← Κύπρος

Ανδρέα Χαραλάμπους ν. Επίσημου Παραλήπτη ως εκκαθαριστή της περιουσίας της Εταιρείας Omiros Sons (Constructions) Ltd, Αρ. Αγωγής: 2887/07, 10.11.2011

Ανδρέα Χαραλάμπους ν. Επίσημου Παραλήπτη ως εκκαθαριστή της περιουσίας της Εταιρείας Omiros Sons (Constructions) Ltd, Αρ. Αγωγής: 2887/07, 10.11.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A307 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2887/07 Μεταξύ: Ανδρέα Χαραλάμπους, εκ Λεμεσού Ενάγοντος και

  1. Επίσημου Παραλήπτη ως εκκαθαριστή της περιουσίας της Εταιρείας Omiros & Sons (Constructions) Ltd, εκ Λεμεσού
  2. Ανδρέα Μάρκου, εκ Τραχωνίου Λεμεσού Εναγομένων Και ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος ημερομηνίας 17/03/2008 Ανδρέα Χαραλάμπους, εκ Λεμεσού Ενάγοντος και
  3. Λεωνίδα Κίμωνος ως εκκαθαριστής της περιουσίας της Εταιρείας Omiros & Sons (Constructions) Ltd, εκ Λεμεσού
  4. Ανδρέα Μάρκου, εκ Τραχωνίου Λεμεσού Εναγομένων - - - - - - - - - - - - - - - - - Ημερομηνία: 10.11.2011 Eμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Ν. Νεοκλέους Για Εναγόμενο 1: κ. Χ. Αναστασίου Για Εναγόμενο 2: κ. Αλ. Κουμουνδούρος Α Π Ο Φ Α Σ Η Το εργατικό ατύχημα το οποίο επεσυνέβη στις 18.11.2004, αποτέλεσε το έναυσμα για την καταχώριση και τη βάση της παρούσας αγωγής. Ο ενάγων ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο ηλικίας 53 ετών, (γεννήθηκε στις 7.12.1951), εργαζόταν ως οικοδόμος στην εταιρεία Omiros & Sons (Constructions) Ltd και λάμβανε όπως αναφέρεται στην Έκθεση Απαίτησης ετήσιες απολαβές ύψους £13.
  5. Κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στο εργοτάξιο της εταιρείας το οποίο βρισκόταν στη Μουτταγιάκα, και ο εναγόμενος 2 διενεργούσε εργασίες επιχωμάτωσης με τη χρήση εκσκαφέα, για λογαριασμό και/ή με τις οδηγίες της εν λόγω εταιρείας. Σύμφωνα με όσα καταγράφονται στην έκθεση απαίτησης η ανεγειρόμενη οικοδομή βρισκόταν επί της γωνίας των οδών Φιλίππου Μακεδόνα και Ξενίου Διός. Γύρω από αυτή κατασκευάστηκε τοίχος αντιστήριξης. Επί της οδού Ξενίου Διός γειτόνευε με υφιστάμενη οικία της οποίας ο τοίχος αντιστήριξης ήταν ψηλότερος από αυτό του εργοταξίου της εταιρείας. Σε διάφορα σημεία του τοίχου υπήρχε στερεωμένο πλαστικό λάστιχο πίεσης που τροφοδοτούσε με νερό το αποχωρητήριο του εργοταξίου. Επί της οδού Φιλίππου Μακεδόνα η ανεγειρόμενη οικοδομή γειτόνευε με οικόπεδο και με την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης είχε δημιουργηθεί διάκενο μεταξύ του τοίχου και του γειτονικού οικοπέδου. Κατά την επίδικη ημερομηνία η εταιρεία έδωσε οδηγίες στον εναγόμενο 2 και τον ενάγοντα όπως γίνουν εργασίες επιχωμάτωσης του χαντακιού, δηλαδή του διάκενου που βρισκόταν μεταξύ του τοίχου αντιστήριξης του εργοταξίου της εταιρείας και του γειτονικού οικοπέδου. Κατά τη διάρκεια των εργασιών επιχωμάτωσης από τον εναγόμενο 2 ο ενάγων αντελήφθηκε ότι το πιο πάνω λάστιχο κινδύνευε να πάθει ζημιά εξαιτίας των εργασιών και στη προσπάθεια του να προχωρήσει προς το μέρος που βρισκόταν το λάστιχο για να το μετακινήσει και αφού έδωσε σχετική προειδοποίηση στον εναγόμενο 2, προτού προλάβει να μετακινήσει το λάστιχο, ο εναγόμενος 2 ήλθε σε επαφή με το εν λόγω λάστιχο το οποίο μετακίνησε και ανασήκωσε με αποτέλεσμα να αποκολληθεί από τη θέση του και «ως μαστίγιο» εκτινάχθηκε προς τα πάνω, κτύπησε τον ενάγοντα και τον έριξε στο κενό. Συνεπεία του ατυχήματος ο ενάγων υπέστη σωματικές βλάβες, κάκωση στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, συμπιεστικό κάταγμα του οσφυϊκού σπονδύλου με ελαφριά οπίσθια μετατόπιση. Υπέστη απώλεια ύψους του σώματος του 1ου οσφυϊκού κατά 1/3 και δημιουργήθηκε οστεοαρθρίτιδα με αποτέλεσμα περιορισμό των κινήσεων και άλλες σοβαρές επιπτώσεις με αποτέλεσμα να καταστεί ανίκανος να εκτελεί οιανδήποτε χειρονακτική εργασία με άμεση συνέπεια απώλεια εισοδημάτων. Διεκδικούνται εναντίον των εναγομένων γενικές και ειδικές αποζημιώσεις και έξοδα τα οποία ο ενάγων υπέστη και/ή στα οποία υπεβλήθη. Η εταιρεία Omiros & Sons (Constructions) Ltd, (εν τοις εφεξής η Εταιρεία) ετέθη υπό εκκαθάριση με αρχικό εκκαθαριστή τον Επίσημο Παραλήπτη και μετέπειτα τον Λεωνίδα Κίμωνος (Εναγόμενο 1) δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερ. 4/12/2007 στα πλαίσια της αίτησης 43/
  6. Η τροποποιημένη έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε στις 21.4.
  7. Ο εναγόμενος 1, υπό την ανωτέρω ιδιότητα του αρνείται την ύπαρξη οιασδήποτε αμέλειας εκ μέρους της εταιρείας ή εκ μέρους αντιπροσώπων ή υπαλλήλων της και ισχυρίζεται ότι παρασχέθηκαν στον ενάγοντα όλα τα αναγκαία και κατάλληλα υπό τις περιστάσεις μέσα για την διεξαγωγή της εργασίας του. Αρνείται περαιτέρω οποιαδήποτε εκ προστήσεως σχέση με τον εναγόμενο
  8. Ισχυρίζεται δε ότι το ατύχημα οφειλόταν κατά μεγάλο ποσοστό σε συντρέχουσα αμέλεια εκ μέρους του ενάγοντα, και παραθέτει σχετικές λεπτομέρειες. Καταλογίζεται ειδικότερα σ' αυτόν ότι παρέλειψε να χρησιμοποιήσει προστατευτικό εξοπλισμό και κράνος με τα οποία τον είχε προμηθεύσει η εταιρεία και/ή με τα οποία έπρεπε να προμηθευτεί και να μεριμνήσει να λάβει ως υπάλληλος και/ή επιστάτης του έργου. Αρνείται επίσης τους ισχυρισμούς και τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών και τις διεκδικούμενες αποζημιώσεις και απώλειες. Ο εναγόμενος 2 με μια απλή και λιτή έκθεση υπεράσπισης τριών παραγράφων. Παραδέχεται όλα τα γεγονότα που περιγράφουν και εκθέτουν τον τρόπο με τον οποίο επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα. Παραδέχεται τις σωματικές βλάβες που υπέστη ο ενάγων. Αρνείται το ύψος των ειδικών ζημιών και των γενικών αποζημιώσεων τις οποίες χαρακτηρίζει υπερβολικές. Άρθρο 220 του περί Εταιρειών Νόμου Κεφ. 113 Ένα θέμα το οποίο χρήζει εξέτασης προτού γίνει ενασχόληση με την ουσία της αγωγής είναι αυτό που εγείρεται ως προδικαστική ένσταση με την παράγραφο 2 της έκθεσης υπεράσπισης του εναγόμενου
  9. Ισχυρίζεται ότι η παρούσα διαδικασία είναι άκυρη και/ή παράτυπη και/ή αντινομική και/ή χωρίς νόμιμα αποτελέσματα αφού δεν ζητήθηκε ούτε και εκδόθηκε σχετικό διάταγμα του δικαστηρίου σύμφωνα με το οποίο να επιτρέπεται η έγερση και/ή συνέχιση της διαδικασίας εναντίον της υπό εκκαθάρισης Εταιρείας σύμφωνα με τις σχετικές πρόνοιες του περί Εταιρειών Νόμου. Στο θέμα τούτο επανήλθε ο συνήγορος του εναγόμενου 1 ο οποίος με την αγόρευση του υπογραμμίζει ότι ο συνήγορος του ενάγοντα δεν απάντησε την προδικαστική αυτή ένσταση και υποδεικνύει ότι ο ενάγοντας ούτε ζήτησε ούτε και έλαβε σχετική άδεια από το Δικαστήριο. Είναι η γνώμη και εισήγηση του πως το ζήτημα τούτο είναι καταλυτικό για το αποτέλεσμα της αγωγής, η οποία είναι πλέον απορριπτέα, αφού ο ενάγοντας παρόλο που προειδοποιήθηκε για το θέμα αυτό, επέλεξε όπως συνεχίσει τη διαδικασία, χωρίς την εξασφάλιση της σχετικής άδειας. Ο ενάγων καταχώρισε Απάντηση στην Υπεράσπισης του εναγόμενου 1 με την οποία σημειώνει ότι η αγωγή του είναι βάσιμη και νόμιμη, αφού στις 22.3.2007 εκδόθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, στα πλαίσια της αίτησης 43/05 διάταγμα σύμφωνα με το οποίο διδόταν άδεια στον ενάγοντα όπως εγείρει την παρούσα αγωγή εναντίον του Επίσημου Παραλήπτη ως προσωρινού εκκαθαριστή της περιουσίας της εταιρείας Omiros & Sons (Constructions) Ltd. Το άρθρο 220 του Κεφ. 113 προνοεί πως: «Όταν έχει εκδοθεί διάταγμα εκκαθάρισης ή έχει διοριστεί προσωρινός εκκαθαριστής, καμιά αγωγή ή διαδικασία συνεχίζεται ή αρχίζει εναντίον της εταιρείας εκτός, μετά από άδεια του Δικαστηρίου και με τέτοιους όρους που το Δικαστήριο δυνατό να επιβάλει.» Από τη μελέτη του φακέλου της κρινόμενης αγωγής διαπιστώνεται ότι εξεδόθη διάταγμα Δικαστηρίου, ημερομηνίας 22.3.2007 (το οποίο επισυνάφθηκε στο γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα) με το οποίο δόθηκε άδεια και επετράπη στον αιτητή/ενάγοντα όπως εγείρει αγωγή εναντίον του Επίσημου Παραλήπτη ως προσωρινού εκκαθαριστή της περιουσίας της εταιρείας. Το ανωτέρω διάταγμα εξεδόθη στην αίτηση 43/05, δηλαδή από το ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε το διάταγμα εκκαθάρισης. Συνεπώς η αγωγή καταχωρίστηκε αφού εξασφαλίσθηκε η σχετική άδεια και είναι πλήρως σύμμορφη με τις πρόνοιες του σχετικού Νόμου. Η άδεια δε τούτη και το διάταγμα καλύπτει βέβαια και την περίπτωση αλλαγής του εκκαθαριστή, αφού σκοπός του Νόμου είναι η διασφάλιση της περιουσίας της υπό εκκαθάριση εταιρείας για την οποία μεριμνά το άρθρο 220, προνοώντας τον έλεγχο των δικαστικών διαδικασιών εναντίον υπό εκκαθάριση εταιρείας. (Α. Τσαγγάρης ν. Μ. Γαβριηλίδου

(1999)1 Α.Α.Δ. 326). Η αλλαγή του ονόματος του προσώπου που τίθεται ως εκκαθαριστής δεν επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο την χορηγηθείσα άδεια. Επηρεάζει τα πρόσωπα τα ονόματα των οποίων εμφανίζονται ως διάδικοι, για τούτο χρήζει σε τέτοιες περιπτώσεις τροποποίησης ο τίτλος της αγωγής. Κάτι που έγινε στην κρινόμενη περίπτωση. Προδικαστική ένσταση της έκθεσης υπεράσπισης του εναγόμενου 1 σύμφωνα με την οποία δεν ακολουθήθηκαν οι θεσμοί και το διάταγμα ημερ. 17.3.2008 διότι δεν τροποποιήθηκε και/ή δεν επεδόθηκε σχετικά και νομότυπα το κλητήριο ένταλμα, δεν προωθήθηκε και θεωρώ ότι αυτή εγκαταλείφθηκε. Μαρτυρία: Κατά την ακροαματική διαδικασία μαρτυρία προσφέρθηκε εκ μέρους μόνο του ενάγοντα. Το γεγονός ότι ο εναγόμενος 1 δεν πρόσφερε οποιαδήποτε μαρτυρία δεν εξυπακούει άνευ άλλου τινός ότι θα γίνει άμεσα αποδεκτή η μαρτυρία του ενάγοντα αφού αυτός αντεξετάστηκε έντονα από το συνήγορο του εναγόμενου 1. (Μουζέ ν. Λαμπρή
(1994)1 Α.Α.Δ. 674, Πέτρου ν. Θεμιστοκλέους
(2003)1 Α.Α.Δ. 1426). Ο εναγόμενος 2 όπως ανωτέρω αναφέρθηκε αποδέχεται με την έκθεση υπεράσπισης του τον τρόπο με τον οποίο έγινε το ατύχημα όπως τον περιγράφει ο ενάγων στην έκθεση απαιτήσεως του. Δεδομένης όμως της άρνησης του εναγόμενου 1 της οποιασδήποτε ύπαρξης αμέλειας εκ μέρους του και άρνησης της σχέσης του με τον εναγόμενο 2, η οποία να του προσδίδει εκ προστήσεως ευθύνη, θα εξεταστεί πρώτα το θέμα της αμέλειας του εναγόμενου 2 και τυχόν συντρέχουσα αμέλεια του ενάγοντα και ακολούθως η ευθύνη του εναγόμενου
  1. Για τούτο παρατίθεται αμέσως κατωτέρω η μαρτυρία του ενάγοντα. Ο ενάγων κατάθεσε γραπτή δήλωση (Ένδειξη Α) ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Προβαίνει σε αυτή ουσιαστικά σε επανάληψη της εκθέσεως απαιτήσεως όπως ανωτέρω έχει καταγραφεί και επαναλαμβάνει τις λεπτομέρειες αμελείας των εναγομένων 1 και 2 και τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών όπως αυτές εκτίθεντο στην έκθεση απαιτήσεως. Συμπλήρωσε με την προφορική του μαρτυρία ότι από την ημερομηνία του δυστυχήματος μέχρι τώρα δεν έχει εργαστεί διότι δεν μπορεί να κάθεται, ούτε να σκύβει, ούτε να ανασηκώνει βάρος. Δεν μπορεί καν, να φορέσει τα παπούτσια του. Για τις πλείστες καθημερινές ανάγκες του, όπως λούσιμο, ντύσιμο, γδύσιμο, χρειάζεται τη βοήθεια της συζύγου του. Σημείωσε ότι δεν μπόρεσε να βρει οποιαδήποτε άλλη εργασία εκτός του οικοδόμου διότι η μόρφωση του είναι αυτή του δημοτικού και δεν μιλά οποιαδήποτε ξένη γλώσσα. Δεν μπορεί ούτε να εργαστεί σε δουλειά που είναι καθιστική διότι όταν κάθεται για αρκετή ώρα μουδιάζει το πόδι του. Πήγαινε κολυμβητήριο για 3-4 χρόνια, σταμάτησε όμως μετά λόγω οικονομικού κόστους και λόγω του ότι δεν μπορούσε να οδηγήσει αυτοκίνητο από το σπίτι του προς το κολυμβητήριο διότι συναντούσε αρκετή τροχαία κίνηση και του έπαιρνε περισσότερο χρόνο με αποτέλεσμα να τον πονάει το πόδι. Μέχρι σήμερα εξακολουθεί να νοιώθει μούδιασμα στη μέση και στο αριστερό του πόδι. Ανέφερε αντεξεταζόμενος ότι νοσηλεύθηκε στο Νοσοκομείο για 6-7 ημέρες. Άρχισε να οδηγεί αυτοκίνητο δέκα περίπου μήνες μετά το δυστύχημα. Από τον καιρό του ατυχήματος μέχρι την δικάσιμο, δηλαδή για εφτά χρόνια είναι στο σπίτι, περνώντας το χρόνο του με τηλεόραση και λίγο περπάτημα. Στην υποβολή ότι σταμάτησε το κολυμβητήριο γιατί είναι σε καλύτερη κατάσταση απάντησε πως εξακολουθεί να κολυμπά στη θάλασσα ακόμα και χειμώνα. Πάει όμως πρωϊ που δεν υπάρχει αρκετή τροχαία κίνηση. Εξήγησε ότι ήταν αδύνατο να εργαστεί και πάλι ως οικοδόμος και ότι δεν γράφτηκε στις κοινωνικές ασφαλίσεις ως άνεργος διότι δεν είναι άνεργος είναι ανίκανος για εργασία. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης περιέγραψε εκ νέου τις συνθήκες υπό τις οποίες επεσυνέβη το ατύχημα, αναφέροντας ότι ήταν προσπάθεια του να σώσει το λάστιχο του νερού διότι ήταν εκείνο από το οποίο προμηθεύονταν και πόσιμο νερό και για τις ανάγκες της καθαριότητας. Ανέβηκε στον τοίχο αντιστήριξης από το γειτονικό οικόπεδο στο οποίο υπήρχαν μαδέρια πάνω στα οποία ανέβηκε. Το ύψος από το γειτονικό οικόπεδο ήταν 30-50 εκατοστά μόνο ενώ από το οικόπεδο της ανεγειρόμενης οικοδομής ήταν 4.5 μέτρα. Δέχθηκε ότι με δική του πρωτοβουλία μετακίνησε το λάστιχο για να σώσει όπως προηγουμένως αναφέρθηκε την προμήθεια του νερού. Επανέλαβε ότι είχε προβεί σε συνεννόηση και έκανε νόημα στον εναγόμενο 2 να σταματήσει τη λειτουργία του τρακτέρ αλλά δεν βεβαιώθηκε ότι το τρακτέρ δεν είχε σταματήσει. Δέχθηκε ότι όταν ανέβηκε στον τοίχο δεν έλαβε κανένα μέτρο προφύλαξης διότι είχε ανέβει από το γειτονικό οικόπεδο από το οποίο ο τοίχος αντιστήριξης δεν ήταν ψηλός και στην υποβολή ότι έπρεπε να φορέσει προηγουμένως κράνος, απάντησε ότι δεν υπήρχαν κράνη στην οικοδομή. Ο Δρ. Α. Πετρίδης (Μ.Ε.2) ήταν ο θεράπων ιατρός του ενάγοντα, είναι ορθοπεδικός χειρουργός και το έτος 2004 εργαζόταν στο Νοσοκομείο Λεμεσού. Σύμφωνα με την ιατρική έκθεση που εξέδωσε και υιοθέτησε κατά την κυρίως εξέταση του: Ο ενάγων υπέστη κάκωση οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Κατά την εξέταση διαπιστώθηκε ότι είχε ευαισθησία εις την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και περιορισμό της κινητικότητας οσφύος. Έγινε ακτινολογικός έλεγχος ο οποίος κατέδειξε συμπιεστικό κάταγμα πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου με ελαφρά οπίσθια μετατόπιση. Του συστήθηκε ως θεραπεία κλινοστατισμός, αναλγησία και μαξιλάρι ανατάξεως εις την οσφύ. Του συστήθηκε επίσης συντηρητική θεραπεία από ειδικό νευρολόγο. Στις 24.11.2004 ακινητοποιήθηκε με ειδικό νάρθηκα και έλαβε εξιτήριο από το νοσοκομείο. Μετά την έξοδο του από το νοσοκομείο παρακολουθείτο μηνιαίως και στα εξωτερικά ιατρεία και εγίνετο περιοδικώς ακτινολογικός έλεγχος του κατάγματος. Η τελευταία ακτινογραφία που έγινε στις 28.12.05 έδειξε απώλεια ύψους του σώματος 1ου οσφυϊκού κατά 1/3 και δημιουργία οστεαρθρίτιδας με αγκυλοποιητική εμφάνιση στην περιοχή Ο1, Ο2, Ο
  2. Η κατάσταση την οποία παρουσίαζε ο ενάγων κατά την ημερομηνία έκδοσης του πιστοποιητικού δηλαδή 19.1.2006 περιγράφεται με περιορισμό κινητικότητας οσφύος και πόνους στην περιοχή της οσφυϊκής χώρας. Ήταν η γνώμη ότι έχει ήδη αναπτύξει οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις εις την περιοχή του κατάγματος, ότι παίρνει αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά φάρμακα και περιοδικώς φυσιοθεραπεία και δεν προβλέπεται να επανέλθει στην προτέρα του εργασία ως οικοδόμος. Ερωτήθηκε τι υποδηλώνει η φράση «δημιουργία οστεοαρθρίτιδας με αγκυλοποιητική εμφάνιση στην περιοχή Ο1, Ο2, Ο3» και εξήγησε πως «οι ακτινογραφίες ημερ. 28.12.05 έδειξαν ότι το σώμα του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου είχε απώλεια ύψους κατά 1/3 και είχε δημιουργηθεί οστεοαρθρίτιδα με αγκυλοποιητική εμφάνιση στην περιοχή Ο1, 2 και
  3. Αυτό σημαίνει ότι είχαν δημιουργηθεί τέτοιες οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις με δημιουργία οστεόφυτων τα οποία είχαν τάση για αγκύλωση.» Η οστεοαρθρίτιδα δεν είναι ιάσιμη και προκαλεί πόνο, δυσκαμψία, περιορισμό κινητικότητας με πιθανότητα επέκτασης των πόνων στα κάτω άκρα. Επανέλαβε ο μάρτυρας την αδυναμία του ενάγοντα να εργαστεί πλέον ως οικοδόμος και καθόρισε το ποσοστό ανικανότητας του, το λιγότερο στο 75%. Οι μόνες δουλειές με τις οποίες μπορεί να ασχοληθεί είναι αυτές που να μην εμπλέκουν χειρονακτική εργασία, παρατεταμένη ορθοστασία και θα πρέπει να έχει περιορισμένο ωράριο. Οι οποιεσδήποτε όμως εργασίες, που είναι ενδεχόμενο να βρει εξαρτώνται από το επίπεδο της μόρφωσης του. Δήλωσε ρητά ότι δεν υπάρχει περίπτωση να καλυτερεύσει η κατάσταση του ενάγοντα. Υπάρχει όμως περίπτωση να χειροτερεύσει. Ρωτήθηκε αντεξεταζόμενος γιατί συνδέθηκε το κάταγμα του οσφυϊκού σπονδύλου με τον συγκεκριμένο τραυματισμό από το οποίο έχασε το 1/3 του σώματος του σπονδύλου και πως είναι βέβαιος ότι δεν προϋπήρχε του ατυχήματος και απάντησε ότι συνδέθηκε με τον τραυματισμό διότι έγινε αξονική τομογραφία κατά την ημέρα του δυστυχήματος. Σημείωσε περαιτέρω ότι με δεδομένο ότι ο ενάγων εργάζετο ως οικοδόμος δεν θα μπορούσε να ασχολείτο με τέτοια εργασία αν υπήρχε τέτοιος τραυματισμός στο παρελθόν στον οσφυϊκό σπόνδυλο. Ερωτηθείς επίσης να εξηγήσει πως καθορίζει το ποσοστό ανικανότητος στο 75% και όχι στο 80% ή το 70% απάντησε πως δίδει το 75% για το επάγγελμα του ενάγοντα. Πρόσθεσε δε πως ανάλογα με τη μόρφωση του το ποσοστό αυτό ανικανότητας μπορεί να είναι και 80 και 90 ή και 100%, εξηγώντας ότι «Αν μπορεί να κτυπά computer ή να κάνει μια οποιαδήποτε δουλειά με περιορισμένο ωράριο θα έλεγα 75% αν όμως δεν μπορεί να κάνει οποιαδήποτε εργασία τότε μπορεί να είναι και πλήρης ανικανότητα κατά την γνώμη μου.» Ερωτήθηκε περαιτέρω ο μάρτυρας εάν ο ενάγων ήταν επιστάτης και έλεγχε τη διεξαγωγή των εργασιών τότε τι ποσοστό ανικανότητας θα του έδιδε και απάντησε πως εξ' όσων ο ίδιος γνωρίζει είναι οικοδόμος. Ακόμη όμως και να είναι επιστάτης αυτό σημαίνει ότι πρέπει να επιστατεύει, να έχει πλήρες ωράριο και ίσως θα πρέπει να στέκεται ολόκληρη την ημέρα ή να ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες, πράγμα το οποίο θα αδυνατεί να κάμει εν όψει των τραυματισμών του. Στην αντεξέταση στην οποία ο μάρτυρας υποβλήθη από τον συνήγορο του εναγόμενου 2 εξήγησε ότι η οστεοαρθρίτιδα είναι μια ασθένεια η οποία δεν θεραπεύεται και εξελίσσεται προς το χειρότερο με την πάροδο του χρόνου. Κάποτε μπορεί να χρειαστούν χειρουργικές επεμβάσεις αν τα συμπτώματα φθάσουν σε ακραία επίπεδα. Ερωτηθείς αν περιλαμβάνεται και το μούδιασμα στα συμπτώματα και στις συνέπειες της οστεοαρθρίτιδας, έδωσε την εξής εξήγηση: «Επειδή η οστεοαρθρίτιδα προκαλεί εκτός από την οστική ζημιά κακώσεις μαλακών μορίων όπως είναι συνδέσμων, μυών ή μεσοσπονδυλίων δίσκων οι οποίοι κατ' επέκταση μπορούν να πιέσουν κάποιο νεύρο και να κάνουν μούδιασμα, αιμωδίες.» Αξιολόγηση μαρτυρίας Όπως ανωτέρω αναφέρθηκε η μοναδική μαρτυρία που δόθηκε προήλθε από την πλευρά του Ενάγοντα. Έχω παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες να καταθέτουν και ενδιατρίψει στη μαρτυρία τους. Ο Ενάγων παρουσιάστηκε συνεπής, ειλικρινής και αυθόρμητος, μη διστάζοντας να δώσει απαντήσεις που ενδεχομένως θα έβλαπταν την υπόθεση του όπως π.χ. ότι δεν βεβαιώθηκε για το εάν το τρακτέρ σταμάτησε να εργάζεται προτού ο ίδιος ανεβεί στον τοίχο, ότι ήταν δική του πρωτοβουλία ή ενέργεια του αυτή. Γενικά ο Ενάγων κρίνεται ως αξιόπιστος μάρτυρας. Σαφήνεια, συνέπεια, λεπτομέρεια και πλήρης επεξήγηση, χαρακτηρίζει τη μαρτυρία του Δρ. Πετρίδη (ΜΕ2). Όπως έχει ανωτέρω περιγραφεί η μαρτυρία του, αυτός έδιδε πλήρη αιτιολόγηση των θέσεων του για τα πορίσματα και τα συμπεράσματα στα οποία προέβη. Παρά το γεγονός ότι έγινε προσπάθεια αμφισβήτησης της ιατρικής του γνώμης για τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας αλλά και την άμεση κάκωση του οσφυϊκού σπονδύλου και εάν αυτή προϋπήρχε του ατυχήματος, όμως αντίθετη μαρτυρία από αυτή του ΜΕ2, δεν προσήχθηκε, η οποία να στηρίζει τις υποβολές και θέσεις της υπεράσπισης του Εναγομένου
  4. Έχοντας κρίνει αξιόπιστους του μάρτυρες αυτούς, η δοθείσα κατάθεση τους όπως καταγράφεται στις σελ. 6-11 αποτελεί, για σκοπούς αχρείαστης επανάληψης και πλατειασμού, τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Σημειώνεται και τονίζεται πως ο Ενάγων έπεσε από ύψος 4 μέτρων, όταν και ενώ ο Εναγόμενος 2 εκτελώντας εργασίες επιχωμάτωσης στο εργοτάδιο της εταιρείας αποκόλλησε το λάστιχο νερού, το οποίο εκτινάχθηκε, κτύπησε τον Ενάγοντα και τον γκρέμισε. Για σκοπούς και πάλι αχρείαστης επανάληψης, τα όσα καταγράφονται στο προοίμιο της απόφασης, αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Νομική Πτυχή Ο εργοδότης οφείλει να παράσχει ασφαλές σύστημα εργασίας. Το καθήκον αυτό αποτελεί υποχρέωση τόσο του κοινοδικαίου όσο και υπό ορισμένες προϋποθέσεις θεσμοθετημένο και εκ του Νόμου επιβεβλημένο. Στην τελευταία περίπτωση η ευθύνη και υποχρέωση είναι αυστηρή και απόλυτη. Τονίζεται στο Charlsworth on Negligence, 8η έκδοση, σελ. 799, 10-14 στο κεφάλαιο Safe place of work, ότι: «In any case, the employer is liable if the failure to exercise reasonable care and skill is that of an independent contractor, and is only excused from liability if the danger is due to a latent defect, not discoverable by reasonable care and skill on the part of anyone." Ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα του εργοδότη, που είναι απόλυτο, απέναντι στους υπαλλήλους του, είναι να τους παρέχει ασφαλή τόπο ή ασφαλές σύστημα εργασίας. Η τάση της νομολογίας τα τελευταία χρόνια ήταν η πλήρης εμπέδωση αυτής της προστασίας των εργαζομένων. Άλλωστε όπως τόνισε ο Πικής, Δ., στην υπόθεση United Brick Works Ltd v. Ευαγγέλου
(1992)1 Α.Α.Δ. 123: «Στην Κύπρο η προστασία των εργαζομένων αποτελεί διακηρυγμένο συνταγματικό στόχο (Άρθρο 9) στο πλαίσιο εξασφάλισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου που αναμφίβολα περιλαμβάνουν και την ασφάλεια του στον τόπο της εργασίας του.» Στην Αγγλία, όπου επικρατεί η ίδια τάση, ερμηνεύοντας σχετική νομοθετική πρόνοια στην υπόθεση Larner v. British Steel plc
(1993)1 C.R. 551, το Δικαστήριο έκρινε ότι το καθήκον του εργοδότη, που επέβαλλε η παραπάνω πρόνοια, ήταν να προσφέρει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας από κινδύνους, ανεξάρτητα αν αυτοί μπορούσαν να προβλεφθούν ή όχι. Η απόφαση επικροτήθηκε στην υπόθεση Mains v. Uniroyal Englebert Tyres Ltd ημερ. 1.6.95, από το Court of Session (Εφετείο Σκωτίας). Έτσι η προβλεπτικότητα δε θεωρήθηκε απαραίτητο κριτήριο. (Δέστε επίσης Διονύσης Κυριάκου ν. Caramondani Bros Ltd,
(2001)1 (Α) Α.Α.Δ. 219. Αποτελεί τη θέση του συνηγόρου του Ενάγοντα την οποία ενστερνίζεται απόλυτα ο συνήγορος του Εναγομένου 2, πως ο τελευταίος φέρει πλήρη ευθύνη για το ατύχημα. Αντίθετα, ο συνήγορος του Εναγομένου 1, υποδεικνύει πως η ευθύνη βαρύνει του Ενάγοντα και ότι δεν έχει καταδειχθεί αιτιώδης συνάφεια της αιτίας της πτώσης. Παρέπεμψε δε προς ενίσχυση της θέσης του στην Ζωή Κωνσταντίνου ν. The Cyprus PΗASSOURI PLANTATIONS CO LTD
(1992)1 (Α) Α.Α.Δ.
  1. Στην ανωτέρω υπόθεση, η οποία υιοθέτησε παλαιότερη νομολογία, λέχθηκε πως «Είναι νομολογημένο πώς, η αιτιώδης συνάφεια πρέπει να συνδέεται με το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Για να αποδειχθεί ευθύνη για αστικό αδίκημα θα πρέπει να αποδεικνύεται αμέλεια ή παράβαση νομικού καθήκοντος, καθώς επίσης και ότι η παράβαση αυτή επέφερε το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Το βάρος της απόδειξης και των δυο αυτών στοιχείων βαρύνει τον ενάγοντα και δεν μετατοπίζεται κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Κάποια νομολογία δημιούργησε κάποια διαφοροποίηση στον κανόνα αυτό, που όμως δεν χρειάζεται να αναλύσουμε, γιατί το όλο θέμα το ξεκαθάρισε από πιθανές παρερμηνείες η υπόθεση Wilsher v. Essex Area Health Authority [1988]! All E.R.
  2. Ο Ενάγων έδωσε προειδοποίηση και σήμα στον Εναγόμενο 2 ότι θα μετακινήσει το λάστιχο, πριν ανέβει στον τοίχο. Ο Εναγόμενος 2, δεν αμφισβητεί, αλλά δέχεται τις συνθήκες υπό τις οποίες το ατύχημα επεσυνέβη. Δέχεται δηλαδή ότι έλαβε σχετική προειδοποίηση για την πρόθεση και προσπάθεια αυτή του Ενάγοντα. Συνεπώς η ενέργεια του Εναγομένου 2, ο οποίος παρέλειψε να επιδείξει την κατάλληλη προσοχή κατά το χειρισμό του εκσκαφέα με αποτέλεσμα να εκτινάξει το λάστιχο, και να προβεί στην ενέργεια αυτή προτού ο Ενάγων ολοκληρώσει ή υλοποιήσει την πρόθεση του, τον καθιστά υπόλογο αμέλειας και ευθύνης έναντι του Ενάγοντα. Το επόμενο ερώτημα που χρήζει απάντησης είναι αν ο Ενάγων είναι υπεύθυνος συντρέχουσας αμέλειας. Είναι νομολογημένο ότι η κατανομή της ευθύνης γίνεται κάτω από ευρεία σκοπιά, με γνώμονα τη λογική και την κοινή εμπειρία Charalambous v. Kasapis
(1988)1 CLR 25, Metalio (Heaters) Ltd v. Νεοφύτου 1997 1 (Α) Α.Α.Δ. 211. Το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα φέρει ο Εναγόμενος (βλ. μεταξύ άλλων Οwen v. Brimmel
(1977)1 Q.B. 859). Το Δικαστήριο μπορεί βέβαια να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από τη μαρτυρία του ίδιου του Ενάγοντα ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν, όπως διαπιστώνονται από το Δικαστήριο (Elliot v. Bax Ironside
(1925)2 KB 301, Baker v. Longhurst v. Sons Ltd
(1933)2 KB 401 και Clerk &. Lindsell on Torts 16th ed.par 1-156). Στην έκθεση υπεράσπισης του Εναγομένου 1 καταγράφονται ως λεπτομέρειες αμέλειας η παράλειψη του να χρησιμοποιήσει προστατευτικό και κατάλληλο εξοπλισμό και κράνος με το οποίο τον είχαν προμηθεύσει. Καταλογίζεται σε αυτόν ότι ως επιστάτης του έργου έπρεπε να έχει μεριμνήσει να λάβει τέτοιο εξοπλισμό. Σημειώνεται και παρατηρείται πως ο Ενάγων αρνήθηκε ότι ήταν επιστάτης και εκρίθη αξιόπιστος. Αντίθετη μαρτυρία εκ μέρους του Εναγομένου 1 δεν προσάχθηκε. Ο Ενάγων ισχυρίσθηκε ότι δεν υπήρχαν μέσα προστασίας και κράνη και δεν αντικρούσθηκε με κατάλληλη μαρτυρία. Οι υποβολές για ύπαρξη τέτοιων μέσων, παρέμειναν μετέωρες. Κατά την αντεξέταση του Ενάγοντα έγινε προσπάθεια να αποδοθεί σε αυτόν ευθύνη για το γεγονός ότι ενήργησε χωρίς οδηγίες για το συγκεκριμένο θέμα. Παρατηρείται όμως πως τέτοια παράλειψη δεν δικογραφείται. Εξάλλου ο Ενάγων εξήγησε ότι με δική του πρωτοβουλία, προσπάθησε να προστατεύσει την παροχή νερού προς το εργοτάξιο, η οποία άλλως πως θα καταστρέφετο. Καταλογίζεται σε αυτόν ότι παρέλειψε να προβεί σε συγκεκριμένη και ξεκάθαρη συνεννόηση και έγκαιρα με τον Εναγόμενο 2, για την πρόθεση του να προβεί σε τέτοια ενέργεια. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν αποδείχθηκαν, αντίθετα, όπως ανωτέρω λέχθηκε ο Εναγόμενος 2 παραδέχεται την αναφορά για σχετική προειδοποίηση του από τον Ενάγοντα. Από την άλλη όμως ο Ενάγων δέχθηκε πως δεν βεβαιώθηκε, πριν ανεβεί στον τοίχο, ότι ο Εναγόμενος 2 δεν σταμάτησε να εργάζεται αλλά εξακολουθούσε να εργάζεται με το τρακτέρ. Γι΄ αυτό και αποδίδεται στον Ενάγοντα απροσεξία και αμέλεια η οποία τον εξέθεσε σε κίνδυνο. Συμφωνώ με τη θέση αυτή. Ο Ενάγων ήταν ένας έμπειρος τεχνίτης, ηλικίας 53 χρόνων, με πείρα πέραν της εικοσαετίας στις οικοδομές. Όφειλε να επιδείξει μεγαλύτερη προσοχή και να βεβαιωθεί ότι αυτό το τρακτέρ σταμάτησε να λειτουργεί και ότι το εγχείρημα του δεν εμπεριείχε κινδύνους. Όπως και στην περίπτωση της αμέλειας έτσι και στην περίπτωση συντρέχουσας αμέλειας, το κριτήριο για την αποδοχή ευθύνης στον Ενάγοντα για τη βλάβη την οποία υπέστη συναρτάται με το λογικά προβλεπτό του κινδύνου έναντι του οποίου παρέλειψε να λάβει λογικές προφυλάξεις. (δέστε Μιχαήλ ν. Ιωάννου & Παρασκευαϊδης
(1998)1 (Γ) ΑΑΔ, σελ. 1494. Κρίνεται συνεπώς, ενόψει όλων των ανωτέρω, ότι ο Ενάγοντας δεν ήταν άμοιρος ευθύνης και καταλογίζεται σε αυτόν ποσοστό ευθύνης 20%. Ευθύνη Εναγομένου 1 Έχει αναφερθεί ο συνήγορος του Ενάγοντα (και είναι ορθό) πως είναι πια νομολογημένο τόσο στην Κύπρο όσο και στην Αγγλία, ότι η αμέλεια εργοδοτουμένου στην ίδια επιχείρηση ένεκα της οποίας αμέλειας άλλος εργοδοτούμενος υφίσταται ζημιά και απώλειες ένεκα τραυματισμού, ή τέτοια αμέλεια αντιπροσωπευτικά (vicariously) ανήκει στον εργοδότη του (Mensey Docks and Harbout Board v. Loggins and Griffths (Liverpool) Ltd
(1946)2 Αll Ε.R 345, 351, Kezon v. Comarine Ltd
(1978)1 CLR
  1. O Εναγόμενος 1 αρνείται οποιαδήποτε εκ προστήσεως σχέση με τον Εναγόμενο
  2. Δεν αρνήθηκε όμως κατά την ακροαματική διαδικασία, ότι ο Εναγόμενος 2 εκτελούσε τη συγκεκριμένη ημέρα εργασίες επιχωμάτωσης στο εργοτάξιο της εταιρείας με οδηγίες της εταιρείας. Δεν προσφέρθηκε στο Δικαστήριο, οποιαδήποτε μαρτυρία εκ μέρους του Εναγομένου 1 ότι η εταιρεία δεν ανέθεσε και δεν έδωσε στον Εναγόμενο 2 συγκεκριμένες οδηγίες για το έργο τούτο. Έτσι η παράγραφος 3 της έκθεσης απαίτησης του Ενάγοντα το περιεχόμενο της οποίας έγινε αποδεκτό από τον Εναγόμενο 2, και προωθήθηκε με την αξιόπιστη μαρτυρία του Ενάγοντα δεν αντικρούσθηκε καθ΄οιονδήποτε τρόπο (παρατίθεται το κείμενο αυτολεξεί): «Ο Εναγόμενος 2 σ΄ όλον τον ουσιώδη προς την παρούσα αγωγήν χρόνον εκτελούσε εργασίες επιχωμάτωσης και/ή άλλες συναφείς εργασίες με την χρήση εκσκαφέα εντός του εργοταξίου της Εταιρείας μετά από οδηγίες των υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπων της και/ή ενεργούσε χωματουργικές και/ή άλλως πως εργασίες δια λογαριασμόν και/ή για τα συμφέροντα και/ή προς όφελος της Εταιρείας.» Για αναγνώριση της σχέσης εργοδότη και εργοδοτουμένου έχει υιοθετηθεί από τα δικαστήρια μια ποικιλία διαφορετικών κριτηρίων. Κανένα δεν είναι οικουμενικής εφαρμογής. Η απόφαση κατά πόσο υπάρχει σχέση εργοδότη και εργοδοτούμενου σε κάθε συγκεκριμένη υπόθεση εξαρτάται από τον τρόπο που το δικαστήριο θα δει στο σύνολο της τη σχέση μεταξύ των μερών. Κατά την ερμηνεία της φύσης της σύμβασης απασχόλησης, η πραγματική πρόθεση των μερών, αν και σχετική, δεν είναι αποφασιστικού χαρακτήρα. Στην υπόθεση Davies v. Presbyterian Church of Wales [1986] 1 Αll E.R. 705 αποφασίστηκε ότι η φύση της εργασιακής σχέσης είναι νομικό θέμα (βλέπε ακόμα O' Kelly v. Trusthouse Forte plc [1983] 3 All E.R. 456). To Δικαστήριο θα πρέπει να βεβαιωθεί στο τέλος κατά πόσο ο κατ΄ ισχυρισμός εργοδοτούμενος είναι πρόσωπο που εργοδοτήθηκε για να εργαστεί ως υπάλληλος και όχι απλώς ως μέρος μιας ομάδας που εργάζεται μαζί, χωρίς κανένα πρόσωπο να ενεργεί καθ΄ οιονδήποτε τρόπο ως αφεντικό Winfield v. London Philharmonic Orchestra Ltd [1979] I.C.R. 726, 730.) Στην υπόθεση Short v. J. & W. Henderson Ltd [1946] 115 L.J.P.C. 41, δόθηκαν τέσσερις ενδείξεις για την ύπαρξη σύμβασης εργοδότησης, ήτοι (α) η εξουσία επιλογής του εργοδοτούμενου από τον εργοδότη, (β) η πληρωμή του μισθού, (γ) το δικαίωμα του εργοδότη να ελέγχει τη μέθοδο εκτέλεσης της εργασίας και (δ) το δικαίωμα του εργοδότη για απόλυση. Το κλασσικό κριτήριο για διαφοροποίηση ενός εργοδοτούμενου από τον ανεξάρτητο εργολάβο είναι το κριτήριο του ελέγχου, δηλαδή το δικαίωμα του εργοδότη να ελέγχει τη μέθοδο εργασίας. Αν σύμφωνα με τη σύμβαση εργοδότησης ένα πρόσωπο πράγματι αποκτά το δικαίωμα ελέγχου της μεθόδου εργασίας του άλλου, τότε η σύμβαση είναι σύμβαση εργασίας και το πρόσωπο που εργοδοτείται, εργοδοτούμενος (Market Investigation Ltd. v. Minister of Social Security [1968] 3 All E.R. 732). Το θέμα του ελέγχου επεκτείνεται όχι μόνο στο κατά πόσο ο εργοδότης ελέγχει τη μέθοδο εργασίας, αλλά κατά πόσο ελέγχει και τις ώρες εργασίας (βλέπε W.H.P.T. Housing Association Ltd. v. Secretary of State for Social Services [1981] I.C.R. 737). Είναι όμως ασφαλέστερο να εξετάζονται περισσότεροι παράγοντες. Όλες οι παράμετροι της σχέσης θα πρέπει να αξιολογούνται. Η νομολογία υπογραμμίζει την ανάγκη για αναγνώριση σε μια δεδομένη εργατική σχέση της οικονομικής πραγματικότητας. Ο έλεγχος, η ιδιοκτησία των εργαλείων και εξοπλισμού, η δυνατότητα προσπορισμού κέρδους και ο κίνδυνος απώλειας κρίθηκαν ως σημαντικοί παράγοντες κατά την αξιολόγηση της οικονομικής πραγματικότητας (Montreal v. Montreal Locomotive Works Ltd [1947] D.L.R. 161, 169). Στην υπόθεση Ready Mixed Concrete (South East) Ltd. v. Minister of Pensions and National Insurance [1968] 1 Q.B. 497, ο Δικαστής MacKenna J., ύστερα από εκτενή ανάλυση της νομολογίας της Κοινοπολιτείας, του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, κατέληξε ότι σύμβαση εργοδότησης υπάρχει αν (α) ο εργοδοτούμενος συμφωνεί όπως με αντιπαροχή μισθού ή άλλης αμοιβής παρέχει την εργασία του και τις ικανότητες του κατά την άσκηση κάποιας υπηρεσίας προς τον εργοδότη, (β) συμφωνεί ρητά ή εξυπακουόμενα ότι η εκτέλεση της εργασίας αυτής θα υπόκειται στον έλεγχο του εργοδότη κατά τέτοιο βαθμό που να τον καθιστά εργοδότη και (γ) οι άλλες πρόνοιες της σύμβασης να είναι συμβατές με σύμβαση εργοδότησης. (Δέστε Γενικός Εισαγγελέας κ.α ν. Στυλιανού κ.α 1 (Γ) ΑΑΔ
(2002)σελ.
  1. Στην κρινόμενη περίπτωση, όπου ο Εναγόμενος 2 εκτελούσε εργασίες στο εργοτάξιο της εταιρείας, με οδηγίες της, για λογαριασμός της και προς όφελος της - χωρίς να δοθεί οποιαδήποτε μαρτυρία περί ανεξάρτητου εργολάβου - δημιουργείται σχέση εργοδότη-εργοδοτουμένου η οποία καθιστά εκ προστήσεως υπεύθυνη την εταιρεία, Εναγομένη
  2. Αξίζει περαιτέρω να υπομνησθεί πως υπάρχει ευθύνη του εργολάβου και υποχρέωση του για τήρηση ασφαλούς συστήματος εργασίας ακόμη και όπου η εργασία εκτελείται από ανεξάρτητους υπεργολάβους. Με την ΚΔΠ 172/02 ο περί Ασφάλειας και υγείας (Ελάχιστες προδιαγραφές για προσωρινά ή κινητά εργοτάξια) άρθρο 3(α) και 11
(2)εναποτίθεται ευθύνη του εργολάβου επί ολοκλήρου του έργου και ευθύνη για διορισμό συντονιστή των διαφόρων υπεργολάβων και εργασιών για θέματα ασφαλείας και υγείας. Με περαιτέρω καθήκον τον συντονιστή να οργανώνει τη συνεργασία μεταξύ εργολάβων και υπεργολάβων (άρθρο 9
(4)). Τούτα σημειώνονται για να καταδειχθεί η αυστηρή ευθύνη που υπέχει ο εργολάβος έργου, ακόμη και στην περίπτωση που η εργασία εκτελείται από υπεργολάβους, με υποχρέωση να μεριμνά πως ο καταμερισμός αλλά και ο έλεγχος της εργασίας θα γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να προστατεύονται οι εργαζόμενοι. Στοιχεία που στην κρινόμενη περίπτωση απουσίαζαν αφού, δεν υπήρχε οποιοσδήποτε έλεγχος και συντονισμός των εργασιών επιχωμάτωσης. Συνεπώς η εταιρεία παρέλειψε ουσιώδη καθήκοντα της και κρίνεται υπεύθυνη αμέλειας και για τον λόγο τούτο. Γενικές Αποζημιώσεις Έχουν ανωτέρω καταγραφεί οι σωματικές βλάβες του Ενάγοντα. Ο συνήγορος του Εναγομένου 1 επέμενε πως δεν έχει αποδειχθεί η ανικανότητα του Ενάγοντα διότι ο ΜΕ2 μίλησε γενικά και αόριστα, ενώ το Τεκμήριο 6 είναι ανυπόγραφο. Το Δικαστήριο δεν αποδέχεται τη θέση αυτή του κ. Αναστασίου. Ο ΜΕ2 όπως ανωτέρω λέχθηκε ήταν πολύ σαφής και έδωσε τεκμηριωμένες απαντήσεις. Το Τεκμήριο 6 είναι επιστολή (ημερ. 29.3.06) αποσταλείσα από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων προς τον Ενάγοντα η οποία αποτελεί απάντηση σε αίτημα του τελευταίου για σύνταξη ανικανότητας και τον πληροφορεί ότι αυτό εγκρίθηκε από 18.11.2005 για ποσοστό 75%. Καθορίζεται δε το ποσό της σύνταξης σε αυτό των Λ.Κ. 405,
  1. Είναι γεγονός ότι δεν είναι υπογραμμένη. Φέρει ως συντάκτη της, κάποια ονόματι Βασιλική Κλεάνθους, εξεταστή Απαιτήσεων. Το τεκμήριο αυτό, αποτελεί επιβεβαίωση ή μάλλον αποδοχή της ανικανότητας του Ενάγοντα, που κάποιοι άλλοι καθόρισαν. Στην κρινόμενη περίπτωση, ο ΜΕ2, ο οποίος τον ουσιώδη χρόνο επρόσφερε τις υπηρεσίες του στο Δημόσιο Τομέα, έκρινε την ανικανότητα αυτή και έδωσε σαφείς εξηγήσεις περί τούτου Σημειώνεται και υπενθυμίζεται πως ο ενάγων: - Υπέστη συμπιεστικό κάταγμα του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου με ελαφρά οπίσθια μετατόπιση. - Υπάρχει απώλεια κατά 1/3 του ύψους του σπονδύλου. - Δημιουργήθηκε οστεοαρθρίτιδα με αποτέλεσμα πόνους, δυσκαμψία, περιορισμό κινητικότητας, μούδιασμα στα άκρα - Κουράζεται εύκολα όταν περπατάει και μουδιάζει το πόδι του όταν κάθεται αρκετή ώρα. Δεν μπορεί να εργάζεται πλήρες ωράριο ενώ η ορθοστασία και ή άρση βάρους του προκαλεί αιμωδία. Αδυνατεί να ανεβοκατεβαίνει σκάλες. - Παρέμεινε στο νοσοκομείο από 18.11.04 -24.11.04 - Δεν μπορεί να ασκεί το επάγγελμα του οικοδόμου που ασκούσε προηγουμένως και είναι ανίκανος για εργασία, σε ποσοστό 75%. - Έκανε φυσιοθεραπείες στο Νοσοκομείο και πήγαινε κολυμβητήριο για 3-4 χρόνια. Υπάρχει ανάγκη συνεχούς άσκησης όπως το κολύμπι. Ο συνήγορος του Ενάγοντα εισηγείται το ποσό των ΛΚ.50.000 ως εύλογο να αποζημιώσει τον πελάτη του, ενώ οι συνήγοροί των Εναγομένων το θεωρούν υπερβολικό και αντιπροτείνει ο συνήγορος του Εναγομένου 1 ποσό €20.
  2. Παρέπεμψε δε το Δικαστήριο στην υπόθεση Θεοδοσίου ν. Κ. Στυλιανού
(2007)1 Β ΑΑΔ 1121, στην οποία ο Ενάγων υπέστη παρόμοιους τραυματισμούς με τον Ενάγοντα της παρούσας αγωγής. Θεωρεί δε την υπόθεση Καρδανάς ν. Καραμούζη
(2007)1 Α ΑΑΔ 191 την οποία επικαλείται ο συνήγορος του Ενάγοντα ως άσχετη με την παρούσα αφού ο εκεί ενάγων υπέστη σοβαρότερους τραυματισμούς. Έχω μελετήσει τις υποθέσεις στις οποίες οι συνήγοροι με παρέπεμψαν. Όπως τονίστηκε στην απόφαση Χ. Φωτίου ν. Στ. Νεοφύτου κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ, 1511: «Τα Δικαστήρια κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων αντλούν καθοδήγηση και λαμβάνουν υπόψη το ύψος των αποζημιώσεων που έχουν επιδικασθεί σε προηγούμενες υποθέσεις, εφόσον βέβαια υπάρχει κάποια αναλογία στην έκταση των κακώσεων και τα επακόλουθα τους, πάντοτε όμως και υπό το φως των αλλαγών τόσο της αγοραστικής αξίας του χρήματος όσο και των εξελίξεων της νομολογίας, σε συνάρτηση με όποιου άλλους παράγοντες επιδρούν στην περίπτωση. Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων είναι πολύ καλά θεμελιωμένες και δεν θα τις επαναλάβουμε (Paraskeyvaides Overseas Ltd v. Christofis
(1982)1 CLR, 789, Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ, 66).». Στη Μαυροπετρή ν. Γ. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ σελ. 66, επισημαίνεται ότι η τάση για την ανύψωση του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου. Λέχθηκε επίσης ότι δεν πρέπει οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά αποδεκτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, να επενεργεί προς αύξηση των αποζημιώσεων. Στην Καρδανάς (ανωτέρω) ο Ενάγων ο οποίος είχε και προηγουμένως προβλήματα στην σπονδυλική στήλη, τραυματίστηκε στον αυχένα και κρίθηκε αναγκαία η υποβολή του σε χειρουργική επέμβαση η οποία συνίστατο σε δισκεκτομή των δίσκων Α3-4 και Α5-6 και τη σπονδυλοδεσία όλων με τη χρήση μεταλλικής πλάκας και πέντε βιδών. Μετά, λόγω ανάπτυξης μετεγχειρητικού αιματώματος κατέστη αναγκαία και νέα επέμβαση για αφαίρεση του. Υπήρχε επίσης πρόβλημα κατάποσης και περιορισμός κινήσεων στο 60 με 70%. Επιδικάσθηκε το ποσό των £
  1. Στη Χ"Θεοδοσίου ο Ενάγων υπέστη διάφορα τραύματα σε όλο του το σώμα με σοβαρότερο αυτό του κατάγματος του 6ου θωρακικού σπονδύλου. Υποβλήθηκε σε συντηρητική θεραπεία και φυσιοθεραπεία. ΄Ελαβε αναρρωτική άδεια ενός χρόνου και παρέμεινε εκτός εργασίας και τον επόμενο χρόνο. Παρέμειναν ως μόνιμα κατάλοιπα η κύφωση της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ανάλογη με την απώλεια ύψους του σπονδύλου (30%) η οποία προκαλεί πόνο ανάλογα με τις δραστηριότητες του ατόμου. Πρόκληση πόνου κατά την ορθοστασία, το οδήγημα τις αθλοπαιδιές και την κατάκλιση στην ίδια θέση για διάστημα μισής ώρας. Πιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων. Οι πρωτοδίκως επιδικασθείσες αποζημιώσεις αυξήθηκαν κατ΄ έφεση στο ποσό των £15.
  2. Έχοντας συνεπώς υπόψη τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντα, την ταλαιπωρία του, τις επιπτώσεις που επέφεραν και τις βιώνει μέχρι τώρα, τη δυνατότητα χειροτέρευσης της κατάστασης του, κρίνεται πως ποσό ύψους €35.000.- μπορεί να αποτελέσει μια εύλογη αποζημίωση. Με δεδομένο το ποσοστό ευθύνης του ενάγοντα, επιδικάζεται σ' αυτό το ποσό των €28.000.- Ειδικές Αποζημιώσεις Προτού εξετασθούν οι επιμέρους αξιώσεις του ενάγοντα, θα πρέπει να υπομνησθεί η αρχή ότι απαιτείται υψηλός βαθμός επιμέλειας στην απόδειξη των ειδικών ζημιών, οι οποίες όχι μόνο πρέπει να καταγράφονται με λεπτομέρεια, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Πίριλλος ν. Ρουπινέττα Κονναρή
(2000)1 (Β) ΑΑΔ 1153, McGregor on Damages, 14η έκδοση, σε. 19). Είναι επίσης νομολογημένο ότι «η υποχρέωση του ενάγοντα να δώσει λεπτομέρειες της αξίωσης του για ειδικές αποζημιώσεις εγείρεται, όχι διότι η φύση της απώλειας είναι κατ΄ ανάγκη ασυνήθης, αλλά επειδή ο ενάγοντας ο οποίος έχει το πλεονέκτημα να είναι ικανός να θεμελιώσει την αξίωση του πάνω σε ακριβή υπολογισμό πρέπει να δώσει στον εναγόμενο πρόσβαση στα γεγονότα τα οποία καθιστούν τον υπολογισμό αυτό δυνατό» (Perestrello Ltd v. United Paint Co Ltd
(1969)1 W. L.R. 570,579). Πρέπει να επιμένουμε με όσο το δυνατό περισσότερη βεβαιότητα και λεπτομέρεια κατά την απόδειξη της ειδικής ζημιάς, όσο και λογικής λαμβανομένου υπόψη των περιστάσεων και της φύσης των πράξεων με τις οποίες γίνεται η ζημιά. Αν επιμένουμε σε λιγότερο θα ισοδυναμούσε με χαλάρωση των παλιών και κατανοητών αρχών. Αν επιμένουμε σε περισσότερο, θα ισοδυναμούσε με άσκοπη σχολαστικότητα (Radciffs v. Evans
(1982)2 Q.B. 524, 532, 533). Από τις λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών ο συνήγορος του Ενάγοντα αποδέχεται ότι δεν αποδείχθηκαν όλες και υποδεικνύει ότι αποδείχθηκαν μερικές από τις οποίες αποδέχεται και ο συνήγορος του Εναγομένου 1 ήτοι: (α) Ιατρικό πιστοποιητικό Δρ. Πετρίδη (£28) €47,60 (β) Έξοδα κολυμβητηρίου (£440) €748 Ο συνήγορος του Ενάγοντα υποδεικνύει ως αποδειχθείσες και τις πιο κάτω οι οποίες και εξετάζονται: (γ) Ιατρικό Πιστοποιητικό Δρ. Κ. Ανδρέου (ΛΚ 150). Ο συνήγορος του Εναγομένου 1 υποδεικνύει πως ο Ενάγων δεν ανέφερε ότι πλήρωσε το ποσό αυτό, ούτε προσκόμισε σχετική απόδειξη. Ο συνήγορος του Εναγομενου 2 το δέχθηκε ανεπιφύλακτα. Κατά την κυρίως εξέταση του ο Ενάγων η οποία όπως λέχθηκε ήταν η γραπτή του δήλωση ανέφερε πως οι ειδικές ζημιές που υπέστηκε ήταν ως ακολούθως: Ιατρικό πιστοποιητικό Δρος Κ. Ανδρέου £
  1. Το ρηθέν πιστοποιητικό κατατέθηκε ως τεκμήριο
  2. Καταγράφεται στην ίδια δήλωση του ενάγοντα ότι στο Τεκμήριο 3 αναφέρονται και τα ιατρικά έξοδα εκ ΛΚ
  3. Κρίνω, ότι δεν είναι αναγκαίο να πληρωθεί κάποιο ποσό για να θεωρηθεί ως έξοδα. Αρκεί να χρεωθεί για να είναι ο ενάγων υπόχρεος σε πληρωμή του. Για τούτο κρίνεται ότι έχει αποδειχθεί και επιδικάζεται ποσό €
  4. (δ) Νοσοκομειακές εξετάσεις Λ.Κ.
  5. Αυτό αποδεικνύεται με τη μαρτυρία του Ενάγοντα και το τεκμήριο 5 και συνεπώς επιδικάζεται ποσό €81.- (ε) Απώλεια εισοδημάτων από 18.11.2004 μέχρι 20.5.2011 προς £13.368 ετησίως Οι θέσεις των συνηγόρων στο θέμα τούτο διίστανται. Ο μεν συνήγορος του Ενάγοντα εισηγείται πως πρέπει να αποδοθεί στον πελάτη του η απώλεια αυτή, διότι αυτή βασίσθηκε στην ανικανότητα του να εργασθεί σε οποιαδήποτε άλλη εργασία. Ενώ ο κ. Αναστασίου υποδεικνύει πως ο Ενάγων δεν μπορούσε παρά τις σχετικές ερωτήσεις να προσδιορίσει το καθαρό μηνιαίο εισόδημα του. Υποδεικνύει περαιτέρω πως δεν έχει αποδειχθεί η ανικανότητα του για εκτέλεση εργασίας για όλο το αξιούμενο διάστημα. Το αξιούμενο ποσό δεν μπορεί να επιδικαστεί για τους κάτωθι λόγους. Ο ενάγων απέτυχε να αποδείξει με την αυστηρότητα και θετικότητα που απαιτείται το ύψος του μισθού του, είτε ετήσιου είτε μηνιαίου. Κατά την κυρίως εξέταση του, η οποία όπως ελέχθη εδόθη με τη μορφή γραπτής δήλωσης (Ένδειξη Α), καταγράφεται ως ειδική ζημιά «απώλεια ημερομισθίων από 18.11.2004 μέχρι 18.11.2006 προς £13.368 ...£26.736,00 και ποσό εκ £13.368 ετησίως από 18.11.2006 μέχρι πλήρους εκδικάσεως της αγωγής». Σε κατοπινό στάδιο καταγράφεται στην ίδια δήλωση «προς υποστήριξη των πιο πάνω επισυνάπτω.. (α) φορολογική δήλωση ημερ. 27.10.06 στην οποία εμφαίνονται τα εισοδήματα μου για το έτος 2004.» Στο εν λόγω τεκμήριο καταγράφεται ότι «σύμφωνα με τη Φορολογική Δήλωση που υπέβαλε για το φορολογικό έτος 2004 το ολικό μικτό ακαθάριστο εισόδημα του ήταν Λίρες Κύπρου Λ.Κ 13368». Δεν ξεκαθαρίστηκε ούτε αποσαφηνίστηκε κατά την κυρίως εξέταση αν το εισόδημα αυτό προείρχετο από το μισθό του και γενικότερα από την εργασιακή του ικανότητα ή αν προείρχετο και από άλλες πηγές. Κατά την αντεξέταση του από τον κ. Αναστασίου ερωτήθηκε για το ύψος του μισθού του και απάντησε ότι δεν θυμόταν. Προσπάθεια διάσωσης της κατάστασης έγινε κατά την αντεξέταση του από τον κ. Κουμουνδούρο, ο οποίος έλαβε σαν δεδομένο το ποσό των £13.000.- ως ετήσιο μισθό και ρωτήθηκε για τον εβδομαδιαίο μισθό του. Ο Ενάγοντας ήταν και πάλι ασαφής. Απάντησε ότι ο εβδομαδιαίος μισθός του ήταν περίπου £
  6. Γι΄ αυτό το λόγο δεν θα αποδοθεί οποιοδήποτε ποσό για απώλεια ημερομισθίων αλλά το όλο θέμα εξετάζεται και αντικρίζεται στο κονδύλι για απώλεια μελλοντικών απολαβών. Κρίνεται συνεπώς πως ο ενάγων έχει αποδείξει ως ειδικές ζημιές το ποσό των €1.131,60 και με το ποσοστό ευθύνης 20% το ποσό που επιδικάζεται είναι αυτό των €905,
  7. Απώλεια Μελλοντικών Απολαβών Όπως ανωτέρω λέχθηκε ο Ενάγων κρίθηκε ανίκανος για εργασία σε ποσοστό 75%. Ο ΜΕ2 εξήγησε πως οι εργασίες στις οποίες μπορεί να απασχοληθεί ο Ενάγων είναι αυτές που δεν εμπλέκουν χειρονακτική εργασία, παρατεταμένη ορθοστασία και πλήρες ωράριο. Εξαρτάται το ενδεχόμενο αυτό από το επίπεδο της μόρφωσης του. Ο Ενάγων όπως ο ίδιος ανέφερε είναι απόφοιτος Δημοτικού και δεν μιλά οποιαδήποτε ξένη γλώσσα. Σε ερώτηση αν προσπάθησε να βρει ελαφριά εργασία, απάντησε θετικά, προσθέτοντας ότι αποτάθηκε «σε ένα δικό του αλλά είχε πολλή καθισιό». Αντεξετάζομενος δέχθηκε ότι δεν αποτάθηκε στο γραφείο εξευρέσεως εργασίας ούτε γράφτηκε ως άνεργος διότι θεωρεί τον εαυτό του ανίκανο για εργασία. Παρά τα δεδομένα της κρινόμενης περίπτωσης, ήτοι την ηλικία του Ενάγοντα, την έλλειψη ειδικοτήτων και δυνατοτήτων λόγω μόρφωσης να απασχοληθεί σε γραφείο, όμως θεωρώ ότι ελλείπει οποιαδήποτε μαρτυρία ικανή να στηρίξει συμπέρασμα πως ο Ενάγων παρέμεινε εκτός οιασδήποτε εργασίας διότι δεν του προσφέρθηκε τέτοια. Ελλείπει μαρτυρία να στηρίξει συμπέρασμα προσπάθειας εξεύρεσης ελαφριάς εργασίας. Ενόψει τούτου και της αδυναμίας προσδιορισμού με ακρίβεια του ημερομισθίου, δεν παρέχεται δυνατότητα υπολογισμού για την απώλεια εισοδηματικής ικανότητας με τη μέθοδο πολλαπλασιαστή πολλαπλασιαστέου. Μόνο με κατ΄ αποκοπή ποσό μπορεί να καθοριστεί αποζημίωση (Θεοφάνους ν. Κουρουλά κ.α.
(2006)1 ΑΑΔ 528, Καρδανάς (ανωτέρω), Τάρεκ Μαγιάσι ν. Δεμηρτσιάδη, Πολ. Εφ. 372/06 ημερομηνίας 24.9.10). Έχοντας υπόψη την ηλικία του Ενάγοντα, την προ του ατυχήματος εργασία του και τις καθ΄ υπολογισμό απολαβές του, και το ποσοστό ανικανότητας του, κρίνεται πως ποσό €70.000 είναι δίκαιο. Γι' αυτό επιδικάζεται, ποσό (με μείωση 20%) €56.000.- Συνακόλουθα: Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον αμφοτέρων των εναγομένων αλληλεγγύως και κεχωρισμένως για ποσό €84.905,25. Επιδικάζεται τόκος 8% μέχρι 14.10.2008 και 5.5% από 15.10.2008 μέχρις εξοφλήσεως επί: Ποσού €28.000 από 18.11.2004 (ημερομηνία ατυχήματος). Ποσού €905,25 από 29.5.2007 (ημερομηνία καταχώρισης αγωγής) και ποσού €56.000 από 10.11.11 (ημερομηνία έκδοσης της απόφασης). Επιδικάζονται έξοδα υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων αλληλεγγύως και κεχωρισμένως, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .............. Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΛ, ΓΚ Subject: Civil/Final Αnafora: εργατικό ατύχημα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.