Άννας Νικολαϊδου ν. Χρίστου Μιχαηλίδη κ.α., Αρ. Αγωγής: 4385/08, 19 Oκτωβρίου, 2011

Άννας Νικολαϊδου ν. Χρίστου Μιχαηλίδη κ.α., Αρ. Αγωγής: 4385/08, 19 Oκτωβρίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A284 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4385/08 Μεταξύ: Άννας Νικολαϊδου Ενάγουσας και

1. Χρίστου Μιχαηλίδη
2. Αναστασίας Στρούθου Εναγομένων - - - - - - - - - - - - - - - - - Ημερομηνία: 19 Oκτωβρίου, 2011 Για την Ενάγουσα: κ. Χριστοφόρου (κα Ζένιου για ν' ακούσει απόφαση) Για τον Εναγόμενο 1: κ. Κορφιώτης με κα Κορφιώτου και κ. Τσαγκαρίδη Για την Εναγόμενη 2: κ. Τσαγκαρίδης με κ. Οικονομίδη Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Εναγόμενος 1 ήταν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ειδικός στοματογναθοπροσωποχειρούργος και παρείχε υπηρεσίες της ειδικότητας του στο ιατρείο του και στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό. Η Εναγόμενη 2 ήταν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ειδικός ορθοδοντικός και παρείχε ορθοδοντικές υπηρεσίες από το ιατρείο της στη Λεμεσό. Με την παρούσα αγωγή αξιώνονται εναντίον αμφοτέρων των Εναγομένων αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες τις οποίες κατ΄ ισχυρισμό υπέστη η Ενάγουσα όταν υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση από τον Εναγόμενο 1 στις 24.6.
3. Αξιώνεται επίσης η ανάκτηση ποσού χρημάτων τα οποία η Ενάγουσα κατέβαλε ως αμοιβή της Εναγόμενης 2, έξοδα της πολυκλινικής υγείας και έξοδα μελλοντικής εγχείρησης. ΥΠΟΘΕΣΗ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση της ενάγουσας περιγράφηκαν από την ίδια (Μ.Ε.3) και τη μητέρα της Εύα Νικολαϊδου (Μ.Ε.1). Η ενάγουσα υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση από τον εναγόμενο 1 στις 24.6.
4. Η περιπέτεια και η ταλαιπωρία της, όπως ανέφερε, ξεκίνησε ένα χρόνο προηγουμένως όταν επισκέφθηκε την εναγόμενη 2 για ορθοδοντική θεραπεία. Συγκεκριμένα όπως η ίδια αντιλαμβανόταν το όλο θέμα και όπως η οδοντίατρος της, της είχε εξηγήσει, το μόνο πρόβλημα που είχε, εντοπιζόταν σε κάποια στραβά δόντια. Από την πρώτη επίσκεψη η εναγόμενη 2 της ανέφερε ότι έχει πρόβλημα με τη σύγκλιση των δοντιών και θα πρέπει να υποβληθεί σε επέμβαση στην άνω γνάθο για να έλθουν τα δόντια προς τα έξω. Της πρότεινε ως τον πλέον κατάλληλο τον εναγόμενο 1 με τον οποίο συνεργαζόταν και στον οποίο είχε απόλυτη εμπιστοσύνη. Η ενάγουσα, μαζί με τη μητέρα της η οποία τη συνόδευε αποδέχθηκε την πρόταση αυτή. Τοποθετήθηκαν σιδεράκια στα δόντια, και εγίνοντο τακτικές επισκέψεις στο ιατρείο της εναγόμενης 2 για αλλαγή τους. Επισκέφθηκαν και τον εναγόμενο 1 ο οποίος της πήρε μέτρα για το νάρθηκα και της επιβεβαίωσε και ο ίδιος την ανάγκη για χειρουργική επέμβαση. Είναι η θέση της ενάγουσας και της μητέρας της Μ.Ε.1 ότι κανείς από τους δύο εναγόμενους τους εξήγησε για τις δυσκολίες και τα προβλήματα που η επέμβαση συνεπαγόταν, ούτε για τις συνέπειες που θα είχε αυτή μετεγχειρητικά. Το μόνο που της έλεγαν, για να καθησυχάσουν τους φόβους της, είναι πως αποτελεί επέμβαση ρουτίνας και ότι το πρόσωπο της θα ξεφουσκώσει σε 15 μέρες. Δεν την προειδοποίησαν για την αλλαγή που θα επέλθει στο πρόσωπο της, ούτε για τις δυσκολίες που θα αντιμετώπιζε με το φαγητό. Πριν υποβληθεί στην επίδικη επέμβαση, έγινε αφαίρεση των φρονιμιτών, από τον εναγόμενο 1, υπό ολική νάρκωση, διότι η ενάγουσα φοβόταν. Τους φόβους της εγχείρησης είχε εκφράσει στον ίδιο εναγόμενο στον οποίο επίσης τόνισε ότι θα έφευγε για σπουδές στην Αγγλία. Αποτελεί τη θέση της Ενάγουσας, ότι ο Εναγόμενος 1 τους έδειξε φωτογραφίες ατόμων που εχειρούργησε πλην όμως αυτές αφορούσαν άτομα με πρόσωπα «στραπατσαρισμένα» τα οποία είχαν υποστεί τραυματισμούς, γι΄ αυτό και αντέδρασε, διερωτώμενη ποια η σχέση του δικού της προσώπου με εκείνα. Ένα χρόνο αργότερα, αφού τελείωσε η ορθοδοντική εργασία υπεβλήθη από τον εναγόμενο 1 σε χειρουργική επέμβαση στην πολυκλινική Υγεία στην παρουσία και της εναγόμενης
