Χριστάκης Νικολαϊδης ν. Bratova Zhelyaska Hristova, Αρ. Αγωγής: 2342/07, 07.11.2011

(1996)1(Β) Α.Α.Δ 1397 διέταξε όπως η εναγόμενη ξεκινήσει πρώτη την υπόθεση της καθότι μετακινήθηκε το βάρος απόδειξης του ισχυρισμού ότι έχει εξοφλήσει το επίδικο δάνειο. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσε η εναγόμενη και ο ενάγοντας και κατατέθηκαν συνολικά έξι τεκμήρια. Η εναγόμενη καταθέτοντας ανέφερε ότι διαμένει στη Βουλγαρία και κατά την επίδικη περίοδο εργοδοτείτο από τον ενάγοντα. Ισχυρίστηκε ότι εργάζετο περισσότερες ώρες από τις ώρες εργασίας που αναφέρονταν στα συμβόλαια εργοδότησης. Παραδέχθηκε ότι ο ενάγοντας της έδωσε τα ποσά που αναφέρονται στην έκθεση απαίτησης και συγκεκριμένα ότι της έστειλε στη Βουλγαρία το ποσό των ΛΚ200, ακολούθως τον Απρίλιο του 2004 της έδωσε το ποσό των ΛΚ1.000 και της έδωσε για αγορά του εισιτηρίου το ποσό των ΛΚ

1. Ισχυρίζεται δε ότι ο μισθός της ήταν ΛΚ220 και ότι ο ενάγοντας όταν θα έφευγε το 2005 για τη Βουλγαρία της ανέφερε ότι εξοφλήθηκαν τα χρήματα που της δάνεισε. Επίσης ανέφερε ότι ο ενάγοντας στις αρχές του 2006 ήρθε στη Βουλγαρία της ζήτησε να τον παντρευτεί, αυτή αρνήθηκε, τσακώθηκαν και φεύγοντας άφησε στο σπίτι το ποσό των 200 λέβα. Ο ενάγοντας καταθέτοντας ανέφερε ότι η εναγόμενη εργαζόταν ως υπάλληλος του. Κατέθεσε τα τεκμήρια 2 και 3 που αφορούν τη συμφωνία εργοδότησης και ως τεκμήρια 4 και 5 αποδείξεις για πληρωμές που έκαμε υπέρ της εναγόμενης. Ισχυρίστηκε ότι εργάζετο από τις 6:00 με 7:00 το πρωί μέχρι τις 11:00 με 12:00 το μεσημέρι και από τις 3:00 μέχρι τις 6:00 το απόγευμα και τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο εργάζετο και τα Σαββατοκύριακα και την πλήρωνε το ποσό των ΛΚ
2. Παραδέχθηκε ότι ο μισθός της ήταν ΛΚ220 και στην αντεξέταση του υποδείχθηκε συμφωνία σύμβαση εργασίας με ημερομηνία 25.08.2004 συμφώνησε με το περιεχόμενο της και κατατέθηκε ως τεκμήριο
3. Ισχυρίστηκε ότι τα ποσά που δάνεισε στην εναγόμενη ουδέποτε τα εξόφλησε και ούτε αποκόπηκαν από το μισθό της. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους διαδίκους τη στιγμή που κατέθεταν ενώπιον του Δικαστηρίου και με την ίδια προσοχή προχωρώ να εξετάσω τη μαρτυρία τους. Το έργο της αξιοπιστίας είναι ένα πολυσύνθετο και λεπτό έργο παρατήρησης κατατεθέντων μαρτύρων και ορθά έχει χαρακτηριστεί ως το σημαντικότερο καθήκον του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση C & A Pelekanos Associates Ltd

(1999)1 (B) Α.Α.Δ. 1273 τονίζονται τα ακόλουθα: «Η αξιολόγηση προφορικής μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα. Η εντύπωση που αφήνει στο Δικαστήριο, αγαθή ή δυσμενής, είναι παράγων εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας. Ο τελευταίος είναι όρος πολυσήμαντος. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, οι αντιδράσεις του κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες, ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητα του, ή η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των σημείων που μόνο ο πρωτόδικος δικαστής που τον είδε και τον άκουσε μπορεί να παρατηρήσει και στη συνέχεια να τη χρησιμοποιήσει, το πρίσμα της πείρας όπου διαθέτει και τις γνώσεις του της ανθρώπινης φύσης για να εκτελέσει το πιο σημαντικό και δυσκολότερο ίσως καθήκον του, την εύρεση της αλήθειας». Η παρούσα υπόθεση είναι βασισμένη μόνο στην αξιοπιστία των μαρτύρων που έχουν καταθέσει καθότι τα έγγραφα που έχουν καταθέσει ως τεκμήρια ελάχιστη βοήθεια μπορούν να προσφέρουν στο Δικαστήριο ως προς την ουσία της υπόθεση. Ασκώντας συνεπώς το πιο πάνω καθήκον μου σε σχέση με τα πρόσωπα που έχουν καταθέσει ενώπιον μου παρατηρώ τα εξής: Διαπιστώνεται ότι από την όλη συμπεριφορά τόσο του ενάγοντα όσο και της εναγόμενης στο εδώλιο του μάρτυρα, τις απαντήσεις που έδωσαν στο Δικαστήριο, ότι μεταξύ των δύο αυτών προσώπων η σχέση τους δεν ήταν μόνο υπαλληλική ως εκ τούτου η μαρτυρία τους θα κριθεί με περισσότερη αυστηρότητα κατά αντιπαραβολή και σε συνδυασμό με τα όσα έχουν καταθέσει και οι δύο. Είναι γεγονός ότι με την παραδοχή της εναγόμενης ότι ο ενάγων της δάνεισε το συγκεκριμένο ποσό έχει μετατοπιστεί στους ώμους της η απόδειξη του ισχυρισμού ότι το συγκεκριμένο ποσό το έχει εξοφλήσει. Δεν έχω αντιληφθεί την αναγκαιότητα να εγερθεί στις έγγραφες προτάσεις ότι η εναγόμενη όφειλε μεγαλύτερο ποσό στον ενάγοντα και ότι αυτό έχει εξοφληθεί από την ασφάλεια που ο ενάγοντας είχε και κάλυπτε την εναγόμενη. Όμως εν όψει του γεγονότος ότι έχει δοθεί επί του θέματος αυτού μαρτυρία θα εξεταστεί και αυτό μαζί με την υπόλοιπη μαρτυρία ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να διακριβώσει ποιος από τους δύο λέει την αλήθεια και ποιου από τους δύο οι ισχυρισμοί του είναι πολύ πιο κοντά στην κοινή λογική. Είναι γεγονός ότι η εναγόμενη δεν ήταν σε θέση να αποδείξει με έγγραφα τον ισχυρισμό της ότι έχει εξοφλήσει πλήρως τον ενάγοντα. Δεν έχει παραθέσει οποιοδήποτε έγγραφο προς απόδειξη του ισχυρισμού της, δεν γνώριζε ως ισχυρίζεται το ύψος του μισθού της, τι ο ενάγοντας απέκοπτε από το μισθό της για εξόφληση του συγκεκριμένου δανείου, γενικά και αόριστα ισχυρίζεται ότι λόγω των πολλών ωρών εργασίας που εργάζετο στον ενάγοντα και εν όψει του γεγονότος ότι δεν πληρώνετο για την εργασία που του προσέφερε τα ποσά αυτά πήγαιναν στην εξόφληση του δανείου. Τα πιο πάνω όπως έχουν λεχθεί από την εναγόμενη είναι δεδομένα όμως αυτό που με προβληματίζει ιδιαίτερα είναι ο χρόνος που επέλεξε ο ενάγοντας να απευθυνθεί στην εναγόμενη και να της αναφέρει ότι του οφείλει τόσο για την ιατρική περίθαλψη που πλήρωσε για την ίδια και όσο το ότι της καταβλήθηκαν μισθοί προκαταβολικά για εργασία ως εποχιακός εργάτης. Το ποσό που ισχυρίζεται ότι πλήρωσε για ιατρικά έξοδα το είσπραξε από την ασφάλεια συνεπώς δεν υπάρχει περαιτέρω θέμα ούτε μπορούσε αυτό το ποσό να λογισθεί ότι δόθηκε από τον ενάγοντα ως μορφή δανείου προς την εναγόμενη τέτοια μαρτυρία δεν υπάρχει. Όσον αφορά το δάνειο είναι κοινά αποδεχτό ότι το επίδικο ποσό δηλαδή οι ΛΚ1.400 δόθηκαν στην εναγόμενη κατά διάφορες περιόδους μέχρι και τον Απρίλιο του

1. Φαίνεται ότι η εναγόμενη αν και επέστρεψε στην πατρίδα της επανάκαμψε στην Κύπρο και συνέχισε να εργάζεται στον ενάγοντα τόσο το καλοκαίρι του 2004 όσο και το καλοκαίρι του
2. Αυτό διαπιστώνεται μέσα από το τεκμήριο 2 αλλά και το τεκμήριο 6 σε συνδυασμό όμως και με τις αποδείξεις αποστολής χρημάτων στην ενάγουσα στις 23.08.2005 και στις 13.07.
3. Συνεπώς διαπιστώνεται ότι η εναγόμενη μετά που έλαβε το δάνειο και ενώ έφυγε για τη Βουλγαρία επέστρεψε πίσω και συνέχισε να εργάζεται στον ενάγοντα για αρκετή περίοδο τα έτη 2004 και
4. Από την εργασία της αυτή την περίοδο της καταβλήθηκαν ποσά ως μισθοί, πώς γίνεται ο ενάγοντας να κατέβαλε σ΄ αυτήν προκαταβολικά ως μισθούς το ποσό των ΛΚ1.400 σύμφωνα με την επιστολή του τεκμήριο 1 για εργασία σαν εποχιακός εργάτης και να μην προχωρήσει ο ίδιος στην αποκοπή από τους μισθούς της το ποσό που δάνεισε; Εφόσον το ποσό αυτό της καταβλήθηκε προκαταβολικά για την εργασία της και ενώ συνέχισε η εναγόμενη να εργάζεται στον ενάγοντα ο ενάγοντας όφειλε να αποκόπτει ή και να λάβει ολόκληρο το ποσό το οποίο δάνεισε στην εναγόμενη. Η θέση αυτή είναι πολύ πιο κοντά στην κοινή λογική παρά ο ισχυρισμός του ότι μετά που η εναγόμενη έφυγε από την Κύπρο το 2005 και μετά που αυτός την επισκέφθηκε στις αρχές του 2006 στη Βουλγαρία, το τι συνέβη μεταξύ των δύο στη Βουλγαρία δεν αποτελεί επίδικο θέμα. Αυτό όμως που έχει παραμείνει αναντίλεκτο είναι ότι ο ενάγοντας επισκέφθηκε την εναγόμενη στη Βουλγαρία το 2006 και όταν έφευγε άφησε στο σπίτι της 200 λέβα. Ερχόμενος στην Κύπρο και μετά από παρέλευση αρκετών μηνών τον Οκτώβριο του 2006 με επιστολή του της ζήτησε να τον εξοφλήσει. Συνεπώς αν η εναγόμενη του όφειλε οποιοδήποτε ποσό ήταν πολύ λογικό όχι μόνο να της αφήσει το ποσό των 200 λέβα που μπορεί να είναι ασήμαντο ποσό αλλά να απαιτήσει από αυτή την εξόφληση των ποσών που ο ίδιος της έχει δανείσει. Συνεπώς παρά τη γενικότητα της μαρτυρίας της εναγόμενης και παρά το γεγονός ότι δεν ήταν σε θέση να παρουσιάσει οποιοδήποτε έγγραφο προς απόδειξη των ισχυρισμών της θεωρώ τα όσα έχει καταθέσει στο Δικαστήριο ότι είναι πολύ πιο κοντά στην κοινή λογική και αποδέχομαι τη μαρτυρία της στο σύνολο της. Ο ενάγοντα αν και προσπάθησε να προσδώσει μια άλλη διάσταση στη σχέση που είχε με την εναγόμενη αυτό που άφησε να νοηθεί είναι ότι η σχέση τους δεν ήταν απλά υπαλληλική και υπήρχε μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ ενάγοντα και εναγόμενης. Αν και προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο ότι οι ώρες που εργάστηκε ήταν καθορισμένες και πληρώθηκε πλήρως από αυτόν δεν έχει πείσει το Δικαστήριο ότι ενώ του όφειλε η εναγόμενη αυτός της κατέβαλε όλους τους μισθούς και περίμενε ότι θα επιστρέψει πίσω το 2006 για να εργαστεί σε αυτό και να τον εξοφλήσει. Δεν μπορώ να αντιληφθώ ένας εργοδότης όσο καλός και αν είναι να δανείσει σε αλλοδαπή εργοδοτούμενη του συγκεκριμένο ποσό, η αλλοδαπή να επιστρέψει, να συνεχίσει να εργάζεται σ΄ αυτόν και να αφήσει το δάνειο χωρίς να εξοφληθεί υπό την προϋπόθεση ότι θα έρθει και το 2006 για εργασία. Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω αξιολόγηση και μη έχοντας οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία ενώπιον μου η οποία να διαπιστώνεται και μέσα από έγγραφα και παρά την παραδοχή της εναγόμενης ότι δανείστηκε το ποσό των ΛΚ1.400 από τον ενάγοντα καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η εναγόμενη έχει καταφέρει να πείσει το Δικαστήριο για την αλήθεια των ισχυρισμών της εφόσον οι ισχυρισμοί της είναι πολύ πιο κοντά στη λογική όπως πιο πάνω εξηγώ και ειδικά το γεγονός ότι μετά που ο ενάγοντας της έχει δανείσει το ποσό επέστρεψε και εργάστηκε σ΄ αυτόν τόσο το 2004 όσο και το
5. Θεωρώ ότι από την εργασία της τις δύο περιόδους που ευρίσκετο στην Κύπρο έχει εξοφλήσει τον ενάγοντα ως εκ τούτου κρίνω ότι η αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί. Η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της εναγόμενης και εναντίον του ενάγοντα ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............ Μ. Δρουσιώτης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΤΑ Subject: Civil/Other action/Final Αναφορά: Πολιτική - Παραχώρηση δανείου σε εργοδοτούμενο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο