διαμέρισμα του γόνατος (σύμφωνα με το τεκμήριο 2), να προβεί σε αρθροπλαστική επέμβαση (αντικατάσταση της φυσικής άρθρωσης με τεχνητή). Πρόσθεσε ότι οι αλλοιώσεις αυτές παρουσιάζονται σε μέγιστο ποσοστό του φυσιολογικού πληθυσμού, μετά την ηλικία των 40 χρόνων και σπανιότατα καταλήγουν σε στάδιο πλήρους καταστροφής του γόνατος, ώστε να επιβάλλει την αναγκαιότητα αρθροπλαστικής. Κατά την αντεξέταση διευκρίνισε ότι κατά την πρώτη εξέταση του Ενάγοντα δεν είχε υπόψη του τα τεκμήρια 1 και
42. Το τεκμήριο 1, που έγινε σε δύο μήνες μετά το δυστύχημα, ορθά δεν αναφέρεται σε οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, λαμβανόμενης υπόψη της ηλικίας του Ενάγοντα. Στο τεκμήριο 2 γίνεται αναφορά σε μετρίου βαθμού οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις του έσω διαμερίσματος και ισχυρίστηκε ότι δεν μπορεί στο χρονικό διάστημα που πέρασε από την εξέταση του Μ.Ε.1 (τεκμήριο 1) μέχρι την εξέταση του Μ.Ε.2 (τεκμήριο 2) να δημιουργηθούν μετρίου βαθμού οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Αρχόμενου βαθμού θα μπορούσαν να δημιουργηθούν μόνο στην έσω επιφάνεια της άρθρωσης. Η ρήξη μηνίσκου προκαλείται μετά από σοβαρό τραυματισμό και εξάσκηση μεγάλης έντασης εξωτερικής βίας. Υπέβαλε τον Ενάγοντα σε ακτινογραφίες (τεκμήριο 17) στις 11.4.08 που αφορούσαν τους δύο καρπούς και διαπίστωσε την παλιά εγχείριση. Ισχυρίστηκε επίσης ότι με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι κατά το ατύχημα επήλθε η ρήξη του οπίσθιου χιαστού και παρέμεινε χωρίς αντιμετώπιση για τρία χρόνια, τότε η οστεοαρθρίτιδα στην έσω επιφάνεια του γόνατος (τεκμήριο 2) οφείλεται στο ατύχημα. Στον αριστερό καρπό ο Ενάγοντας δεν ανέπτυξε οστεοαρθρίτιδα, όμως ανέπτυξε αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα στον δεξιό καρπό που οφείλεται στο δυστύχημα. Επεξήγησε ότι η μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα έχει σαν κύρια αιτία τα ενδοαρθριτικά κατάγματα. Σ' ό,τι αφορά το γόνατο, έχει σαν δευτερεύουσα αιτία την τριβή λόγω ρήξης του χιαστού συνδέσμου. Όταν η τριβή αποκατασταθεί, τότε παύει να υφίσταται η αιτία περαιτέρω χειροτέρευσης της οστεοαρθρίτιδας. Πρόσθεσε ότι στην ηλικία των 19 χρόνων, ο Ενάγοντας χωρίς το δυστύχημα δεν θα ανέπτυσσε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Ανάλογα με το στάδιο της οστεοαρθρίτιδας, μπορεί να υπάρχει μόνο ενόχληση παροδικού πόνου, σε καιρικές αλλαγές ή σε κόπωση. Αυτά τα συμπτώματα υπάρχουν σε μόνιμη βάση μόνο στο τελικό στάδιο πλήρους καταστροφής ολόκληρης της άρθρωσης, δηλαδή στο τελικό στάδιο της οστεοαρθρίτιδας. Ισχυρίστηκε ότι λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι ο Ενάγοντας είναι δεξιόχειρας, γενικά 5-10 κιλά βάρος, μπορεί να μεταφέρει. Πρόσθεσε ότι μπορεί να τρέξει, εφόσον η ρήξη του χιαστού έχει αποκατασταθεί και μπορεί να παίξει ποδόσφαιρο και μπάσκετ. Δεν μπορεί όμως, τουλάχιστον με το αριστερό χέρι να λάβει μέρος σε αγώνες καράτε. Μπορεί να εργαστεί σε οικοδομές χρησιμοποιώντας το δεξί του χέρι εφόσον ο δεξιός καρπός και το δεξιό χέρι έχει αποκατασταθεί σε όρια που αγγίζουν το φυσιολογικό, αδυνατεί όμως να ανασηκώσει και μεταφέρει μεγάλα βάρη 20 κιλών με τη χρήση του αριστερού χεριού του. Διευκρίνισε ότι δεν είναι δεδομένο ότι θα φτάσει σε στάδιο πλήρους καταστροφής ώστε να χρειαστεί ολική αρθροπλαστική. Η δυσκαμψία στην αριστερή πηχεοκαρπική, μετά πάροδο επτά χρόνων από το δυστύχημα, δεν αναμένεται να βελτιωθεί. Στο δεξιό γόνατο διαπίστωσε ελάχιστου βαθμού δυσκαμψία, της τάξης των 10ο, πράγμα που δικαιολογεί αίσθηση δυσκαμψίας μόνο σε περίπτωση επιτέλεσης πλήρους βαθέως καθίσματος. Έχω παρακολουθήσει με την επιβαλλόμενη προσοχή όλους τους μάρτυρες να καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου. Με την ίδια προσοχή εξέτασα και τη μαρτυρία τους, έχοντας συνεχώς υπόψη τις έγγραφες προτάσεις, το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας και τα επιχειρήματα - εισηγήσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων στο στάδιο των αγορεύσεων. Έχω εξετάσει με προσοχή τη μαρτυρία του Ενάγοντα, των έξι γιατρών και του φυσιοθεραπευτή επί του θέματος που αφορά το είδος, φύση, έκταση και κατάλοιπα των τραυμάτων που υπέστη ο Ενάγοντας. Έχοντας κατά νου τα προσόντα και την πείρα τους - τα οποία δεν έχουν αμφισβητηθεί - θεωρώ ότι είναι εμπειρογνώμονες και η μαρτυρία τους θα προσεγγισθεί με βάση τις αρχές της υπόθεσης Φιλίππου ν. Οδυσσέως