5. Η επέμβαση διήρκεσε περίπου επτά ώρες. Η Μ.Ε.1 αδημονούσε και ανησυχούσε πάρα πολύ για το αποτέλεσμα της χειρουργικής επέμβασης παρά τις προσπάθειες της εναγόμενης 2 να την καθησυχάσει. Ο Δρ Πετράκης στο ιατρείο του οποίου η Μ.Ε.1 εργοδοτείτο, της πρότεινε να επιστρέψει στην εργασία της και για να την καθησυχάσει εισήλθε και ο ίδιος στο χειρουργείο για να παρακολουθεί την επέμβαση. Όταν επιτέλους τελείωσε το χειρουργείο και εξήλθε από αυτό η ενάγουσα, η Μ.Ε.1 αντίκρισε ένα παραμορφωμένο, φουσκωμένο σαν μπαλόνι πρόσωπο και σοκαρίστηκε. Η ενάγουσα Μ.Ε.3 είδε τη γιαγιά της να κλαίει, τη μητέρα της και τον αδελφό της σοκαρισμένους και υποψιάστηκε ότι κάτι κακό συνέβαινε. Τοποθετήθηκε σε δωμάτιο της εντατικής θεραπείας της πολυκλινικής υγείας και πρόσεξε ότι στο δωμάτιο υπήρχε καθρέπτης. Κοιτάχτηκε στον καθρέπτη και τρομοκρατήθηκε. Το είδωλο που αντίκρισε εκεί δεν ήταν του προσώπου της. Ήταν ένα τέρας όπως περιέγραψε η ίδια στο δικαστήριο. Το πρόσωπο της ήταν παραμορφωμένο, η δεξιά πλευρά ήταν πιο φουσκωμένη από την αριστερή και η μύτη ήταν φουσκωμένη. Μετά από λίγες ώρες επειδή ένιωθε ότι ήθελε να κάμει εμετό διότι κατάπινε αίμα, μεταφέρθηκε εκ νέου στο χειρουργείο όπου όπως ανέφερε στην ίδια και στην Μ.Ε.1, η εναγόμενη 2, έπρεπε να αφαιρεθούν τα λαστιχάκια να ελέγξουν τι γίνεται και να τοποθετηθούν νέα. Η ενάγουσα παρέμεινε στη μονάδα εντατικής θεραπείας για δύο νύκτες αντί για μία όπως τους είχαν αναφέρει και με απαίτηση της ίδιας πήρε εξιτήριο στις 27.6.08 Πήγε στο σπίτι της, κλείστηκε στο δωμάτιο των γονέων της, το οποίο διέθετε μπάνιο και με το μοναδικό άνθρωπο με τον οποίο επικοινωνούσε και επέτρεπε να τη δει ήταν η μητέρα της. Όπως περιέγραψε η τελευταία τα γεγονότα, η όλη κατάσταση στο σπίτι ήταν εφιαλτική. Η ενάγουσα δεν έτρωγε, ήθελε να αυτοκτονήσει, δεν ήθελε να επικοινωνεί με κανένα και ήθελε πίσω το παλιό της πρόσωπο. Είχαν επισκεφθεί μετά από δέκα μέρες τον εναγόμενο 1 για να αφαιρεθεί ο νάρθηκας και μετά από μερικές μέρες, την Εναγομένη 2 για να αφαιρεθούν και αφαιρέθηκαν και τα λαστιχάκια. Και στις δύο συναντήσεις ρωτούσε επίμονα να μάθει πότε θα ξεφουσκώσει αλλά οι εναγόμενοι δεν της έδιδαν ξεκάθαρες απαντήσεις. Στη δεύτερη συνάντηση ο εναγόμενος 1 της ανέφερε ότι ακόμη και έτσι όπως είναι φουσκωμένη είναι ωραιότερη από άλλες γυναίκες που κυκλοφορούν στο δρόμο. Η δε εναγόμενη 2 πήρε παράμερα τη Μ.Ε.1 και της πρότεινε να δώσει στην κόρη της ψυχοφάρμακα. Με αυτά τα δεδομένα και την αρνητική συμπεριφορά της ενάγουσας, η οποία δεν μπορούσε να αποδεχτεί το νέο της πρόσωπο, η Μ.Ε.1 επισκέφθηκε μόνη της, αφού η ενάγουσα αρνείτο να βγει από το σπίτι, τη Μ.Ε.2 Δρα Ζωή Νικολάου στο ιατρείο της και της εξέθεσε το πρόβλημα που αντιμετώπιζε με την ενάγουσα. Η Μ.Ε.2 της ανέφερε ότι έπρεπε να δει και την ενάγουσα η οποία και εν τέλει πείστηκε και επισκέφθηκε τη Μ.Ε.2 φορώντας σάλι και γυαλιά. Η Μ.Ε.2 τους ανέφερε ότι η επέμβαση αυτή δεν έπρεπε να γίνει στην ενάγουσα γιατί είχε όμορφο πρόσωπο και ότι εν πάση περιπτώσει τέτοιες επεμβάσεις δεν διαρκούν πάνω από δύο ώρες. Τους ζήτησε να της παρουσιάσουν ακτινογραφία την οποία η Μ.Ε.1 ζήτησε και παρέλαβε από την εναγόμενη 2 και την παρέδωσε για μελέτη στην Μ.Ε.
6. Είναι η θέση της ενάγουσας ότι παρουσιάζει ασυμμετρία στο πρόσωπο, η δεξιά πλευρά είναι πιο φουσκωμένη από την αριστερά, η μύτη έχει φαρδύνει και ότι νιώθει μούδιασμα στο δεξιό μάγουλο από την άκρη του στόματος προς το μάτι. Δεν είναι ευχαριστημένη με την εμφάνιση του προσώπου της και επιρρίπτει ευθύνη στους εναγόμενους οι οποίοι δεν την ενημέρωσαν για τα προβλήματα που θα αντιμετώπιζε τόσο κατά τη χειρουργική επέμβαση όσο και μετά. Πολύ περισσότερο για τις αλλαγές που θα επέρχονταν στο πρόσωπο της, το οποίο χρειάστηκε σχεδόν 1 ½ χρόνο να ξεπρηστεί. Η Μ.Ε.2, Δρ. Ζωή Νικολάου, στην οποία η ενάγουσα προσέφυγε, κατά την εξέταση της ενάγουσας στις 10.7.2008 διαπίστωσε ότι η ενάγουσα έφερε: «μετεγχειρητικό οίδημα περισσότερο στο δεξιό πρόσωπο απ' ότι στο αριστερό - ασυμμετρία στο χαμόγελο με το άνω χείλος να αναδεικνύει τον αριστερό οδοντικό φραγμό περισσότερο απ' ότι τον δεξιό - παρέκκλιση της columella προς τα αριστερά - οι ρώθωνες εμφανίζονται ασύμμετροι και διατεταγμένοι.» Διαπίστωσε επίσης από την πλάγια κεφαλομετρική ακτινογραφία, διαφορά στο χείλος της κάτω γνάθου μεταξύ δεξιάς και αριστερής πλευράς, καθώς και ελαφρά υποπλασία της άνω γνάθου σε προσθιοπίσθιο επίπεδο. Η σύγκλιση όμως των οδοντικών φραγμών κρίθηκε φυσιολογική σε τάξη ένα κατά angle. Όπως περαιτέρω ανέφερε η Μ.Ε.2 υιοθετώντας σχετική έκθεση την οποία εξέδωσε: (Τεκμ. 14) «Οι ορθογναθικές επεμβάσεις γίνονται τόσο για λειτουργικούς όσο και για αισθητικούς λόγους. Ο ασθενής σε όλες τις περιπτώσεις πρέπει να είναι ενημερωμένος για όλες τις αλλαγές που θα συμβούν τόσο ενδοστοματικά όσο και στην αισθητική του προσώπου του. Απαιτείται πλήρης συνεργασία μεταξύ Γναθοχειρουργού, Ορθοδοντικού και ασθενή από την έναρξη της θεραπείας μέχρι και την αποπεράτωση της. Ο ασθενής ενημερώνεται με κάθε λεπτομέρεια για το σχέδιο θεραπείας, τη διάρκεια του, όλες τις πιθανές αλλαγές τόσο στην σύγκλειση όσο και στην αισθητική του προσώπου. Ενημερώνεται για τις λεπτομέρειες της επέμβασης (διάρκεια, χρόνος νοσηλείας, άμεσες μετεγχειρητικές και απώτερες μετεγχειρητικές επιπλοκές) και μόνο όταν έχει αντιληφθεί το όλο θέμα προχωρούμε στην εκτέλεση του σχεδίου θεραπείας του ασθενή. Στο συγκεκριμένο περιστατικό το προφίλ έχει βελτιωθεί. Η πρόσθια εμφάνιση του προσώπου εμφανίζει κάποιες ατέλειες, οι οποίες οφείλονται σε αδυναμία πρόβλεψης του αποτελέσματος από τον Γναθοχειρουργό καθώς και σε αποτυχία χρησιμοποίησης κάποιων τεχνικών για την βελτίωση της εμφάνισης της μύτης μετεγχειρητικά σύμφωνα με την προς τα εμπρός μετακίνηση της άνω γνάθου. Όσον αφορά τις παραπάνω ατέλειες ισχύουν τα εξής: Η διαφορά μεταξύ δεξιάς και αριστερής ζυγωματικής χώρας θεωρείται μόνιμη. Οι ατέλειες που παρατηρούνται στην μύτη μπορούν να βελτιωθούν.» Για διόρθωση της ατέλειας αυτής το κόστος της χειρουργικής επέμβασης ανέρχεται σε περίπου €5.
7. Ήταν η γνώμη της Μ.Ε.2 ότι η προεγχειρητική ενημέρωση της ενάγουσας από τους θεράποντες γιατρούς της (τους εναγόμενους) ήταν ανεπαρκής, ασαφής και επιπόλαιη. Η ενάγουσα ανέμενε μόνο διόρθωση της σύγκλισης των οδοντικών φραγμών και καμιά αλλαγή στην εμφάνιση του προσώπου της. Δέχθηκε ότι η ενάγουσα παρουσίαζε μία ελαφριά ασυμμετρία στο πρόσωπο προεγχειρητικά η οποία όμως δεν ελήφθη υπόψη στο σχέδιο θεραπείας και η οποία έγινε εντονότερη με την προς τα εμπρός μετατόπιση της άνω γνάθου. Ήταν η γνώμη της ότι δεν έχουν ληφθεί υπόψη κάποιες τεχνικές κατά τη διάρκεια του χειρουργείου ώστε η αισθητική εμφάνιση της μύτης όχι μόνο να επηρεάζεται στο ελάχιστο αλλά και να βελτιώνεται. Παρά το ότι δέχθηκε ότι η ενάγουσα εμφάνιζε σκελετική δυσαρμονία ΙΙΙ τάξη κατά angle όμως οποιαδήποτε αλλαγή σε ένα όμορφο πρόσωπο πρέπει να γίνεται με φειδώ, υπέδειξε. Εξήγησε δε πως τις σκελετικές δυσαρμονίες τις τοποθετούμε σε τρεις τάξεις. Στη δεύτερη τάξη η κάτω γνάθος βρίσκεται πιο πίσω από το ενδεδειγμένο και στην τρίτη τάξη πιο μπροστά από το ενδεδειγμένο. Στην κρινόμενη περίπτωση το σκελετικό πρόβλημα ανήκει στην τρίτη τάξη κατά angle δηλαδή η κάτω γνάθος σε σχέση με την πάνω βρίσκεται σε πιο πρόσθιο σημείο ή αντίθετα η πάνω γνάθος βρίσκεται λίγο πιο πίσω από την κάτω ελαφριά. Σημείωσε επίσης πως στην κρινόμενη περίπτωση υπάρχει μια διαφορά στο χείλος της κάτω γνάθου μεταξύ δεξιάς και αριστερής πλευράς που αυτό υποδεικνύει μια ασυμμετρία της κάτω γνάθου σε σκελετικό επίπεδο. Είναι η θέση της ενάγουσας πως ακόμη και τώρα εξακολουθεί να νιώθει μούδιασμα, πάνω από το χείλος και κάτω από το μάτι. Το νιώθει όταν φτιάχνει το μακιγιάζ της. ΥΠΟΘΕΣΗ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ Η Ενάγουσα, ηλικίας 20 περίπου ετών κατά τον ουσιώδη χρόνο, επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Εναγόμενη 2 (Μ.Υ.3) στο ιατρείο της στις 21.6.2007 αναφέροντας της ότι αντιμετώπιζε ορθοδοντικό πρόβλημα. Η εν λόγω εναγόμενη είναι πτυχιούχος οδοντιατρικής με ειδικότητα ορθοδοντικής. Περάτωσε τις σπουδές της στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ακολούθως στο Μεταπτυχιακό πρόγραμμα χειρουργικής στόματος και Αναισθησιολογίας στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Την ειδικότητα την απέκτησε στο Ισραήλ στο Tel Aviv University, The Maurice and Gabriela, Goldschleger School of Dental Medicine από όπου αποφοίτησε με «ΑΡΙΣΤΑ». Μετά από εξέταση της Ενάγουσας στην οποία προέβη η Εναγόμενη 2 εντόπισε και εξήγησε τόσο στην Ενάγουσα όσο και στη μητέρα της (Μ,Ε.1) η οποία τη συνόδευε ότι αντιμετώπιζε: Οδοντικά προβλήματα: (α) Προσθιοπίσθια ανεωγμένη δήξη ή χασμοδοντία. (β) Στενό άνω οδοντικό τόξο. (γ) Μη φυσιολογική σύγκλειση των δοντιών - τάξη ΙΙΙ κατά Angle. (δ) Συνωστιμός άνω και κάτω δοντιών. (ε) Μικρή μετατόπιση κάτω μέσης γραμμής των δοντιών προς τα αριστερά. Σκελετικά προβλήματα: (α) Υποπλασία άνω γνάθου με σκελετική χασμοδοντία. (β) Μικρή ασυμμετρία κάτω γνάθου. (γ) Αυξημένο ύψος κάτω τριτημορίου του προσώπου. Εξηγήθηκε στην Ενάγουσα και στη μητέρα της ότι για να εξακριβωθεί η θεραπεία που απαιτείτο να δοθεί, θα έπρεπε να γίνει κάποιο σχέδιο θεραπείας. Δηλαδή φωτογραφίες, αποτυπώματα και ακτινογραφίες. Μια εβδομάδα αργότερα, στις 28.6.2007 η Ενάγουσα με τη μητέρα της επισκέφθηκε εκ νέου το ιατρείο της Εναγόμενης 2 και προσκόμισαν πανοραμική και πλάγια κεφαλομετρική ακτινογραφία. Ακολούθησε η εκ μέρους της Εναγόμενης 2 λήψη φωτογραφιών και σχετικών αποτυπωμάτων και προγραμματίσθηκε το επόμενο ραντεβού για τις 17.7.
8. Σε εκείνο το ραντεβού όπου πάλιν η Ενάγουσα προσήλθε συνοδευόμενη από τη μητέρα της η Εναγόμενη 2 τους επεσήμανε επιδεικνύοντας τις φωτογραφίες, τα εκμαγεία και τις ακτινογραφίες, το πρόβλημα. Μετά από σχετική ερώτηση της Ενάγουσας για την ακολουθητέα μέθοδο διόρθωσης του προβλήματος που αντιμετώπιζε, η Εναγόμενη 2 τους υπέδειξε δύο λύσεις. Η πρώτη ήταν η ορθοδοντική θεραπεία η οποία όμως δεν θα εξασφάλιζε σταθερό αποτέλεσμα και θα επιδείνωνε την εμφάνιση του προσώπου της. Σ΄ αυτή τη λύση δυσανασχέτησε η μητέρα της Ενάγουσας και η Εναγόμενη 2 τους ανέφερε τη δεύτερη λύση την οποία η ίδια θεωρούσε ως την πλέον ιδανική για το πρόβλημα που αντιμετώπιζε η Ενάγουσα. Η δεύτερη αυτή λύση ήταν συνδυασμός ορθοδοντικής και χειρουργικής επέμβασης. Τους εξήγησε ότι η χειρουργική επέμβαση θα γινόταν με οστεοτομία της άνω γνάθου. Τους εξήγησε ότι σε περίπτωση που θα επέλεγαν τη δεύτερη λύση θα έπρεπε να επισκεφθούν και να μιλήσουν με γναθοπροσωποχειρουργό και σε σχετική ερώτηση της Ενάγουσας και της μητέρας της η Εναγόμενη 2 τους πρότεινε τον κ. Χρ. Μιχαηλίδη (Εναγόμενο 1). Τους εξήγησε επίσης ότι προϋπόθεση της λύσης αυτής ήταν να αφαιρεθούν και οι φρονιμίτες, κάτι το οποίο δεν θα ήταν άσκοπο να γίνει ανεξάρτητα της απόφασης για επέμβαση της γνάθου. Ο Εναγόμενος 1 (Μ.Υ.1) είναι κάτοχος πτυχίου της Οδοντιατρικής αλλά και της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Κατέχει τον τίτλο της ιατρικής ειδικότητας στην στοματογναθοπροσωπική χειρουργική και τον τίτλο της Οδοντιατρικής ειδικότητας στην Γναθοχειρουργική. Στις 26.7.2007 η Ενάγουσα συνοδευόμενη και πάλιν από τη μητέρα της, επισκέφθηκαν τον Εναγόμενο 1 στο ιατρείο του. Συμφώνησε και αυτός μετά από τις ακτινογραφίες που είδε, με τις διαπιστώσεις που είχε προβεί και η Εναγόμενη
9. Επεσήμανε και αυτός στην Ενάγουσα ότι πράγματι υπήρχε οδοντογναθική ανωμαλία και ότι η πλέον ορθή και σταθερή λύση στο πρόβλημα θα ήταν συνδυασμός ορθοδοντικής και χειρουργικής θεραπείας και ότι ο ίδιος θα συνέστηνε οστεοτομία της άνω γνάθου. Επειδή η Ενάγουσα δεν εκφραζόταν ιδιαίτερα ο Εναγόμενος 1 τη ρώτησε αν έχει κάποιο πρόβλημα με την εμφάνιση του προσώπου της και ιδιαίτερα με το προφίλ της και έλαβε αρνητική απάντηση. Εξέφρασε όμως την επιθυμία της να διορθώσει το πρόβλημα της σύγκλισης των δοντιών. Επεσήμανε και στις δύο ότι η πλειοψηφία των προσώπων που παρουσιάζει ανάλογο πρόβλημα δεν αποφασίζει εύκολα να χειρουργηθεί και τότε η μητέρα της Ενάγουσας ζήτησε να ενημερωθεί για τους κινδύνους του χειρουργείου. Ο Εναγόμενος 1 τους εξήγησε σε αδρές γραμμές τι συνιστά η Le Fort I οστεοτομία και τις αναμενόμενες μεταβολές στα μαλακά μόρια. Τους ανέφερε συγκεκριμένα ότι η επέμβαση γίνεται ενδοστοματικά, η άνω γνάθος κόβεται, ελευθερώνεται και καθηλώνεται στην επιθυμητή θέση αφού αφαιρεθεί τμήμα οστού σε σχήμα σφήνας από το οπίσθιο μέρος. Επιπλέον η μετακίνηση της άνω γνάθου προς τα μπρος συνεπάγεται: μικρή μετατόπιση του άνω χείλους στην ίδια κατεύθυνση με ταυτόχρονη αύξηση του πλάτους του ερυθρού του χείλους. Επιπλέον αναμένεται μικρή αύξηση του πλάτους της βάσης της μύτης και μετατόπιση της κορυφής της μύτης προς τα πάνω και ότι «γεμίζουν» οι επίπεδες περιοχές στα πλάγια της μύτης. Σε σχετική έκφραση ανησυχίας της Ενάγουσας και της μητέρας της αν μένουν σημάδια και ουλές ο Εναγόμενος 1 τις καθησύχασε ότι η επέμβαση γίνεται ενδοστοματικά και αναφορικά με το επικίνδυνο της επέμβασης τους ανέφερε ότι δεν ανήκει σε επεμβάσεις υψηλού κινδύνου αλλά δεν παύει να είναι μια επέμβαση με γενική νάρκωση. Σε περαιτέρω ερωτήσεις και ανησυχίες της μητέρας της Ενάγουσας και ύπαρξη κινδύνου σοβαρής αιμορραγίας, την επιβεβαίωσε ότι αυτή είναι μια σπάνια επιπλοκή. Προσπάθησε να τους εξηγήσει και να καταλάβουν ότι η δυσκολία της επέμβασης για το χειρουργό έγκειται στην μετακίνηση της γνάθου σε επίπεδο χιλιοστών και ειδικά σε περιστατικά όπως της Ενάγουσας απαιτείτο μεγάλη ακρίβεια και λεπτοί χειρισμοί. Τους εξήγησε περαιτέρω ότι η δυσκολία αυτής της επέμβασης έγκειται στους σοβαρούς περιορισμούς μετεγχειριτικά. Ο ασθενής φέρει ειδικό νάρθηκα και παραμένει με κλειστό στόμα λόγω της διαγναθικής ακινητοποίησης με λαστιχάκια για διάστημα 2 με 3 εβδομάδων. Δημιουργείται μετεγχειρητικό οίδημα το οποίο είναι έντονο για 2 με 3 εβδομάδες, το οποίο υποχωρεί προοδευτικά και ο ασθενής τρέφεται με καλαμάκι. Συνεπεία του οιδήματος, του συνοδού μουδιάσματος και του κλειστού ερμητικά στόματος ο ασθενής νιώθει δυσφορία. Υπάρχει επιπλέον πιθανότητα ο ασθενής να κάνει εμετό ενώ είναι με κλειστό στόμα. Για τούτους τους λόγους νοσηλεύεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας, τουλάχιστον για το πρώτο βράδυ. Τους πρότεινε να τους δείξει φωτογραφίες από χειρουργικά περιστατικά με οδοντογναθικά προβλήματα πλην όμως η Ενάγουσα δυσανασχέτησε και αρνήθηκε. Μετά από αυτή την ενημέρωση ο Εναγόμενος 1 ρώτησε ευθέως την Ενάγουσα αν θα ήθελε να υποστεί τη διαδικασία του χειρουργείου με όλες τις συνέπειες και πήρε θετική απάντηση. Σ΄ αυτό συμφώνησε και η μητέρα της Ενάγουσας όμως ο Εναγόμενος 1 τους πρότεινε να το σκεφθούν, αν ήθελαν, περισσότερο γιατί δεν υπήρχε λόγος να αποφασίσουν για τούτο το θέμα εκείνη την ημέρα αλλά να περιοριστούν στην απόφαση για εξαγωγή των φρονιμίτων της Ενάγουσας. Για τούτο αποφασίστηκε να γίνει και έγινε αφαίρεση των φρονιμιτών στις 22.8.2007 με γενική αναισθησία. Ακολούθησε και άλλη επίσκεψη μετά από λίγες μέρες της μητέρας της Ενάγουσας στο ιατρείο του Εναγόμενου 1, τον οποίο και διαβεβαίωσε ότι θα προχωρήσουν στην επέμβαση και ότι είχε πάρει τις καλύτερες συστάσεις γι΄ αυτόν από άλλους γιατρούς. Την ανησυχούσε όμως το θέμα της αιμορραγίας οπόταν ο Εναγόμενος 1 της εξήγησε λεπτομερώς την οστεοτομία και επίσης τους λόγους για τους οποίους σπάνια θα μπορούσε να συμβεί καταστροφική αιμορραγία. Εν τω μεταξύ αμφότερες η Ενάγουσα και η μητέρα της επισκέφθηκαν και την Εναγόμενη 2, την ενημέρωσαν για την επίσκεψη τους στον Εναγόμενο 1 και η Εναγόμενη 2 τους εξήγησε και αυτή τη διαδικασία που θα ακολουθείτο. Συμφώνησαν επίσης ότι για την ορθοδοντική θεραπεία τα έξοδα θα ανέρχονταν στο ποσό των €3.075,48 (Λ.Κ.1800) με δικαίωμα της Ενάγουσας να εξοφλήσει με μηνιαίες δόσεις. Ακολούθησαν διάφορες επισκέψεις της Ενάγουσας στο ιατρείο της Εναγόμενης 2 με πρώτη την 7.8.2007 όπου και της τοποθετήθηκαν τα σιδεράκια στα πάνω δόντια. Στις 7.9.2007 έγινε προσαρμογή των ορθοδοντικών δυνάμεων ενώ στις 28.9.2007 η Ενάγουσα επισκέφθηκε και πάλι το ιατρείο της Εναγόμενης 2 όπου παρών ήταν και ο Εναγόμενος 1 ο οποίος εξήγησε ξανά στην Ενάγουσα τις αναμενόμενες αλλαγές στα μαλακά μόρια, ως αποτέλεσμα της χειρουργικής επέμβασης. Στις 5.10.2007 η Εναγόμενη 2 τοποθέτησε και τα κάτω σιδεράκια στα δόντια της Ενάγουσας και η Ενάγουσα επισκέφθηκε το ιατρείο της βάσει προγραμματισμένων επισκέψεων για συνέχιση της θεραπείας στις 9.11.2007, 14.12.2007, 1.2.2008, 22.2.2008, 28.3.2008, 18.4.2008 και 16.5.
10. Στις 17.6.2008 η Ενάγουσα επισκέφθηκε το ιατρείο της Εναγόμενης 2 για τη λήψη αποτυπωμάτων για το νάρθηκα σύγκλισης και της επισημάνθηκε και πάλι από την Εναγόμενη 2 οι αλλαγές που θα γίνονταν στο πρόσωπο της δηλαδή αυτές οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω. Ακολούθησε και άλλη επίσκεψη στις 20.6.08 για έλεγχο του νάρθηκα στο στόμα. Η επέμβαση έγινε στις 24.6.2008 στην Πολυκλινική Υγεία. Δύο εβδομάδες περίπου, πριν την επέμβαση είχε επικοινωνήσει με τον Εναγόμενο 1 ο Δρ. Π. Πετράκης τον οποίο επίσης ενημέρωσε για τη φύση της επέμβασης. Τον ρώτησε τι αναλύσεις χρειάζονταν και αν απαιτείτο καρδιογράφημα. Του ανέφερε ότι σε νέο και υγιές άτομο με πρόσφατη επέμβαση υπό γενική αναισθησία (αυτή για εξαγωγή των φρονιμιτών) εκτός από έλεγχο αιμοσφαιρίνης και διασταύρωση για δύο μονάδες αίμα δεν χρειάζεται άλλη εξέταση εκτός αν ήθελε ο ίδιος ως οικογενειακός γιατρός κρίνει διαφορετικά. Λίγες μέρες πριν την επέμβαση ο Εναγόμενος 1 ζήτησε να δει και πάλι την Ενάγουσα, να της επιλύσει τυχόν απορίες θα είχε. Προσήλθε αντ΄αυτής, η μητέρα της αναφέροντας του ότι η κόρη της είχε κτυπήσει στο χέρι και του επιβεβαίωσε την απόφαση τους να προχωρήσει στην επέμβαση. Η επέμβαση στις 24.6.2008 έγινε χωρίς σοβαρά προβλήματα παρά το ότι υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση στην έναρξη του χειρουργείου. Η παράταση της διάρκειας της επέμβασης και η ανάγκη αφαίρεσης και επανατοποθέτησης των πλατίνων είχαν άμεση σχέση με την υποπλασία και κατασκευή της άνω γνάθου. Μερικές ώρες μετά την επέμβαση η Ενάγουσα παρά το γεγονός ότι έπαιρνε ενδοφλέβια αντιεμετικά έκανε εμετό με πρόσμιξη αίματος γεγονός το οποίο επέβαλε την επανεισαγωγή της στο χειρουργείο για έλεγχο τυχόν αιμορραγίας με νευρολειπτοαναλγησία. Παρούσα στο χειρουργείο και κατά τη διάρκεια της επέμβασης και κατά την επανεισαγωγή ήταν η Εναγόμενη 2 η οποία και αφαίρεσε τα λαστιχάκια που κρατούσαν το στόμα κλειστό και έγινε από τον Εναγόμενο 1 έλεγχος του χειρουργικού τραύματος και της ρινικής κοιλότητας και του φάρυγγα. Δεν διαπιστώθηκε οποιαδήποτε εστία ενεργούς αιμορραγίας και έγινε εκ νέου διαγναθική ακινητοποίηση. Την επομένη του χειρουργείου η Ενάγουσα θα μεταφερόταν σε θάλαμο, πλην όμως με αίτημα της μητέρας της η οποία δεν θα είχε την ευχέρεια να είναι μαζί της όλες τις ώρες αποφασίστηκε να παραμείνει και παρέμεινε για ακόμα ένα βράδυ στην εντατική μονάδα για 24ωρη παρακολούθηση. Στις 26.6.2008 η Ενάγουσα μεταφέρθηκε στο δωμάτιο και όταν την επισκέφθηκε ο Εναγόμενος 1 χρησιμοποιούσε το φορητό υπολογιστή της και του έδειξε ότι μπορεί να πιει υγρά με το καλαμάκι και ότι θέλει να πάει στο σπίτι της. Την επομένη 27.6.2008 δεδομένου ότι η Ενάγουσα ήταν σε θέση να πάρει την απαιτούμενη ποσότητα υγρών έλαβε εξιτήριο αφού της δόθησαν φαρμακευτική αγωγή και λεπτομερείς οδηγίες τόσο στην ίδια όσο και στη μητέρα της πως θα πρέπει να παίρνει συχνά και μικρά γεύματα με καλαμάκι και πως πρέπει να λειτουργήσει σε περίπτωση εμετού. Στις 30.6.2008 η Ενάγουσα επισκέφθηκε το ιατρείο της Εναγόμενης 2 για έλεγχο στα λαστιχάκια. Η κατάσταση ήταν καλή και δεν χρειάστηκε οποιαδήποτε αλλαγή. Η μητέρα της Ενάγουσας εξέφρασε παράπονο για το φούσκωμα στο πρόσωπο της κόρης της πλην όμως η Εναγόμενη 2 της υπέδειξε ότι μόλις 7 μέρες είχαν παρέλθει από την επέμβαση. Προηγήθηκε επίσκεψη της Ενάγουσας στις 29.6.2008 στο ιατρείο του Εναγόμενου 1 ο οποίος πλην του οιδήματος δεν διαπίστωσε οποιοδήποτε πρόβλημα. Η Ενάγουσα είχε προσέλθει στο ιατρείο με τη μητέρα της τυλιγμένη με σάλι και γυαλιά ηλίου. Ακολούθησαν άλλες δύο επισκέψεις της Ενάγουσας στις 3.7.2008 στο ιατρείο του Εναγόμενου 1 και 9.7.2008 στο ιατρείο της Εναγόμενης 2 όπου έγινε αφαίρεση του νάρθηκα και αλλαγή στα λαστιχάκια. Στην τελευταία αυτή επίσκεψη η Ενάγουσα είχε εκφράσει έναντι του Εναγόμενου 1 μεγάλη οργή και θυμό για το οίδημα και την εμφάνιση του άνω χείλους και επέρριπτε ευθύνες στη μητέρα της. Παρά τις προσπάθειες του τελευταίου να της εξηγήσει ότι ήταν νωρίς για να βγάλει συμπεράσματα για το αποτέλεσμα της επέμβασης δεν τον άκουγε, η δε μητέρα της Ενάγουσας φαινόταν να συμμερίζεται την άποψη της κόρης της ότι δηλαδή είχε γίνει τέρας. Προσπάθησε να της εξηγήσει ότι έπρεπε να βοηθήσει την Ενάγουσα και όχι να της ενισχύει την αγωνία για το αποτέλεσμα. Το ίδιο απόγευμα ο Εναγόμενος 1 έλαβε τηλεφώνημα από τη μητέρα της Ενάγουσας η οποία πανικοβλημένη του ζήτησε να τη χειρουργήσει άμεσα για να γίνει ξανά όπως ήταν προηγουμένως γιατί η κόρη της τους απειλεί ότι θα αυτοκτονήσει. Τη συμβούλεψε να δώσει ψυχολογική υποστήριξη στην Ενάγουσα και του υποσχέθηκε ότι θα μιλούσε με μια φίλη της Ενάγουσας η οποία έκανε μαθήματα ψυχολογίας. Μετά από λίγες μέρες η μητέρα της Ενάγουσας επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Εναγόμενο 1 και του ανέφερε με απειλητικό ύφος ότι επισκέφθηκε την κα Ζωή Νικολάου (Μ.Ε.2) η οποία της είχε αναφέρει ότι δεν ήταν απαραίτητο να περάσει η Ενάγουσα τέτοια ταλαιπωρία. Η κα Ζωή Νικολάου (Μ.Ε.2) τηλεφώνησε και στην Εναγόμενη 2 μιλώντας της απότομα και σχολίασε ότι αυτή είναι η καλύτερη γναθοχειρουργός με τα περισσότερα περιστατικά. Επειδή στις 14.7.2008 η Ενάγουσα είχε προγραμματισμένο ραντεβού στο ιατρείο της Εναγόμενης 2 και δεν παρουσιάστηκε, η Εναγόμενη 2 πήρε τηλέφωνο τον πατέρα της Ενάγουσας και του επεσήμανε ότι η ορθοδοντική παρακολούθηση πρέπει να συνεχιστεί αν όχι από την ίδια τουλάχιστον από άλλο ορθοδοντικό. Ο πατέρας της, της μίλησε πολύ άσχημα και της είπε ότι οδήγησε την κόρη του σε ένα χειρουργείο που δεν χρειαζόταν, για τις λίρες. Παρά ταύτα η Εναγόμενη 2 θεώρησε καλό να ενημερώσει την κα Νικολάου και να της αναφέρει ότι θα πρέπει η Ενάγουσα να παρακολουθείται ορθοδοντικά. Τη ρώτησε η Εναγόμενη 2 πώς βρήκε το αποτέλεσμα και η κα Νικολάου της απάντησε ότι το όλο αποτέλεσμα είναι πολύ καλό. Στις 17.7.2008 η Εναγόμενη 2 εφοδίασε τη μητέρα της Ενάγουσας με προεγχειρητική κεφαλομετρική ακτινογραφία για να την πάρει στην κα Νικολάου. Είναι η θέση των δύο Εναγόμενων και κυρίως του Εναγόμενου 1, ότι η κα Νικολάου δεν τρέφει συναδελφικά αισθήματα προς αυτούς λόγω κάποιων καταγγελιών που είχαν γίνει στο παρελθόν και θεωρεί ότι ουσιαστικά με το πιστοποιητικό της, Τεκμήριο 14, προέβη σε συμπεράσματα χωρίς επαρκή στοιχεία και δεδομένα και πριν την πάροδο μερικών εβδομάδων από την επέμβαση αποδίδει ασυμμετρίες, παρεκκλίσεις και αλλαγή χαρακτηριστικών που είναι πρόωρο να εντοπισθούν. Ο Εναγόμενος 1 είχε την ευκαιρία στις προαναφερόμενες συναντήσεις και επικοινωνίες του με την Ενάγουσα να της εξηγήσεις κατ΄ επανάληψη ότι: (α) Η επέμβαση υπό πλήρη αναισθησία θα διαρκούσε τρεις τουλάχιστο ώρες και θα απαιτούσε παραμονή για ένα τουλάχιστο βράδυ στο Τμήμα Εντατικής Παρακολούθησης. Θα γινόταν δε οστεοτομία Le Fort I (advancement - posterior impaction/Προς τα μπρος μετακίνηση και οπίσθια εμβύθιση) για τη διόρθωση της χασμοδοντίας (β) Δυνατό να απαιτείτο η μετάγγιση αίματος γι΄ αυτό θα έπρεπε να μεριμνήσουν για την εξασφάλιση δύο μονάδων αίματος. (γ) Η μετακίνηση της άνω γνάθου θα συνεπάγετο κάποιες αλλαγές στην περιοχή της βάσης της μύτης και στο άνω χείλος περιγράφοντας τις αλλαγές που ανέμενε στην συγκεκριμένη περίπτωση, που θα ήταν μικρές. (δ) Ότι η επέμβαση συνεπάγεται: