Ανδρέα Πατσαλίδης ν. Δάφνη Πατσαλίδη, Αρ. Αγωγής 2866/06, 13.12.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2011:A350 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: A. Πούγιουρου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 2866/06 Μεταξύ: Ανδρέα Πατσαλίδης, εκ Λεμεσού Ενάγοντας και Δάφνη Πατσαλίδη, το γένος Ευαγόρα Χρίστου, εκ Λεμεσού Εναγομένη (Αίτηση για τροποποίηση ημερ. 18.11.11) 13.12.2011 Για αιτήτρια: κα Ριζοπούλου για κ. Μ. Μελίδη, ν' ακούσει απόφαση Για καθ'ου η αίτηση: κος Φασουλιώτης ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή ο ενάγοντας εξαιτείται τις ακόλουθες θεραπείες εναντίον της εναγόμενης: «(Α) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάσσει την εγγραφή και/ή μεταβίβαση επ' ονόματι του ενάγοντα των ακόλουθων ακινήτων: (α) Αρ. Εγγραφής: 4550, τεμάχιο 44, Φ/Σχ. LIII/54, εις τοποθεσία «Πετράλωνα» στο χωριό Ερήμη της επαρχίας Λεμεσού. (β) Αρ. Εγγραφής: 5041, τεμάχιο 47/2, Φ/Σχ. LIII/54, εις τοποθεσία «Πετράλωνα» στο χωριό Ερήμη της επαρχίας Λεμεσού. (γ) Αρ. Εγγραφής: 5602, τεμάχιο 149, Φ/Σχ. LIII/54, εις τοποθεσία «Τερατσούδιν» στο χωριό Ερήμη της επαρχίας Λεμεσού. Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάσσει την εγγραφή και/ή μεταβίβαση επ' ονόματι του ενάγοντα των ακόλουθων αξιών: (α) 300 μετοχές της εταιρείας Andreas Ch. Patsalides Ltd. (β) 500 μετοχές της εταιρείας ZEFIROS TRADING COMPANY LTD. Γ. Διαζευκτικά από τα πιο πάνω, νόμιμες αποζημιώσεις στη βάση της αξίας των πιο πάνω ακινήτων και κινητών αξιών. Δ. Εξοδα και ΦΠΑ (Αρ. Μητρώου ΦΠΑ 30009534Τ). Ε. Νόμιμους τόκους. Στ. Οιανδήποτε άλλη θεραπεία δικαιολογείται με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης». Συγκεκριμένα είναι η θέση του ενάγοντα ότι οι διάδικοι, οι οποίοι υπήρξαν σύζυγοι, δυνάμει γραπτής συμφωνίας διαχωρισμού οικογενειακών περιουσιακών στοιχείων ημερ. 15.11.02 συμφώνησαν να διευθετήσουν οριστικά και τελεσίδικα όλες τις περιουσιακές διαφορές τους για τις οποίες είχε καταχωρηθεί από μέρους του ενάγοντα στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού η Αίτηση 51/
- Ο ενάγοντας χωρίς καθυστέρηση προέβη σε εκπλήρωση όλων των συμβατικών του υποχρεώσεων σε αντίθεση με την εναγόμενη που παρέλειψε να ανταποκριθεί στις δικές της υποχρεώσεις, εξ ου και στις 29.6.06 η καταχώρηση της παρούσας Αγωγής. Ακολούθησε στις 7.12.06 η καταχώρηση της Yπεράσπισης της εναγόμενης με την οποία αρνείται όλους τους ισχυρισμούς του ενάγοντα πλην εκείνου περί της ύπαρξης της γραπτής συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων. Είναι ισχυρισμός της ότι αναγκάστηκε να υπογράψει την συμφωνία κατόπιν πιέσεων και ψευδών παραστάσεων και/ή απάτης που χρησιμοποίησε σε βάρος της ο τότε σύζυγος της - ενάγοντας, παραθέτοντας και λεπτομέρειες της επιλήψιμης συμπεριφοράς του. Μόλις αντελήφθη την απάτη σε βάρος της, ακύρωσε την συμφωνία προφορικά και ενώπιον μαρτύρων. Στην Απάντηση του στην Υπεράσπιση της εναγόμενης, ο ενάγοντας αρνήθηκε τους ισχυρισμούς της περί απάτης και/ή ψευδών παραστάσεων σε βάρος της, συμπεριφοράς που του καταλογίζει η εναγόμενη. Η αίτηση για τροποποίηση η οποία υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της εναγόμενης ημερ. 18.11.11, προσέκρουσε στην ένσταση του ενάγοντα-καθ'ου η αίτηση η οποία υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του ιδίου, ημερ. 7.12.
- Όπως διατείνεται η αιτήτρια, κατά την μελέτη της υπόθεσης από μέρους του νέου δικηγόρου της κ. Μάριου Μελίδη ο οποίος ανέλαβε την εκπροσώπηση της στις 7.11.11, την συμβούλευσε ότι θα έπρεπε να τροποποιηθεί η Υπεράσπιση της ώστε να προστεθεί Ανταπαίτηση καθώς επίσης και περισσότερες λεπτομέρειες σε σχέση με την επιλήψιμη συμπεριφορά του ενάγοντα που την οδήγησε στην υπογραφή της μεταξύ τους γραπτής συμφωνίας. Είναι η θέση της ότι η τροποποίηση είναι αναγκαία ώστε να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου με τον σωστό τρόπο όλα τα επίδικα θέματα. Καταλήγοντας αναφέρει ότι με την αιτούμενη τροποποίηση δεν προκαλείται οποιαδήποτε ζημιά στον ενάγοντα, με δεδομένο πως η ακροαματική διαδικασία δεν έχει ξεκινήσει, η αίτηση γίνεται καλόπιστα και είναι αναγκαία. Ο ενάγοντας - καθ'ου η αίτηση στην ένσταση του πρόβαλε δύο λόγους για απόρριψη της αίτησης: «(α) Η αιτήτρια δεν δικαιολογεί επαρκώς κα/ή καθόλου την καθυστέρηση υποβολής της πιο πάνω αιτήσεως. (β) Με την επιδιωκόμενη τροποποίηση η αιτήτρια αποσκοπεί στον επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων δια της προβολής νέων υπερασπίσεων σε πολύ προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας». Οι δικηγόροι των διαδίκων στις γραπτές αγορεύσεις τους υποστήριξαν τις αντίστοιχες θέσεις τους παραθέτοντας και σχετική νομολογία. Ο μεν δικηγόρος της εναγόμενης - αιτήτριας τόνισε το καλόπιστο της αίτησης της και την αναγκαιότητα έγκρισης της ώστε να τεθούν όλα τα επίδικα θέματα ενώπιον του Δικαστηρίου, παρά την κάποια καθυστέρηση που παρατηρήθηκε. Από την άλλη ο δικηγόρος του ενάγοντα - καθ'ου η αίτηση εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης κυρίως λόγω του καθυστερημένου σταδίου στο οποίο υπεβλήθη, για την οποία καθυστέρηση δεν έδωσε επαρκή δικαιολογία. Η αίτηση βασίζεται κυρίως στη Δ.25 Θ. 1- 6 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών Σύμφωνα με το πιο πάνω θεσμό και τις αρχές που έχει καθιερώσει η νομολογία ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να επιτρέψει την τροποποίηση δικογράφων και μάλιστα σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, νοουμένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν αναγκαία. Υπάρχει πληθώρα αποφάσεων τόσον των αγγλικών Δικαστηρίων όσο και του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου επί του θέματος. Η σύγχρονη τάση, όπως προκύπτει από την νομολογία, είναι ότι τα Δικαστήρια επιτρέπουν τροποποιήσεις δικογράφων ακόμη και στην περίπτωση που αυτή είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα (βλ. Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ 934) στην οποία υιοθετήθηκε η Αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd. v. Associated Newspapers Ltd
(1970)1 All E.R. 754). Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα
(1999)1 Α.Α.Δ λέχθηκε, μεταξύ άλλων, για το θέμα της καθυστέρησης ότι ως προς το κατά πόσο η όποια καθυστέρηση θα απέληγε σε στέρηση του συνταγματικού δικαιώματος εκδίκασης εντός ευλόγου χρόνου, πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δίκης. Οι προϋποθέσεις τις οποίες το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην άσκηση της διακριτικής του εξουσίας, συνοψίζονται στην υπόθεση Στέλιου Βουνιώτη ν. Greenmar Navigation Ltd κ.ά.
(1989)1 Α.Α.Δ (Ε) 33, 36,
- Παραθέτω πιο κάτω το σχετικό απόσπασμα από την απόφαση αυτή: "Οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου μπορεί να συνοψιστούν ως εξής:
- Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
- Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
- Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του Αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
- Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης της υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη". Έχει νομολογηθεί επίσης ότι ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης ή της υπεράσπισης και εμφανής κακοπιστία εκ μέρους του αιτητή, δεν δικαιολογούν έγκριση του αιτήματος. Εκεί που εγείρεται ζήτημα κακοπιστίας, ο διάδικος που την επικαλείται έχει και το βάρος απόδειξης της (Βλ. Astor Co κ.ά. v. A & G Leventis Ltd κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726 και Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 Α.Α.Δ. 426). Στην παρούσα υπόθεση η αναγκαιότητα της τροποποίησης της υπεράσπισης είναι εμφανής. Αυτή ετοιμάστηκε και καταχωρήθηκε από τους δικηγόρους που εκπροσωπούσαν τότε την εναγόμενη. Εγινε αλλαγή δικηγόρου στις 7.11.11 και η ανάγκη τροποποίησης ανέκυψε κατά την μελέτη της υπόθεσης για προετοιμασία των νέων δικηγόρων για την ακρόαση. Δεν βρίσκω αφύσικη την πιο πάνω θέση. Το θέμα ακυρότητας της γραπτής συμφωνίας συνεπεία λόγων που άπτονται της συμπεριφοράς του συζύγου της εναγόμενης σε βάρος της δεν είναι κάτι το καινούργιο. Το θέμα αυτό ήταν ουσιαστικά και η κύρια υπεράσπιση της εναγόμενης στο αρχικό δικόγραφο της. Δεν είχε προστεθεί όμως Ανταπαίτηση για διάταγμα ακύρωσης της συμφωνίας για τους φερόμενους λόγους και που να αναγνωρίζεται η εναγόμενη ως μόνη ιδιοκτήτρια και δικαιούχος της περιουσίας της καθώς και αποζημιώσεις. Κρίνω ότι η αιτούμενη τροποποίηση δεν εισάγει νέα βάση υπεράσπισης και ούτε επιφέρει ριζική μετατροπή της υπεράσπισης της εναγόμενης. Ούτε επίσης ο ενάγοντας θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά σε περίπτωση έγκρισης του αιτήματος. Επιπρόσθετα δεν έχει αποδειχθεί με οποιοδήποτε τρόπο κακοπιστία της εναγόμενης στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Αυτή κρίθηκε αναγκαία μετά που η εναγόμενη διόρισε νέο δικηγόρο για να την εκπροσωπήσει και μάλιστα στο στάδιο προετοιμασίας του για την ακρόαση. Η κύρια εισήγηση του δικηγόρου του ενάγοντα για απόρριψη του αιτήματος είναι η ισχυριζόμενη υπέρμετρη καθυστέρηση που παρατηρήθηκε στην προώθηση της αίτησης. Σημειώνω ότι σύμφωνα με την πιο πάνω νομολογία ο χρόνος δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Θα πρέπει, όμως, να δικαιολογείται κάθε καθυστέρηση στην υποβολή αίτησης για τροποποίηση, βάρος που επαυξάνεται αναλόγως της καθυστέρησης. Σημειώνω ότι η αλλαγή δικηγόρου έγινε στις 7.11.11 και ακολούθησε στις 18.11.11 η καταχώρηση της αίτησης για τροποποίηση. Συνεπώς δεν τίθεται θέμα καθυστέρησης στη καταχώρηση της αίτησης μετά την αλλαγή δικηγόρου. Εκείνο που μπορεί να λεχθεί είναι ότι ίσως να υπήρξε καθυστέρηση στην αλλαγή δικηγόρου. Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω πότε και κάτω από ποιές συνθήκες προέκυψε το ζήτημα αλλαγής δικηγόρου από μέρους της εναγόμενης. Εκείνο που ενέχει σημασία είναι ότι είναι δικαίωμα του κάθε διαδίκου να εκπροσωπείται με δικηγόρο της εκλογής του. Καταλήγοντας, παρά το γεγονός ότι υπήρξε κάποια καθυστέρηση στην αντικατάσταση του δικηγόρου από μέρους της εναγόμενης, εντούτοις σύμφωνα με τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως διαφαίνονται στο φάκελο, αυτή δεν κρίνεται αδικαιολόγητη. Συνεπώς ο χρόνος που διέρρευσε κρίνω ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά για την τύχη της παρούσας αίτησης, έχοντας κατά νουν την σύγχρονη τάση για έγκριση τέτοιων αιτημάτων έστω και στις περιπτώσεις αμέλειας, ή λάθους ή καθυστέρησης. Κατ' επέκταση καταλήγω ότι η αιτούμενη τροποποίηση θα πρέπει να εγκριθεί. Η πλευρά του καθ'ου αίτηση μπορεί να αποζημιωθεί με επιδίκαση εξόδων προς όφελος του, εφόσον είναι η θέση του Δικαστηρίου ότι σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας, δηλαδή προτού αρχίσει η ακροαματική διαδικασία, αυτός δεν επηρεάζεται δυσμενώς και με οποιοδήποτε τρόπο που δεν αποκαθίσταται με έξοδα. Για όλα τα πιο πάνω, ασκώντας τη διακριτική ευχέρεια που έχει το Δικαστήριο εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης της Υπεράσπισης ως οι παράγραφοι 1 και 2 της αίτησης. Η αιτήτρια να καταχωρίσει το τροποποιημένο δικόγραφο της εντός 7 ημερών από την σύνταξη του διατάγματος. Στη συνέχεια να ισχύσουν οι διατάξεις των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών. Τόσον τα έξοδα της αίτησης όσο και εκείνα που θα απωλεσθούν λόγω της τροποποίησης θα είναι σε βάρος της αιτήτριας και προς όφελος του καθ'ου η αίτηση, τα οποία, όπως θα υπολογισθούν από τον πρωτοκολλητή, θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.) ............ Α. Πούγιουρου, Π.Ε.Δ. Πιστον Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil / Other Actions / Interim Αναφορά: aetisi tropopoiisis cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο