Μάριου Χριστοφή ν. Αντώνη Τσιαμπάρτα κ.α., Αρ. Αγωγής 448/06, 11 Ιανουαρίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2011:A3 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ. Ενώπιον:- Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 448/06 Μεταξύ: Μάριου Χριστοφή, από την Αραδίππου, Ενάγοντα -και-
- Αντώνη Τσιαμπάρτα, από την Αραδίππου, 2 Ανδρέα Τσιαμπάρτα, από την Αραδίππου, Εναγόμενων ΑΙΤΗΣΗ ΗΜΕΡ.26/11/2010 ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΘΕΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΗΣ Ημερομηνία: 11 Ιανουαρίου 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αιτητή-Ενάγοντα: Ο κ. Χρ. Πουτζιουρής. Για Καθ΄ων η αίτηση-Εναγόμενους: κ. Δ. Κούτρας. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αίτηση ο Ενάγοντας-Αιτητής ζητά την έκδοση διατάγματος για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησής του με τον τρόπο που εξειδικεύει στην παράγραφο (Α) της αίτησης. Να επισημάνουμε στο σημείο αυτό ότι προηγήθηκε της Αίτησης αυτής η καταχώριση άλλης Αίτησης εκ μέρους του Ενάγοντα ημερ.07/10/2010 για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται στη Δ.25 θθ.1-5, Δ.48 θθ.1-4, 8 και 9 και Δ.64 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στη σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από Ένορκη Δήλωση της Νικολέττας Παπανικολάου, δικηγορικής υπαλλήλου στο γραφείο του δικηγόρου του Ενάγοντα, στην οποία αναφέρονται, εν συνόψει, τα ακόλουθα: · Στις 07/10/2010 κατόπιν Αιτήσεως δια κλήσεως εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο τροποποιήθηκε η Έκθεση Απαίτησης του Ενάγοντα ως η Αίτηση αυτή. Η Αίτηση αυτή επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Α στην Ένορκη Δήλωση. · Στις 25/10/2010 ο κ. Πουτζιουρής, δικηγόρος του Ενάγοντα, απέστειλε στον δικηγόρο των Εναγομένων μέσω φαξ την Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης, σύμφωνα με το διάταγμα του Δικαστηρίου. Η επιστολή αυτή και η Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Β στην Ένορκη Δήλωση. · Ο δικηγόρος των Εναγομένων εξέλαβε ότι η Έκθεση Απαίτησης που του στάληκε από τον κ. Πουτζιουρή είχε ήδη καταχωρηθεί στο Πρωτοκολλητείο και γι' αυτό στις 26/10/2010 καταχώρισε Τροποποιημένη Υπεράσπιση. Επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Γ Τροποποιημένη Υπεράσπιση. · Μετά την καταχώριση της Τροποποιημένης Υπεράσπισης από τον δικηγόρο των Εναγομένων, ο κ. Πουτζιουρής, αφού πληροφορήθηκε το εν λόγω γεγονός από τον αντίδικο δικηγόρο, καταχώρισε την επόμενη μέρα δηλαδή 27/10/2010 την Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτηση. Επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Δ Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης που καταχωρήθηκε στις 27/10/
- · Κατά την προηγούμενη δικάσιμο, ο δικηγόρος των Εναγομένων πληροφόρησε τον κ. Πουτζιουρή και το Δικαστήριο ότι στην Τροποποιημένη Υπεράσπιση περιέχονταν αλλαγές της Έκθεσης Απαίτησης που δεν ήταν σύμφωνες με το διάταγμα του Δικαστηρίου ημερ.07/10/2010, πράγμα που αποδείχθηκε πως ήταν ορθό μετά από επιθεώρηση του φακέλου της υπόθεσης από τον κ. Πουτζιουρή. · Μετά από έρευνα του φακέλου και σε σύγκριση με τον φάκελο της δικογραφίας, ο κ. Πουτζιουρής αντιλήφθηκε ότι στο φάκελο του Δικαστηρίου είχε καταχωρηθεί λανθασμένη Έκθεση Απαίτησης, εφόσον καταχωρήθηκε, αντί του τελικού κειμένου της Έκθεσης Απαίτησης, ένα προσχέδιο της Έκθεσης Απαίτησης από τα πολλά που υπήρχαν στο φάκελο του κ. Πουτζιουρή εκ παραδρομής και αβλεψίας. · Η αιτούμενη τροποποίηση είναι εύλογη και δίκαια, για να έχει το Δικαστήριο ενώπιόν του όλη την υπόθεση του Ενάγοντα και δεν θα προκληθεί οποιαδήποτε αδικία στον Εναγόμενο, εφόσον έχει ήδη γίνει παραδεκτό γεγονός η ευθύνη των Εναγομένων ενώ έχουν δηλωθεί ως παραδεκτές ειδικές ζημιές αρκετά ποσά. · Η τροποποίηση επαναφέρει την Έκθεση Απαίτησης στην εξ αρχής σκοπούμενη για καταχώριση Έκθεση Απαίτησης και ενσωματώνει και τις τροποποιήσεις που έγιναν σύμφωνα με το διάταγμα του Δικαστηρίου. · Με τις αιτούμενες τροποποιήσεις δεν αυξάνονται τα επίδικα ποσά των ειδικών ζημιών, αλλά αντίθετα μειώνονται σημαντικά ενώ αποτυπώνονται και τα ποσά για τις ειδικές ζημιές που έχουν γίνει παραδεκτά από τους διάδικους. · Όσον αφορά την τροποποίηση και προσθήκη στις λεπτομέρειες των σωματικών βλαβών του Ενάγοντα, αυτές ήταν ήδη γνωστές στον Εναγόμενο, εφόσον του είχαν αποκαλυφθεί ενόρκως και του είχαν δοθεί αντίγραφα όλων των ιατρικών πιστοποιητικών και εκθέσεων εδώ και αρκετό καιρό και επομένως καμία ζημιά ή βλάβη θα του προκληθεί. · Η τροποποίηση είναι αναγκαία για να έχει το Δικαστήριο ενώπιόν του όλους τους ισχυρισμούς και επίδικα θέματα ενώ αυτή γίνεται πριν την έναρξη της ακρόασης της αγωγής. · Η Αίτηση γίνεται καλόπιστα μόλις εντοπίστηκε το πρόβλημα και δεν θα προκαλέσει στην άλλη πλευρά οποιαδήποτε αδικία που να μη είναι δυνατό να αποζημιωθεί με έξοδα. ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Στην Αίτηση κατεχωρήθη Ένσταση η οποία βασίζεται στη Δ.25 και Δ.48 θ.4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Ως λόγοι ένστασης εξειδικεύονται οι ακόλουθοι: § Ενώ στις 07/10/2010 εξεδόθη εκ συμφώνου διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης, στις 27/10/2010 κατεχωρήθη Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης κατά παράβαση της διαταγής του Δικαστηρίου. § Αφού επισημάνθηκε η παρατυπία στον Ενάγοντα στις 05/11/2010, που ήταν ορισμένη η υπόθεση, δήλωσε ότι θα συμμορφώνετο με το διάταγμα ημερ.07/10/
- § Οι αιτούμενες τροποποιήσεις στην παρούσα αίτηση ήταν καλά γνωστές στον Ενάγοντα πριν την καταχώριση της αίτησης τροποποίησης ημερ.07/10/2010 και δεν συμπεριελήφθησαν σε αυτή. § Με τις αιτούμενες τροποποιήσεις θα επηρεαστούν δυσμενώς οι Καθ΄ων η αίτηση, καθ΄ ότι, ενώ στην αρχική Έκθεση Απαίτησης ως και στην Αίτηση Τροποποίησης ημερ.07/10/2010 οι σωματικές βλάβες ήταν οι ίδιες, και ενώ τα ιατρικά πιστοποιητικά είναι τα ίδια ο Ενάγων προσπαθεί να εξογκώσει τις γενικές αποζημιώσεις. § Υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση ενώ είναι ολοφάνερο ότι η Αίτηση ενέχει κακοπιστία, οι δε λόγοι που εκτίθενται δεν επαρκείς για να δικαιολογήσουν την αίτηση τροποποίησης. Η Ένσταση συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση του Βάσου Αριστοκλέους, ο οποίος είναι στην υπηρεσία των ασφαλιστών των Εναγομένων στην οποία αναφέρονται, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα εξής: Å Μετά τη συμπλήρωση των δικογράφων και αφού προηγήθηκε έκδοση διατάγματος αποκάλυψης και επιθεώρησης εγγράφων ακολούθησε δήλωση των διαδίκων με την οποία η ευθύνη συμφωνήθηκε όπως επίσης και μέρος των ειδικών ζημιών. Ταυτόχρονα, υπεβλήθη αίτημα προφορικά ότι θα τροποποιείτο η Έκθεση Απαίτησης για να προστεθούν επιπλέον ειδικές ζημιές. Οι Εναγόμενοι δεν έφεραν ένσταση και έτσι κατεχωρήθη η Αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης ημερ.07/10/2010, την οποία οι Εναγόμενοι αποδέχθηκαν. Å Ενώ τα γεγονότα ήταν ως η Αίτηση τροποποίησης, στις 27/10/2010 καταχωρήθηκε Έκθεση Απαίτησης η οποία τροποποιούσε και τις σωματικές βλάβες. Å Οι Καθ΄ων η αίτηση στις 05/11/2010 πληροφόρησαν το Δικαστήριο για την παρατυπία και ο δικηγόρος του Ενάγοντα δήλωσε ότι θα προέβαινε στις αναγκαίες διορθώσεις ως η Αίτηση τροποποίησης ημερ.07/10/
- Å Αντ΄ αυτού, κατεχωρήθη στις 26/11/2010 νέα Αίτηση τροποποίησης - η υπό εξέταση - όπου περιέχοντο και τροποποιήσεις σωματικών βλαβών. Å Οι ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες έχουν προηγηθεί της Αίτησης ημερ.07/10/2010 και επομένως ήταν γνωστές εξ αρχής στον Ενάγοντα από της εγέρσεως της αγωγής. Å Δια των αιτουμένων τροποποιήσεων θα επηρεαστούν δυσμενώς οι Καθ΄ων η αίτηση, διότι ενώ στην προηγούμενη Έκθεση Απαίτησης οι τραυματισμοί ήταν οι ίδιοι τώρα έχουν επαυξηθεί σημαντικά χωρίς να προηγηθεί νέα ιατρική εξέταση ή νέα ιατρικά πιστοποιητικά που να δικαιολογούν την τροποποίηση. Å Η Αίτηση ενέχει κακοπιστία και προσπάθεια εξόγκωσης των σωματικών βλαβών. Å Υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προχωρώ να εξετάσω τη νομική πτυχή της Αίτησης η οποία έχει ως κύρια βάση της την Δ.25 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που αναφέρει τα εξής: «Δ.25 θ.1 The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy, between the parties.» Οι αρχές που διέπουν τα της τροποποίησης δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Θα μπορούσαν, πιστεύω, να συνοψισθούν ως ακολούθως:
(1)Η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου η τροποποίηση δύναται να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.[1]
(2)Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα.[2] Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα.
(3)Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα.
(4)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το Άρθρο 30
(2)του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.[3]
(5)Ο παράγοντας χρόνος στην υποβολή αίτησης τροποποίησης είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας.[4] ΄Ομως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Σχετική είναι η υπόθεση Φοινιώτης[5] (πιο πάνω).
(6)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης.[6]
(7)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης δικογράφου. Στο στάδιο αυτό όμως, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντίδικου.[7] Το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποιήσεις της δικογραφίας κατά τη δίκη.
(8)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο.[8] Αναφορικά με τη φύση των ισχυρισμών που μπορούν να εισαχθούν με το τροποποιημένο δικόγραφο σχετική είναι η υπόθεση Alexandrou Rent a Car v. Δήμητρας Α. Νεάρχου
(1992)2 Α.Α.Δ. 111. Στην υπόθεση εκείνη με την προτεινόμενη τροποποίηση ουσιαστικά εδίδοντο περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες των ισχυρισμών που προβάλλονταν στην Έκθεση Απαίτησης. Αν και το Εφετείο αναφέρει στην εν λόγω υπόθεση ότι δεν ενθαρρύνει τις συνεχείς τροποποιήσεις των δικογράφων, δέχθηκε ότι στην προκείμενη περίπτωση η τροποποίηση θα έπρεπε να γίνει αποδεκτή. Επίσης στην υπόθεση Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 Α.Α.Δ. 426, λέχθηκε ότι η διαπίστωση πως επιδιώκεται νέα βάση αγωγής δεν οδηγεί χωρίς άλλο σε απόρριψη αίτησης για τροποποίηση. Το Δικαστήριο όμως θα απορρίψει την αίτηση αν με την προτεινόμενη τροποποίηση επιφέρεται ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης. Αναφορικά με το τι αποτελεί νέα βάση αγωγής, παραπέμπω στο πιο κάτω απόσπασμα της Ετήσιας Πρακτικής του 1959 (Annual Practice), στην σελ. 627, το οποίο παρατέθηκε στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου ν. Α. Αζά (πιο κάτω): «The Court will not refuse to allow an amendment simply because it introduces a new case (Budding v. Mardoch 1 Ch.D.42, Habbuck v. Helm 56 L.J. Ch. P. 539). But it will do so where the amendment would change the action into one of a substantially different character which would more conveniently be the subject of a fresh action (Raleigh v. Gosley
(1898)1 Ch. 81).» ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ Προτού εξετάσω την υπό κρίση αίτηση, θεωρώ αναγκαίο να αναφερθώ συνοπτικά στο ιστορικό της μέχρι σήμερα διαδικασίας, όπως προκύπτει από το φάκελο της υπόθεσης. Στις 10/02/2006 κατεχωρήθη γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα. Η Έκθεση Απαίτησης του Ενάγοντα κατεχωρήθη μετά από παρέλευση αρκετού χρονικού διαστήματος και συγκεκριμένα στις 18/02/
- Μεσολάβησαν στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα διάφορες αιτήσεις, όπως αίτηση για απόρριψη της αγωγής λόγω μη προώθησής της, η οποία υπεβλήθη από τους Εναγόμενους και εν συνεχεία μονομερής αιτήσεις από πλευράς του Ενάγοντα για έκδοση διατάγματος παράτασης του χρόνου για την καταχώρηση της Έκθεσης Απαίτησης. Η Υπεράσπιση κατεχωρήθη στις 03/07/2008 και η Απάντηση στις 22/01/
- Κατόπιν αίτησης ορισμού και εφόσον είχαν συμπληρωθεί τα δικόγραφα, η υπόθεση ορίστηκε στη συνέχεια για οδηγίες για πρώτη φορά στις 25/02/2009, εν συνεχεία στις 27/03/2009 και για πρώτη φορά για ακρόαση στις 18/06/
- Ακολούθησαν και άλλες ημερομηνίες για ακρόαση, χωρίς ωστόσο να οδηγηθεί μέχρι σήμερα η υπόθεση σε ακροαματική διαδικασία. Σε κάποιο στάδιο εκδόθηκε διάταγμα αποκάλυψης και έγινε ένορκη αποκάλυψη εγγράφων και από τις δύο πλευρές. Επίσης, μια άλλη εξέλιξη στην υπόθεση, ήταν η διενέργεια ιατρικής εξέτασης του Ενάγοντα από ιατρό της επιλογής των Εναγομένων. Στις 17/06/2010 και αφού μεσολάβησαν τα πιο πάνω αναφερόμενα δικονομικά διαβήματα, περιορίστηκαν τα επίδικα θέματα και συμφωνήθηκαν μέρος των ειδικών ζημιών του Ενάγοντα. Σε μεταγενέστερο στάδιο και συγκεκριμένα στις 23/09/2010, συμφωνήθηκε το θέμα της ευθύνης και έγινε αποδεκτή η ευθύνη σε ποσοστό 75% από πλευράς Εναγομένων και 25% από πλευράς Ενάγοντα. Στις 07/10/2010 καταχωρήθη αίτηση από τον Ενάγοντα για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησής του. Η αίτηση αυτή έγινε εκ συμφώνου αποδεκτή. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης κατεχωρήθη στις 27/10/
- Επισημαίνεται ότι η Υπεράσπιση στην Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης κατεχωρήθη μία ημέρα προ της καταχώρησης της Τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης, εφόσον η Υπεράσπιση στην Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης κατεχωρήθη στις 26/10/
- Ακολούθησε η καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης, στις 26/11/
- Να επισημάνουμε εδώ ότι οι Εναγόμενοι κατεχώρησαν την 01/12/2010 αίτηση διαγραφής συγκεκριμένων παραγράφων της Τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης ημερ.27/10/2010, για το λόγο ότι δεν ήταν σύμφωνες με το διάταγμα τροποποίησης ημερ.07/10/
- Η αίτηση διαγραφής έγινε στο τέλος αποδεκτή από τον Ενάγοντα και στις 16/12/2010 εκδόθηκε το αιτούμενο διάταγμα διαγραφής. Έχοντας παραθέσει το ιστορικό της διαδικασίας που ακολουθήθηκε μέχρι σήμερα και των δικογράφων που έχουν καταχωρηθεί, προχωρώ να εξετάσω τους λόγους που προβάλλονται προς υποστήριξη της θέσης για την αναγκαιότητα των αιτουμένων τροποποιήσεων. Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της Ένορκης Δήλωσης που υποστηρίζει την υπό κρίση αίτηση και όπως έχω αντιληφθεί με βάση τις σχετικές αναφορές που γίνονται σ' αυτή, με τις αιτούμενες τροποποιήσεις επιδιώκεται η ενσωμάτωση στην Έκθεση Απαίτησης εκείνων των τροποποιήσεων που η πλευρά του Ενάγοντα είχε ευθύς εξ αρχής την πρόθεση να εισάξει. Περαιτέρω, όπως πάλι προκύπτει, με την υπό εξέταση αίτηση επιδιώκεται η εισαγωγή στην Έκθεση Απαίτησης, τόσο των τροποποιήσεων που είχαν επιτραπεί με βάση το διάταγμα του Δικαστηρίου ημερ.07/10/2010, όσο και όλων των άλλων τροποποιήσεων που η πλευρά του Ενάγοντα, όπως ήδη αναφέρθηκε ανωτέρω, είχε από την αρχή την πρόθεση να εισάξει στην Έκθεση Απαίτησής του. Είναι φανερό και αυτό προκύπτει από το φάκελο της παρούσας υπόθεσης και ότι έχει καταχωρηθεί σ' αυτόν υπό μορφή δικογράφων, ότι όταν έγινε η πρώτη αίτηση τροποποίησης του Ενάγοντα ημερ.07/10/2010 και εξεδόθη εκ συμφώνου σχετικό διάταγμα, ο Ενάγοντας, όταν καταχώρησε την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης, συμπεριέλαβε σ' αυτή παραγράφους και αναφορές που δεν καλύπτονταν από την αρχική του αίτηση τροποποίησης και το σχετικό διάταγμα που εκδόθηκε βάσει αυτής. Εξού και προέκυψε στη συνέχεια της διαδικασίας η ανάγκη διαγραφής όσων παραγράφων δεν καλύπτονταν από το διάταγμα τροποποίησης ημερ.07/10/2010 και ένας από τους λόγους που καταχωρήθηκε η υπό κρίση αίτηση. Επισημαίνω εκ νέου ότι ένας άλλος λόγος αναφορικά με την αναγκαιότητα καταχώρησης της υπό κρίση αίτησης, όπως προέκυψε απ' όλα τα πιο πάνω, ήταν η συμπερίληψη στην Έκθεση Απαίτησης και άλλων στοιχείων και αναφορών, σχετιζόμενες με λεπτομέρειες σωματικών βλαβών του Ενάγοντα. Στην υπό κρίση αίτηση διαπιστώνεται ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις στις παραγράφους 2, 4, 8, 11 και 13, φαίνεται να αφορούν ζητήματα που η πλευρά του Ενάγοντα επιθυμούσε, με βάση τα όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, ευθύς εξ αρχής να συμπεριλάβει στην Έκθεση Απαίτησής της. Εξετάζοντας πιο συγκεκριμένα τις προτεινόμενες τροποποιήσεις που περιλαμβάνονται στην παράγραφο 2 της υπό κρίση αίτησης, η πλευρά του Ενάγοντα αιτιολογεί στην αναγκαιότητα συμπερίληψής τους στην Έκθεση Απαίτησης, λέγοντας ότι αυτές οι λεπτομέρειες σωματικών βλαβών του Ενάγοντα ήταν ήδη γνωστές στον Εναγόμενο, εφόσον του έχουν αποκαλυφθεί ενόρκως και του έχουν δοθεί αντίγραφα όλων των ιατρικών πιστοποιητικών και εκθέσεων εδώ και αρκετό καιρό. Αυτά προκύπτουν από τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 10 της Ένορκης Δήλωσης που συνοδεύει την υπό κρίση αίτηση. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και στην περίπτωση των προτεινομένων τροποποιήσεων που περιλαμβάνονται στην παράγραφο 4, 5 και 8 της υπό κρίση αίτησης. Όσον αφορά την παράγραφο 11 της υπό κρίση αίτησης, η εξήγηση που έχει δοθεί από την πλευρά του Ενάγοντα για την αναγκαιότητα συμπερίληψής της στην Έκθεση Απαίτησης, είναι ότι αυτές οι λεπτομέρειες ειδικών ζημιών αποτυπώνουν τα ποσά των ειδικών ζημιών που έχουν ήδη γίνει παραδεκτά από τους διάδικους. Σχετική είναι η παράγραφος 9 της Ένορκης Δήλωσης που συνοδεύει την υπό εξέταση αίτηση. Απ' όλα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω, προκύπτει, πιστεύω αβίαστα, ότι έγιναν διάφορα λάθη και παραλείψεις εκ μέρους του δικηγόρου του Ενάγοντα, τόσο στο στάδιο που καταχωρήθηκε η αρχική αίτηση τροποποίησης ημερ.07/10/2010, όσο και στη συνέχεια που εγκρίθηκε η αίτηση και καταχωρήθηκε Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης στις 27/10/2010, η οποία δεν ήταν σε συμμόρφωση με το σχετικό διάταγμα τροποποίησης, εφόσον σε αυτήν είχαν συμπεριληφθεί τροποποιήσεις οι οποίες δεν καλύπτονταν από τον εν λόγω διάταγμα και ήταν πέραν αυτού. Το ζήτημα εδώ είναι κατά πόσο, υπό το φως αυτών των παραλείψεων και λαθών, εμποδίζεται η πλευρά του Ενάγοντα να ζητήσει σε αυτό το στάδιο τη συμπερίληψη εκείνων των τροποποιήσεων που θεωρεί αναγκαία. Όπως έχει νομολογηθεί, μια καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε σε αβλεψία ή παραδρομή. Ακόμη, ότι όσο αμελής και να υπήρξε η πρώτη παράλειψη και όσο καθυστερημένα και να υποβάλλεται η αίτηση τροποποίησης, η επιδιωκόμενη τροποποίηση θα πρέπει να εγκριθεί, αν αυτό μπορεί να γίνει χωρίς πρόκληση αδικίας στην άλλη πλευρά[9]. Στην προκειμένη περίπτωση, επισημαίνεται ότι η πλευρά του Ενάγοντα έχει αναφερθεί συγκεκριμένα στον παράγοντα αυτό, εξηγώντας ότι μόλις έγινε αντιληπτό το λάθος του δικηγόρου του Ενάγοντα, προχώρησε με την υπό εξέταση αίτηση τροποποίησης. Το θέμα της καθυστέρησης έχει προσλάβει από την πλευρά των Εναγομένων μια διαφορετική διάσταση και συγκεκριμένα προβλήθηκε η εισήγηση ότι υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Έκθεση Απαίτησης έχει καταχωρηθεί από τις 18/02/2008 και δεν έχει έκτοτε μεσολαβήσει οποιαδήποτε ιατρική εξέταση στον Ενάγοντα. Είναι γεγονός ότι για το συγκεκριμένο αυτό θέμα δεν δίδεται ιδιαίτερη αιτιολόγηση από πλευράς του Ενάγοντα. Εκείνο όμως το οποίο προβάλλεται από τον Ενάγοντα είναι το γεγονός ότι όλες οι σωματικές βλάβες του Ενάγοντα ήταν γνωστές στους Εναγόμενους εδώ και αρκετό καιρό και στην ουσία ο δικηγόρος του Ενάγοντα δεν διαφωνεί με τη θέση ότι υπήρξε όντως παράλειψη και/ή αβλεψία από μέρους του στο να συμπεριλάβει στην Έκθεση Απαίτησης τέτοιου είδους λεπτομέρειες. Το σημείο αυτό που αφορά το καθυστερημένο στάδιο υποβολής της αίτησης δεν βαρύνει καταλυτικά την πλάστιγγα σε βάρος του Αιτητή-Ενάγοντα και ούτε ο παράγοντας χρόνος καθ΄ εαυτού είναι καθοριστικής σημασίας. Ούτε μου διαφεύγει της προσοχής ότι ο Ενάγοντας και/ή καλύτερα ο δικηγόρος του, είχε την υποχρέωση, αν επιδεικνυόταν μεγαλύτερη επιμέλεια και προσοχή, να διαπιστώσει από την αρχή την αναγκαιότητα συμπερίληψης των προτεινομένων τροποποιήσεων και τις παραλείψεις στην παράθεση των γεγονότων της υπόθεσης, όπως προκύπτουν από την Έκθεση Απαίτησης που ετοιμάσθηκε, χωρίς να αφεθεί το ζήτημα αυτό σε μεταγενέστερο στάδιο. Με άλλα λόγια, θα μπορούσε κάλλιστα η πλευρά του Ενάγοντα να προχωρήσει με τα απαραίτητα δικονομικά διαβήματα από νωρίς στη διαδικασία, για να ενσωματώσει στο δικόγραφό του όλες τις αναγκαίες λεπτομέρειες είτε σωματικών βλαβών, είτε ειδικών ζημιών. Ανεξάρτητα από αυτό και στη συνέχεια της διαδικασίας, δεν επεδείχθη, όπως προέκυψε, η απαιτούμενη επιμέλεια και προσοχή στο στάδιο που καταχωρήθηκε η πρώτη αίτηση τροποποίησης ημερ.07/10/2010, ούτως ώστε, τουλάχιστο κατ' εκείνο το στάδιο, όλες οι αναγκαίες κατά τον Ενάγοντα τροποποιήσεις, να είχαν συμπεριληφθεί και ζητηθεί στα πλαίσια εκείνης της αίτησης. Μια τέτοια, όμως, παράλειψη δεν θα πρέπει, κατά την άποψή μου, να αποστερήσει στον Ενάγοντα την εκ των υστέρων δυνατότητα να θέσει την πραγματική εικόνα των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου. Να τονίσω στο σημείο εδώ, ότι ενώ το Δικαστήριο κατά την εξέταση αιτήματος τροποποίησης, βασίζεται σε διάφορους παράγοντες, κρίσιμος, τελικά, παράγον είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων[10]. Ακόμη, διαπιστώνω ότι η ακροαματική διαδικασία στην παρούσα υπόθεση δεν έχει καν ξεκινήσει και, άρα, βρισκόμαστε στα αρχικά στάδια και δεν βλέπω να δημιουργείται με την τροποποίηση οποιοδήποτε ανυπέρβλητο εμπόδιο ή ανεπανόρθωτη ζημιά στα συμφέροντα των Εναγομένων που να μην μπορεί να αντικατασταθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Δυσμενής επηρεασμός, αν δεν καταδειχθεί με στοιχεία, δεν μπορεί να οδηγήσει το Δικαστήριο σε ασφαλές συμπέρασμα ύπαρξής του. Συγκεκριμένα, εφόσον η ακρόαση της υπόθεσης δεν έχει αρχίσει και η μόνη συνέπεια που υφίστανται σε αυτό το στάδιο οι Εναγόμενοι, σε περίπτωση έγκρισης του αιτήματος, είναι η μερική καθυστέρηση στην εκδίκαση της αγωγής, αυτό είναι ένα αποτέλεσμα που μπορεί να αντιμετωπιστεί με κατάλληλες οδηγίες του Δικαστηρίου και είναι, επίσης, μια ζημιά που μπορεί να ικανοποιηθεί με καταβολή εξόδων. Από την άλλη, η έγκριση του αιτήματος τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης θα έχει ως αποτέλεσμα να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου την πλήρη εικόνα των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Υπό το φως όλων των ανωτέρω και συνεκτιμώντας όλα τα γεγονότα της υπόθεσης, βρίσκω ότι έχουν τεθεί οι προϋποθέσεις ούτως ώστε το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του εξουσία υπέρ του Ενάγοντα. Συνεπώς, εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης ως η παράγραφος 1 της υπό κρίση αίτησης. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί σε 10 ημέρες μετά τη σύνταξη του παρόντος διατάγματος και Υπεράσπιση στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης σε 10 ημέρες μετά την επίδοση της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης. Στη συνέχεια να ακολουθηθούν οι Θεσμοί. Δύο λόγια για τα έξοδα. Ο γενικός κανόνας είναι ότι αυτά ακολουθούν το αποτέλεσμα εκτός αν υπάρχει άλλος λόγος για έκδοση διαφορετικής διαταγής. Ωστόσο, ειδικά για αιτήσεις για τροποποίηση των εγγράφων προτάσεων, δεν φαίνεται να ισχύει ο κανόνας αυτός, αλλά αντίθετα ο κανόνας είναι ότι ο διάδικος που ζητά την τροποποίηση επωμίζεται τόσο τα έξοδα της αίτησης όσο και τα έξοδα που δημιουργούνται λόγω της τροποποίησης (costs thrown away). Τούτο προκύπτει από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και μέσα από την ανάγνωση της Δ.25 θ.θ.1 και 5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Στην Αγγλία, να σημειώσω, υπάρχει ειδική πρόνοια ότι τα έξοδα τα επωμίζεται ο διάδικος που ζητά τροποποίηση. Στην παρούσα υπόθεση, εν όψει του αποτελέσματος της παρούσας αίτησης και της έγκρισης της, και, έχοντας υπόψη τα πιο πάνω αναφορικά με τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου ως προς την έκδοση της κατάλληλης διαταγής για τα έξοδα, τα έξοδα της παρούσας αίτησης καθώς, επίσης, και όσα έξοδα δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα της τροποποίησης (cost thrown away) επιδικάζονται υπέρ της Καθ΄ ης η Αίτηση Εναγόμενης και εναντίον της Αιτήτριας-Ενάγουσας όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και καταβληθούν μετά το πέρας της αγωγής. ......................... Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. [1] Σχετική είναι η αναφορά από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σ. Νικήτα στη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ 704, στη σελ. 707:- «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιστάσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.» [2] Δέστε Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 44. [3] Δέστε Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) AAΔ 33. [4] Δέστε Astor Manu-facturing & Exporting Co κ.α. v. A&G Leventis &Company (Nigeria) Ltd κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726. [5] «.... Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρηση στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.» Δέστε επίσης την υπόθεση Fereos Ltd v. Martin Bros Tobacco Co Inc
(1997)1 Α.Α.Δ. 378. [6] Δέστε SABA & Co. (T.M.B) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426. [7] Δέστε Φοινιώτης (πιο πάνω) και Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 Α.Α.Δ.607. [8] Δέστε Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560. [9] Δέστε Astor ν. Leventis
(1993)1 A.A.Δ. 726. [10] Δέστε Ιωάννης Νικολάου v. Ζωή Μιλτιάδους κ.α.,
(2007)1 ΑΑΔ 1005. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο