Δημήτρη Μιλτιάδους κ.α. ν. Άλφα Ασφαλιστική Λτδ, Αρ. Αγωγής: 3428/2006, 27  Οκτωβρίου, 2011

(1)Έντυπο απαιτήσεως ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης εξωτερικού ασθενή ημερομηνίας 12.1.2006 (Τεκμήριο 1).

(2)Συμπληρωματικό έντυπο απαιτήσεως ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης εσωτερικού ασθενή ημερομηνίας 7.2.2006 (Τεκμήριο 2).

(3)Επιστολή της Εναγόμενης προς το Ιατρικό Κέντρο Λεμεσού ημερομηνίας 9.2.2006 (Τεκμήριο 3).

(4)Επιστολή της Εναγόμενης προς το Ιατρικό Κέντρο Λεμεσού ημερομηνίας 14.2.2006 (Τεκμήριο 4).

(5)Επιστολή της Εναγόμενης προς το Ιατρικό Κέντρο Λεμεσού ημερομηνίας 27.2.2006 (Τεκμήριο 5).

(6)Επιστολή της Εναγόμενης προς το Ιατρικό Κέντρο Λεμεσού ημερομηνίας 31.1.2006 (Τεκμήριο 6).

(7)Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο με αριθμό 200576 932 ημερομηνίας 1.7.2005, επισυνημμένο στην επιστολή της Εναγόμενης ημερομηνίας 20.7.2005, αποτελούμενο από τον Πρώτο Πίνακα, την Πρόσθετη Πράξη του Πρώτου Πίνακα και τους γενικούς όρους και εξαιρέσεις του ασφαλιστηρίου συμβολαίου (Τεκμήριο 7).

(8)Επιστολή ημερομηνίας 21.11.2003 στην οποία επισυνάπτεται αντίγραφο των καλύψεων που είχε η εταιρεία Remedica Holdings Ltd με την Universal Life και κατάλογο του προσωπικού της Remedica που ήταν ασφαλισμένο στην Universal (Τεκμήριο 8).

(9)Επιστολή του ασφαλιστικού αντιπροσώπου της Εναγόμενης προς την Εναγομένη ημερομηνίας 27.4.2005 με θέμα «Προσφορά για κάλυψη ομαδικού σχεδίου Remedica Holdings Ltd» όπου επισυνάπτεται προσφορά της Εναγόμενης για κάλυψη ομαδικού σχεδίου ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης προς τους υπαλλήλους της Remedica Holdings Ltd (Τεκμήριο 9).

(10)Πρόταση ασφάλισης των Εναγόντων προς την Εναγομένη ημερομηνίας 9.6.2005 (Τεκμήριο 10).

(11)Επιστολή του κ. Σταύρου Σταύρου προς την Εναγόμενη ημερομηνίας 10.3.2006 (Τεκμήριο 11).

(12)Επιστολή της Εναγομένης προς τον Ενάγοντα και την Remedica Holdings Ltd ημερομηνίας 3.3.2006 (Τεκμήριο 12).

(13)Επιστολή της Εναγομένης προς τον Ενάγοντα ημερομηνίας 27.4.2006 (Τεκμήριο 13).

(14)Τιμολόγιο του Lemesos Medical Center υπ΄ αριθμό 90028983 προς την Ενάγουσα ημερομηνίας 14.03.2006 για το ποσό των £ 1.484,78 αναφορικά με ιατρικά έξοδα για τη χειρουργική επέμβαση ημερομηνίας 11.2.2006 (Τεκμήριο 14)

(15)Απόδειξη του Lemesos Medical Center προς Μαρία Μιλτιάδους ημερομηνίας 14.03.2006 (Τεκμήριο 15). Επιπρόσθετα, τα ακόλουθα γεγονότα δηλώθηκαν από τους συνηγόρους ως κοινώς παραδεκτά:

1. Για κάθε ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο, η Ενάγουσα ήταν από τη Λεμεσό και ήταν ασφαλισμένη και μέρος του ομαδικού ασφαλιστηρίου συμβολαίου (Τεκμήριο 7) μεταξύ της Εναγομένης και των υπαλλήλων και εξαρτωμένων αυτών της εταιρείας Remedica Holdings Ltd.
2. Για κάθε ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο, ο Ενάγοντας ήταν σύζυγος της Ενάγουσας και ήταν υπάλληλος της εταιρείας Remedica Holdings Ltd και ασφαλισμένος από το εν λόγω ασφαλιστήριο συμβόλαιο.
3. Η Ενάγουσα και ο Ενάγοντας έγιναν μέλη και έλαβαν κάλυψη από το πιο πάνω ασφαλιστήριο συμβόλαιο περί την 1.7.
5. Η Ενάγουσα 2 γεννήθηκε την 15.11.1963 και κατά τον ουσιώδη χρόνο της παρούσας αγωγής ήταν 42 ετών. Στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας για την υπόθεση των Εναγόντων πέραν από τους ίδιους κατέθεσε ο γυναικολόγος της Ενάγουσας Δρ. Μίνως Σολωμού, ενώ προς υποστήριξη της υπεράσπισης κατέθεσε η Υποτμηματάρχης του Τμήματος Απαιτήσεων της Εναγομένης κα Χριστίνα Ευσταθίου (ΜΥ1) και ο Δρ. Κυριάκος Κακουλλής (ΜΥ2). Ο Ενάγοντας κατέθεσε ως πρώτος μάρτυρας και ανέφερε ότι πριν από τη συμμετοχή του στο Ομαδικό Σχέδιο Ασφάλισης Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης της Εναγόμενης οι υπάλληλοι της Remedica Holdings Ltd ήταν ασφαλισμένοι στην Universal Life. Η Εναγόμενη προσέγγισε την εταιρεία Remedica για τη σύναψη του ασφαλιστηρίου στα πλαίσια του οποίου συμπεριέλαβε και τη σύζυγό (Ενάγουσα) του ως εξαρτώμενη ενώ κάτι τέτοιο δεν ίσχυε όταν αυτός ήταν ασφαλισμένος στην Universal Life. Mε αναφορά στην Πρόταση Ασφάλισης (Τεκμήριο 10), ισχυρίστηκε ότι τα κενά δεν είχαν συμπληρωθεί από τον ίδιο αλλά από τον αρμόδιο υπάλληλο της Remedica Holdings Ltd διότι το σχέδιο ήταν ομαδικό και ότι τόσο όσον αφορά τον ίδιο όσο και την Ενάγουσα πριν από τη σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου δεν τους ζητήθηκε να υποβληθούν σε οποιεσδήποτε εξετάσεις ή να δώσουν κάποια διευκρίνιση σε σχέση με την κατάσταση της υγείας τους. Αναφορικά με το πρόβλημα υγείας της Ενάγουσας σε σχέση με το οποίο υποβλήθηκε σε υστερεκτομή, ο Ενάγοντας κατέθεσε ότι αυτό προέκυψε τον Οκτώβριο του 2005, οπότε και επισκέφθηκαν τον Δρ Μίνω Σολωμού αφού η Ενάγουσα παρουσίασε αιμορραγία στο μέσο της περιόδου. Ο Δρ Σολωμού δεν προέβηκε σε διάγνωση αλλά συνέστησε παρακολούθηση. Τον Δεκέμβριο του 2005 παρουσιάστηκε ξανά το ίδιο πρόβλημα και μετά από εξέταση από τον Δρ. Σολωμού διαπιστώθηκε ρήξη της μήτρας. Ακολούθησε παρακολούθηση του προβλήματος μέχρι τον Ιανουάριο του 2006 οπότε ο Δρ Σολωμού υπέβαλε την Ενάγουσα σε υπερηχογράφημα και διαπίστωσε την ύπαρξη ινομυώματος στην μήτρα της και της συνέστησε όπως υποβληθεί σε εγχείρηση. Η εγχείρηση έγινε τον Φεβρουάριο του 2006 και ακολούθως ο Ενάγοντας υπέβαλε στην Εναγομένη απαίτηση για πληρωμή των ιατρικών εξόδων που προέκυψαν και τα οποία κατέβαλε ο ίδιος (η σχετική απόδειξη κατατέθηκε ως Τεκμήριο 15), όμως η Εναγόμενη αρνείται να πληρώσει το σχετικό ποσό επικαλούμενη ότι το πρόβλημα προϋπήρχε, κάτι, ωστόσο που κατά τον ίδιο δεν ισχύει. Η Ενάγουσα καταθέτοντας ανέφερε αρχικά ότι η ίδια δεν υπέβαλε αίτηση για συμμετοχή στο ομαδικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο αλλά δηλώθηκε ως εξαρτώμενη από το σύζυγό της ο οποίος τότε εργαζόταν στη Remedica Holdings Ltd. Πριν τη σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου δεν της ζητήθηκε οποιοδήποτε στοιχείο ή κάποια εξέταση από την Εναγόμενη, ενώ επίσης δεν της ζητήθηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις που την αφορούσαν στην πρόταση ασφάλισης (Τεκμήριο 10). Γυναικολόγος της ήταν ανέκαθεν ο Δρ. Μίνως Σολωμού τον οποίο επισκεπτόταν κάθε χρόνο ώστε να κάνει τις σχετικές εξετάσεις όπως Τεστ Παπανικολάου (στο εξής "Pap Test") και υπερηχογράφημα. Μέχρι τον Ιούνιο του 2005 δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε γυναικολογικό πρόβλημα, ενώ τον Οκτώβριο του 2005 επισκέφθηκε τον Δρ. Σολωμού με αιμορραγία στο μέσο της περιόδου. Ο Δρ. Σολωμού διενήργησε Pap Test και υπερηχογράφημα (τα αποτελέσματα κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 16) και της υπέδειξε ότι υπήρχε ένα αιμάτωμα στη μήτρα το οποίο έπρεπε να παρακολουθείται. Δεν της αναφέρθηκε οτιδήποτε περί ύπαρξης ινομυώματος μέχρι την 12.1.2006 που επισκέφθηκε ξανά τον Δρ Σολωμού και της δόθηκε σχετική ιατρική γνωμάτευση (Τεκμήριο 19). Τότε ο Δρ. Σολωμού, τον οποίο είχε επίσης επισκεφθεί στο μεταξύ τον Δεκέμβριο του 2005 οπότε και διαπιστώθηκε πτώση του τραχήλου της μήτρας, της συνέστησε να υποβληθεί σε υστερεκτομή για αφαίρεση της μήτρας λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης του ινομυώματος. Η εγχείρηση έγινε στις 7.2.2006 αφού αποστάληκαν στην Εναγόμενη οι σχετικές βεβαιώσεις (Τεκμήριο 20) και είχε λεχθεί στο σύζυγό της από τον ασφαλιστή κ. Σταύρο Σταύρου ότι η Ενάγουσα μπορεί να υποβληθεί σε εγχείρηση από γιατρό της επιλογής της. Ως ΜΕ1 κατέθεσε ο Δρ Μίνως Σολωμού ο οποίος είναι Γυναικολόγος-Μαιευτήρας και ασκεί το επάγγελμά του στην Κύπρο από το 1981 και στην Αγγλία από το
6. Σπούδασε ιατρική στο Bristol και έκανε την ειδικότητα του στο Λονδίνο και στην Οξφόρδη, ενώ είναι Μέλος του Βασιλικού Κολλεγίου. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Δρ Σολωμού κατέθεσε ότι τον Ιανουάριο του 2006 διαπίστωσε την ύπαρξη ενός ινομυώματος στη μήτρα της Ενάγουσας και λόγω της ραγδαίας εξέλιξής του έκρινε αναγκαίο να την υποβάλει σε υστερεκτομή. Ήταν η θέση του, με παραπομπή στα Pap Tests και στα υπερηχογραφήματα των ετών 2002, 2003 και 2005 (Τεκμήρια 16-18), ότι η Ενάγουσα δεν παρουσίασε οποιοδήποτε γυναικολογικό πρόβλημα προηγουμένως και ότι στο υπερηχογράφημα του Οκτωβρίου του 2005 δεν διαπιστώνεται ινομύωμα αλλά μόνο συσσώρευση αίματος. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης ο Δρ. Σολωμού πρόσθεσε ότι ένα ινομύωμα μπορεί να υπάρχει στη μήτρα για αρκετό χρονικό διάστημα και να μην προκαλεί οποιαδήποτε συμπτώματα, όμως ακόμη και σε μια τέτοια περίπτωση αποτυπώνεται στο υπερηχογράφημα. Ερωτηθείς, επίσης, σε σχέση με την μερική υαλλοειδοποίηση των ινομυωμάτων που εντοπίστηκαν στη μήτρα κατά την επέμβαση, όπως αυτή προκύπτει από την ιστοπαθολογική εξέταση (Τεκμήριο 22), ήταν η θέση του Δρος Σολωμού ότι το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται σχεδόν σε όλα τα ινομυώματα και δεικνύει μόνο εάν το ινομύωμα σχετίζεται με καρκίνο και όχι εάν είναι πρόσφατο ή υπάρχει στη μήτρα για αρκετό καιρό, ως ήταν η σχετική υποβολή του κ. Πουμπουρίδη. Η Υποτμηματάρχης του Τμήματος Απαιτήσεων της Εναγομένης κα. Χριστίνα Ευσταθίου, η οποία γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης λόγω της προσωπικής της εμπλοκής σε αυτήν κατέθεσε ως ΜΥ1 και στα πλαίσια της μαρτυρίας της ανέφερε όλα τα γεγονότα που αφορούν στην σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, στην υποβολή πρότασης ασφάλισης από τον Ενάγοντα, στην υποβολή της απαίτησης από την Ενάγουσα, όπως επίσης στους λόγους απόρριψης της απαίτησης σύμφωνα με την εξαίρεση στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Ήταν επίσης η θέση της ότι τα ιατρικά πιστοποιητικά της Ενάγουσας (Τεκμήρια 19 και 20) που ετοιμάστηκαν από τον Δρ. Μ. Σολωμού, κοινοποιήθηκαν στην Εναγόμενη για πρώτη φορά με την επιστολή του κ. Σταύρου Σταύρου ημερομηνίας 10.3.2006 (Τεκμήριο 11), ενώ τα αποτελέσματα των Pap Tests και τα υπερηχογραφήματα της Ενάγουσας για τα έτη 2002 και 2003 παραλήφθηκαν από την Εναγόμενη μόλις στις 24.3.2010 με επιστολή της δικηγόρου των Εναγόντων προς τον δικηγόρο της Εναγομένης ίδιας ημερομηνίας (Τεκμήριο 24), αφού ο Δρ. Σολωμού επικαλούμενος το ιατρικό απόρρητο αρνείτο να τα αποστείλει στην Εναγομένη. Κατά την αντεξέταση της η ΜΥ1 διευκρίνισε ότι η τελική απαίτηση των Εναγόντων είναι για το ποσό που αξιώνεται με την αγωγή και δέχθηκε αφενός ότι δεν είχε οποιαδήποτε ανάμειξη στη διαδικασία σύναψης του ασφαλιστικού συμβολαίου και αφετέρου ότι μετά την υποβολή της πρότασης ασφάλισης δεν ζητήθηκε από την Ενάγουσα να υποβληθεί σε οποιεσδήποτε ιατρικές εξετάσεις. Σε σχέση με την απόρριψη της απαίτησης των Εναγόντων, η μάρτυρας υποστήριξε ότι αυτή βασίστηκε στην ιατρική γνωμάτευση του Δρος Κ. Κακουλλή (ΜΥ2), η οποία στηρίχθηκε μόνο στα αποτελέσματα της ιστοπαθολογικής εξέτασης που αποστάληκαν από το Ιατρικό Κέντρο Λεμεσού (Τεκμήριο 22). Επιπρόσθετα, η ΜΥ1 δέχθηκε ότι ο Δρ. Κακουλλής κατέληξε στο συμπέρασμά του ως το Τεκμήριο 23 χωρίς να εξετάσει την Ενάγουσα και χωρίς να λάβει υπόψη του τα Pap Tests και τα υπερηχογραφήματα των προηγούμενων ετών ή τις ιατρικές εκθέσεις του Δρος Σολωμού (Τεκμήρια 19-21). Ειδικότερα σε σχέση με τα υπερηχογραφήματα, η κα Ευσταθίου κατέθεσε ότι ενδεχομένως να μπορούσαν να ανατρέψουν το συμπέρασμα του Δρος Κακουλλή, νοουμένου ότι ήταν τα πρωτότυπα και αποτύπωναν τις ορθές μετρήσεις και ενδείξεις. Προς υποστήριξη της εκδοχής της Εναγομένης κατέθεσε και ο Μαιευτήρας-Γυναικολόγος Δρ. Κυριάκος Κακουλλής ο οποίος αποφοίτησε από την Πανεπιστημιακή Έδρα του Νοσοκομείου Αλεξάνδρας και από το 2000 ασκεί ιδιωτική γυναικολογία στο Ιατρικό Κέντρο Μητέρα και Παιδί στη Λευκωσία. Με αναφορά στην Ιατρική του Έκθεση (Τεκμήριο 26) και τη Μελέτη που παρουσίασε (Τεκμήριο 25), ο Δρ. Κακουλλής εξήγησε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής του τους λόγους για τους οποίους εισηγήθηκε στην Εναγόμενη την απόρριψη της απαίτησης της Ενάγουσας. Ήταν η θέση του Δρος Κακουλλή ότι λόγω της υαλλοειδοποίησης που είχαν υποστεί τα ινομυώματα και του μεγέθους τους, τα ινομυώματα που διαπιστώθηκαν στη μήτρα της Ενάγουσας μετά την ιστοπαθολογική εξέταση υπήρχαν πολύ πριν από την υποβολή της αίτησης για συμμετοχή στο Ομαδικό Σχέδιο Ασφάλισης της Εναγόμενης. Ειδικότερα, ο Δρ. Κακουλλής υποστήριξε ότι σύμφωνα με τη Μελέτη (Τεκμήριο 25), ο μέσος όρος ανάπτυξης των ινομυωμάτων, ήτοι της αύξησης του μεγέθους τους, εάν και εφόσον υπάρχουν σε μια γυναίκα, είναι περίπου 9-10% του μεγέθους τους ανά εξάμηνο, κάτι που καθιστά τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας μη ανταποκρινόμενους στην πραγματικότητα. Η δε υαλλοειδοποίηση των ινομυωμάτων η οποία εντοπίζεται από την ιστοπαθολογική εξέταση (Τεκμήριο 22), δεικνύει, σύμφωνα με τον Δρ Κακουλλή, ότι τα ινομυώματα είχαν εκφυλιστεί, επομένως υπήρχαν για αρκετό καιρό. Πληρέστερη ανάλυση της μαρτυρίας των ιατρών-γυναικολόγων (ΜΕ3 και ΜΥ2) θα γίνει στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας τους αμέσως πιο κάτω. Κατά την ακροαματική διαδικασία, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει με προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Έχοντας υπόψη την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, όπως επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους θα προχωρήσω αμέσως να κρίνω την αξιοπιστία τους. Η μαρτυρία του Ενάγοντα και της Ενάγουσας θα αξιολογηθεί ταυτόχρονα καθότι το περιεχόμενο της ήταν ταυτόσημο. Και οι δύο άφησαν θετική εντύπωση στο Δικαστήριο και ήταν σε γενικές γραμμές ειλικρινείς κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας τους, ενώ παρέμειναν σταθεροί κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης τους. Η μαρτυρία τους σε σχέση με το ότι η Ενάγουσα πριν από τον Οκτώβριο του 2005 δεν είχε οποιαδήποτε συμπτώματα αιμορραγίας ή οτιδήποτε άλλο που να συνδεόταν με την ύπαρξη ινομυώματος στη μήτρα της είναι αποδεκτή, με δεδομένη τη θέση τόσο του Δρ. Σολωμού όσο και του Δρ. Κακουλλή ότι ένα ινομύωμα μπορεί να υπάρχει στη μήτρα μίας γυναίκας για αρκετό καιρό και να μην προκαλεί στην ασθενή οποιοδήποτε σύμπτωμα, όπως επίσης το ότι δεν υπάρχει μαρτυρία περί του αντιθέτου. Παρομοίως, το Δικαστήριο αποδέχεται τη θέση των Εναγόντων ως προς τα συμπτώματα που αντιμετώπιζε η Ενάγουσα τον Οκτώβριο και Δεκέμβριο του 2005, αφού από την ενώπιόν μου μαρτυρία δεν υπήρξε αμφισβήτηση περί τούτων, όχι όμως για τους λόγους που προκάλεσαν αυτά τα συμπτώματα, κάτι για το οποίο είναι αναγκαία ιατρική μαρτυρία. Αποδεκτή είναι επίσης η θέση που προέβαλαν οι Ενάγοντες σε σχέση με την μη προσκόμιση αποτελεσμάτων Pap Tests και υπερηχογραφήματα της Ενάγουσας για το έτος 2004, ήτοι ότι κατά τον χρόνο εκείνο η Ενάγουσα φρόντιζε τον καρκινοπαθή πατέρα της και δεν υποβλήθηκε στις εξετάσεις αυτές, αφού η εξήγηση που δόθηκε και είχε προβληθεί από την δικηγόρο των Εναγόντων στην επιστολή της προς τους δικηγόρους της Εναγομένης ημερομηνίας 24.3.2010 (Τεκμήριο 24) ικανοποιεί το Δικαστήριο. Επίσης αποδεκτή είναι η θέση των Εναγόντων σε σχέση με το ότι το Ομαδικό Σχέδιο Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης με την Εναγόμενη και η κάλυψη της Ενάγουσας από αυτό ως εξαρτώμενη του Ενάγοντα δεν προκλήθηκε από τους Ενάγοντες αλλά η εν λόγω ασφάλιση έγινε στα πλαίσια συνολικής αναδιάρθρωσης του σχεδίου ασφάλισης των υπαλλήλων της εταιρείας Remedica Holdings Ltd. Από τη μαρτυρία των Εναγόντων δεν θα μπορούσα ωστόσο να αποδεχθώ τους ισχυρισμούς τους αναφορικά με την συμπλήρωση της πρότασης ασφάλισης (Τεκμήριο 10) από κάποιο υπάλληλο του λογιστηρίου της Remedica Holdings Ltd και όχι από τον ίδιο τον Ενάγοντα καθότι η θέση αυτή δεν παρουσιάζεται λογική ούτε πειστική παρά το επιχείρημα του Ενάγοντα ότι σε 15 λεπτά ο εν λόγω υπάλληλος έπρεπε να δει τους 500 υπαλλήλους της Remedica και για το λόγο αυτό συμπλήρωσε ο ίδιος τα σχετικά κενά στην πρόταση ασφάλισης. Ειδικότερα, το Δικαστήριο αδυνατεί να κατανοήσει πως θα μπορούσε ένας υπάλληλος της εταιρείας να γνωρίζει την ημερομηνία γέννησης, το ύψος και το βάρος των Εναγόντων, όπως επίσης να είναι σε θέση να απαντήσει στις σχετικές ερωτήσεις που υπάρχουν επί της πρότασης ασφάλισης αναφορικά με την κατάσταση υγείας του προτεινόμενου προς ασφάλιση και των εξαρτωμένων του. Σε κάθε περίπτωση, όμως, το γεγονός αυτό δεν καθίσταται ουσιώδες για τους σκοπούς εξέτασης της παρούσας υπόθεσης αφού αφενός από πλευράς υπεράσπισης δεν εγείρεται ζήτημα απόκρυψης ουσιωδών γεγονότων από τους Ενάγοντες και αφετέρου ο ίδιος ο Ενάγοντας δέχθηκε ότι κατά τον χρόνο υπογραφής της πρότασης ασφάλισης ήταν εις γνώση του ο όρος/εξαίρεση ευθύνης της Εναγόμενης σε σχέση με ιατρικά έξοδα που αφορούσαν προϋπάρχουσα κατάσταση της σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, που αποτελεί και το επίδικο θέμα στην παρούσα αγωγή. Σε γενικότερα πλαίσιο, οι Ενάγοντες έπεισαν το Δικαστήριο ως προς το ότι κατά τον χρόνο υποβολής της πρότασης ασφάλισης δεν γνώριζαν για την ύπαρξη του συγκεκριμένου ιατρικού προβλήματος. Αξιολογώντας την κα Χριστίνα Ευσταθίου (ΜΥ1) η μαρτυρία της αφορούσε στο μεγαλύτερο μέρος της τα γεγονότα που σχετίζονται με τη σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, τη διαδικασία πριν από την συνομολόγηση της συμφωνίας, όπως επίσης τις ενέργειες που έγιναν στα πλαίσια υποβολής της απαίτησης των Εναγόντων για πληρωμή των ιατρικών εξόδων της Ενάγουσας. Η μαρτυρία αυτή, η οποία όπως αναφέρεται και στην εισαγωγή πιο πάνω αφορά τα γεγονότα τα οποία δεν αμφισβητούνται από την πλευρά των Εναγόντων είναι αποδεκτή. Επίσης αποδεκτή είναι η μαρτυρία της ΜΥ1 αναφορικά με το ότι η Ενάγουσα δεν υποβλήθηκε σε οποιεσδήποτε ιατρικές εξετάσεις ούτε της είχαν ζητηθεί οποιαδήποτε αποτελέσματα ή πιστοποιητικά αναφορικά με την κατάσταση της υγείας της πριν από τη σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Ήταν η θέση της ΜΥ1 ότι το συμπέρασμα του ΜΥ2 σε σχέση με την ύπαρξη ινομυώματος στην μήτρα της Ενάγουσας πριν από την σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου βασίστηκε αποκλειστικά στα αποτελέσματα της ιστοπαθολογικής εξέτασης η οποία διενεργήθηκε μετά την επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε η Ενάγουσα, δέχθηκε όμως τα αποτελέσματα των υπερηχογραφημάτων θα μπορούσαν, νοουμένου ότι ήταν καθαρά και αποτύπωναν τις ορθές μετρήσεις και ενδείξεις, να διαφοροποιούσαν την κατάληξη του ΜΥ
7. Η προσωπική γνώμη της μάρτυρος σε σχέση με την απόρριψη της απαίτησης των Εναγόντων όπως επίσης η θέση της αναφορικά με το κατά πόσον η εκτίμηση του ΜΥ2 ως ιατρικού συμβούλου της Εναγομένης είναι τεκμηριωμένη ή όχι δεν δύναται να αξιολογηθεί από το Δικαστήριο ούτε να της προσδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα καθότι για το θέμα αυτό έχει δοθεί ιατρική μαρτυρία και η κα. Ευσταθίου στερείται των γνώσεων για να εκφέρει μια τέτοια άποψη. Επιπρόσθετα, το γεγονός ότι στα πλαίσια της εξέτασης της απαίτησης της Ενάγουσας από τον ΜΥ2 δεν αξιολογήθηκαν τα Pap Tests και τα υπερηχογραφήματα για τους λόγους που ανέφερε η μάρτυρας (κακή εικόνα και μη ηλεκτρονική αποτύπωση του ονόματος της ασθενούς) όπως επίσης η σημασία που θα αποδοθεί στο γεγονός ότι το συμπέρασμα του ΜΥ2 βασίστηκε αποκλειστικά στην ιστολογική εξέταση θα εξεταστεί στη συνέχεια στα πλαίσια της αξιολόγησης της ιατρικής μαρτυρίας και όχι της μαρτυρίας της ΜΥ
8. Ερχόμενη, τέλος, στη θέση της ΜΥ1 η οποία προβλήθηκε κατά την κυρίως εξέταση (βλέπε παράγραφο 19 της Γραπτής της Δήλωσης/Έγγραφο Α) αναφορικά με τηλεφωνική επικοινωνία του γιατρού της Ενάγουσας Δρ. Μ. Σολωμού με λειτουργό της Εναγομένης, κατά την οποία ο Δρ. Σολωμού διαφώνησε με τη θέση του ιατρικού συμβούλου της Εναγομένης ότι τα ινομυώματα προϋπήρχαν της 1.7.2005, αυτή συνιστά εξ ακοής μαρτυρία. Αδιαμφισβήτητα η εξ ακοής μαρτυρία μετά την τροποποίηση του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, με το Ν. 32(Ι)/2004αποτελεί πλέον αποδεκτή μαρτυρία. Σύμφωνα, όμως, με το άρθρο 27 του Νόμου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί στην εξ ακοής μαρτυρία λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν την υπόθεση και από τις οποίες μπορεί να εξαχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της μαρτυρίας. Τέτοιες ενδεικτικές περιστάσεις εκτίθενται στο Νόμο, μία δε εκ των οποίων είναι το κατά πόσον το πρόσωπο που έκανε την αρχική δήλωση δεν μπορούσε να προσέλθει στο Δικαστήριο και να καταθέσει ως μάρτυρας. Οι περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης είναι τέτοιες που, κατά την άποψή μου, δεν μου επιτρέπουν να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στην εν λόγω προσκομισθείσα μαρτυρία και αυτό γιατί στο στάδιο της αντεξέτασης η μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να κατονομάσει τον λειτουργό της Εναγομένης ο οποίος συνομίλησε με τον Δρ. Σολωμού ούτε και τι ακριβώς λέχθηκε κατά την εν λόγω τηλεφωνική επικοινωνία, ενώ ερωτηθείσα σε σχέση με το άτομο που της έδωσε την πληροφορία για την εν λόγω τηλεφωνική επικοινωνία, απάντησε ότι «αν έγινε τηλεφωνική επικοινωνία συνήθως αυτά που λέγονται με τους γιατρούς δίδονται και γραπτώς για να μπορούν να αξιολογηθούν», χωρίς να δώσει οποιαδήποτε περαιτέρω επεξήγηση ή λεπτομέρεια. Η μαρτυρία του Δρος Μ. Σολωμού και Δρος Κ. Κακουλλή αναμφίβολα αποτελεί ιατρική μαρτυρία η οποία σύμφωνα με τις αρχές της νομολογίας πρέπει να αξιολογείται στη βάση των αρχών που διέπουν την προσέγγιση της μαρτυρίας ειδικών. Είναι στο στάδιο αυτό, θεωρώ, που πρέπει να διευκρινιστεί το ζήτημα που αφορά στην εμπειρογνωμοσύνη του ΜΥ2 αφού στη γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου των Εναγόντων προβάλλεται η θέση ότι κατά το χρόνο που αυτός ετοίμασε την Ιατρική Έκθεση ημερομηνίας 4.12.2006 (Τεκμήριο 26) είχε μόνο έξι χρόνια άσκησης του επαγγέλματος του γυναικολόγου σε αντίθεση με το ΜΕ1 που ασκεί το επάγγελμα του από το
9. Κρίνω ότι η περίοδος της άσκησης του επαγγέλματος του γυναικολόγου δεν μπορεί να επηρεάσει τη βαρύτητα που μπορεί να προσδοθεί στη μαρτυρία των δύο ιατρών. Όπως έχει νομολογηθεί, το Δικαστήριο έχει τη διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει εάν ένας μάρτυρας μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας ή όχι αφού λάβει υπόψη τις γνώσεις του μάρτυρα και την εμπειρία που έχει σε σχέση με το θέμα για το οποίο δίδεται μαρτυρία. Προτού το Δικαστήριο καταλήξει σε συμπεράσματα ότι ένας μάρτυρας μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας πρέπει να ικανοποιηθεί ότι ο μάρτυρας έχει όλα τα σχετικά προσόντα που χρειάζεται για να δώσει στο Δικαστήριο την ευχέρεια να βασισθεί με ασφάλεια στη μαρτυρία του (βλέπε Ευαγγέλου ν. Αμπίζας

(1982)1 CLR 41). Στην προκειμένη περίπτωση, το Δικαστήριο ουδεμία αμφιβολία έχει ως προς τούτο με δεδομένα τα προσόντα και τις γνώσεις του ΜΥ2 επί των οποίων και δεν αντεξετάστηκε. Όπως έχει επίσης νομολογηθεί ο πραγματογνώμονας, κατ' εξαίρεση προς το γενικό κανόνα που δεν επιτρέπει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητάς του (βλ. Vassilico Cement Works v. Stavrou

(1978)1 CLR 389, Constantinides (Akinita) Ltd v. Mavrogenis

(1983)1 CLR 663). Σε τέτοια περίπτωση, όπως έχει εξηγηθεί επανειλημμένα, ο πραγματογνώμονας, ο οποίος θεωρείται ανεξάρτητος μάρτυρας, εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει ο δικαστής να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. (Βλ. Davie v. Edimborough Magistrates

(1953)S.C. 34, Andreas Anastassiades v. Republic

(1977)2 CLR 97, Pouris and Another v. Republic

(1983)2 CLR 170, Philippou v. Odysseos

(1989)1 CLR 1 και Κώστας Νεάρχου ν. Σάββα Στεφανίδη κ.ά.

(2003)1 ΑΑΔ 351). Κατά τα άλλα, οι κανόνες που διέπουν τη μαρτυρία όλων των μαρτύρων, διέπουν και τη μαρτυρία των πραγματογνωμόνων. (Βλέπε Νίκος Νικολάου ν. Κλεάνθη Σταύρου

(1992)1 ΑΑΔ 746). Οι αρχές με βάση τις οποίες αξιολογείται η μαρτυρία ειδικών προδιαγράφονται με μεγάλη σαφήνεια στην υπόθεση Σπύρου ν. Χ΄΄Χαραλάμπους

(1989)1 ΑΑΔ 298, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο να δίδεται συγκρουόμενη ιατρική γνώμη ή μαρτυρία στο Δικαστήριο σε υποθέσεις της φύσης αυτής. Με την πρόοδο της επιστήμης τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να δώσουν στο Δικαστή τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει ορθά στα ευρήματα των γεγονότων από την ενώπιόν του μαρτυρία. Κατά κανόνα, η ιατρική μαρτυρία, όπως και άλλη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα (R v. Lanfear

(1968)1 All E R 683, Andreas Anastassiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic

(1977)2 CLR 361) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Παρόλο ότι η συμπεριφορά των ιατρών μαρτύρων δεν είναι τόσο μεγάλης σπουδαιότητας, όσο είναι η συμπεριφορά των κοινών μαρτύρων, είναι, όμως, ουσιώδης για τον σκοπό της αξιολόγησης της μαρτυρίας τους (Joyce v. Yeomans

(1981)2 All E R 21))». Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας των δύο ιατρών που κατέθεσαν στο Δικαστήριο προς υποστήριξη των δύο πλευρών, θεωρώ ορθό να επισημάνω ότι σε σχέση με τα ακόλουθα θέματα υπάρχει σύγκλιση απόψεων:

1. Η εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε η Ενάγουσα ήταν η ενδεδειγμένη θεραπεία για την αντιμετώπιση του προβλήματος ύπαρξης ινομυώματος.
2. Τα Pap - Tests δεν μπορούν να απεικονίσουν την ύπαρξη ινομυωμάτων στη μήτρα.
3. Το υπερηχογράφημα της μήτρας είναι ο πιο σίγουρος τρόπος για να εντοπισθεί οποιαδήποτε ανωμαλία στη μήτρα και να διαπιστωθεί η ύπαρξη ινομυώματος.
4. Εάν υπάρχει ινομύωμα στη μήτρα και η ασθενής δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε συμπτώματα, τότε ενδείκνυται απλή παρακολούθηση της κατάστασης.
5. Τα οιστρογόνα και το βάρος της ασθενούς επηρεάζουν την ανάπτυξη ινομυωμάτων στη μήτρα, ενώ παράλληλα η ανάπτυξη των ινομυωμάτων μειώνεται με την ηλικία. Οι ιατροί που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου διαφωνούν ουσιαστικά στο κατά πόσον τα ινομυώματα που εντοπίστηκαν στη μήτρα της Ενάγουσας και αποτυπώνονται στην ιστοπαθολογική εξέταση (Τεκμήριο 22) προϋπήρχαν της σύναψης του ασφαλιστήριου συμβολαίου. Επί του ζητήματος αυτού, ο Δρ. Σολωμού ήταν κατηγορηματικός ότι η ύπαρξη ενός ινομυώματος εντοπίστηκε κατά την επίσκεψη της Ενάγουσας στις 12.1.2006 και ότι η Ενάγουσα δεν είχε οποιοδήποτε γυναικολογικό πρόβλημα προηγουμένως. Ειδικότερα, ήταν η θέση του ότι κατά την επίσκεψη της Ενάγουσας στις 10.10.2005, οπότε η ίδια υποβλήθηκε σε Pap Test και υπερηχογράφημα, δεν υπήρχε ινομύωμα στη μήτρα της αλλά διαπιστώθηκε μόνο συσσωρευμένο αίμα. Υποστήριξε, επίσης, ότι το ινομύωμα δημιουργήθηκε στη μήτρα της Ενάγουσας μετά την επίσκεψή της τον Δεκέμβριο του 2005, οπότε και διαπιστώθηκε πτώση του τραχήλου της μήτρας, και ότι η ραγδαία αυτή εξέλιξή του είναι δυνατή, αφού, όπως ανέφερε, ένα ινομύωμα μεγαλώνει ραγδαία ανάλογα με τη θέση του στη μήτρα, την ηλικία της γυναίκας και την ορμονική της κατάσταση, όπως επίσης εάν υπάρχει ένδειξη καρκίνου. Επιπρόσθετα, ο Δρ. Σολωμού απορρίπτει τη θέση του Δρ. Κακουλλή σε σχέση με τον ταχύτατο ρυθμό ανάπτυξης ενός ινομυώματος και ισχυρίζεται ότι κατά το προηγούμενο έτος ο ίδιος είχε τρία περιστατικά ασθενών με ινομυώματα που εξελίχθηκαν από 0-10 εκ. μέσα σε 9 μήνες. Αντίθετη ήταν η άποψη του Δρος Κακουλλή ο οποίος εισηγήθηκε την απόρριψη της απαίτησης της Ενάγουσας λόγω του ότι με βάση τα αποτελέσματα της ιστοπαθολογικής εξέτασης (Τεκμήριο 22) καταδεικνύεται ότι το μέγεθος των ινομυωμάτων και η υαλλοειδοποίηση που είχαν υποστεί ήταν τέτοια ώστε να μην αφήνουν αμφιβολία ως προς την ύπαρξη τους στη μήτρα της Ενάγουσας εδώ και καιρό και ειδικότερα πολύ πιο πριν από τον Ιούλιο του
6. Σε σχέση με τη θέση του για το μέγεθος των ινομυωμάτων, ο ΜΥ2 κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο 25 σχετική μελέτη του National Academy of Sciences της Αμερικής η οποία αναρτήθηκε το 2008 στο Medical Law Journal όπου έχουν πρόσβαση μέσω διαδικτύου συνδρομητές ιατροί, σύμφωνα με την οποία ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης ενός ινομυώματος είναι 9-10% ανά εξάμηνο. Παράλληλα, υποστήριξε ότι το εν λόγω αποτέλεσμα της έρευνας επιβεβαιώνεται και από την προσωπική του πείρα αφού, όπως ανέφερε, το 20-30% των ασθενών που παρακολουθεί έχουν διαγνωσθεί με ινομύωμα στη μήτρα. Η άποψη του Δρ. Κ. Κακουλλή γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο ως πλήρως τεκμηριωμένη και εμπεριστατωμένη σε αντίθεση με αυτήν του Δρ. Μ. Σολωμού η οποία απορρίπτεται για τους λόγους που επεξηγούνται αμέσως πιο κάτω: Ρυθμός Ανάπτυξης των ινομυωμάτων Εν πρώτοις, επισημαίνεται ότι η θέση του Δρ. Κακουλλή επιβεβαιώνεται και από τη Μελέτη/Τεκμήριο 25 σε αντίθεση με την άποψη του Δρ. Σολωμού, ο οποίος απορρίπτοντας την πιο πάνω θέση σε σχέση με το ρυθμό αύξησης των ινομυωμάτων, αναφέρθηκε γενικά και αόριστα σε «3 περιστατικά πέρσι που πήγαν 0-10 εκ. σε 9 μήνες», χωρίς να παραθέσει στο Δικαστήριο οποιαδήποτε περαιτέρω στοιχεία και χωρίς να τεκμηριώσει τη θέση του περί ραγδαίας εξέλιξης ενός ινομυώματος στη βάση κάποιας μελέτης ή συγγράμματος ή με παρουσίαση αποδεικτικών στοιχείων των εν λόγω περιστατικών προς ενίσχυση της γνωμοδότησης του. Επί τούτου, σημειώνω ότι η μαρτυρία του Δρ. Κακουλλή ως προς την σπουδαιότητα της μελέτης, τη διάρκεια της έρευνας και τους λόγους για τους οποίους πρέπει να κριθεί ολοκληρωμένη, πλήρης και αντικειμενική ικανοποίησε το Δικαστήριο. Ειδικότερα, ο Δρ. Κακουλλής ανάφερε ότι υπάρχουν και άλλες έρευνες οι οποίες έχουν γίνει και είναι σχετικές, όπως για παράδειγμα στην Ελλάδα και την Ιαπωνία, αλλά η μελέτη που παρουσίασε κρίνεται ως πιο ιδιαίτερη και κατατοπιστική καθότι η καταγραφή έγινε με MRI και όχι με υπερηχογράφημα και είναι μεγάλης εμβέλειας. Ειδικά σε σχέση με το θέμα της εμβέλειας της έρευνας, το οποίο αμφισβητήθηκε από την κα Ιωάννου, όπως εξήγησε ο ΜΥ2, μια έρευνα για να είναι στατιστικά ορθή πρέπει να έχει τουλάχιστον 100 δείγματα, ενώ στη συγκεκριμένη περίπτωση μελετήθηκαν 262 δείγματα/ινομυώματα σε 72 άτομα με τη διάρκεια των μετρήσεων να φθάνει τα 2 χρόνια και της συνολικής έρευνας τα 3 χρόνια. Παράλληλα, η έρευνα αυτή εξετάζει γυναίκες με πέραν του ενός ινομυώματα (όπως ήταν τελικά η περίπτωση της Ενάγουσας) σε αντίθεση με την έρευνα που έγινε στην Ιαπωνία, για την οποία και γίνεται λόγος στο Τεκμήριο 25 και στην οποία έκανε αναφορά η κα Ιωάννου στη διάρκεια της αντεξέτασης του. Το γεγονός ότι η έρευνα δεν αναφέρει πόσες από τις 72 γυναίκες είχαν 1 ή 2 ινομυώματα και ότι το 1/3 των συμμετέχοντων είχε πάνω από 8 ινομυώματα δεν κρίνεται ουσιώδες αφού η μελέτη καθορίζει τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης των ινομυωμάτων. Επισημαίνεται ότι το γεγονός ότι η Μελέτη (Τεκμήριο 25) που παρουσίασε ο Δρ. Κακουλλής αναρτήθηκε στο διαδίκτυο στις 16.12.2008 ενώ η απαίτηση της Ενάγουσας υποβλήθηκε στην Εναγομένη τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2006 και απορρίφθηκε τότε, δεν αποδυναμώνει τη θέση του Δρ. Κακουλλή αφού όπως εξήγησε, υπάρχουν πολλές άλλες προγενέστερες μελέτες επί του θέματος, ενώ έκρινε ορθό να παρουσιάσει στο Δικαστήριο αυτή τη μελέτη καθότι είναι σχετικά πρόσφατη και προέρχεται από ένα από τα πιο αναγνωρισμένα κέντρα του κόσμου. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι η γνωμοδότησή του προς την Εναγομένη στις 22.2.2006 (Τεκμήριο 23) βασίστηκε και στην πείρα του αφού το 20-30% των γυναικών που παρακολουθεί έχουν ινομύωμα στη μήτρα και ο ρυθμός ανάπτυξης είναι αυτός που έχει αναφέρει. Το γεγονός ότι η Μελέτη κάνει αναφορά σε άλλες έρευνες οι οποίες δεν προσκομίσθηκαν στο Δικαστήριο και πάλι δεν επηρεάζει τη βαρύτητα που μπορεί να αποδοθεί στην ίδια τη μελέτη ενόψει των αποτελεσμάτων της Μελέτης και της σχετικότητας της με το επίδικο θέμα ως έχει επεξηγηθεί πιο πάνω. Όπως, λοιπόν, προκύπτει από τη μαρτυρία του Δρ. Κακουλλή και επιβεβαιώνεται και από το Τεκμήριο 25, ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης ενός ινομυώματος ανά εξάμηνο είναι 9%. Όπως δε εξήγησε ο Δρ. Κακουλλής, υπάρχει σε αυτό ένα περιθώριο -89% έως +138% (βλέπε πρώτη σελίδα του Τεκμηρίου 25), επομένως σε εξαιρετικές περιπτώσεις είναι δυνατόν ένα ινομύωμα το οποίο για παράδειγμα είναι 4 εκ. να γίνει 8 εκ. σε έξι μήνες, όμως είναι αδύνατο ένα ινομύωμα να γίνει 8 εκ. μέσα σε δύο μήνες (όπως η περίπτωση της Ενάγουσας) και εισηγήθηκε ότι εάν ίσχυε κάτι τέτοιο θα έπρεπε να γίνει case reported καθότι μέχρι σήμερα δεν έχει ξανασυμβεί παρόμοιο περιστατικό. Στο σημείο αυτό να σημειώσω ότι δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Δρ. Κακουλλής δέχθηκε ότι εκεί όπου υπάρχουν 1 ή 2 ινομυώματα στη μήτρα, ο ρυθμός ανάπτυξης τους είναι μεγαλύτερος. Όμως, η επισήμανση αυτή αφορά την περίπτωση όπου υπάρχει ινομύωμα και όχι την περίπτωση της Ενάγουσας, όπου σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της και του ΜΕ1, σε διάστημα ενός περίπου μήνα το ινομύωμα δημιουργήθηκε και κατέληξε να έχει διαστάσεις 8 εκ. χ 6 εκ.. Διενέργεια και Αποτελέσματα Pap Test τον Οκτώβριο του 2005 Με βάση την εμπεριστατωμένη μαρτυρία του Δρ. Κακουλλή ανατρέπεται και μια άλλη θέση που προέβαλε ο Δρ. Σολωμού στα πλαίσια της μαρτυρίας του και έχει να κάνει με τα αποτελέσματα του Pap Test στο οποίο υποβλήθηκε η Ενάγουσα κατά την επίσκεψή της στις 10.10.
7. Ειδικότερα, ενώ ο Δρ. Σολωμού ισχυρίστηκε ότι η Ενάγουσα τον επισκέφθηκε τότε με αιμορραγία που παρουσιάστηκε μεταξύ της περιόδου και ότι το υπερηχογράφημα κατέδειξε συσσωρευμένο αίμα στη μήτρα, εντούτοις όπως υπέδειξε στο Δικαστήριο ο Δρ. Κακουλλής, από το Τεκμήριο 16 προκύπτει ότι το Pap Test διενεργήθηκε σε ιδανικές συνθήκες λήψης, ήτοι χωρίς να υπάρχει αίμα, και στα αποτελέσματα γίνεται αναφορά σε Normal Smear αντί σε Haimorragical Smear, όπως θα έπρεπε εάν ήταν αυτή η περίπτωση, θέσεις επί των οποίων και δεν αντεξετάστηκε από τη συνήγορο των Εναγόντων. Επομένως, στη βάση αυτή κρίνεται ότι ο ισχυρισμός των Εναγόντων και του ΜΕ1 περί συσσωρευμένου αίματος στη μήτρα κατά την 10.10.2005 δεν ευσταθεί. Pap - Tests και υπερηχογραφήματα κατά τα έτη 2002, 2003 και 2005 και αποτυπώσεις επί αυτών Προς υποστήριξη της θέσης των Εναγόντων περί μη ύπαρξης ινομυωμάτων στη μήτρα της Ενάγουσας κατά τον χρόνο σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου προσκομίστηκαν τα αποτελέσματα των Pap Tests και τα υπερηχογραφήματα που διενεργήθηκαν κατά τα έτη 2002, 2003 και 2005 (Τεκμήρια 17, 18 και 16 αντίστοιχα). Εντούτοις, κρίνεται ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασίσει οποιοδήποτε εύρημα ή συμπέρασμα επί αυτών για τους ακόλουθους λόγους: -Σε σχέση με τα Pap Tests είναι κοινώς αποδεκτό ότι αυτά μπορούν να καταδείξουν την ύπαρξη ινομυώματος στη μήτρα, επομένως δεν είναι σχετικά με τα επίδικα θέματα. -Τα υπερηχογραφήματα τα οποία προσκομίστηκαν ως Τεκμήρια 16-18 είναι φωτοτυπίες και οι εικόνες που αποτυπώνονται δεν είναι ευκρινείς. Επί τούτου να σημειωθεί ότι ενώ το θέμα των φωτοτυπιών των υπερηχογραφημάτων (Τεκμ. 16-18) τέθηκε στα πλαίσια της μαρτυρίας τόσο της ΜΥ1 όσο και του ΜΥ2, εντούτοις η πλευρά των Εναγόντων ουδέποτε τα παρουσίασε σε αυτούς, έστω και για σκοπούς αντεξέτασής τους. -Σε σχέση με τα Τεκμήρια 16-18, ένα θέμα που εγείρεται από τον συνήγορο της Εναγομένης στην αγόρευσή του και τέθηκε και από τον ΜΥ2 είναι το γεγονός ότι το όνομα της Ενάγουσας δεν καταγράφεται ηλεκτρονικά στις φωτογραφίες του υπερηχογραφήματος αλλά ιδιοχείρως από τον Δρ. Σολωμού, με τρόπο ώστε κατά τον κ. Πουμπουρίδη να μην υπάρχει ένδειξη ότι αυτά ανήκουν στην Ενάγουσα. Επί του θέματος, στα πλαίσια της αγόρευσής της η κα. Ιωάννου εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να εξετάσει το θέμα αυτό λόγω του ότι ο κ. Πουμπουρίδης ουδέποτε αμφισβήτησε ότι τα Τεκμήρια 16-18 ανήκουν στην Ενάγουσα, θέση με την οποία συμφωνώ αφού κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης της Ενάγουσας, ο κ. Πουμπουρίδης δεν ήγειρε τέτοιο ζήτημα, με τρόπο ώστε να μην υπάρχει αμφισβήτηση ότι τα Τεκμήρια 16-18 ανήκουν σε αυτήν. -Το γεγονός, όμως, ότι τα Τεκμήρια 16-18 ανήκουν στην Ενάγουσα δεν τεκμηριώνει ότι αυτά δεικνύουν ότι δεν υπήρχε ινομύωμα κατά τους δεδομένους χρόνους, αφού όπως κατέθεσε με εμπεριστατωμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο ο Δρ. Κακουλλής, ακόμα και εάν τα υπερηχογραφήματα τα οποία προσκομίστηκαν δεν αποτυπώνουν την ύπαρξη ινομυωμάτων, αυτό δεν ισοδυναμεί με κατάληξη ότι αυτά δεν υπήρχαν στη μήτρα της Ενάγουσας κατά τον δεδομένο χρόνο. Ειδικότερα, όπως εξήγησε ο ΜΥ2, για να υπάρχει πλήρης αποτύπωση κατά την εκτέλεση ενός τέτοιου υπερηχογραφήματος πρέπει να γίνει συγκεκριμένος αριθμός τομών, ήτοι της δεξιάς και αριστερής ωοθήκης και επιμήκης και κάθετη τομή της μήτρας και είναι πιθανόν ένα ινομύωμα να υπάρχει στη μήτρα μιας ασθενούς αλλά να μην αποτυπώνεται σε κάποια από τις τομές αυτές. Σε σχέση δε με το Τεκμήριο 16, (υπερηχογράφημα στις 10.10.2005), ο Δρ. Κακουλλής ήταν κατηγορηματικός ότι οι εικόνες που αποτυπώνονται μπορούν να παρθούν έστω και εάν υπάρχει ινομύωμα στη μήτρα και υποστήριξε ότι ακόμα και ένα ινομύωμα μεγέθους 8 εκ. μπορεί από κάποια τομή της μήτρας να μην φαίνεται. Παρομοίως, με παραπομπή στο Τεκμήριο 19 (Υπερηχογράφημα ημερομηνίας 12.1.2006), αναφέρθηκε ότι φαίνεται το ινομύωμα αλλά δεν αποτυπώνεται μήτρα ή ωοθήκη. -Αναφορικά με τα Τεκμήρια 16-18 ο Δρ Σολωμού περιορίστηκε να αναφέρει τα ακόλουθα: ● Το Τεκμήριο 16 αποτυπώνει τη δεξιά ωοθήκη και τη μήτρα και είναι καθαρό, ήτοι δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη ινομυώματος. ● Το Τεκμήριο 17 αποτυπώνει τις δύο ωοθήκες και τη μήτρα και είναι επίσης καθαρό. ● Το Τεκμήριο 18 αποτυπώνει τη μήτρα και δεν επιβεβαιώνει την ύπαρξη ινομυώματος. Καμία άλλη επεξήγηση δόθηκε από τον Δρ. Σολωμού για το θέμα αυτό ούτε και δόθηκαν οποιεσδήποτε λεπτομέρειες ως προς τις τομές που έγιναν, όπως επίσης δεν έκανε λόγο για την ολοκληρωμένη διενέργεια υπερηχογραφήματος που αναπτύχθηκε από τον Δρ. Κακουλλή και λεπτομερώς καταγράφεται αμέσως πιο πάνω. Παράλληλα, δεν έδωσε οποιαδήποτε εξήγηση για την ύπαρξη δεύτερου ινομυώματος στη μήτρα της Ενάγουσας, το οποίο διαπιστώθηκε κατά την ιστοπαθολογική εξέταση και τον μη εντοπισμό του προηγουμένως και ειδικότερα κατά την εξέταση της Ενάγουσας στις 12.1.2006, με δεδομένη, μάλιστα, τη θέση του ότι το υπερηχογράφημα αποτυπώνει πάντοτε την ύπαρξη ινομυωμάτων στη μήτρα. Όταν δε ερωτήθηκε κατά την αντεξέταση εάν τα όσα ανέφερε σε σχέση με τις δυνατότητες του υπερηχογραφήματος ανατρέπονται ενόψει της ύπαρξης δεύτερου ινομυώματος που δεν είχε εντοπιστεί προηγουμένως, απάντησε με απορία: «Το μικρό μπορεί να δημιουργήθηκε απότομα, ποιος ξέρει;», θέση η οποία δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά στο Δικαστήριο. Τέλος, ενώ η Ενάγουσα επισκέφθηκε τον ΜΕ1 τον Δεκέμβριο του 2005, εντούτοις καμιά εξέταση ή αποτέλεσμα παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο σε σχέση με την εν λόγω επίσκεψη. -Αντίθετη ήταν η άποψη του Δρ. Κακουλλή ως προς τις αποτυπώσεις στα Τεκμήρια 16-18 σε σχέση με τα οποία κατέθεσε τα εξής: Σε σχέση με το Τεκμήριο 16, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι στην πρώτη εικόνα αποτυπώνεται η δεξιά ωοθήκη και στη δεύτερη εικόνα αναγράφεται το L, δηλαδή η αριστερή ωοθήκη, όμως δεν είναι ευκρινής η αποτύπωση. Φαίνεται ότι έγινε εξέταση για καταγραφή της ροής του αίματος (dobbler) αλλά δεν είναι καθαρό αν αφορά τη μήτρα ή την ωοθήκη. Σε σχέση δε με τη δεύτερη εικόνα, ο ΜΥ2 διαφώνησε ως προς την ύπαρξη συσσωρευμένου αίματος, και ήταν γενικότερα η θέση του ΜΥ2 ότι από τη στιγμή που δεν αποτυπώνεται η μήτρα, δεν μπορεί να αποτυπωθεί ινομύωμα. Σε σχέση με το Τεκμήριο 17, ο ΜΥ2 υποστήριξε ότι ο Δρ. Σολωμού που διενήργησε το υπερηχογράφημα δεν έκανε οποιεσδήποτε μετρήσεις, ενώ σε σχέση με την τρίτη εικόνα στο Τεκμήριο 17 ότι πιθανόν να αποτυπώνεται ινομύωμα σε αυτή. Αναφορικά με το Τεκμήριο 18, ο ΜΥ2 επανέλαβε ότι δεν διακρίνεται καλά τι απεικονίζει (γεγονός που επιβεβαιώνεται από το Δικαστήριο σε σχέση με το μη ευκρινές των εικόνων) και δεν έγιναν μετρήσεις. Με δεδομένη τη θέση του ΜΥ2 ότι οι αποτυπώσεις στα Τεκμήρια 16-18 αποτελούν εικόνες που θα μπορούσαν να παρθούν έστω και εάν υπήρχε ινομύωμα, όπως επίσης ότι δεν έγιναν μετρήσεις, το Δικαστήριο αποδέχεται τη θέση του ΜΥ2 ότι τα Τεκμήρια 16-18 δεν τεκμηριώνουν τη θέση των Εναγόντων περί μη ύπαρξης ινομυωμάτων κατά τα έτη 2002, 2003 και
8. Η δε θέση της κας Ιωάννου που υποβλήθηκε στον ΜΥ2 περί ανακρίβειας των πιο πάνω συμπερασμάτων του ενόψει της θέσης του ότι λόγω του μεγέθους της μήτρας (5 εκ.) ένα ινομύωμα λογικά αποτυπώνεται σε ένα υπερηχογράφημα, δεν με βρίσκει σύμφωνη αφού όπως εξήγησε ο ΜΥ2 στα Τεκμήρια 16-18 δεν φαίνεται να έγιναν μετρήσεις ώστε να μπορεί να γίνει ο σχετικός έλεγχος. Επομένως, για τους πιο πάνω λόγους δεν μπορεί να προσδοθεί βαρύτητα στα Τεκμήρια 16-18 και κατ' επέκταση το Δικαστήριο δεν μπορεί να καταλήξει σε εύρημα ότι το ινομύωμα υπήρχε πριν τη σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ενώ για τους ίδιους λόγους δεν μπορεί να κριθεί ότι η γνωμάτευση του Δρ. Κακουλλή είναι ανεπαρκής επί το ότι δεν έλαβε υπόψη του τα αποτελέσματα των εν λόγω υπερηχογραφημάτων. Υαλλοειδοποίηση των Ινομυωμάτων Ένα άλλο στοιχείο επί του οποίου στηρίζει την άποψή του ο Δρ. Κακουλλής είναι η υαλλοειδοποίηση που έχουν υποστεί τα ινομυώματα, συνθήκη η οποία κατά τον ίδιο επέρχεται στα ινομυώματα που μια ασθενής έχει για πολλά χρόνια. Το Δικαστήριο αποδέχεται τη θέση αυτή καθότι ο Δρ. Κακουλλής επεξήγησε στο Δικαστήριο ότι η υαλλοειδοποίηση σημαίνει ουσιαστικά εκφύλιση του ινομυώματος, επομένως για να εκφυλιστεί ένα ινομύωμα σημαίνει ότι υπήρχε στη μήτρα για αρκετό καιρό. Η άποψη του Δρ. Σολωμού επί του θέματος κρίνεται ως ασαφής και συγχυσμένη αφού ενώ αρχικά ισχυρίστηκε ότι η υαλλοειδοποίηση εμφανίζεται σε όλα τα ινομυώματα και δεν δείχνει την ηλικία τους αλλά μόνο εάν υπάρχει ένδειξη για καρκίνο, στην πορεία δέχθηκε ότι η υαλλοειδοποίηση ξεκινά να εμφανίζεται ταυτόχρονα με το ινομύωμα. Ήταν δε η θέση του ότι η ασβεστοποίηση γίνεται 20 χρόνια μετά και ότι όταν δεν υπάρχει ασβεστοποίηση σημαίνει ότι το ινομύωμα είναι φρέσκο. Προκύπτει, επομένως, από τα πιο πάνω, ότι η θέση του Δρ. Σολωμού περί μη συσχετισμού της ηλικίας του ινομυώματος και της συνθήκης υαλλοειδοποίησης αναιρέθηκε στην εξέλιξη της μαρτυρίας του και ως τέτοια κρίνεται ως μη αποδεκτή και απορριπτέα. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η γνώμη του ΜΥ2 γίνεται αποδεκτή στο σύνολό της ως πλήρως τεκμηριωμένη και δεν υπάρχουν ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία που να συνηγορούν στο να μην γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του Δρ. Κ. Κακουλλή, έστω και εάν δεν ήταν ο θεράπων ιατρός της Ενάγουσας. Η μαρτυρία του Δρ. Σολωμού γίνεται επίσης αποδεκτή στην έκταση και στα σημεία που αυτή συνάδει και δεν συγκρούεται με τη μαρτυρία του ΜΥ2 και τα πιο πάνω σημεία, και στη έκταση που αυτή δεν αντικρούστηκε από τη μαρτυρία του ΜΥ
9. Αγορεύσεις Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων επιχειρηματολόγησαν υπέρ της θέσης του διαδίκου που ο καθένας εκπροσωπεί. Οι εκατέρωθεν θέσεις τους είναι καταγεγραμμένες στα γραπτά περιγράμματα που κατέθεσαν στο Δικαστήριο και τα οποία υιοθέτησαν για σκοπούς αγορεύσεων και για το λόγο αυτό δεν θεωρώ σκόπιμο να τις παραθέσω. Αναφορά, ωστόσο, θα γίνεται όπου κρίνεται σκόπιμο. Βάρος Απόδειξης Ένα θέμα που εγείρεται στη γραπτή αγόρευση της κας Ιωάννου και χρήζει εξέτασης στο σημείο αυτό αφορά το μέρος στο οποίο βρίσκεται το βάρος απόδειξης της ζημιάς και κατά πόσον αυτή εμπίπτει στην εξαίρεση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Αναφορικά με το πρώτο ζήτημα, σύμφωνα με το σύγγραμμα MacGilivray & Parkington on Insurance Law (6η έκδοση) στην παράγραφο 1756, το βάρος απόδειξης ότι η ζημιά προκλήθηκε από αιτία η οποία έχει ασφαλιστεί βρίσκεται στους ώμους του ασφαλιζόμενου[1]. Στην υπόθεση Slattery v. Mance [1962] 1 Lloyd's Rep. 60 ένα κότερο ήταν ασφαλισμένο στη βάση ναυτιλιακού ασφαλιστηρίου συμβολαίου (marine insurance policy) και είχε καταστραφεί ολοσχερώς από φωτιά που ήταν και ένας από τους κινδύνους για τους οποίους είχε συναφθεί το ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Η ασφαλιστική εταιρεία αρνήθηκε την ευθύνη πληρωμής επικαλούμενη εμπρησμό. Αποφασίστηκε ότι από τη στιγμή που αποδεικνύετο ότι η ζημιά προκλήθηκε από φωτιά, ο ενάγοντας είχε αποδείξει εκ πρώτης όψεως την υπόθεσή του και πλέον το βάρος ήταν στους ώμους της ασφαλιστικής εταιρείας να αποδείξει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι η φωτιά προκλήθηκε ή παρακινήθηκε από τον Ενάγοντα. Επομένως, από τη στιγμή που ο ασφαλισμένος αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση (prima facie case) ότι η ζημιά του εμπίπτει στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, το βάρος απόδειξης ότι η ζημιά εμπίπτει σε μια από τις εξαιρέσεις του ασφαλιστήριου συμβολαίου μετατοπίζεται στους ασφαλιστές. Όπως τέθηκε το θέμα από τον Bigham J. στην υπόθεση Tootal, Broadhurst, Lee Co. V. London and Lancashire Fire Insurance Co.

(1908), Times, May 21, όταν καθοδηγούσε τους ενόρκους σε σχέση με ασφάλιση έναντι πυρός: «The excuses for refusing to pay are to be found endorsed upon the policies and they are as much part of the contract as that which is expressed on the front of the policy, by which they undertake to pay in the event of fire. The only difference is this, and it is an important difference, and one that you must bear in mind, that whereas it is for the [insured] to show that their goods have been burned, it is for the [insurers] to show to your satisfaction that the circumstances which constitute an excuse for non-payment of the claim has in fact arisen. To use common legal language, the onus of proof, so far as the excuse goes, is an onus which rests upon the [insurance] company .And, finally, you must remember that this is what is called an exception in the policy, and it is for the [insurers] to satisfy you that the exception has arisen which excuses them. They must not leave your minds in any reasonable doubt about it, because if they do, they may have not discharged the burden which is upon them.» Όπως υποδεικνύεται και στο σύγγραμμα General Principles Of Insurance Law by E.R. Hardy Ivamy (4η έκδοση), στις σελίδες 445 και 446, εκείνο το οποίο αναμένεται από την ασφαλιστική εταιρεία σε τέτοιες περιπτώσεις είναι να προσκομιστεί θετική μαρτυρία η οποία να καταδεικνύει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι η ζημιά που υπέστηκε ο ασφαλισμένος εμπίπτει σε μία από τις εξαιρέσεις. Ωστόσο, οι πιο πάνω κανόνες αναφορικά το βάρος απόδειξης πρέπει να εξετάζονται μόνο εκεί όπου η μαρτυρία είναι ανεπαρκής για το Δικαστήριο ώστε να εκδώσει την απόφαση του[2], κάτι που όμως ξεκάθαρα προκύπτει από τα πιο πάνω, δεν ισχύει στην υπό εξέταση υπόθεση. Ευρήματα του Δικαστηρίου Αναφορικά με τα γεγονότα τα οποία δεν αμφισβητούνται από τις δύο πλευρές και προκύπτουν από τα από κοινού κατατεθειμένα έγγραφα/τεκμήρια προς την αλήθεια του περιεχομένου τους (Τεκμήρια 1-15) το Δικαστήριο προβαίνει σε ανάλογα ευρήματα. Ευρήματα γίνονται επίσης στη βάση της μαρτυρίας που έγινε αποδεκτή και καθορίζεται πιο πάνω. Επιπρόσθετα, στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας του ΜΥ2 Δρ. Κ. Κακουλλή αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι το ινομύωμα στη μήτρα της Ενάγουσας διαστάσεων 8 εκ. χ 6 εκ. που εντοπίζεται στην ιστοπαθολογική εξέταση (Τεκμήριο 22) προϋπήρχε της πρότασης ασφάλισης και της σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, με τρόπο ώστε να θεωρείται ιατρική κατάσταση η οποία προϋπήρχε της ένταξης της Ενάγουσας στο Ομαδικό Σχέδιο Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης και η οποία δεν δηλώθηκε ούτε γνωστοποιήθηκε στην Εναγόμενη σύμφωνα με τους όρους της Πρότασης Ασφάλισης που υποβλήθηκε από τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 10). Όπως εξήγησε ο Δρ. Κακουλλής, το μέγεθος του ινομυώματος με διαστάσεις 8 εκ. χ 6 εκ. ήταν αρκετό από μόνο του για να τον οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι αυτό υπήρχε στη μήτρα της Ενάγουσας πολύ πριν τη σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε σε ερώτηση της κας Ιωάννου εάν θα άλλαζε γνώμη εάν είχε οποιαδήποτε στοιχεία πέραν της ιστοπαθολογικής εξέτασης (Τεκμήριο 22): «Όχι, δεν θα χρειαζόμουν τίποτε άλλο. Το μέγεθος από μόνο του ξεκαθαρίζει την εικόνα». Αυτό πιστεύω, απαντά και σε όλα τα ερωτήματα που ηγέρθησαν από την κα Ιωάννου σε σχέση με το ότι ενώ με τις επιστολές ημερομηνίας 31.1.2006 και 14.2.2006 (Τεκμήρια 4 και 6) η Εναγόμενη ζήτησε αποτελέσματα υπερηχογραφήματος και πρόσφατου Pap-Test, τελικά δεν λήφθηκαν υπόψη. Σε σχέση με τα Pap-Tests, όπως έχει αναφερθεί, αυτά δεν μπορούν να αποτυπώσουν την ύπαρξη ινομυώματος, επομένως και να εξετάζονταν από τον ΜΥ2 κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης για μη κάλυψη των ιατρικών εξόδων της Ενάγουσας δεν θα μπορούσαν να διαφοροποιήσουν τη θέση του. Σε ό,τι δε αφορά τα υπερηχογραφήματα, για τους λόγους που επεξηγούνται πιο πάνω, το Δικαστήριο καταλήγει ότι αυτά αφενός είναι φωτοαντίγραφα και δεν είναι ευκρινή (ενώ τα πρωτότυπα ουδέποτε παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο), αφετέρου ότι σε κάθε περίπτωση δεν αποδεικνύουν ότι κατά τους δεδομένους χρόνους δεν υπήρχε ινομύωμα στη μήτρα της Ενάγουσας αφού δεν αποτυπώνουν τις ορθές τομές ώστε να υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα. Η θέση του ΜΥ2 αναφορικά με τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης ενός ινομυώματος τεκμηριώθηκε απόλυτα με την προσκόμιση της Μελέτης (Τεκμήριο 25) όπως επίσης με την αναφορά του ότι το 20-30% των γυναικών που παρακολουθεί έχουν ινομυώματα στη μήτρα και ο ρυθμός ανάπτυξης τους είναι ο ίδιος. Όπως δε επεξήγησε στο Δικαστήριο, από το Τεκμήριο 25 προκύπτει ότι μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί ο ρυθμός ανάπτυξης υπάρχοντος ινομυώματος να είναι 20%. Αυτό όμως διαφοροποιείται από την περίπτωση της Ενάγουσας όπου σύμφωνα με τον Δρ. Σολωμού τον Οκτώβριο του 2005 δεν υπήρχε ινομύωμα στη μήτρα της. Σημειώνω, τέλος, ότι το γεγονός ότι ο γιατρός που κλήθηκε από την υπεράσπιση δεν ήταν ο θεράπων ιατρός της Ενάγουσας και ότι, όπως ο ίδιος δέχθηκε, ο προσωπικός της γιατρός έχει καλύτερη αντίληψη των πραγμάτων. Αυτό, όμως δεν αποδυναμώνει το κύρος της επιστημονικής του μαρτυρίας, ούτε εμποδίζει το Δικαστήριο από το να την αποδεχθεί ως πλήρως τεκμηριωμένη. Και αυτό διότι ο ΜΥ2 είχε τη δυνατότητα να εξετάσει τα αποτελέσματα της ιστοπαθολογικής εξέτασης (Τεκμήριο 22) που από μόνα τους ήταν καταλυτικά στη λήψη της απόφασης του. Από την άλλη, ο Δρ. Σολωμού βασίστηκε στα υπερηχογραφήματα στη βάση των οποίων το Δικαστήριο για τους λόγους που έχει εξηγήσει δεν μπορεί να καταλήξει σε εύρημα περί μη ύπαρξης ινομυωμάτων. Σε κάθε περίπτωση, υπενθυμίζεται ότι ο Δρ. Σολωμού δεν ήταν σε θέση να δώσει κάποια λογική εξήγηση σε σχέση με την ύπαρξη δεύτερου ινομυώματος στη μήτρα της Ενάγουσας κατά την υστερεκτομή, το οποίο δεν έγινε αντιληπτό προηγουμένως, με τρόπο ώστε να θέτει σε αμφισβήτηση τις θέσεις του. Επομένως, στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχω ικανοποιηθεί ότι τα ιατρικά έξοδα που υπέστηκε η Ενάγουσα και τα οποία αξιώνει με την παρούσα αγωγή αφορούσαν προϋπάρχουσα κατάσταση της σύναψης του ασφαλιστήριου συμβολαίου, με τρόπο ώστε η Εναγόμενη να μην έχει ευθύνη για πληρωμή τους. Το γεγονός ότι οι Ενάγοντες δεν γνώριζαν την ύπαρξη του ινομυώματος κατά τον χρόνο υποβολής της πρότασης και της σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου δεν διαφοροποιεί το δικαίωμα της Εναγόμενης να εξαιρεθεί από την ευθύνη πληρωμής των ιατρικών εξόδων της Ενάγουσας σύμφωνα με την εξαίρεση των όρων του συμβολαίου και της πρότασης. Παρομοίως, ούτε η αναφορά του Ενάγοντα ότι ο ασφαλιστικός αντιπρόσωπος κ. Σταύρος Σταύρου του ανέφερε ότι η Εναγόμενη θα καλύψει τα ιατρικά έξοδα της Ενάγουσας, μπορεί να διαφοροποιήσει την κατάσταση με οποιοδήποτε τρόπο. Συμπεράσματα του Δικαστηρίου Με δεδομένη την πιο πάνω κατάληξή μου ότι το ινομύωμα με διαστάσεις 8 εκ. χ 6 εκ. σε σχέση με το οποίο η Ενάγουσα υπεβλήθηκε σε υστερεκτομή ήταν μια κατάσταση που προϋπήρχε της υποβολής της πρότασης ασφάλισης και της σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, κρίνεται ότι σύμφωνα με τον σχετικό όρο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, η Εναγόμενη εξαιρείται της υποχρέωσης να καλύψει την Ενάγουσα για τα ιατρικά έξοδα με τα οποία έχει επιβαρυνθεί. Επαναλαμβάνεται ότι η εξαίρεση της ευθύνης της Εναγομένης σε σχέση με απαιτήσεις για προϋπάρχουσες ιατρικές καταστάσεις που δεν έχουν γνωστοποιηθεί δηλώνεται τόσο στην Πρόταση Ασφάλισης που υπέβαλε ο Ενάγοντας (Τεκμήριο 10) όσο και στον πίνακα με τίτλο «Εξαιρέσεις» του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου (βλέπε Τεκμήριο 7). Αναφορικά δε με τους όρους που περιέχονται στην πρόταση ασφάλισης, έχει νομολογηθεί ότι αυτοί έχουν καταστεί ουσιώδεις όροι της σύμβασης ασφάλισης και ο προτεινόμενος ασφαλισμένος δεσμεύεται από αυτούς και δεν μπορεί να απαιτήσει μετά την υπογραφή της πρότασης όπως οι εν λόγω όροι διαφοροποιηθούν[3]. Σημειώνεται επί τούτου ότι τόσο στα δικόγραφα όσο και στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας η πλευρά των Εναγόντων δεν είχε εγείρει θέμα μη κατανόησης του σχετικού όρου ή ότι ο όρος αυτός μπορεί να ερμηνευθεί διαφορετικά. Σε κάθε περίπτωση, η διατύπωση του σχετικού όρου είναι ξεκάθαρη[4] και οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν δεν επιδέχονται άλλη ερμηνεία πέραν από τη συνήθη και κανονική ερμηνεία τους[5]. Οι αρχές που επικαλείται ο κ. Πουμπουρίδης στην αγόρευσή του και σχετίζονται με την μη αποκάλυψη ουσιωδών γεγονότων από μέρους του Ενάγοντα σε σχέση με την κατάσταση της υγείας της Ενάγουσας κατά τον χρόνο υποβολής της πρότασης ασφάλισης δεν μπορούν να τύχουν εφαρμογής στην υπό κρίση υπόθεση αφού η Εναγόμενη δεν επικαλείται ακυρότητα του ασφαλιστηρίου συμβολαίου στην Έκθεση Υπεράσπισής της, παρά μόνο ισχυρίζεται ότι δεν υπέχει ευθύνη πληρωμής των ιατρικών εξόδων στα πλαίσια της συγκεκριμένης εξαίρεσης του συμβολαίου. Για παρόμοιους λόγους ούτε η θέση της κας Ιωάννου περί υποχρέωσης της Εναγόμενης να διερευνήσει την πραγματική κατάσταση της υγείας της Ενάγουσας πριν προχωρήσει στην ασφάλισή της χρήζει εξέτασης από το Δικαστήριο αφού οι αποφάσεις που επικαλέστηκε η κα Ιωάννου αφορούν την περίπτωση όπου η ασφαλιστική εταιρεία ισχυρίζεται ακυρότητα του ασφαλιστηρίου συμβολαίου λόγω απόκρυψης ουσιωδών γεγονότων. Για τους λόγους που επεξηγούνται αμέσως πιο πάνω, στην προκείμενη περίπτωση η Εναγόμενη δεν προβάλλει τέτοιο ισχυρισμό, όπως επίσης ούτε οι Ενάγοντες προβάλλουν αντίστοιχη θέση στην Απάντηση στην Υπεράσπιση. Επομένως, είναι φανερό ότι για τους λόγους που επεξηγούνται πιο πάνω η απαίτηση των Εναγόντων δεν καλύπτεται από τους όρους του ασφαλιστήριου συμβολαίου. Ανεξαρτήτως της πιο πάνω κατάληξης, ένα θέμα το οποίο χρήζει εξέτασης από το Δικαστήριο για σκοπούς πληρότητας της απόφασης είναι το ζήτημα που εγείρεται στην προδικαστική ένσταση της Εναγόμενης (βλέπε παράγραφο 1 της Έκθεσης Υπεράσπισης), ήτοι ότι ο Ενάγοντας 1 δεν αποκαλύπτει οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της Εναγομένης και/ή δεν δικαιούται σε οποιαδήποτε θεραπεία. Επί του θέματος αυτού, ο συνήγορος των Εναγομένων δεν αναφέρει οτιδήποτε σχετικό στη γραπτή του αγόρευση, ενώ η κα Ιωάννου υποστήριξε στη δική της αγόρευση ότι ο Ενάγοντας έχει αγώγιμο δικαίωμα διότι ήταν το άμεσα ασφαλισμένο άτομο και η Ενάγουσα αντλεί το δικαίωμα της από αυτόν επί του σχεδίου ασφάλισης ως εξαρτώμενη του. Όμως στα πλαίσια των προφορικών αγορεύσεων συμφώνησε ότι η αγωγή δεν θα μπορούσε να εγερθεί και από τους δύο Ενάγοντες και παρέπεμψε σε σχετικές αποφάσεις ώστε να μην επιδικασθούν έξοδα εναντίον του ενός από τους Ενάγοντες που το Δικαστήριο θα καταλήξει ότι δεν έχει αγώγιμο δικαίωμα. Σε σχέση με το ζήτημα αυτό θα πρέπει καταρχήν να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα, κατά τον ουσιώδη χρόνο η Ενάγουσα ήταν ασφαλισμένη και μέρος του ομαδικού ασφαλιστηρίου συμβολαίου μεταξύ της Εναγόμενης και των υπαλλήλων της Remedica Holdings Ltd και των εξαρτώμενων αυτών. Επιπρόσθετα, επισημαίνονται τα ακόλουθα σε σχέση με τους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου: Στην επιστολή ημερομηνίας 20.7.2005 η οποία είχε αποσταλεί στην Remedica Holdings Ltd από την Εναγόμενη, εσωκλείοντας δείγμα (specimen) του ασφαλιστηρίου συμβολαίου (όλα μαζί κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 7) επισυνάπτεται και η Πρόσθετη Πράξη του Πρώτου Πίνακα του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου όπου, μεταξύ άλλων, καταγράφεται ότι σε σχέση με τον ορισμό του «Ασφαλισμένου» η επεξήγηση διαμορφώνεται ως εξής: «Ασφαλισμένος Το Ασφαλισμένο Άτομο και αν αναφέρονται στον Πρώτο Πίνακα, ο/η σύζυγος και τα τέκνα του/της, νοουμένου ότι τα ασφαλισμένα άτομα είναι κάτω των 69 ετών και τα εξαρτώμενα τους ηλικίας από ενός μηνός μέχρι 18 ετών. Η κάλυψη των τέκνων μπορεί να επεκταθεί μέχρι την ηλικία των 25 ετών, νοουμένου ότι φοιτούν σε ανώτερα ή ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Κύπρο. Η προσκόμιση πιστοποιητικού φοίτησης είναι απαραίτητη.» Επιπρόσθετα, στον Πρώτο Πίνακα ως ασφαλισμένα μέλη καταγράφονται οι υπάλληλοι της Remedica Holdings Ltd και τα εξαρτώμενα τους, ενώ στην Πρόταση Ασφάλισης που υποβλήθηκε από τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 10), η Ενάγουσα αναφέρεται ως μέλος της οικογένειάς του/εξαρτώμενο του. Επομένως, πάνω σε αυτή τη βάση, η Ενάγουσα ήταν ασφαλισμένη από την Εναγόμενη και υπό αυτή της την ιδιότητα είχε τη δυνατότητα να απαιτήσει πληρωμή της ζημιάς της απευθείας από την Εναγομένη και χωρίς να είναι απαραίτητο να πράξει τούτο μέσω του Ενάγοντα, κάτι το οποίο και έπραξε υποβάλλοντας μέσω του Δρ Σολωμού το Συμπληρωματικό Έντυπο Απαιτήσεως Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης Εσωτερικού Ασθενή (βλέπε Τεκμήριο 2). Στην υπόθεση Williams v. Baltic Insurance Association of London Ltd [1924] All E.R. Rep 368, o ασφαλισμένος ήταν ο ιδιοκτήτης ενός ιδιωτικού οχήματος ενώ ένας από τους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου προέβλεπε ότι η κάλυψη αφορούσε «all sums for which the insured or any licensed personal friend or relative of the insured while driving the car with the insured's general knowledge and consent shall become legally liable in compensation for loss of life or accidental bodily injury caused to any person ...». Ένα από τα ζητήματα που εξετάστηκαν ήταν κατά πόσον η αδελφή του ασφαλισμένου, η οποία ενεπλάκη σε δυστύχημα ενώ οδηγούσε το εν λόγω αυτοκίνητο με την συγκατάθεση και εν γνώσει του ιδιοκτήτη/ασφαλισμένου, μπορούσε να διεκδικήσει τις ζημιές της απευθείας από την ασφαλιστική εταιρεία ή εάν θα έπρεπε να το κάνει μέσω του ασφαλισμένου αδελφού της. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι ναι μεν ασφαλισμένος ήταν ο ιδιοκτήτης με την έννοια ότι ήταν το πρόσωπο που είχε συνάψει την ασφάλεια, αλλά η ασφαλιστική εταιρεία είχε υποχρέωση να αποζημιώσει όλα τα πρόσωπα που καλύπτονταν από τον πιο πάνω αναφερόμενο όρο χωρίς οποιαδήποτε εμπλοκή του ασφαλισμένου. Κρίνεται, λοιπόν, ότι με δεδομένη την έγερση της αγωγής από την Ενάγουσα, ο Ενάγοντας δεν έχει αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της Εναγομένης, με τρόπο ώστε η αγωγή του να έπρεπε να απορριφθεί και για αυτό το λόγο. Τελική Κατάληξη Με δεδομένη την κατάληξη του Δικαστηρίου ως προς το ότι η Εναγόμενη εξαιρείται της ευθύνης για κάλυψη των ιατρικών εξόδων της Ενάγουσας, η αγωγή δεν μπορεί να επιτύχει και συνεπώς απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης και εναντίον των Εναγόντων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................. Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil / Other Actions / Final Αναφορά: Τελική/Απαίτηση δυνάμει ασφαλιστηρίου συμβολαίου [1] Βλέπε επίσης Austin v. Drewe

(1815)4 Camp. 360, Everett v. London Assurance Co.

(1865)19 C.B.(N.S.) 126. [2] Βλέπε MacGilivray & Parkington on Insurance Law (πιο πάνω) στην παράγραφο 1757 και Glasgow Provident Investment Society v. Westminster Fire Office

(1887)14 R. 947, per Lord Young στη σελίδα 988 και British Trader's Insurance Ltd v. Monson

(1964)38 A.L.J.R. 20. [3] Βλέπε General Principles Of Insurance Law by E.R. Hardy Ivamy (πιο πάνω), στις σελίδες 107 και 108 και General Accident Insurance Corporation v. Cronk

(1901)T.L.R.

1. [4] Βλέπε General Principles Of Insurance Law by E.R. Hardy Ivamy (πιο πάνω), στη σελίδα
2. [5] Βλέπε Halsbury's Laws of England (2003 Reissue), Τόμος 25, παραγράφοι 56 και
3. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο