Στέλιου Γ. Γιώργαλλου ν. CHAMPIGNON (CYPRUS) PUBLIC CO LTD, Αρ. Αγωγής:2642/05, 28 Ιανουαρίου, 2011

Στέλιου Γ. Γιώργαλλου ν. CHAMPIGNON (CYPRUS) PUBLIC CO LTD, Αρ. Αγωγής:2642/05, 28 Ιανουαρίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2011:A16 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής:2642/05 Μεταξύ: Στέλιου Γ. Γιώργαλλου Ενάγοντα Και CHAMPIGNON (CYPRUS) PUBLIC CO LTD Εναγομένων ΩΣ ΕΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 30.10.2006 Μεταξύ: Στέλιου Γ. Γιώργαλλου Ενάγοντα και 1.CHAMPIGNON (CYPRUS) PUBLIC CO LTD 2.Α. Σ ΠΗΛΑΒΑΚΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ Εναγομένων ΩΣ ΕΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 18.12.2007 Μεταξύ: Στέλιου Γ. Γιώργαλλου Ενάγοντα και 1.CHAMPIGNON (CYPRUS) PUBLIC CO LTD

Α. Σ ΠΗΛΑΒΑΚΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ
GROWMUSH INDUSTRIES LIMITED Εναγομένων 28 Ιανουαρίου, 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντα: Ο κ.Α. Ποιητής και η κα Σ.Ποιητού Για Εναγόμενους 2: Ο κ. Στ. Στυλιανού Για Εναγομένους 3: Η κα Ε. Λουκά ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την παρούσα αγωγή ο ενάγων αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη στις 26.7.05 συνεπεία της αμελείας και/ή παράβασης νομίμου καθήκοντος των εναγομένων και/ή συνεπεία ευθύνης κατόχου προς επισκέπτη και/ή άλλως πως ενώ ο ενάγων ήταν νόμιμα εντός του υποστατικού και/ή χώρου που κατά πάντα κρίσιμο χρόνο τελούσε υπό την κατοχή των εναγομένων. Αρχικά η αγωγή στρεφόταν εναντίον των εναγομένων 1, στη συνέχεια όμως προσετέθησαν οι εναγόμενοι 2 και εναγόμενοι 3 και εν τέλει η αγωγή καθόσον αφορά τους εναγόμενους 1 διεκόπη. ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Ισχυρισμοί εναγόντων στην Εκθεση Απαίτησης τους Οι βασικοί ισχυρισμοί του ενάγοντα όπως καταγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης έχουν ως εξής: Ø Ο ενάγων κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν 30 ετών και εργαζόταν ως γεωργοκτηνοτρόφος με απολαβές ΛΚ500.- μηνιαίως. Ø Οι εναγόμενοι ήσαν ιδιοκτήτες και/ή κάτοχοι ενός φυτωρίου μαζί με υποστατικά στο δρόμο Δασακίου Άχνας προς Αυγόρου. Ø Στις 26.7.05 ο ενάγων μετέβη στο εν λόγω φυτώριο για να αγοράσει πατατόσπορο. Αφού εισήλθε στο φυτώριο μαζί με άλλο πρόσωπο ζήτησε από υπάλληλο των εναγομένων να αγοράσει πατατόσπορο. Υπάλληλος των εναγομένων οδήγησε τον ενάγοντα στο ψυκτικό θάλαμο η πόρτα του οποίου ήταν κλειστή με σύρτη και/ή σιδερένια βέργα και/ή δεμένη με τέλλια και θεόρατη. Ενώ ο ενάγων μιλούσε στο τηλέφωνο και είχε την πλάτη του γυρισμένη στην εν λόγω πόρτα ο υπάλληλος των εναγομένων αφαίρεσε το εν λόγω σίδερο και/ή σύρτη και/ή τέλλια που ασφάλιζε την πόρτα και/ή έδωσε εντολή στο πρόσωπο που συνόδευε τον ενάγοντα να τον βοηθήσει γι΄ αυτό. Κατόπιν τούτου η πόρτα έπεσε και καταπλάκωσε το αριστερό πόδι του ενάγοντα αφού πρώτα τον κτύπησε στη μέση ενώ ο ενάγων στεκόταν αμέριμνος. Ø Συνεπεία του γεγονότος αυτού ο ενάγων υπέστη σοβαρές σωματικές βλάβες και ζημιές. Συγκεκριμένα υπέστη τρισφύριο κάταγμα με συντριπτικότητα της περόνης στο σημείο άνωθεν της κνημοπερονιαίας συνδέσμωσης. Εισήχθη στο χειρουργείο όπου έγινε οστεοσύνθεση του δεξιού σφυρού με πλάκα και βίδες και σταθεροποίηση της συνδέσμωσης με μια βίδα καθώς και οστεοσύνθεση του έσω σφυρού με μια βίδα. Ø Ο ενάγων ήταν πλήρως ανίκανος για εργασία από του δυστυχήματος μέχρι 31.12.05 και συνεπεία τούτου απώλεσε έσοδα ανερχόμενα σε ΛΚ2.500.-. Ακολούθως επανήλθε στην εργασία του ως γεωργοκτηνοτρόφος την οποία όμως διεκπεραίωνε μερικώς και με μειωμένες απολαβές κατά ΛΚ200.- μηνιαίως. Ø Το ατύχημα οφείλετο στην αμέλεια και/ή παράβαση νομίμων καθηκόντων των εναγομένων. Ισχυρισμοί εναγόμενων 2 στην Υπεράσπιση τους Οι εναγόμενοι 2 ισχυρίζονται στην Υπεράσπιση τους ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ενοικίαζαν από τους εναγόμενους 3 δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερ. 1.5.05 τρεις αποθήκες και/ή ψυγεία και/ή ψυκτικούς θαλάμους με αριθμούς 14, 15 και 18 που αποτελούσαν μέρος άλλων αποθηκών σε υποστατικά των εναγομένων 1 και/ή εναγομένων 3 που βρίσκονται στον κύριο δρόμο Αυγόρου και Δασακίου Άχνας. Περαιτέρω αναφέρουν ότι στον ουσιώδη χρόνο στις αναφερόμενες αποθήκες και/ή ψυκτικούς θαλάμους που ενοικίαζαν διατηρούσαν πατάτες και ότι σε χρόνο πριν από τις 26.7.05 κάποιο πρόσωπο και/ή πελάτης των εναγομένων επικοινώνησε με αυτούς αναφέροντας τους ότι επιθυμούσε να αγοράσει πατάτες και/ή πατάτες για σπόρο. Κατόπιν συνεννόησης του αναφερόμενου τρίτου προσώπου και/ή πελάτη των εναγομένων των αντιπρόσωπο και/ή υπηρέτη τους αυτοί συναντήθηκαν στις 26.7.05 στα υποστατικά εναγομένων 1 και/ή εναγομένων 3 με σκοπό ο αναφερόμενος πελάτης να επιθεωρήσει τις πατάτες των εναγομένων που βρίσκονταν σε ενοικιαζόμενο ψυκτικό θάλαμο. Κατά την εν λόγω συνάντηση μαζί με τον πελάτη των εναγομένων ήταν και ο ενάγοντας. Ο αντιπρόσωπος των εναγομένων μαζί με τον πελάτη τους άνοιξαν την πόρτα του ψυκτικού θαλάμου και εισήλθαν σ΄ αυτό και επιθεώρησαν τις πατάτες που βρίσκονταν σ΄ αυτό, ενώ ο ενάγων παρέμεινε μόνος του σε χώρο έξω από αναφερόμενα υποστατικά. Όταν ο αντιπρόσωπος των εναγομένων και ο πελάτης τους βγήκαν από τον ψυκτικό θάλαμο βρήκαν τον ενάγοντα πεσμένο στο έδαφος μπροστά από μια αποθήκη των εναγομένων 1 και/ή εναγομένων 3 που βρισκόταν πλησίον από τον ψυκτικό θάλαμο που ενοικίαζαν οι εναγόμενοι. Περαιτέρω οι εναγόμενοι και ανεξάρτητα από τα πιο πάνω ισχυρίζονται ότι ο ενάγοντας δεν ήταν προσκεκλημένο πρόσωπο (invitee) και/ή πρόσωπο που εισήλθε νόμιμα στα υποστατικά των εναγομένων 1 και/ή 3 και/ή ότι εισήλθε σε αυτό παράνομα και/ή ότι δεν ήταν νόμιμος επισκέπτης. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός των εναγομένων ότι ουδεμία ευθύνη και/ή υποχρέωση είχαν έναντι του ενάγοντα ως ενοικιαστές των αναφερόμενων ψυκτικών θαλάμων και ότι η αναφερόμενη παρακείμενη αποθήκη δεν κατεχόταν από ούτε ανήκε σ΄ αυτούς. Ακόμη οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι ο ψυκτικός θάλαμος που ενοικίαζαν ήταν καθόλα κατάλληλος και ασφαλής και δεν είχε κανένα κίνδυνο και/ή η πόρτα του ήταν ασφαλής σε καλή κατάσταση και κατάλληλα στερεωμένη και/ή δεν είχε ή δημιούργησε οποιοδήποτε κίνδυνο πτώσης και/ή ο μηχανισμός ανοίγματος της ήταν καθόλα ασφαλής. Επιπροσθέτως ισχυρίζονται ότι το επίδικο ατύχημα οφειλόταν στην αποκλειστική αμέλεια του ενάγοντα. Όσον αφορά τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες και ζημιές του ενάγοντα οι εναγόμενοι τις αρνούνται και/ή ισχυρίζονται ότι είναι εξωπραγματικές. Διαζευκτικά ισχυρίζονται ότι σε περίπτωση που ο ενάγων αποδείξει τους ισχυρισμούς του αναφέρουν ότι την ευθύνη για το ατύχημα την φέρουν αποκλειστικά οι εναγόμενοι 1 και/ή οι εναγόμενοι 3 ως ιδιοκτήτες και/ή κάτοχοι των υποστατικών. Ισχυρισμοί εναγομένων 3 στην Υπεράσπιση τους Οι εναγόμενοι 3 στην Υπεράσπιση τους αναφέρουν ότι ήσαν ιδιοκτήτες αποθηκών και/ή ψυκτικών θαλάμων που βρίσκονται στο κύριο δρόμο Αυγόρου - Δάσους Άχνας. Περαιτέρω αναφέρουν ότι δυνάμει συμφωνητικού εγγράφου ημερ. 1.5.05 οι εναγόμενοι 3 συμφώνησαν να ενοικιάσουν στους εναγόμενους 2 ψυκτικούς θαλάμους για αποθήκευση πατάτας με περίοδο ενοικίασης από 1.5.05 μέχρι 30.11.
Για την περίοδο αυτή συμφωνήθηκε ότι οι εναγόμενοι 2 θα γέμιζαν τους θαλάμους με αριθμό 14, 15 και 18 ενώ από 10.6.05 τους θαλάμους 16 και
Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι στις 26.7.05 κάποιο πρόσωπο επικοινώνησε με τον αρμόδιο υπάλληλο των εναγομένων 2 και ζήτησε να αγοράσει πατατόσπορο. Ο ενδιαφερόμενος αγοραστής και ο υπάλληλος των εναγομένων 2 διευθέτησαν όπως ο πρώτος επισκεφθεί τους ψυκτικούς θαλάμους που βρίσκονταν στην κατοχή των εναγομένων 2 για να επιθεωρήσει τις πατάτες και να συζητήσει πιθανή συμφωνία αγοράς πατατόσπορου. Κατά την εν λόγω συνάντηση ο ενδιαφερόμενος αγοραστής συνοδευόταν από τον ενάγοντα. Ο υπάλληλος των εναγομένων 2 μαζί με τον ενδιαφερόμενο αγοραστή εισήλθαν εντός του αποθηκευτικού χώρου για την επιθεώρηση των πατατών ενώ ο ενάγων παρέμεινε έξω από τα υποστατικά. Μετά την επιθεώρηση του πατατόσπορου ο υπάλληλος των εναγομένων 2 μαζί με τον ενδιαφερόμενο αγοραστή κατά την έξοδο τους από την αποθήκη βρήκαν τον ενάγοντα πεσμένο στο έδαφος. Είναι ισχυρισμός των εναγομένων 3 ότι ο ενάγων κανένα δικαίωμα είχε να εισέλθει στα αναφερόμενα υποστατικά και/ή ότι εισήλθε παράνομα. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι η προαναφερόμενη αποθήκη και/ή ψυκτικός θάλαμος ήταν καθόλα κατάλληλοι και ασφαλείς όπως και η πόρτα που ήταν ορθά τοποθετημένη και δεν δημιούργησε ούτε προκαλούσε κίνδυνο πτώσης ενώ ο μηχανισμός ανοίγματος της ήταν καθόλα ασφαλής. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός των εναγομένων ότι το επίδικο ατύχημα οφειλόταν στην αμέλεια του ενάγοντα και απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί σωματικών βλαβών και ζημιών του ενάγοντα. Διαζευκτικά αναφέρουν ότι σε περίπτωση που ο ενάγων αποδείξει τους ισχυρισμούς του την ευθύνη φέρουν οι εναγόμενοι 2 ως νόμιμοι κάτοχοι του υποστατικού και/ή ψυκτικών θαλάμων οι οποίοι τον ουσιώδη χρόνο είχαν τον έλεγχο της πόρτας. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Από πλευράς ενάγοντα κατέθεσαν οι ακόλουθοι μάρτυρες: ® Παύλος Παύλου ΜΕ1 ® Μαρία Ευθυμίου ΜΕ2 ® Ηλίας Χ»Ιωάννου ΜΕ3 ® Δρ. Κώστας Κωνσταντίνου ΜΕ4 ® Πολύβιος Νικολάου ΜΕ5 ® Στέλιος Γιώργαλλος ΜΕ6 Από πλευράς εναγομένων 2 κατέθεσαν οι ακόλουθοι μάρτυρες: ® Δημήτρης Δημητρίου ΜΥ1 ® Αντρέας Πηλαβάκης ΜΥ2 Από πλευράς εναγομένων 3 ουδεμία μαρτυρία προσκομίστηκε Μαρτυρία από πλευράς Ενάγοντα. Ο ΜΕ1 στη μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου αναφερόμενος στο επίδικο συμβάν είπε ότι στις 26.7.05 προηγήθηκε τηλεφώνημα από τον ενάγοντα ο οποίος ήθελε να πάνε μαζί να δουν πατάτες των εναγομένων 2 στο ψυκτικό θάλαμο της εναγόμενης
Ο ενάγοντας είχε προηγουμένως επικοινωνία με τον Δημήτρη, υπάλληλο των εναγομένων 2 και ο λόγος που τον συνόδευσε ο ΜΕ1 ήταν για να τον συμβουλεύσει αν ο πατατόσπορος είναι καλός εφόσον ο ΜΕ1 όντας γεωργός καταλαβαίνει από αυτά τα πράγματα. Στο μέρος τους περίμενε ο Δημήτρης και είχαν με το αυτοκίνητο του ενάγοντα. Υπήρχε είσοδος όπου τους περίμενε ο Δημήτρης και πήγαν να δουν τον πατατόσπορο στο ψυγείο. Προχώρησαν πεζοί και ο Δημήτρης πήρε κάποιο μοχλό που ανοίγουν τις πόρτες ψυγείων όταν έφτασαν σε μια απ΄ αυτές που υπάρχουν και άνοιξε την πόρτα του ψυγείου. Μέσα στο ψυγείο μπήκε οΜΕ1 και ο Δημήτρης ενώ ο ενάγων παρέμεινε έξω από το θάλαμο 3-4 μέτρα πίσω από την πόρτα του θαλάμου και τηλεφωνούσε. Ο Δημήτρης του είπε ότι δεν ήταν εκεί ο πατατόσπορος, βγήκαν και οι δυο έξω, τράβησε ο Δημήτρης με το μοχλό την πόρτα και την έβαλε πάνω για να την κλείσει. Όπως και έγινε. Ο ενάγων εκείνη τη στιγμή μιλούσε στο τηλέφωνο και ο ΜΕ1 μαζί με τον Δημήτρη προχώρησαν σε άλλο θάλαμο για να ανοίξουν άλλη πόρτα. Οι δυο τους περπάτησαν 4-5 μέτρα όταν άκουσαν ένα θόρυβο γύρισαν πίσω και είδαν τον ενάγοντα «τσιλλιμένο» κάτω από την πόρτα του θαλάμου εκείνου που άνοιξε και το πόδι του ενάγοντα να είναι «τσιλλιμένο» κάτω από την πόρτα. Έτρεξαν και προσπάθησαν να σηκώσουν την πόρτα, ο ενάγων φώναζε πονώντας και στη συνέχεια τον έβαλαν στο αυτοκίνητο του Δημήτρη και τον πήραν σε πολυκλινική. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 διευκρίνισε ότι αφού έκλεισε ο Δημήτρης την πόρτα του θαλάμου εντός του οποίου είχαν εισέλθει αρχικά και διαπίστωσαν ότι δεν ήταν εκεί ο πατατόσπορος ο Δημήτρης βαστώντας τον μοχλό προχώρησε μαζί με τον ΜΕ1 πηγαίνοντας να ανοίξει την διπλανή πόρτα και εκείνη την ώρα ακούστηκε ο θόρυβος και είδαν τον ενάγοντα πεσμένο. Ενώ δηλαδή προχωρούσαν παράλληλα οι δυο τους άκουσαν θόρυβο και γύρισαν πίσω και είδαν την πόρτα πεσμένη και το πόδι του ενάγοντα «τσιλλιμένο». Ο ΜΕ1 αρνήθηκε την υποβολή ότι η πτώση έγινε από ψυκτικό θάλαμο δίπλα από το θάλαμο που επισκέφθηκε με τον ενάγοντα. Πρόσθεσε ότι η πόρτα που άνοιξαν ήταν αυτή που καταπλάκωσε τον ενάγοντα. Αρνήθηκε επίσης την υποβολή ότι ήταν ο ίδιος ο ενάγων που προκάλεσε την πτώση της πόρτας του διπλανού θαλάμου με τη δική του πράξη ή παράλειψη και τόνισε ότι ο ενάγων κρατούσε το κινητό του τον ουσιώδη χρόνο και ήταν αμέριμνος. Η ΜΕ2 εργάζεται στο Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Κατέθεσε ότι ο ενάγων είναι δηλωμένος ως αυτοτελώς εργαζόμενος από το 2004 και μετά. Το πρώτο τρίμηνο του 2005 οι ασφαλιστές του αποδοχές ανέρχονταν στο ποσό των ΛΚ1404.- όπως και το δεύτερο τρίμηνο ενώ το τρίτο τρίμηνο του 2005 ήταν για το ποσό των ΛΚ432.-. Το τέταρτο τρίμηνο του 2005 οι ασφαλιστές του αποδοχές ήταν για το ποσό ΛΚ1404.-. Στις 12.8.05 υπεβλήθη αίτηση για επίδομα ασθενείας και για το σκοπό αυτό προσκόμισε ιατρικό πιστοποιητικό για την περίοδο 26.7.05 μέχρι 26.9.
Ο ΜΕ3 είναι φυσικοθεραπευτής και ο ενάγων ήταν πελάτης του. Συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 2005 ήλθε μετά από παραπομπή γιατρού και του έγινε κινησιοθεραπεία για ένα μήνα. Ο ενάγων είχε πλατίνες στα πόδια και υπήρχε περιορισμός της κίνησης της άρθρωσης. Του έγιναν 15 επισκέψεις και γι΄ αυτές ο ΜΕ3 πληρώθηκε το ποσό των ΛΚ225.- (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4). Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι επρόκειτο για σοβαρό περιστατικό και έχοντας υπόψη τη βλάβη που υπέστη ο ενάγων ο συνηθισμένος χρόνος αποκατάστασης ξεπερνούσε τους τρεις μήνες και ίσως να μη υπήρχε πλήρης αποκατάσταση, μπορούσε δε να πάει και τέσσερεις μήνες. Ο ΜΕ4 είναι χειρούργος ορθοπεδικός. Έχει δει τον ενάγοντα για πρώτη φορά στις 26.7.05 μετά από πτώση βαρετού αντικειμένου πάνω στην αριστερή του ποδοκνημική. Κατά τον κλινικό και ακτινολογικό έλεγχο παρουσίαζε τρισφύριο κάταγμα αριστεράς ποδοκνημικής. Εισήχθηκε την ίδια μέρα για χειρουργική επέμβαση με εσωτερική οστεοσύνθεση έξω σφυρού με πλάκα και βίδες και έσω σφυρού με μια βίδα. Τοποθετήθηκε κνημοποδικός γύψος και παρέμεινε στην κλινική με αντιβίωση και αναλγητικά μέχρι τις 28.7.
Εξήλθε με αντιβίωση, αναλγητικά και βακτηρίες μασχάλης για ενάμιση μήνα. Ακολούθησε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας για ένα μήνα. Εξήγησε ότι ασθενής χειρουργημένος με κάταγμα ποδοκνημικής είναι αναμενόμενο να κάνει μετατραυματική αρθρίτιδα με συνέπεια να τον ενοχλεί στις αλλαγές του καιρού και σε βαριές χειρονακτικές εργασίες. Θα παίρνε ανά χρονικά διαστήματα παυσίπονα και πιθανώς να χρήζει φυσιοθεραπείας. Μετά δε την ηλικία των 55-60 αναμένεται να έχει αρθρίτιδα. Ανέφερε ότι ένας τέτοιος τραυματισμός νοουμένου ότι όλα εξελιχθούν φυσιολογικά (καλό χειρουργείο, καλή ανάταξη) χρειάζονται τέσσερεις περίπου μήνες για να επανέλθει στην εργασία του. Μετά τις 26.7.05 ο ΜΕ4 είδε τον ενάγοντα 4-5 φορές σαν εξωτερικό ασθενή. Στις 9.6.06 που τον είδε ο ενάγων είχε άλγος και οίδημα στην αριστερή ποδοκνημική και του έδωσε φαρμακευτική αγωγή. Του παραχώρησε επίσης αναρρωτική άδεια. Το κάταγμα είχε πωρωθεί και το οίδημα πιθανώς να οφείλετο στην υπερφόρτωση. Ανέφερε ότι την τελευταία φορά που τον είδε στις 10.2.10 είχε πλήρη κάμψη και έκταση ενώ παρουσίαζε μετά από βαριά χειρονακτική εργασία άλγος στην ποδοκνημική και ήταν ψηλαφητή η βίδα στο έσω σφυρό η οποία ενοχλεί κατά την ψηλάφηση. Ο ενάγων χρήζει δεύτερης χειρουργικής επέμβασης για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και το κόστος αναμένεται με τα σημερινά δεδομένα σε €1.500.- περίπου ενώ η αποθεραπεία θα είναι για περίοδο δυο μηνών. Τα έξοδα του ΜΕ4 για την χειρουργική επέμβαση που έγινε στις 28.7.05 ανέρχονται σε ΛΚ1.1170.- (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7). Ο ΜΕ5 κλήθηκε για να καταθέσει δυο έγγραφα. Πρόκειται για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8 και αφορά αντίγραφο πιστοποιητικού εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας επ΄ ονόματι της εναγομένης 3 και το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 που αποτελεί αντίγραφο συμφωνητικού εγγράφου ημερ. 1.5.05 μεταξύ των εναγομένων 3 και των εναγομένων 2 για ενοικίαση ψυκτικών θαλάμων για σκοπούς αποθήκευσης πατατών. Ο ΜΕ6 είναι ο ενάγων. Τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως γεωργοκτηνοτρόφος εργασία που συνεχίζει και σήμερα. Το εισόδημα του ήταν ΛΚ500.-. Στις 26.7.05 είχε διευθετηθεί συνάντηση με τον υπάλληλο των εναγομένων 2 Δημήτρη Λαουτάρη για να αγοράσει πατατόσπορο. Το πρωί εκείνης της ημέρας ο Δημήτρης του είχε τηλεφωνήσει λέγοντας του ότι όταν ήταν έτοιμος να πάνε στο φυτώριο για να δουν για πατατόσπορο. Αργότερα τηλεφωνήθηκαν ξανά και συμφώνησαν να βρεθούν στο φυτώριο στο Δασάκι της Άχνας προς Αυγόρου όπου υπάρχουν ψυκτικοί θάλαμοι εντός των οποίων αποθηκεύεται πατατόσπορος. Μαζί του ο ενάγοντας πήρε το φίλο του Παύλο (ΜΕ1) επειδή αυτός έχει παραπάνω εμπειρία από τον ενάγοντα για να τον συμβουλεύσει. Στο μέρος όπου πρόκειται για μεγάλο περιφραγμένο χώρο στην είσοδο τους περίμενε ο Δημήτρης και μπήκαν με αυτοκίνητο εντός του χώρου αυτού μέχρι το σημείο όπου βρίσκονταν οι ψυκτικοί θάλαμοι οπόταν και κατέβηκαν και οι τρεις τους από τα αυτοκίνητα, προχώρησαν 40-50 μέτρα. Είχαν πλησιάσει και οι τρεις τους στο θάλαμο που τους είχε υποδείξει ο Δημήτρης ότι εβρισκόταν ο πατατόσπορος. Τότε κτύπησε το κινητό του ενάγοντα και είχε κάποια συνομιλία. Ο ενάγων μιλούσε ενώ ο Δημήτρης με τον Παύλο άνοιξαν το ψυκτικό θάλαμο και στη συνέχεια ο ενάγων άκουσε το Δημήτρη να λέει ότι δεν ήταν εκεί ο πατατόσπορος και στη συνέχεια βγήκαν οι δυο τους έξω. Ο ενάγων βρισκόταν σε απόσταση 3-4 μέτρα έξω από την πόρτα του θαλάμου. Ο Δημήτρης έκλεισε την πόρτα του θαλάμου και πήραν το σίδερο που μετακινεί τις πόρτες για να πάνε στον επόμενο θάλαμο. Μετακίνησε ο Δημήτρης το σίδερο και παράλληλα του περπατούσε ο Παύλος. Εκείνη τη στιγμή ο ενάγων στεκόταν με πλάτη την πόρτα του θαλάμου όταν έπεσε η πόρτα πάνω στη μέση του και μετά στο πόδι του και ως αποτέλεσμα έπεσε και ο ενάγων κάτω και τραυματίστηκε. Ο Δημήτρης και ο Παύλος αντιλήφθηκαν ότι κτύπησε ο ενάγων λόγω του ότι έπεσε η πόρτα και τον βοήθησαν για να τον μεταφέρουν στη συνέχεια στην κλινική. Στην αντεξέταση διευκρίνισε ότι μόλις ο Δημήτρης έκλεισε την πόρτα και προχώρησε με τον Παύλο για τον επόμενο θάλαμο ο ενάγοντας γύρισε βάζοντας πλάτη την πόρτα έκανε 1-2 βήματα και μετά ήταν που έπεσε η πόρτα και τον τραυμάτισε. Το τελευταίο πράγμα που είδε πριν το ατύχημα ήταν τον Δημήτρη να παίρνει τον μοχλό που ανοίγει τις πόρτες και να προχωρεί για τον επόμενο ψυκτικό θάλαμο. Αρνήθηκε την υποβολή ότι βρέθηκε σε πεσμένη πόρτα δυο υποστατικά μακριά από το ψυκτικό θάλαμο στον οποίο είχαν μπει ο Δημήτρης και ο Παύλος. Αρνήθηκε επίσης την υποβολή ότι κατά το χρόνο που υπέστη τον τραυματισμό ο Δημήτρης και ο Παύλος ήσαν μέσα στο ψυκτικό θάλαμο. Αρνήθηκε επίσης τη θέση ότι οι εναγόμενοι 2 δεν είχαν καμία σχέση με την πόρτα-αποθήκη στην οποία ο ενάγων βρέθηκε μπροστά. Αναφερόμενος στο τραυματισμό του είπε ότι χειρουργήθηκε την ίδια μέρα και παρέμεινε στην κλινική ΛΙΤΟ 2-3 μέρες έχοντας τρομερούς πόνους. Μετά πήγε στο σπίτι συνεχίζοντας με αντιβίωση και έχοντας στο πόδι του τοποθετημένο σε μαξιλάρια και τυλιγμένο με νάρθηκα. Παρέμεινε ουσιαστικά κλινήρης μέχρι το Δεκέμβρη. Μετά την εγχείρηση και συγκεκριμένα ενάμιση μήνα μετά πήγε για φυσιοθεραπεία για 15 επισκέψεις. Άρχισε να περπατά με το νέο χρόνο το
Συνεχίζει την εργασία του αλλά δυσκολεύεται και μέχρι τώρα το πόδι του δεν είναι καλά και αντιμετωπίζει προβλήματα λαμβάνοντας υπόψη ότι η εργασία που κάμνει συνεπάγεται περπάτημα όλη μέρα και επίσης να φορτώνεται κριθάρι και σάκους με πατάτες. Αντεξεταζόμενος αρνήθηκε την υποβολή ότι ο ίδιος δεν είχε πρόθεση να αγοράσει πατατόσπορο και ότι ήταν ο Παύλος που ενδιαφερόταν. Αρνήθηκε επίσης ότι την ημέρα του ατυχήματος ήταν ένας απρόσκλητος επισκέπτης. Όσον αφορά το θέμα των σωματικών του βλαβών αρνήθηκε την υποβολή ότι σήμερα δεν έχει κανένα πρόβλημα με τα τραύματα ή με την διεξαγωγή των εργασιών του. Μαρτυρία εκ μέρους Εναγόμενης 2 Ο ΜΥ1 καταθέτοντας ανέφερε ότι η εναγόμενη 2 εταιρεία ασχολείται με την εμπορία πατατών στην Κυπριακή αγορά. Ενοικιάζει δε ψυγεία από την εναγόμενη 3 όπου αποθηκεύουν τις πατάτες τους. Έχουν 5 ψυγεία εκ των οποίων τα τρία ήταν αποκλειστικά για τις δικές τους πατάτες ενώ στα άλλα δύο υπήρχαν και πατάτες της εναγόμενης
Πρόκειται για τους ψυκτικούς θαλάμους με αριθμούς 14, 15, 16, 17 και
Ο λόγος ενοικίασης αυτών των θαλάμων ήταν για την αποθήκευση πατατών και την πώληση τους αργότερα στην Κυπριακή αγορά. Στις 26/7/2005 είχε ραντεβού η ώρα 9.30 π.μ. με τον Παύλο Παύλου πατατοπαραγωγό της ομάδας τους ο οποίος ήθελε να δει τις μικρές πατάτες γιατί ήθελε να φυτέψει αρχές Αυγούστου. Πριν τις 26/7/2005 ο Παύλος είχε έρθει 2 - 3 φορές και ήθελε να αγοράσει τις μικρές πατάτες. Στις 26/7/2005 ο ΜΥ1 τηλεφώνησε του Παύλου και του είπε να βρίσκεται στο ψυκτικό θάλαμο η ώρα 9.00 π.μ. Ήρθε ο Παύλος και στάθμευσε το αυτοκίνητο του 6 - 7 θαλάμους πιο κάτω από εκεί που βρισκόταν ο ΜΥ1 και του φώναξε. Ο ΜΥ1 πήγε στο θάλαμο με αριθμό 14, άνοιξε το ψυγείο και ήλθε ο Παύλος και μπήκε μέσα να δει τις πατάτες που ήθελε να αγοράσει. Οι δύο τους μπήκαν εντός του ψυγείο 2 με 3 μέτρα και κοίταζαν τις πατάτες. Ο Παύλος του είπε ότι θα του απαντούσε σε 2 - 3 μέρες. Όταν βγήκαν έξω πρώτα βγήκε ο Παύλος όπως έβγαινε ο ΜΥ1 στα αριστερά του είδε κάποιο που ήλθε μαζί με τον Παύλο να είναι πεσμένος κάτω και να κρατά το πόδι του φωνάζοντας «έσπασα το πόδι μου». Αυτό το άτομο βρισκόταν προηγουμένως στο αυτοκίνητο. Ο ΜΥ1 έκλεισε την πόρτα πήγε κοντά στον τραυματισμένο και αφού ο Παύλος του είπε να φέρει το αυτοκίνητο για να τον πάρουν στο γιατρό ο ΜΥ1 έτρεξε και πήρε το αυτοκίνητο του πλησίασε τον τραυματία, τον έβαλαν ξαπλωμένο και πήγαν στην κλινική Λυτό στο Παραλίμνι. Ο ΜΥ1 ρώτησε τον τραυματία που επρόκειτο για τον ενάγοντα τι συνέβηκε και αυτός απάντησε ότι είχε πέσει η πόρτα και όσο που δεν τον σκότωσε και εν συνεχεία είπε «εννα την κάτσω του Πολυβή εννα πιάσω λίγα λεφτά». Τελικώς είδε ο γιατρός τον ενάγοντα και τον έστειλε για ακτινογραφίες ενώ ο Παύλος ειδοποίησε την γυναίκα του ενάγοντα. Στην συνέχεια ο ΜΥ1 πήρε τον Παύλο για να πάρει το αυτοκίνητο του και ο ίδιος πήγε να καταγράψει τις θερμοκρασίες. Όσον αφορά την αγορά πατατόσπορου ο Παύλος μετά από 2 - 3 μέρες πήρε τηλέφωνο τον ΜΥ1 και ήθελε να αγοράσει τις πατάτες και την Δευτέρα πήγαν και του φόρτωσε δύο σάκκους των 1000 κιλών για τις οποίες έγινε σχετική καταγραφή στην καρτέλα τεκμήριο 20 στην ημερομηνία 1η/8/
Την 1η/8/2005 πήρε ο Παύλος τις πατάτες και μετά από 8 με 9 μέρες ήλθε στην αποθήκη και ο ΜΥ1 του εξέδωσε το τιμολόγιο με την τιμή που συμφώνησε με τον κ. Πηλαβάκη διευθυντή της εναγομένης 2 στο όνομα Χριστάκης Παύλου γιατί αυτός ήταν στην ομάδα τους. Πρόκειται για το τεκμήριο 21 ημερομηνίας 10/8/2005 για ποσό Λ.Κ.
Αναφερόμενος στο επίδικο συμβάν είπε ότι ενόσω ο ίδιος ήταν μαζί με τον Παύλο εντός του ψυκτικού θαλάμου στις 26/7/2005 δεν είχαν ακούσει θόρυβο. Έξω είχε φασαρία μέσα και δεν μπορούσε ένας να ακούσει. Η πόρτα δε του ψυκτικού θαλάμου ήταν 1 ½ μέτρο ανοικτή για να μην φύγει η ψύξη. Δεν γνωρίζει που βρισκόταν ο ενάγων ενόσω οι δυο τους βρίσκονταν μέσα στον ψυκτικό θάλαμο. Όταν κατέβηκε ο Παύλος ο ενάγων ήταν στο αυτοκίνητο. Την επομένη, 27/7/2005 ξαναπήγε στο μέρος γιατί είχε φόρτωση πατατών και είχε δει την πόρτα που ήταν πεσμένη στο σημείο που βρισκόταν ο ενάγων να βρίσκεται στο ίδιο σημείο πάλι πεσμένη. Εξήγησε τον τρόπο ανοίγματος και κλεισίματος των ψυκτικών θαλάμων με την χρήση ειδικού μηχανισμού που υπήρχε. Αντεξεταζόμενος από την συνήγορο της εναγόμενης 3 διευκρίνισε ότι στις 26/7/2005 είχαν ανοίξει τον ψυκτικό θάλαμο με αριθμό
Ήταν ο ίδιος που άνοιξε τον θάλαμο μόνος του και μέχρι να έρθει ο Παύλος ο θάλαμος ήταν ήδη ανοικτός. Εκεί κοντά δεν υπήρχε οποιοσδήποτε άλλος. Εντός του θαλάμου έμειναν 5 με 10 λεπτά και έψαξαν τις συγκεκριμένες πατάτες με τον κωδικό του Παύλου. Δεν γνωρίζει αν η πόρτα που μετά είχε δει να βρίσκεται στο έδαφος πεσμένη ευρισκόταν πεσμένη από καιρό μέχρι όμως την 1η/8/2005 είναι σίγουρος ότι η πόρτα αυτή βρισκόταν πεσμένη στο έδαφος. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ1 από τον συνήγορο του ενάγοντα ανέφερε ότι ο χώρος όπου ευρίσκονται οι ψυκτικοί θάλαμοι είναι περιφραγμένος με ττέλια. Μετά τις 8.00 π.μ. και μέχρι τις 5.00 μ.μ. η πόρτα που υπάρχει είναι συνήθως ανοικτή. Ερωτηθείς αν είδε πριν το συμβάν τον ενάγοντα απάντησε ότι είδε κάποιο στο αυτοκίνητο και αργότερα είδε τον ενάγοντα από το αυτοκίνητο προχώρησε ο Παύλος και ήλθε και μπήκε στον ψυκτικό θάλαμο ενώ το άλλο άτομο δεν είχε έρθει εκεί. Ούτε και τον συνάντησε εκεί. Πρόσθεσε ότι θεώρησε το άλλο άτομο φίλο του Παύλου ο οποίος τον περίμενε αλλά αυτό το άτομο δεν κατέβηκε από το αυτοκίνητο ούτε είχε στο μέρος δουλειά. Αρνήθηκε την υποβολή ότι του είχε μιλήσει στο τηλέφωνο ο ενάγων και μετά ήλθε στο μέρος και πρόσθεσε ότι με τον ενάγοντα δεν μίλησε και ότι η τελευταία φορά που είχε επαφή με τον ενάγοντα ήταν τον Απρίλη του
Ερωτηθείς γιατί στο τιμολόγιο τεκμήριο 21 έγραψε το όνομα Χριστάκης Παύλου απάντησε ότι είχαν μόνο το Χριστάκη ως παραγωγό. Ερωτηθείς στην συνέχεια γιατί στο τεκμήριο 20 δεν έγγραψε τότε το όνομα του Χριστάκη Παύλου απάντησε ότι το τεκμήριο 20 είναι προσωπική του κάρτα. Όσον αφορά κάποια σβησίματα στο τεκμήριο 20 απάντησε ότι μπορεί να κάνουν λάθος και να χρειαστεί να σβήσουν και να διορθώσουν. Αρνήθηκε δε την υποβολή ότι αυτά είναι φτιαχτά για να δικαιολογήσει ότι πελάτης ήταν ο Παύλος και όχι ο ενάγων. Πρόσθεσε ότι με τον ενάγοντα δεν είχε συνεργασία για να πάνε να δούνε πατατόσπορο ούτε τηλεφωνική επαφή. Ερωτηθείς πως έτυχε στις 26/7/2005 να εξετάσει δύο φορές την θερμοκρασία του θαλάμου απάντησε ότι αυτό έγινε διότι έτυχε να πάει δύο φορές στο θάλαμο. Ερωτηθείς κατά πόσο έγινε αυτή η καταγραφή στο τεκμήριο 19 της θερμοκρασίας σκόπιμα για να δείξει ότι η πόρτα του ψυκτικού θαλάμου ήταν κλειστή και ότι συνεπακόλουθα δεν ήταν η πόρτα του υπ΄ αριθμόν 14 θαλάμου αυτή που έπεσε, απάντησε αρνητικά. Ερωτηθείς για τα λεγόμενα του ενάγοντα ενώ ήσαν καθ΄ οδόν για την κλινική μετά το συμβάν διευκρίνισε ότι όταν ανέφερε την φράση «εννα του την κάτσω» ανέφερε το όνομα του Πολυβή. Την ημέρα του συμβάντος και πριν αυτό λάβει χώρα ο ΜΥ1 δεν είδε τον ενάγοντα να μιλά στο τηλέφωνο. Ανέφερε ακόμη ότι πριν το συμβάν έτυχε να δει αρκετές φορές πόρτες αποθηκών να βρίσκονται κάτω στο έδαφος. Έτυχε δε να αναφέρει αυτό το γεγονός στον Πολυβή και αυτός του εξήγησε ότι έκαναν συντήρηση. Του ίδιου δεν του έτυχε να πέσει η πόρτα και να μην στερεωθεί καλά. Τον ενάγοντα τον είδε μόνο όταν βρισκόταν πεσμένος κάτω. Δεν είδε το ατύχημα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι εκείνη την ημέρα είχε ανοίξει την πόρτα και μπήκε με τον Παύλο μέσα στο ψυκτικό θάλαμο και αφού δεν είχε μέσα τον πατατόσπορο που ενδιέφερε τον ενάγοντα έσυρε την πόρτα και πήγαν αλλού. Πρόσθεσε δε ότι δεν υπήρχε λόγος να γίνει αυτό αφού γνώριζε που ήταν οι πατάτες. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ήρθε να βοηθήσει την εναγομένη 2 και πρόσθεσε ότι ήλθε ως μάρτυρας. Ο ΜΥ3 είναι διευθυντής και μέτοχος της εναγομένης 2 η οποία ασχολείται με συσκευασία και εμπορία πατατών. Πριν το 2004 ασχολούνταν μόνο με την Κυπριακή αγορά. Με την φιλελευθεροποίηση εμπορίας πατατών συστήθηκε ομάδα πατατοπαραγωγών η οποία ομάδα εντάχθηκε στην Eurepgap και η εταιρεία του εισήξε σπόρο και ποικιλίες και άρχισαν πρόγραμμα φύτευσης τον Νοέμβριο του
Οι αδελφοί Χριστάκης και Παύλος Παύλου ανήκαν στην ομάδα αυτή. Τον Απρίλιο του 2005 έλαβε γνώση ότι οι πατάτες δεν είχαν πώληση και αποφάσισε να καλέσει τους παραγωγούς του να κρατήσουν τις πατάτες για την Κυπριακή αγορά. Για το σκοπό αυτό έψαξε χώρους για αποθήκευση των πατατών. Ο ΜΥ3 γνώριζε τον Πολυβή ο οποίος είχε ψυκτικούς θαλάμους και με τον οποίο είχε παλιά συνεργασία και του είπε ότι χρειαζόταν χώρος για αποθήκευση σε ψυκτικούς θαλάμους ποσότητας 1000 τόνων πατατών. Ο Πολυβής του ανέφερε ότι θα προσπαθούσε να τον εξυπηρετήσει και στο τέλος ήρθαν σε συμφωνία σύμφωνα με την οποία θα ενοικίαζε η εναγόμενη 2 από την εναγομένη 3 τρεις ψυκτικούς θαλάμους εξ ολοκλήρου και δύο μαζί με άλλους. Η συμφωνία έγινε γραπτώς και πρόκειται για το τεκμήριο
Οι ψυκτικοί θάλαμοι που θα ενοικίαζε αποκλειστικά ήταν αυτοί που είχαν αριθμούς 14, 15 και 18 ενώ στους ψυκτικούς θαλάμους με αριθμούς 16 και 17 η ενοικίαση θα γινόταν με τον τόνο. Πράγματι προχώρησαν στην αποθήκευση πατατών σ΄ αυτούς τους θαλάμους και κάθε παραγωγός που εκρίζωνε πατάτες ήταν υποχρεωμένος να αναγράφει στο κιβώτιο τον κωδικό τεμαχίου και τον κωδικό παραγωγού. Οι αδελφοί Παύλου είχαν αποθηκεύσει στο θάλαμο υπ΄ αριθμό 14 μικρές πατάτες. Τον έλεγχο κατάστασης πατατών που αποθηκεύονταν έκαμνε ο Δημήτρης Δημητρίου (Λαουτάρης) ο οποίος ήταν υπάλληλος του ΜΥ
Ο Δημήτρης πήγαινε 2 - 3 φορές την εβδομάδα και έλεγχε την ποιότητα των πατατών, το φύτρωμα, αυτές που ήταν σάπιες και κατέγραφε τις θερμοκρασίες των ψυκτικών θαλάμων για να διαπιστωθεί κατά πόσο η εταιρεία με τους ψυκτικούς θαλάμους διατηρεί τις πατάτες σωστά. Για το σκοπό αυτό ο Δημήτρης είχε μία καρτέλα και σημείωνε. Πρόκειται για το Τεκμήριο
Ο Παύλος Παύλου έτυχε να επιδείξει ενδιαφέρον να αγοράσει μικρές πατάτες συγκεκριμένα τον Ιούνιο του 2005 ήλθε στο συσκευαστήριο του ΜΥ2 όπου ο ΜΥ2 του ανέφερε την τιμή. Ο Παύλου επιθυμούσε να δει τις πατάτες λίγο φυτρωμένες ο ΜΥ2 του είπε να πάει με τον Δημήτρη και να τις δει. Στον Δημήτρη ο ΜΥ2 του είπε να συνεννοηθεί με τον Παύλο και να του δείξει τις πατάτες. Όπως του ανέφερε ο Δημήτρης είχε πάει και του έδειξε και μετά από μια εβδομάδα ο Παύλος τις αγόρασε και ο Δημήτρης του εξέδωσε τιμολόγιο. Για το γεγονός αυτό έλαβε γνώση ο ΜΥ2 γιατί είδε το λογαριασμό της εταιρείας και αναφέρθηκε στο τεκμήριο 21 που αποτελεί το σχετικό τιμολόγιο. Εξήγησε ότι ανεγράφη το όνομα του Χριστάκη Παύλου γιατί ο Χριστάκης ο οποίος ήταν αδελφός του Παύλου ήταν ενταγμένος στο Eurepgap που είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός που ανέλαβε την διαχείριση των πατατών από την ημέρα φύτευσης μέχρι να φθάσει στον καταναλωτή. Αντεξεταζόμενος εξήγησε ότι ο οργανισμός Eurepgap κάνει δειγματοληπτικούς ελέγχους και μπορεί να κάνει και απροσδόκητα ελέγχους. Ο σκοπός που εκδίδονται τιμολόγια είναι για να φανεί ποιος είναι ο παραγωγός, το εμπόρευμα που πωλήθηκε, η ποσότητα, η τιμή και η ημερομηνία. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 23 έγκριση στο όνομα Παύλος και Χριστάκης Παύλου και το τεκμήριο 24 έντυπο που αναφέρεται στην ημερομηνία έκδοσης πιστοποιητικού 6/2/2004 με ισχύ μέχρι 5/2/2005 εξηγώντας ότι η έγκριση του τεκμηρίου 23 είχε λήξει στις 5/2/
Ερωτηθείς στο σημείο αυτό κατά πόσο το πιστοποιητικό του Τεκμηρίου 23 αλλάχθηκε μετά την λήξη της ισχύος του απάντησε ότι ο ίδιος άλλαξε το όνομα σε Χριστάκης Παύλου. Ερωτηθείς ξανά κατά πόσο το Eurepgap του έδωσε νέο πιστοποιητικό απάντησε αρχικά ότι μπορεί να ανανεώθηκε ως είχε και στην συνέχεια ανέφερε ότι δεν θυμόταν. Όσον αφορά το Tεκμήριο 19 που αφορά την καταγραφή της θερμοκρασίας στους ψυκτικούς θαλάμους ανέφερε ότι το παρακολουθούσε και ότι το έβλεπε κάθε εβδομάδα. Ερωτηθείς γιατί στις 26/7/2005 και 16/7/2005 υπάρχουν δύο φορές καταγραφής θερμοκρασίας απάντησε ότι είχε ρωτήσει τον Λαουτάρη και ο τελευταίος του είχε εξηγήσει ότι πήγε δύο φορές. Αρνήθηκε δε την υποβολή ότι το Tεκμήριο 19 δεν γινόταν επί καθημερινής βάσεως αλλά ότι έγινε μία φορά και πρόσθεσε ότι όποτε πήγαινε ο Λαουτάρης κατέγραφε. Ερωτηθείς κατά πόσο είχε την ευχέρεια να μπει όποτε ήθελε στους ψυκτικούς θαλάμους με αριθμούς 16 και 17 απάντησε ότι έπρεπε να ήταν ο Πολυβής παρών επειδή μετακινούσε πατάτες και επειδή είχε διάφορους παραγωγούς μέσα. Κλειδαριά των θαλάμων είχε ο Πολυβής ενώ ο ΜΥ2 δεν είχε κλειδαριές ούτε για τους δικούς του θαλάμους. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η βάση της αγωγής του ενάγοντα είναι το αστικό αδίκημα της αμέλειας που διέπεται, όχι όμως εξαντλητικά, από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου. Πιο συγκεκριμένα λαμβάνοντας υπόψη τους δικογραφημένους ισχυρισμούς αλλά και την εκδοχή που προωθήθηκε από πλευράς ενάγοντα το ζήτημα της ευθύνης των εναγομένων διέπεται από τις πρόνοιες του άρθρου 51

(2)(β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 οι οποίες ρυθμίζουν την ευθύνη κατόχου ακίνητης ιδιοκτησίας έναντι προσώπων που τελούν νόμιμα σ΄ αυτή. Οι πρόνοιες του άρθρου 51 κωδικοποιούν το Αγγλικό κοινό δίκαιο επί τη βάσει των οποίων και ερμηνεύονται. Σύμφωνα με το κοινό δίκαιο υπάρχει κάποια διαφοροποίηση ως προς το οφειλόμενο καθήκον ανάλογα με το κατά πόσο ο ζημιούμενος είναι προσκεκλημένος ή απλώς αδειούχος. Συνεπώς κατά το κοινό δίκαιο ο βαθμός επιμέλειας που οφείλει ο κάτοχος ποικίλει ανάλογα με την ιδιότητα του προσώπου που τελεί νόμιμα στην περιουσία. Μια βασική διάκριση είναι ανάμεσα στα πρόσωπα που βρίσκονται στην περιουσία δυνάμει σύμβασης με αντιπαροχή και πρόσωπα που βρίσκονται στην περιουσία χωρίς τέτοια σύμβαση αλλά με πρόσκληση ή άδεια, ρητή ή εξυπακουόμενη, του κατόχου. Αυτή η δεύτερη κατηγορία υποδιαιρείται συνεπώς σε «αδειούχους» (licensees) και «προσκεκλημένους» (Invitees). Οι τελευταίοι βρίσκονται στην περιουσία με πρόσκληση του κατόχου από την οποία κάτοχος και «προσκεκλημένος» έχουν κοινό συμφέρον. Ο κάτοχος έχει έναντι του «προσκεκλημένου» καθήκον να μεριμνά, από πλευράς στατικής κατάστασης, συντήρησης ή επισκευής, ώστε η ιδιοκτησία να είναι εύλογα ασφαλής για τον «προσκεκλημένο». Ενώ έναντι του «αδειούχου», το καθήκον περιορίζεται σε προειδοποίηση για οποιοδήποτε κρυμμένο ή λανθάνοντα κίνδυνο τον οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή δέον κατά τεκμήριο να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Η πρόσκληση ή άδεια που παρέχεται από τον κάτοχο σε άλλο πρόσωπο να εισέλθει ή χρησιμοποιήσει τα υποστατικά του μπορεί να είναι ρητή ή εξυπακουόμενη. Άδεια μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι εξυπακουόμενη όταν το κοινό κατά συνήθεια χρησιμοποιεί τα υποστατικά εν γνώσει του κατόχου και κανένα διάβημα δεν λαμβάνεται για να εμποδιστεί η χρήση. Πρόσωπα που εισέρχονται σε υποστατικά για να εξασφαλίσουν παραγγελίες ή για να έχουν οποιαδήποτε επικοινωνία με τον κάτοχο θεωρούνται αδειούχοι εφόσον περιορίζονται στο μέρος εκείνο του υποστατικού που εξασφαλίζει την συνήθη προσπέλαση προς το υποστατικό, εκτός αν η είσοδος τους έχει απαγορευθεί είτε με ρητή απαγόρευση, είτε ύστερα από γενική γνωστοποίηση. Αν ο αδειούχος παρεκκλίνει από την συνήθη πρόσβαση καθίσταται παρανόμως επεμβαίνων (trespasser).[1] Ο παρανόμως επεμβαίνων είναι πρόσωπο το οποίο ούτε οποιοδήποτε δικαίωμα έχει, ούτε εξασφάλισε άδεια εισόδου στο υποστατικό. Μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ένα πρόσωπο που εισέρχεται στο υποστατικό χωρίς πρόσκληση οιασδήποτε χρήσης και του οποίου η παρουσία είναι είτε άγνωστη στο ιδιοκτήτη, ή αν είναι γνωστή, ο ιδιοκτήτης έχει ένσταση στην παρουσία του. Oι παρανόμως επεμβαίνοντες διακρίνονται από τους επισκέπτες που εισέρχονται με εξυπακουόμενη ή σιωπηρή άδεια από τον κάτοχο. Έναντι του παρανόμως επεμβαίνοντος ο κάτοχος δεν είχε καθήκον να επιδείξει ούτε εύλογη προσοχή για προστασία του, ούτε καν για προστασία του από κρυμμένους κινδύνους. Ο κάτοχος ευθυνόταν μόνο όπου η βλάβη ήταν αποτέλεσμα εκούσιας πράξης η οποία συνίστατο σε κάτι περισσότερο από την απουσία εύλογης προσοχής. Αυτή ήταν η κατάσταση μέχρι το 1972 όταν η Βουλή των Λόρδων στην υπόθεση British Railways Board v. Hearrington

(1972)1 All E.R. 749, H.L., ανέτρεψε την κατάσταση που είχε δημιουργήσει προηγούμενη νομολογία. Οι ρυθμίσεις του κοινοδικαίου διαφοροποιήθηκαν και η διαφοροποίηση του οφειλόμενου καθήκοντος του κατόχου ήρθη με το Occupier's Liability Act 1957 διά της καθιέρωσης ενιαίου, κατ΄ ουσία, καθήκοντος επιμέλειας του κατόχου έναντι όσων βρίσκονται νόμιμα στην περιουσία. Στο σημείο αυτό παραθέτω το ακόλουθο απόσπασμα από την πολύ πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Αγγελίδης ν. Λούτσιου, Πολ. Έφεση 237/2007, ημερ. 18/2/2010: «... σύμφωνα με το κοινοδίκαιο, υπάρχει κάποια διαφοροποίηση ως προς το οφειλόμενο καθήκον ανάλογα με το κατά πόσον ο ζημιούμενος είναι προσκεκλημένος ή απλός αδειούχος. Η διαφοροποίηση αυτή του κοινοδικαίου ήρθη με τον Αγγλικό Occupiers' Liability Act του 1957 που ουσιαστικά υπήγαγε και τους δύο στην κατηγορία των επισκεπτών με την αναγνώριση, έναντι τους, του κοινού καθήκοντος επιμέλειας. Όμως, στην περίπτωση του καθήκοντος που οφείλεται από τον κάτοχο ενός ακινήτου, σε σχέση με τη στατική κατάσταση του ακινήτου, ισχύει ακόμη η προαναφερόμενη διαφοροποίηση σύμφωνα με την οποίαν το καθήκον του κατόχου προς ένα απλό αδειούχο είναι περιορισμένο, σε σχέση με το καθήκον του προς ένα προσκεκλημένο. Στην υπόθεση Κυριακίδης (ανωτέρω) παρατηρήθηκε ότι αυτή η πτυχή του κοινοδικαίου βρήκε την έκφραση της στις διατάξεις του άρθρου 51

(2)(β) του Κυπριακού περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο θεσμοθετεί την ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας του κατόχου ακινήτου έναντι όλων των προσώπων που νόμιμα βρίσκονται σ΄ αυτό, δεν αναγνωρίζει όμως τέτοιο καθήκον, σε σχέση με την κατάσταση, τη συντήρηση ή την επιδιόρθωση του ακινήτου, έναντι του απλού αδειούχου. Σ΄ αυτή την περίπτωση, αναγνωρίζεται μόνο καθήκον προειδοποίησης του απλού αδειούχου για κάθε κρυμμένο ή λανθάνοντα κίνδυνο, μέσα ή πάνω στο ακίνητο, τον οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή πρέπει να θεωρηθεί ότι γνωρίζει». Η πιο πάνω πτυχή του κοινοδικαίου βρήκε την έκφραση της στις ίδιες της διατάξεις του άρθρου 51

(2)(β) του ΚΕΦ. 148. Το άρθρο, ενώ θεσμοθετεί την ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας του κατόχου ακινήτου έναντι όλων των προσώπων που βρίσκονται σ΄ αυτό ή των οποίων η περιουσία βρίσκεται μέσα ή πάνω σ΄ αυτό ή τόσο πλησίον του ώστε, κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, να επηρεάζονται από την αμέλεια, δεν αναγνωρίζει τέτοιο καθήκον σε σχέση με την κατάσταση, την συντήρηση, ή την επιδιόρθωση του ακινήτου έναντι απλού αδειούχου. Σ΄ αυτή την περίπτωση, αναγνωρίζει μόνο καθήκον προς προειδοποίηση του απλού αδειούχου για κάθε κρυμμένο ή λανθάνοντα κίνδυνο μέσα ή πάνω στο ακίνητο το οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή πρέπει να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Στο πλαίσιο αυτό και για τους σκοπούς αυτής της ρύθμισης, το άρθρο παρέχει και τον ορισμό του απλού αδειούχου ("bare licensee"). [2] Βεβαίως οι διακρίσεις που εξακολουθούν στην δική μας νομοθεσία να υφίστανται θα πρέπει να ερμηνεύονται υπό το φως της σύγχρονης τάσης για εναρμόνιση των καθηκόντων του κατόχου ακινήτου προς τις σύγχρονες αντιλήψεις του κοινωνικού καθήκοντος με προεξάρχων στοιχείο την ανάγκη για επίδειξη ανθρωπιστικής συμπεριφοράς προς τους συνανθρώπους ώστε ο νόμος να συμβαδίζει με το κοινωνικό ήθος. Όπως αναφέρθηκε από τον τότε Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ. Μ. Πική στην υπόθεση ΠΟΛΥΜΕΤΑΛ ΛΤΔ κ.α. ν. Κωνσταντίνου

(1998)1 Α.Α.Δ. 393 το καθήκον του κατόχου έναντι επισκέπτη πηγάζει από το καθήκον για την επίδειξη επιμέλειας για την ασφάλεια του επισκέπτη που εξομοιούται προς το κοινό καθήκον επιμέλειας για την ασφάλεια του γείτονα. Παραθέτω στο σημείο αυτό σχετική περικοπή από την υπόθεση ΠΟΛΥΜΕΤΑΛ Λτδ (ανωτέρω) από τις σελίδες 403 - 404: «Το καθήκον για την προστασία της ασφάλειας του εφεσίβλητου, κατά την παραμονή του στα υποστατικά, πηγάζει από το καθήκον για την επίδειξη επιμέλειας για την ασφάλεια του επισκέπτη που εξομοιούται προς το κοινό καθήκον επιμέλειας για την ασφάλεια του γείτονα. Το καθήκον επιμέλειας προς τον επισκέπτη εξετάστηκε στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην G.I.P. Constructions v. Neophytou and Another

(1983)1 C.L.R. 669, από την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο άντλησε καθοδήγηση στον προσδιορισμό της ευθύνης των εφεσειόντων. Το ακόλουθο απόσπασμα κατοπτρίζει την προσέγγιση στον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας το οποίο υπέχει ο κάτοχος των υποστατικών προς τον προσκεκλημένο του: "The current trend, as eloquently expressed by the House of Lords in British Railway Board v. Herrington [1972] 1 All E.R. 79, is towards harmonizing the duties of an occupier at common law with contemporary precepts of social duty. The paramount consideration that permeates every notion of duty lies in the need to act with humanity towards fellow citizens. This salutary decision serves to indicate how law should keep pace with social ethos." Σε ελεύθερη μετάφραση: "Η παρούσα τάση, όπως ευφραδώς εκφράστηκε από την Δικαστική Επιτροπή της Βουλής των Λόρδων, στην British Railway Board v. Herrington [1972] 1 All E.R. 79, έγκειται στην εναρμόνιση των καθηκόντων του κατόχου κατά το κοινό δίκαιο προς τις σύγχρονες αντιλήψεις του κοινωνικού καθήκοντος. Το προεξάρχον στοιχείο, το οποίο διαπερνά κάθε έννοια καθήκοντος, εντοπίζεται στην ανάγκη για την επίδειξη ανθρωπιστικής συμπεριφοράς προς τους συνανθρώπους. Η ευπρόσδεκτη αυτή απόφαση υπογραμμίζει το πώς ο νόμος πρέπει να συμβαδίζει με το κοινωνικό ήθος."» Όσον αφορά την έκταση του καθήκοντος του κατόχου είναι νομολογημένο ότι οφείλει να φροντίζει ώστε το υποστατικό του να είναι ευλόγως ασφαλές και να μεριμνά για την αποτροπή ή την πρόληψη πρόκλησης ζημιάς από ασυνήθιστο κίνδυνο την ύπαρξη του οποίου γνωρίζει ή θα όφειλε να γνωρίζει ως ένας λογικός άνθρωπος.[3] To κατά πόσο ο κίνδυνος είναι «ασυνήθιστος» αυτό κρίνεται αντικειμενικά με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης. Στην υπόθεση Φραγκεσκίδης Λτδ ν. Μάμα

(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 70 υιοθετήθηκε η ακόλουθη περικοπή από την υπόθεση Indermaur v. Dames

(1866)L.R. 1 C.P. 274 που αναφέρεται στην έκταση του καθήκοντος του κατόχου. "... ... The class to which the customer belongs includes persons who go (...) upon business which concerns the occupier, and upon his invitation, express or implied. And, with respect to such a visitor, at least, we consider it settled law, that he, using reasonable care on his part for his own safety, is entitled to expect that the occupier shall on his part use reasonable care to prevent damage from unusual danger which he knows or ought to know; and that, where there is evidence of neglect, the question whether such reasonable care has been taken notice, lighting, guarding or otherwise), and whether there was contributory negligence in the sufferer must be determined by a jury as a matter of fact ... ... ... ... ". Oπως τονίσθηκε στην υπόθεση Φραγκεσκίδης (Λτδ) (ανωτέρω) ο προσκαλών έχει ευθύνη για κίνδυνο τον οποίο γνωρίζει, ή οφείλει να γνωρίζει. Εχει υποχρέωση να γνωρίζει εκείνο που ένας λογικός άνθρωπος γνωρίζει ή θεωρείται ότι γνωρίζει. Πότε θεωρείται κάποιος κάτοχος ακινήτου (occupier) Ένα άλλο ζήτημα που πρέπει να εξετάσουμε είναι το πότε κάποιος θεωρείται κάτοχος ενός ακινήτου για τους σκοπούς εξέτασης στη συνέχεια ύπαρξης παράβασης ή μη καθήκοντος επιμέλειας έναντι προσώπου που βρισκόταν σ΄ αυτό. Όπως είναι θεμελιωμένο, κάτοχος ενός ακινήτου ή μέρος ακινήτου είναι το πρόσωπο που έχει επαρκή βαθμό ελέγχου του ακινήτου ώστε να του επιβάλλεται το καθήκον της επιμέλειας προς τα πρόσωπα που έρχονται ή βρίσκονται νόμιμα σ΄ αυτό. Ο βαθμός ελέγχου θεωρείται, εκ πρώτης όψεως επαρκής αν είναι τέτοιος ώστε το άτομο που τον ασκεί να οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι παράλειψη του ν΄ ασκήσει επιμέλεια μπορεί να καταλήξει σε βλάβη ή ζημιά προσώπου που έρχεται ή βρίσκεται στο ακίνητο. Παραπέμπω στην ακόλουθη περικοπή από την υπόθεση Wheat v. E. Lacon & Co

(1966)AC552 όπου στη σελίδα 578 ο Λόρδος Denning ανέφερε τα εξής: «Wherever a person has a sufficient degree of control over premises that he ought to realize that any failure on his part to use care may result in injury to a person coming lawfully there, then he is an "occupier" and the person coming lawfully there is his "visitor": and the "occupier" is under a duty to his "visitor" to use reasonable care. In order to be an "occupier" it is not necessary for a person to have entire control over the premises. He need not have exclusive occupation. Suffice it that he has some degree of control. He may share the control with others. Two or more may be "occupiers". And whenever this happens, each is under a duty to use care towards persons coming lawfully on to the premises, dependent on his degree of control. If each fails in his duty, each is liable to a visitor who is injured in consequence of this failure, but each may have a claim to contribution from the other.» Στην πρόσφατη υπόθεση Αγγελίδης ν. Λούτσιου, Πολ. Έφ. 237/07, ημερ. 18/2/10 ο Ενάγων - εφεσείων αξίωνε από την Εναγόμενη - εφεσίβλητη αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη συνεπεία ατυχήματος που συνέβη στην είσοδο πολυκατοικίας. Συγκεκριμένα ο εφεσείων υπέστη πτώση στο έδαφος και τραυματίσθηκε ως αποτέλεσμα της ολισθηρής επιφάνειας του δαπέδου της εισόδου του κτιρίου. Η εφεσίβλητη ήταν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ιδιοκτήτρια της πολυκατοικίας. Το Μάρτιο του 2000 η εφεσίβλητη ενοικίασε τους πέντε ορόφους του κτιρίου στην εταιρεία CLR που ασχολείται με χρηματιστηριακές εργασίες, ενώ τον Ιούλιο του 2000 ενοικίασε και το ισόγειο κατάστημα της πολυκατοικίας στη Λαϊκή Τράπεζα. Κατά τον ουσιώδη χρόνο ο μόνος χώρος του κτιρίου που παρέμεινε άδειος, αλλά στην κατοχή της εφεσίβλητης, ήταν ένα μικρό διαμέρισμα στον έκτο όροφο. Σύμφωνα με τις πρόνοιες των ενοικιαστηρίων εγγράφων η είσοδος της πολυκατοικίας όπου και συνέβηκε το επίδικο ατύχημα, αποτελούσε μέρος των κοινοχρήστων χώρων του κτιρίου. Οι ενοικιαστές των καταστημάτων, γραφείων και διαμερισμάτων επιβαρύνονται με τη δαπάνη συντήρησης του προαναφερόμενου κοινόχρηστου χώρου.Η εταιρεία CRL κατέβαλλε, κατά τον ουσιώδη χρόνο, το 92% των κοινοχρήστων δαπανών της πολυκατοικίας, η Λαϊκή Τράπεζα το 6% και η εφεσίβλητη το 2% (για το άδειο διαμέρισμα). Το Εφετείο, επιβεβαιώνοντας την πρωτόδικη απόφαση, κατέληξε ότι η εφεσίβλητη δεν όφειλε οποιοδήποτε καθήκον επιμέλειας προς τον εφεσείοντα εφόσον, κατά τον ουσιώδη χρόνο, δεν ήταν κάτοχος του διαδρόμου που οδηγούσε προς την είσοδο της πολυκατοικίας, όπου συνέβη το ατύχημα. Επισημάνθηκε δε ότι γενική συμφωνία που είχε υπογραφεί μεταξύ της ιδιοκτήτριας - εφεσίβλητης και των ενοικιαστών της δεν φαινόταν πουθενά ότι η ιδιοκτήτρια είχε διατηρήσει τον έλεγχο ή την υποχρέωση επισκευής των κοινόχρηστων χώρων. Στην υπόθεση Fisher v. C.H.T. Ltd

(1966)2 Q.B. 475 αποφασίστηκε ότι ο ιδιοκτήτης ενός ακινήτου, το οποίο είχε εκμισθώσει σε άλλους, ως εστιατόριο, ήταν και εκείνος, εν μέρει, κάτοχος του ακινήτου επειδή διατήρησε τον έλεγχο της εισόδου του κτιρίου καθώς και το δικαίωμα να εισέρχεται στο εστιατόριο και να εργοδοτεί άτομα με σκοπό τη συντήρηση του ακινήτου. Αυτό, θεωρήθηκε ως επαρκής βαθμός ελέγχου για να επιβληθεί στον ιδιοκτήτη «το κοινό καθήκον επιμέλειας» προς ένα εργάτη που εργαζόταν στο εστιατόριο. Στην περίπτωση εκείνη το δικαστήριο έκρινε ότι ο ιδιοκτήτης του κτιρίου είχε ευθύνη 1/6 και ο ενοικιαστής του εστιατορίου είχε ευθύνη 5/6 ως, από κοινού, κάτοχοι. Στην υπόθεση Howard and Wife v. Walker and Others

(1947)2 All E.R., 197 πελάτης του ενοικιαστή καταστήματος τραυματίστηκε όταν έπεσε, εξαιτίας του ελαττωματικού πεζοδρομίου μπροστά από το κατάστημα. Το κατάστημα είχε εκμισθωθεί από τον ιδιοκτήτη στον καταστηματάρχη χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη ή υποχρέωση του ιδιοκτήτη να επιδιορθώνει το κατάστημα, αλλά με δικαίωμα του ιδιοκτήτη να επιθεωρεί το ακίνητο. Σε αγωγή του τραυματισθέντος πελάτη εναντίον τόσο του ενοικιαστή-καταστηματάρχη όσο και του ιδιοκτήτη το δικαστήριο απεφάσισε ότι το ατύχημα συνέβηκε καθ΄ ον χρόνο ο πελάτης ήταν «προσκεκλημένος» του ενοικιαστή και επομένως ο ενοικιαστής ήταν υπόλογος, ο ιδιοκτήτης όμως όχι. Αρχή του Res Ipsa Loquitur Το Aρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 καθιερώνει την αρχή του Res Ipsa Loquitur του Αγγλικού κοινοδικαίου ως μέρος και του Κυπριακού Δικαίου. Το συγκεκριμένο απόφθεγμα (maxim) εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου ο ενάγων στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης για το πώς προκλήθηκε το ζημιογόνο γεγονός ενώ ταυτόχρονα τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους για το πώς προκλήθηκε η ζημιά, παρέχοντας έτσι την δυνατότητα στο Δικαστήριο να καθορίσει την ευθύνη. Η αρχή res ipsa loquitur ενσωματώνεται στο Aρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο έχει ως εξής: "Σε αγωγή που εγείρεται σε σχέση με ζημιά, κατά την οποία αποδεικνύεται- (α) Ότι ο ενάγοντας στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης των πραγματικών περιστατικών, τα οποία προκάλεσαν το συμβάν το οποίο οδήγησε στην ζημιά, και (β) Ότι η ζημιά προκλήθηκε από ιδιοκτησία, επί της οποίας ο εναγόμενος είχε πλήρη έλεγχο. και κρίνεται από το Δικαστήριο ότι η επέλευση του συμβάντος που προκάλεσε τη ζημιά συνδέεται περισσότερο με το γεγονός ότι ο εναγόμενος παρέλειψε να καταβάλει εύλογη επιμέλεια παρά προς την καταβολή τέτοιας επιμέλειας, ο εναγόμενος φέρει το βάρος της απόδειξης του ότι δεν υφίστατο αμέλεια για την οποία αυτός ευθύνεται σε σχέση με το συμβάν το οποίο οδήγησε στη ζημιά." Περιληπτικά, ο κανόνας είναι, ο ενάγων, όταν δεν γνωρίζει ή δεν γνωρίζει επαρκώς την αιτία συμβάντος που του προκάλεσε ζημία, απαλλάσσεται της αρχικής ευθύνης να θεμελιώσει αμέλεια κατά του εναγομένου εφόσον η ζημιογόνα κατάσταση πραγμάτων βρισκόταν υπό τον πλήρη έλεγχο του τελευταίου. Τότε το βάρος απόδειξης μετακυλά στον εναγόμενο για να παράσχει λογική εξήγηση για την πρόκληση του συμβάντος χωρίς υπαιτιότητα εκ μέρους του. Αν το πετύχει, το τεκμήριο αδρανεί, οπόταν αναβιώνει η υποχρέωση του ενάγοντα να αποδείξει αμέλεια. Η επίκληση του αξιώματος res ipsa loquitur αποτελεί κανόνα του δικαίου της απόδειξης και όχι ουσιαστική αρχή, με αποτέλεσμα όπου ο Ενάγων αδυνατεί να αποδείξει αμέλεια εναντίον του Εναγομένου διότι τα αποκλειστικά στοιχεία της γνώσης εμπίπτουν στην πλευρά του Εναγομένου, το βάρος να μεταφέρεται στον τελευταίο για να δώσει μια λογική εξήγηση ότι δεν ήταν αμελής. Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα του Bullen and Leake and Jacob΄s Precedents of Pleadings, 12η έκδ. σελ. 684: «The principle of res ipsa loquitur only shifts thw onus of proof in that a prima facie case is assumed to be made out, throwing on the defendant the task of showing he was not negligent or of giving an explanation of the cause of the accident which did not connote negligence on his part (Woods v. Duncan {1946} A.C. 401 at 419, 439) see also Barkway v. South Wales Transport {1950} A.C. 185 (no rebuttal of negligence for defendants to prove tyre burst)» Σύμφωνα με την νομολογία το Αρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφάλαιο 148 καθιερώνει την αρχή του res ipsa loquitur του αγγλικού κοινοδικαίου ως μέρος και του κυπριακού δικαίου. Στην υπόθεση Morides v. Ioannou

(1973)1 CLR 117, έγινε εκτεταμένη ανάλυση της αρχής του res ipsa loquitur με αναφορά στην αγγλική νομολογία. Συγκεκριμένα έγινε επίκληση, μεταξύ άλλων, και της αγγλικής υπόθεσης Lloyde v. West Midland Gas Board

(1971)2 ALL E.R. 1240, 1246, σύμφωνα με την οποία η αρχή του res ipsa loquitur σημαίνει τα εξής: «It means that a plaintiff prima facie establishes negligence where(

i)It is not possible for him to prove precisely what was the relevant act or omission which set in train the events leading to the accident; but (
ii)on the evidence as it stands at the relevant time it is more likely than not that the effective cause of the accident was some act or omission of the defendant or of someone for whom the defendant is responsible, which act or omission constitutes a failure to take proper care for the plaintiffs safety» Στην υπόθεση Morides v. Ioannou (ανωτέρω) όπου το σπίτι του Εναγόμενου κατέρρευσε και προκάλεσε ζημιά στη γειτονική περιουσία κρίθηκε ότι εφορμόζετο το δόγμα res ipsa loquitur εφόσον η κατάρρευση δεν θα συνέβαινε κανονικά εάν δεν μεσολαβούσε κάποια παράλειψη που ισοδυναμούσε με αμέλεια εκ μέρους του Εναγομένου. Στην υπόθεση Σεντ Μαρίνα Σπόρτινκ Προμότιονς Λτδ ν. Φιλίππου

(2004)1 ΑΑΔ 1330 η Ενάγουσα είχε τραυματιστεί κατά την πτώση της από άλογο που ίππευε σε φάρμα αλόγων που διατηρούσαν οι Εναγόμενοι. Στην υπόθεση εκείνη, όπως διαπιστώθηκε, μετά την πτώση της Ενάγουσας η σέλλα του αλόγου βρέθηκε στο χώμα και του λουριά της κομμένα. Έγινε δε επίκληση της αρχής res ipsa loquitur και το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδεχόμενο την εφαρμογή αυτής της αρχής στα γεγονότα της υπόθεσης επεσήμανε ότι η ζημιογόνος κατάσταση πραγμάτων βρισκόταν υπό τον πλήρη έλεγχο του Εναγομένου ενώ η Ενάγουσα δεν γνώριζε επαρκώς από ποια αιτία είχαν κοπεί τα λουριά της σέλλας. Όπως επεσήμανε το πρωτόδικο Δικαστήριο, η σέλλα και το άλογο ήταν κάτω από τον πλήρη έλεγχο τον Εναγομένων και ή των υπηρετών τους και ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, δεν θα αναμένετο από την Ενάγουσα να έχει γνώση της φύσης της παράλειψης, ενώ θα αναμένετο από τον Εναγόμενο να αποδείξει ότι δεν ήταν αμελής και ότι πήρε όλα τα απαιτούμενα μέτρα κάτω από τις περιστάσεις ή το ότι η σέλλα δεν κόπηκε ως αποτέλεσμα της δικής του αμέλειας. Το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαίωσε την προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου κρίνοντας ότι ορθά έγινε επίκληση της αρχής του res ipsa loquitur και τόνισε τα εξής (στη σελ.1337): «Στην απουσία μαρτυρίας που να επεξηγεί τον πραγματικό λόγο για τον οποίο κόπηκαν τα λουριά της σέλας το μόνο λογικό συμπέρασμα, επί του ζυγού των πιθανοτήτων, είναι ότι κόπηκαν λόγω της ακατάλληλης κατάστασης τους για την οποία υπεύθυνοι ήταν οι εφεσείοντες. Επομένως ορθά κρίθηκε από το Πρωτόδικο Δικαστήριο ότι οι εφεσείοντες ενήργησαν αμελώς έναντι της εφεσίβλητης» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου. Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο, ποιότητα και σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και καθοδηγούμενη από σειρά παραγόντων που είναι αδύνατο να καταγραφούν εξαντλητικά. Τέτοιοι παράγοντες είναι, μεταξύ άλλων, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων και η ύπαρξη σ΄ αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, οι ευκαιρίες που είχαν να αντιληφθούν τα διαδραματισθέντα, η μνήμη τους και οι λόγοι που είχαν να ενθυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία καταθέτουν, η πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα κ.τ.λ.[4]. Προτού προχωρήσω να αξιολογώ τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα που κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, θέλω να τονίζω ότι η αξιολόγηση μου δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, δηλαδή υποβάλλοντας την στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας, με βάση την προσέγγιση που η νομολογία μας επιτάσσει στο θέμα αυτό.[5] ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Έχω παρακολουθήσει με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και εξέτασα σχολαστικά το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Ταυτόχρονα παρακολούθησα με προσοχή την όλη τους συμπεριφορά κατά τη διάρκεια της εξέτασής τους (ύφος και τρόπος που κατέθεταν) και θα προχωρήσω να αναφερθώ στις διαπιστώσεις μου για τον κάθε ένα μάρτυρα ξεχωριστά. Θα αξιολογήσω τώρα τη μαρτυρία που προσήχθη σχετικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα. Αυτή προέκυψε από πλευράς ενάγοντα από τους Μ.Ε.1 και Μ.Ε.6 (ενάγων), ενώ από πλευράς υπεράσπισης εναγόμενης 2 από τον Μ.Υ.1. Αυτοί οι τρεις μάρτυρες ήσαν και τα άτομα που ευρίσκονταν στο χώρο όταν προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα. Αξιολόγηση μαρτυρίας ενάγοντα (Μ.Ε.6) Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ενάγοντα σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος διαπιστώνω ότι ήταν μεν απλή αλλά ταυτόχρονα χαρακτηριζόταν από σαφήνεια και θετικότητα. Περιέγραψε όσο καλύτερα μπορούσε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα επεξηγώντας όλες τις διεργασίες που προκλήθηκαν. Ηταν απόλυτα σαφής και κατατοπιστικός σε σχέση με το χώρο όταν έγινε το επίδικο ατύχημα και ό,τι προηγήθηκε πριν την πρόκλησή του. Ο ενάγοντας αντεξετάστηκε σε έκταση από το δικηγόρο των εναγόμενων 2, τόσο σε σχέση με το πώς προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα όσο και γενικότερα για το πώς ο ίδιος βρισκόταν στο χώρο όπου αυτό επεσυνέβη και το τι είχε προηγηθεί. Απάντησε κάθε ερώτηση που του υποβλήθηκε με άνεση και φυσικότητα και χωρίς να έχει οποιαδήποτε δυσκολία ή οποιαδήποτε αμφιταλάντευση. Απέρριψε με κατηγορηματικό τρόπο τις υποβολές της υπεράσπισης των εναγόμενων 2 ότι δεν ήταν ο ίδιος που είχε πρόθεση να αγοράσει πατατόσπορο από τους εναγόμενους 2 αλλά ο Μ.Ε.1 και ο αδελφός του και ότι ήταν ένας απρόσκλητος επισκέπτης όπως, επίσης, και την υποβολή ότι ο ίδιος από μόνος του και από δική του πράξη υπέστη τα τραύματα του και όχι από την πόρτα του ψυχτικού θαλάμου. Αντεξετάστηκε, επίσης, επί μακρώ αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε το ατύχημα και ο τραυματισμός του και ο ενάγων έδωσε λεπτομερή περιγραφή του όλου συμβάντος από την αρχή που βρέθηκε στον τόπο του ατυχήματος πλησίον της πόρτας ενός από τους πολλούς ψυχτικούς θαλάμους που υπήρχαν στο χώρο μέχρι τη στιγμή που έπεσε πάνω του η πόρτα και του κτύπησε στο πόδι. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του ο ενάγων παρέμεινε σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία που είχε δώσει στο στάδιο της κύριας εξέτασής του και γενικά στην εκδοχή που προώθησε ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο ενάγων ρωτήθηκε και για διάφορα άλλα ζητήματα για τα οποία θεωρώ αναγκαίο να σχολιάσω σύντομα. Κατ΄ αρχάς του υπεβλήθη ότι κίνησε την παρούσα αγωγή σκόπιμα για να εξασφαλίσει αποζημιώσεις από τον ιδιοκτήτη του υποστατικού. Η απάντηση του ενάγοντα ήταν, κατά τη γνώμη μου, απλή και ανεπιτήδευτη. Κίνησε αγωγή γιατί έπαθε πραγματική σωματική βλάβη. Μάλιστα όταν στη συνέχεια ρωτήθηκε γιατί κινήθηκε αρχικά η αγωγή εναντίον των εναγόμενων 1 απάντησε πολύ φυσικά και εύστοχα ότι είχε δικηγόρο και αφού είχε πει την υπόθεση στο δικηγόρο του απ΄ εκεί και πέρα ήταν θέμα του δικηγόρου του για το τι θα γινόταν. Επισημαίνω εδώ ότι αν και ο ενάγων ρωτήθηκε για θέματα που δεν τον αφορούσαν και δεν ήταν της αρμοδιότητάς του ούτε, ασφαλώς, της δικής του γνώσης αλλά αποκλειστικά θέμα του δικηγόρου του να στραφεί εναντίον εκείνων που, με βάση τις πληροφορίες και τα γεγονότα του ατυχήματος λάμβανε από τον ενάγοντα, είχαν ευθύνη, εντούτοις ο ενάγων έδωσε σ΄ όλες τις σχετικές ερωτήσεις που του υπεβλήθηκαν άμεσες και πειστικές απαντήσεις. Ακόμη σ΄ ό,τι αφορά την υποβολή ότι η εταιρεία των εναγομένων δεν θα μπορούσε να του δώσει πατατόσπορο διότι ο καθένας έχει τους δικούς του παραγωγούς ο ενάγων έδωσε και σ΄ αυτό το ζήτημα άμεση και πειστική απάντηση εξηγώντας ότι οι εναγόμενοι 2 είχαν ήδη αγοράσει απ΄ αυτόν πατάτες και διερωτήθηκε πώς εφόσον είχε γίνει αυτό (τον Φεβρουάριο ή Μάρτιο ή Απρίλιο του 2005) να μη μπορεί ο ίδιος να αγοράσει από τους ίδιους τον πατατόσπορο. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης ήδη επισημάναμε ανωτέρω ότι ο ενάγων ερωτήθηκε επισταμένως και σε σχέση με τις συνθήκες που έγινε το επίδικο ατύχημα. Η υπεράσπιση των εναγόμενων 2 ενδιέτριψε ιδιαιτέρως για το θέμα της πόρτας ψυχτικού θαλάμου που, κατά την εκδοχή του ενάγοντα, είχε πέσει πάνω του και του προκάλεσε το ατύχημα. Σ΄όλες τις ερωτήσεις και υποβολές που του τέθηκαν η εκδοχή του ενάγοντα παρέμεινε αταλάντευτα σταθερή. Με δύο λόγια αυτό που προέκυψε από τις απαντήσεις που κατ΄ επανάληψη έδωσε ήταν ότι τον καταπλάκωσε στο πόδι εκείνη η πόρτα του ψυχτικού θαλάμου την οποία αμέσως πριν το ατύχημα ο Μ.Υ.1 (Δημήτρης - υπάλληλος των εναγόμενων

(2)) είχε κλειδώσει με το μοχλό που χρησιμοποιείται για το άνοιγμα και κλείσιμο των πόρτων των ψυχτικών θαλάμων αφού προηγήθηκε το άνοιγμα αυτής της πόρτας και στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι εντός εκείνου του ψυχτικού θαλάμου δεν ευρισκόταν ο πατατόσπορος που έψαχναν. Επαναλαμβάνω στο σημείο αυτό ότι, παρά την έντονη και σε έκταση αντεξέταση που υπέστη, η μαρτυρία του ενάγοντα αναφορικά με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος δεν έχει, ως αποτέλεσμα αυτής, κλονιστεί ή διαφοροποιηθεί σε οποιοδήποτε σημείο. Ως επακόλουθο όλων των πιο πάνω αποδέχομαι τη μαρτυρία του ενάγοντα καθ΄ όσον αφορά τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Ε.1 Αξιολογώντας στη συνέχεια τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 λέω από την αρχή ότι αυτή χαρακτηριζόταν από φυσικότητα και απλότητα. Περιέγραψε και αυτός με σαφήνεια και θετικότητα γεγονότα που επεσυνέβησαν κατά την ημέρα του επίδικου ατυχήματος και την αλληλουχία τους μέχρι του σημείου που βρέθηκε ο ενάγων τραυματισμένος στο έδαφος με το πόδι του να έχει καταπλακωθεί από πόρτα ψυχτικού θαλάμου. Εξήγησε πως ο ίδιος βρέθηκε στη σκηνή του ατυχήματος λέγοντας ότι είχε καλεστεί από το φίλο του, τον ενάγοντα, για να του δώσει μια δεύτερη γνώμη σχετικά με πατατόσπορο που ο ενάγων επιθυμούσε να αγοράσει από τους εναγόμενους

Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης απέρριψε με κατηγορηματικό τρόπο τις υποβολές της υπεράσπισης των εναγόμενων 2 ότι ο ίδιος ήταν ο προτιθέμενος αγοραστής κατά τη συγκεκριμένη μέρα που επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα και ότι ο ενάγων πήγε στο χώρο απρόσκλητος χωρίς να έχει οποιαδήποτε δουλειά και χωρίς να τον έχει καλέσει ο Μ.Υ.1 (υπάλληλος των εναγόμενων 2). Επίσης ο Μ.Ε.1 ήταν κατηγορηματικός στη θέση του ότι η πόρτα ψυχτικού θαλάμου που καταπλάκωσε το πόδι του ενάγοντα ήταν εκείνη η πόρτα που άνοιξαν με τον Μ.Υ.1 για να δουν τον πατατόσπορο απορρίπτοντας τις υποβολές για το ενδεχόμενο να ήταν μια άλλη πόρτα δίπλα από τον ψυχτικό θάλαμο που είχαν επισκεφθεί και ότι ο ενάγων, πριν να επισυμβεί το ατύχημα, στεκόταν απέναντι από την πόρτα αυτή σε απόσταση 3-4 μέτρων με την πλάτη του γυρισμένη. Γενικά ο Μ.Ε.1 κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης απάντησε κάθε ερώτηση που του υπεβλήθη με άνεση και φυσικότητα και χωρίς να έχει οποιαδήποτε δυσκολία ή αμφιταλάντευση. Παρέμεινε δε σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία που είχε δώσει στο στάδιο της κύριας εξέτασής του και γενικά στην εκδοχή που προώθησε ενώπιον του Δικαστηρίου. Επαναλαμβάνω, η μαρτυρία του αναφορικά με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος δεν έχει, ως αποτέλεσμα της αντεξέτασης, κλονισθεί ή διαφοροποιηθεί σε οποιοδήποτε σημείο. Αξιολογώντας, λοιπόν, τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 στο σύνολό της και λαμβάνοντας υπόψη και την ίδια τη συμπεριφορά του από τη θέση του μάρτυρα, είναι η κρίση μου ότι αποτελεί ειλικρινή παράθεση των πραγματικών της υπόθεσης γεγονότων χωρίς οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης της αλήθειας. Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση του Μ.Υ.1 θα ήθελα επιπροσθέτως να σχολιάσω ακόμη δύο σημεία που έχουν να κάνουν με την αντεξέταση του ενάγοντα (Μ.Ε.6) και του Μ.Ε.1 σχετικά με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος. Επισημαίνω εν πρώτοις ότι ενώ όταν αντεξετάζετο ο ενάγων η υπεράσπιση των εναγόμενων 2 είχε υποβάλει σ΄ αυτό ότι ο ίδιος από μόνος του και από δική του πράξη υπέστη τα τραύματά του και όχι από την πόρτα ψυχτικού θαλάμου, στην αντεξέταση του Μ.Ε.1 ετέθη η υποβολή ότι ο ενάγων ο ίδιος προκάλεσε την πτώση της πόρτας ψυχτικού θαλάμου με δική του πράξη ή παράλειψη. Είναι προφανές από τα πιο πάνω ότι δεν υπήρξε μια σταθερή και συνεπής θέση επί αυτού του ουσιαστικού ζητήματος εκ μέρους της υπεράσπισης των εναγόμενων 2 αλλά, αντίθετα, μια έκδηλη αντιφατικότητα γεγονός που άπτεται του γενικότερου θέματος της αξιολόγησης της προσαχθείσας μαρτυρίας. Επίσης επισημαίνω ότι ο Μ.Ε.1 δεν αντεξετάστηκε όσον αφορά την εκδοχή του ότι είχαν οι δυο τους (Ο Μ.Ε.1 και ο ενάγων) συναντήσει τον Μ.Υ.1 στο χώρο των αποθηκών/ψυχτικών θαλάμων ενώ η υπεράσπιση των εναγόμενων 2 είχε υποβάλει στον ενάγοντα ότι οι δύο τους είχαν πάει στο χώρο πριν να έλθει ο Μ.Υ.
Να πω και κάτι τελευταίο. Η μαρτυρία του Μ.Ε.1 επιβεβαιώνει σ΄ όλα τα ουσιαστικά σημεία τη μαρτυρία και εκδοχή του ενάγοντα. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Υ.1 Αξιολογώντας στη συνέχεια τη μαρτυρία του Μ.Υ.1 λέω από την αρχή ότι ήταν εμφανής η προσπάθεια του σ΄ όλα τα στάδια της μαρτυρίας του να αποσυνδέσει την εναγόμενη 1 και τον ίδιο ως υπάλληλό της από οποιαδήποτε ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος και μέσα στα πλαίσια αυτής του της προσπάθειας προσπάθησε να ρίξει την ευθύνη για το επίδικο ατύχημα σε άλλες κατευθύνσεις. Η προσπάθειά του αυτή αποκαλύπτεται από διάφορες αναφορές που έκανε στη μαρτυρία του και στις οποίες θα αναφερθώ συγκεκριμένα. · Κατέθεσε ότι είδε τον ενάγοντα πεσμένο να κρατά το πόδι του ευρισκόμενο σε απόσταση 4-5 ψυχτικών θαλάμων πιο κάτω από το σημείο όπου ο Μ.Υ.1 και ο Μ.Ε.1 είχαν πάει για να δει ο Μ.Ε.1, σύμφωνα με την εκδοχή του Μ.Υ.1, τις πατάτες που ήθελε να αγοράσει ο ίδιος από τους εναγόμενους
Κατέθεσε ότι ενώ μετέφεραν τον ενάγοντα με αυτοκίνητο μετά που έγινε το επίδικο ατύχημα σε ιδιωτική κλινική στο Παραλίμνι ο ενάγων, όταν ρωτήθηκε πώς έγινε το ατύχημα, είπε «εν να την κάτσω του Πολυβή, εν να πιάσω λίγα λεφτά». Κατέθεσε ότι την ημέρα του ατυχήματος πήγε δύο φορές και κατέγραψε τις θερμοκρασίες του ψυχτικού θαλάμου υπ΄ αριθμό 14, την πρώτη φορά η ώρα 9:30 π.μ. πριν να συναντηθεί με τον Μ.Ε.1 με τον οποίο, σύμφωνα με την εκδοχή του, είχε συνάντηση για να δει ο Μ.Ε.1 πατάτες που ήθελε να αγοράσει και τη δεύτερη φορά η ώρα 11:30 π.μ. - μετά το επίδικο συμβάν - όταν πήρε, σύμφωνα πάλι με την εκδοχή του, τον Μ.Ε.1 για να πάρει το αυτοκίνητό του μετά που είχαν πάρει τον ενάγοντα στην κλινική. Οσον αφορά το πρώτο σημείο ανωτέρω είναι προφανής η προσπάθεια του Μ.Υ.1 να δείξει ότι ο ενάγων βρέθηκε πεσμένος στο έδαφος σε χώρο μακριά από τον ψυχτικό θάλαμο όπου είχαν πάει ο ίδιος με τον Μ.Ε.1 και είχαν ανοίξει την πόρτα για να αποσυνδεθεί η εναγόμενη 2 με την ευθύνη πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος εφόσον, σύμφωνα με την εκδοχή του ενάγοντα και του Μ.Ε.1, η πόρτα που καταπλάκωσε το πόδι του ενάγοντα ήταν εκείνη η πόρτα του ψυχτικού θαλάμου που είχε ανοίξει ο Μ.Υ.1 ενώ ήταν μαζί με τον Μ.Ε.
΄Οσον αφορά το δεύτερο σημείο ανωτέρω ήταν προφανής ο σκοπός του Μ.Υ.1 να δείξει την ύπαρξη υστεροβουλίας από μέρους του ενάγοντα και διάθεση να εκμεταλλευτεί το ατύχημά του επιρρίπτοντας αδίκως την πρόκλησή του στην εναγόμενη
Αξιολογώντας, όμως, αυτή την αναφορά του Μ.Υ.1 λέω από την αρχή ότι πέραν του ότι δεν συνάδει με τη λογική ένα άτομο σοβαρά τραυματισμένο που σφαδάζει από τον πόνο αμέσως μετά την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος να μην έχει άλλη έγνοια και σκέψη από το πού να επιρρίψει ευθύνη και μάλιστα υστερόβουλα και άδικα σε τρίτο πρόσωπο, η εκδοχή του Μ.Υ.1 δεν ήταν στο ζήτημα αυτό ούτε σαφής, ούτε σταθερή. Συγκεκριμένα, ενώ στην κύρια εξέταση του κατέθεσε την αναφορά που καταγράψαμε ανωτέρω, στην αντεξέταση τη διαφοροποίησε και είπε ότι η αναφορά του ενάγοντα ήταν «εν να του την κάτσω». Όταν δε ρωτήθηκε «ποιου» απάντησε ο Μ.Υ.1 ότι εννοούσε τον Πολυβή και στη συνέχεια το άλλαξε λέγοντας ότι αναφέρθηκε στο όνομα του Πολυβή. Οσον αφορά το τρίτο σημείο ανωτέρω είναι προφανής ο σκοπός που ο Μ.Υ.1 ανέφερε ότι την ημέρα του επίδικου ατυχήματος έλεγξε τη θερμοκρασία του ψυχτικού θαλάμου που είχε ανοίξει στην παρουσία του Μ.Ε.1 την ημέρα του ατυχήματος για να δείξει ότι η πόρτα αυτού του ψυχτικού θαλάμου ήταν στη θέση της και γι΄ αυτό δεν αλλοιώθηκε η θερμοκρασία. Πέραν του ότι φαντάζει παράδοξο πώς έτυχε ειδικά εκείνη την ημέρα του ατυχήματος ο Μ.Υ.1 να πήγε και να έλεγξε δύο φορές τη θερμοκρασίας του συγκεκριμένου ψυχτικού θαλάμου ενώ τις άλλες φορές κάθε 2-3 μέρες πήγαινε να εξετάσει τη θερμοκρασία των ψυχτικών θαλάμων η δικαιολογία που έδωσε δεν θεωρώ ότι ήταν πειστική ή αληθοφανής. Συγκεκριμένα ανέφερε όταν ρωτήθηκε ότι εκείνη τη μέρα πήγε δύο φορές να ελέγξει τη θερμοκρασία γιατί έτυχε να πάει δύο φορές όταν πήγε τη δεύτερη φορά για να πάρει τον Μ.Ε.1 να παραλάβει το αυτοκίνητό του. Ομως, στην ουσία δεν απάντησε το σχετικό ερώτημα που του υπεβλήθη κατά την αντεξέταση, δηλαδή γιατί έπρεπε να ξαναπάρει τη θερμοκρασία. Και σίγουρα δεν είναι απάντηση ότι το έκανε αυτό μιας και ξαναπήγε πίσω στις αποθήκες. Πέραν από τα πιο πάνω είναι, πιστεύω, σημαντικό να αναφέρουμε ότι η εκδοχή που προώθησε ο Μ.Υ.1 ενώπιον του Δικαστηρίου δεν φαίνεται να συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Υπεράσπισης των εναγόμενων
Συγκεκριμένα, ενώ η εκδοχή του Μ.Υ.1 ήταν ότι όταν βγήκε με τον Μ.Ε.1 από τον ψυχτικό θάλαμο στον οποίο είχαν μπει για να δει ο Μ.Ε.1 τις πατάτες που ήθελε να αγοράσει από τους εναγόμενους 2, είδε ο Μ.Υ.1 τον ενάγοντα πεσμένο να κρατά το πόδι του σε απόσταση 4-5 ψυχτικών θαλάμων πιο κάτω και ότι δεν είδε το ατύχημα αλλά μόνο τον βρήκε πεσμένο κάτω, στην Υπεράσπιση προβάλλονται διαφορετικοί ισχυρισμοί. Εν πρώτοις στην παρα. 3(η) προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι «βρήκαν τον ενάγοντα πεσμένο στο έδαφος μπροστά από μια αποθήκη και/ή υποστατικό των εναγομένων 1 και/ή εναγομένων 3 που βρισκόταν πλησίον από την προαναφερόμενη αποθήκη και/ή ψυχτικό θάλαμο που ενοικίαζαν οι εναγόμενοι». Να σημειωθεί εδώ ότι η «προαναφερόμενη αποθήκη» είναι, σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Υπεράσπισης, η αποθήκη και/ή ψυχτικός θάλαμος όπου εισήλθαν υπάλληλος των εναγόμενων μαζί με πελάτη τους. Από τα πιο πάνω διαπιστώνεται ότι είναι μια εκδοχή ότι ο ενάγων βρέθηκε πεσμένος μπροστά από ψυχτικό θάλαμο που βρισκόταν πλησίον του ψυχτικού θαλάμου που είχε ανοίξει ο Μ.Υ.1 και εισήλθε εντός αυτού με τον Μ.Ε.1 και διαφορετική εκδοχή ότι βρέθηκε πεσμένος σε απόσταση 4-5 ψυχτικών θαλάμων πιο κάτω. 'Επειτα στην παρα.7(β) της Υπεράσπισης των εναγομένων 2 προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ο ενάγων «αυθαίρετα, παράνομα και αδικαιολόγητα προσπάθησε να μετακινήσει και/ή ανοίξει πόρτα άλλης αποθήκης των εναγομένων 1 και/ή 3 η οποία βρισκόταν πλησίον της προαναφερόμενης ενοικιαζόμενης από την εναγόμενη αποθήκη». Τέτοιος ισχυρισμός, ωστόσο, δεν προβλήθηκε στη μαρτυρία που προσκομίστηκε και, όπως ήδη αναφέρθηκε ανωτέρω, δεν ήταν τέτοια η εκδοχή του Μ.Υ.1 στη μαρτυρία του. Ακόμη προβάλλεται στην Υπεράσπιση των εναγόμενων 2 στην παρα.3(ζ) ότι την πόρτα του ψυχτικού θαλάμου εντός της οποίας εισήλθαν ο Μ.Υ.1 και Μ.Ε.1, την άνοιξαν και οι δύο τους ενώ στη μαρτυρία του ο Μ.Υ.1 ισχυρίστηκε ότι ήταν ο ίδιος μόνος του που άνοιξε την πόρτα του θαλάμου αυτού. Μια άλλη αδυναμία στη μαρτυρία και συνεπακόλουθα στην εκδοχή που προώθησε ενώπιον του Δικαστηρίου ο ΜΥ1 είναι ότι αρκετά από αυτά που κατέθεσε δεν τέθηκαν υπόψη του ενάγοντα και του Μ.Ε.1 κατά την αντεξέτασή τους με αποτέλεσμα να αποτελούν ισχυρισμούς που προβάλλονται εκ των υστέρων. Είναι γνωστές οι συνέπειες από την παράλειψη αντεξέτασης ενός μάρτυρα σε ουσιαστικά ζητήματα. Παραπέμπω στην υπόθεση Μοσχάτου ν. Μοσχάτου

(1999)1 Α.Α.Δ. 785 (στη σελίδα 791): ".. Στην απουσία δέουσας εξήγησης της παράλειψης (αντεξέτασης) το Δικαστήριο μπορεί εύλογα να μη λάβει υπόψη τους ισχυρισμούς επί γεγονότων που διετυπώθηκαν στους μάρτυρες της άλλης πλευράς λόγω του ότι δεν δόθηκε η ευκαιρία στον αντίδικο να αντικρούσει με μαρτυρία τους ισχυρισμούς αυτούς. Στην απουσία μιας τέτοιας αντιπαράθεσης το Δικαστήριο μένει μόνο με τη μια πλευρά της ιστορίας και μπορεί για το λόγο αυτό να την απορρίψει ως μονόπλευρη και ασύμβατη με το δικαίωμα της άλλης πλευράς να έχει την κατάλληλη ευκαιρία να παρουσιάσει την υπόθεση της επί του σημείου". Παραπέμπω επίσης στην υπόθεση Frederickou Schools Co. Ltd κ.α. v.Acuac Inc

(2002)1 A.A.Δ. 1527 (στη σελ.1541): "Υπάρχουν ωστόσο δύο κανόνες πρακτικής που έχουν εμπεδωθεί προ πολλού στα δικαστήρια μας οι οποίοι πρέπει απαρέγκλιτα να τηρούνται. Ο πρώτος είναι ότι ο μάρτυρας πρέπει να αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται. Διαφορετικά το Δικαστήριο θεωρεί - και το εκλαμβάνει - ότι η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε. Ο δεύτερος είναι ότι κατά την αντεξέταση τίθεται στο μάρτυρα η υπόθεση που θα στηθεί από τον αντίδικο. Τέτοια αντεξέταση είναι προϋπόθεση για να κληθεί μαρτυρία που αντικρούει το μάρτυρα". Θα προχωρήσω να δώσω κάποια παραδείγματα. Συγκεκριμένα, ο Μ.Υ.1 ισχυρίστηκε ότι ο ενάγων παρέμεινε μέσα στο αυτοκίνητο και ότι τον είδε αργότερα πεσμένο να κρατά το πόδι του μόνο όταν βγήκε από τον ψυχτικό θάλαμο όπου ευρισκόταν με τον Μ.Ε.

Ωστόσο ούτε στον ενάγοντα ούτε στον Μ.Ε.1 υπεβλήθη κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης ότι δεν ήταν η αλήθεια η εκδοχή τους ότι κατέβηκαν από το αυτοκίνητο και οι δύο τους και συνάντησαν τον Μ.Υ.1 που τους περίμενε και ότι η πραγματική εκδοχή ήταν ότι ο ενάγων παρέμεινε στο αυτοκίνητο. Μάλιστα, κατά την αντεξέταση του ενάγοντα του υπεβλήθη ότι είχε πάει κοντά στον ψυχτικό θάλαμο όπου θα πήγαινε ο Μ.Ε.1 να δει πατατόσπορο. Περαιτέρω, αν και ο Μ.Υ.1 παρουσίασε ως τεκμήριο (το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21) τιμολόγιο ημερ. 10.08.2005 επ΄ ονόματι του Χριστάκη Παύλου, αδελφού του Μ.Ε.1, στα πλαίσια της εκδοχής του ότι ήταν ο Μ.Ε.1 που τελικά αγόρασε από τους εναγόμενους 2 πατατόσπορο, ουδέποτε κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του Μ.Ε.1 του υπεβλήθη ότι αγόρασε από τους εναγόμενους 2 πατατόσπορο, ούτε του υπεδείχθη το εν λόγω τιμολόγιο για να τοποθετηθεί επ΄ αυτού και να σχολιάσει το περιεχόμενό του και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδόθηκε. Οσον αφορά το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21 υπάρχει ακόμη ένα ζήτημα που επηρεάζει την αξιοπιστία της εκδοχής που προώθησε στο Δικαστήριο ο Μ.Υ.
Το εν λόγω τιμολόγιο, αν και αφορά αγορά του Μ.Ε.1 από τους εναγόμενους 2, εντούτοις αναγράφεται σ΄ αυτό το όνομα του αδελφού του Χριστάκη Παύλου. Όταν ρωτήθηκε αντεξεταζόμενος ο Μ.Υ.1 να εξηγήσει αυτό το γεγονός απάντησε ότι είχαν μόνο τον Χριστάκη στην ομάδα ως παραγωγό. Ωστόσο, στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 19 σε σχετική καταχώριση που έγινε την 1.08.2005 γι΄ αυτή την ποσότητα πατατών αναγράφηκε το όνομα του Μ.Ε.1 και όχι του Χριστάκη Παύλου. Όταν δε ρωτήθηκε να εξηγήσει γιατί εκεί γράφηκε το όνομα του ΜΕ1 και όχι του αδελφού του αρκέστηκε, χωρίς να δίδει εξήγηση, να πει ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 19 ήταν προσωπική του κάρτα. Ακόμη, αν και ήταν μέρος της εκδοχής του Μ.Υ.1 ότι ο Μ.Ε.1 ήλθε στο χώρο των ψυχτικών θαλάμων με το δικό του αυτοκίνητο και ότι μάλιστα μετά το επίδικο ατύχημα ήλθαν μαζί ο Μ.Υ.1 με το Μ.Ε.1 για να πάρει ο τελευταίος το αυτοκίνητό του και να φύγει, αυτό ουδέποτε τέθηκε υπόψη κατά την αντεξέταση είτε του Μ.Ε.1, είτε του ενάγοντα για να τοποθετηθούν και να το σχολιάσουν. Αντίθετα, παρέμειναν στο στάδιο της αντεξέτασης τους οι διαφορετικές εκδοχές τους στο σημείο αυτό αδιαμφισβήτητες και μόνο εκ των υστέρων, ήτοι στο στάδιο αυτό της κατάθεσης του Μ.Υ.1, προβλήθηκε για το θέμα αυτό διαφορετική εκδοχή. Ένα άλλο ζήτημα που προέκυψε σε σχέση με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21 (το τιμολόγιο) και για το οποίο, κατά τη γνώμη μου, δεν έδωσε ο Μ.Υ.1 πειστικές εξηγήσεις είναι και το γεγονός ότι στο μπλοκ που κατατέθηκε εμφαίνονται τα προηγούμενα τιμολόγια υπ΄ αρ. 17604, 17603, 17602 και 17601 να έχουν ημερ. 17.08.2005 ενώ το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21 που έπεται αυτών έχει προηγούμενη ημερομηνία, δηλαδή 10.08.
Όταν του ζητήθηκε δε κατά την αντεξέταση να εξηγήσει το λόγο που τα εν λόγω τιμολόγια παρουσιάζονταν μ΄ αυτό τον τρόπο ο Μ.Υ.1 ανέφερε ότι ο ίδιος έγραφε τα τιμολόγια και ότι έγραψε αυτές τις ημερομηνίες γιατί ο πελάτης του το είχε ζητήσει. Θεωρώ παράδοξη την εξήγηση αυτή που έδωσε και δεν βρίσκω να υπάρχει σ΄ αυτή οποιαδήποτε λογικοφάνεια σε βαθμό που να επηρεάζεται η αξιοπιστία και της σχετικής εκδοχής που προσπάθησε να προωθήσει αναφορικά με τις συνθήκες έκδοσης του εν λόγω τιμολογίου. Ερωτηματικά εγείρονται και σε σχέση με το περιεχόμενο του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 20 και κατέθεσε ο Μ.Υ.
Αρχικά στην αντεξέταση ισχυρίστηκε ότι το έγγραφο αυτό ετοιμάστηκε από τον ίδιο από την αρχή ως το τέλος. Στη συνέχεια ανέφερε ότι μέχρι την καταγραφή που φέρει ημερομηνία 26.05.2005 είναι του λογαριασμού και από την καταγραφή που φέρει ημερομηνία 27.05.2005 είναι δικά του. Στην κύρια εξέταση του αναφερόμενος στο έγγραφο αυτό είπε ότι αυτό είναι καρτέλα που κατέγραφε τι πατάτες έφευγαν από το ψυγείο. Υπήρξε, όπως προκύπτει από τα πιο πάνω, ασάφεια σε σχέση με το είδος του εγγράφου αυτού και το ποιος είναι υπεύθυνος ή αρμόδιος να το συμπληρώνει. Ο Μ.Υ.1 δεν ήταν ξεκάθαρος στο θέμα αυτό. Πέραν τούτου, ο Μ.Υ.1 δεν μπόρεσε να εξηγήσει γιατί οι καταγραφές στο εν λόγω έγγραφο δεν ακολουθούν χρονολογική σειρά ούτε ακόμη και σ΄ ό,τι αφορά τις καταγραφές που έκανε ο ίδιος στο εν λόγω έγγραφο. Περαιτέρω, στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20 υπήρχαν αρκετά σβησίματα και διορθώσεις. Οσον δε αφορά την καταχώριση ημερ. 1.08.2005 στην πίσω σελίδα του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 20 ο Μ.Υ.1 δεν μπόρεσε να δώσει πειστική εξήγηση για το γεγονός ότι υπάρχει στην ημερομηνία αυτή διόρθωση με σβήσιμο του προηγούμενου αριθμού που αναγράφετο και όχι αναγραφή άλλου αριθμού επί του αρχικού όπως γίνεται σ΄ άλλες περιπτώσεις. Το μόνο που μπόρεσε να πει ήταν ότι είχε κάνει λάθος και έσβησε. Εν πάση περιπτώσει η όλη εικόνα του περιεχομένου του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 20 είναι τέτοια που δεν δημιουργεί την αναγκαία βεβαιότητα ότι πρόκειται για ακριβείς και ορθές καταχωρίσεις αλλά υπάρχει τόση μεγάλη προχειρότητα - το λιγότερο που μπορεί να λεχθεί εν προκειμένω - που δεν μπορώ να στηριχθώ με ασφάλεια σ΄ αυτό το τεκμήριο και τα όσα προσπάθησε σε σχέση μ΄ αυτό να προωθήσει ο Μ.Υ.
Ένα σημείο που δείχνει τον επιτηδευμένο κατά την άποψή μου τρόπο που κατέθετε ο Μ.Υ.1 είναι και η απάντηση που έδωσε όταν του υπεβλήθη ότι στο χώρο των ψυχτικών θαλάμων την ημέρα του ατυχήματος είχαν έλθει τόσο ο ενάγων όσο και ο Μ.Ε.1 γιατί προηγουμένως μεσολάβησε τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Μ.Υ.1 και του ενάγοντα για να έλθει εκεί ο τελευταίος. Ο Μ.Υ.1 δεν αρκέστηκε μόνο να αρνηθεί την υποβολή αυτή αλλά επικαλέστηκε και το γεγονός ότι είχε πάει στη CY.T.A. για να εξασφαλίσει στοιχεία που να δείχνουν ότι με τον ενάγοντα δεν μίλησε από τον Γενάρη και μετά αλλά δεν μπορούσαν να του δώσουν τέτοια στοιχεία λόγω της παρέλευσης χρονικού διαστήματος πέραν των 6 μηνών. Εν κατακλείδι, έχοντας εξετάσει με πολλή προσοχή τη μαρτυρία του Μ.Υ.1 στο σύνολό της και αξιολογώντας την σε συνάρτηση με την υπόλοιπη μαρτυρία που προσκομίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο Μ.Υ.1 προσπάθησε να προωθήσει στο Δικαστήριο μια εκδοχή που θα οδηγούσε σε απαλλαγή οποιασδήποτε ευθύνης από μέρους των εργοδοτών του, εναγόμενων 2, στους οποίους έχει και τη μόνη και αποκλειστική εργασία του και μέσα στα πλαίσια αυτής του της προσπάθειας δεν δίστασε να προβάλλει ισχυρισμούς που δεν ήσαν ούτε λογικοφανείς, ούτε αληθοφανείς. Κατά τη διάρκεια δε της αντεξέτασης σε αρκετά σημεία της μαρτυρίας του που κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις αυτές δεν ήσαν, κατά τη γνώμη μου, πειστικές και λογικές. Δεν μου διαφεύγει της προσοχής ότι ήταν ο Μ.Υ.1 που, σύμφωνα με την εκδοχή του ενάγοντα και του Μ.Ε.1, ήταν το άτομο που χειρίστηκε την πόρτα ψυχτικού θαλάμου η οποία έπεσε και προκάλεσε στον ενάγοντα τον τραυματισμό του. Κατ΄ ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης είναι η κρίση μου ότι, επί των αμφισβητουμένων της υπόθεσης σημείων, η μαρτυρία του Μ.Υ.1 δεν ήταν ειλικρινής και, επομένως, την απορρίπτω. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Υ.2 Προχωρώ στη συνέχεια να αξιολογήσω τη μαρτυρία του Μ.Υ.
Επισημαίνω από την αρχή ότι αρκετές από τις αναφορές που έγιναν στη μαρτυρία του προβλήθηκαν για πρώτη φορά στα πλαίσια της προσκόμισης της μαρτυρίας της Υπεράσπισης των εναγομένων 2 και χωρίς προηγουμένως να τεθούν υπόψη μαρτύρων από της πλευράς του Ενάγοντα για να υπάρχει η ευχέρεια να τοποθετηθεί και να δώσει τη θέση της επ΄ αυτών η πλευρά του ενάγοντα. Συγκεκριμένα ήταν βασική θέση και εκδοχή του Μ.Υ.2 ότι ο Μ.Ε.1 είχε επιδείξει ενδιαφέρον να αγοράσει και, τελικώς, αγόρασε από τους εναγόμενους 2 πατάτες «σπούντα». Μάλιστα ο Μ.Υ.2 αναφερόμενος σ΄ αυτό το ζήτημα έδωσε όλες τις λεπτομέρειες και αναφέρθηκε στις περιστάσεις που έγινε αυτό και ότι μάλιστα ο Μ.Ε.1 είχε έλθει στο συσκευαστήριο του, μίλησαν για τιμή και ότι ο Μ.Υ.2 του είχε πει να μιλήσει με τον υπάλληλο του, τον Μ.Υ.1 για να πάει μαζί μ΄ εκείνο και να δει τις πατάτες, όπως και έγινε. ΄Ολα αυτά όμως που ο Μ.Υ.2 κατέθεσε ουδέποτε τέθηκαν υπόψη του Μ.Ε.1 όταν κατέθετε και μαρτυρούσε ότι ο ενάγων ήταν ο ενδιαφερόμενος αγοραστής από τους εναγόμενους 2 και όχι ο ίδιος. Θεωρώ ότι ένα τέτοιο ζήτημα ήταν ουσιώδες και έπρεπε να τεθεί εφόσον η όλη υπόθεση της Υπεράσπισης ήταν ότι ο ενάγων δεν ήταν επισκέπτης (invitee) στο χώρο όπου έγινε το επίδικο ατύχημα αλλά απρόσκλητος και ότι ο μόνος επισκέπτης ήταν ο Μ.Ε.1 ως ενδιαφερόμενος πελάτης των εναγομένων
Επιπλέον ο Μ.Υ.2 επικαλέστηκε το τιμολόγιο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21, το οποίο, σύμφωνα με την εκδοχή του, εκδόθηκε μετά την αγορά πατατών που έκανε ο Μ.Ε.1 στο όνομα του χωρίς ποτέ το τιμολόγιο αυτό να τεθεί υπόψη του Μ.Ε.1 όταν αντεξετάζετο για να τοποθετηθεί επ΄ αυτού και να προβάλει τη δική του εκδοχή αναφορικά με τις συνθήκες που αυτό εκδόθηκε στο όνομα του. ΄Ηδη έχουμε αναφερθεί στο στάδιο που αξιολογούσαμε τη μαρτυρία του Μ.Υ.1 σε σχετική νομολογία αναφορικά με τον τρόπο που αντικρύζεται η παράλειψη αντεξέτασης ενός μάρτυρα σε ουσιαστικά ζητήματα και η μονόπλευρη προβολή μιας εκδοχής. ΄Ετσι και εδώ οι αναφορές αυτές του Μ.Υ.2 ως τέτοιες δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές από το Δικαστήριο. Δεν είναι, ωστόσο, μόνο αυτό το πρόβλημα με τη μαρτυρία που έδωσε ο Μ.Υ.
Η μαρτυρία του σε καίρια ζητήματα ελέγχεται ως μη αληθοφανής και μη λογικοφανής και μάλιστα καταρρίπτεται και από τα ίδια τα τεκμήρια που ο ίδιος κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα ο Μ.Υ.1, όταν ρωτήθηκε γιατί ενώ τις πατάτες τις αγόρασε ο Μ.Ε.1 το τιμολόγιο, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21, εξεδόθη στο όνομα του αδελφού του Χριστάκη Παύλου, απάντησε ότι αυτό έγινε διότι η Eurepgap, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός που ασχολείται με τη διαχείριση πατατών μπορούσε να εξετάσει το τιμολόγιο και να δει ότι πωλήθηκαν πατάτες σε άτομο που δεν ήταν μέλος τους, ενώ ο Χριστάκης Παύλου ήταν μέλος της Eurepgap. Μάλιστα δε όταν του ζητήθηκε να παρουσιάσει σχετική εγγραφή και έγκριση παρουσίασε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 23 "Πιστοποιητικό Συστήματος Eurepgap" το οποίο, ωστόσο, έγραφε το όνομα τόσο του Χριστάκη Παύλου όσο και του αδελφού του Μ.Ε.
Παρουσίασε, επίσης, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 24 πιστοποιητικό της Α.Σ.ΑΓΡΟΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΛΤΔ όπου αναγράφετο το όνομα του Χριστάκη Παύλου ως παραγωγού με ημερομηνία λήψης 5.2.05 όπως ήταν και η ημερομηνία λήξης του ΤΕΚΜΗΡΙΟ
Το αξιοπερίεργο, όμως, είναι ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 24 που είχε μόνο το όνομα του Χριστάκη Παύλου ίσχυε γι΄ ακριβώς την ίδια περίοδο όπως το πιστοποιητικό της Euregap όπου εμφαίνονταν και τα δύο ονόματα των αδελφών Παύλου. ΄Ετσι, όπως προκύπτει από τα πιο πάνω τεκμήρια, κατά την περίοδο 6.2.04 μέχρι 5.2.05 στον Οργανισμό Eurepgap εμφαίνετο και το όνομα του Μ.Ε.1, αντίθετα με τα όσα προσπάθησε να υποστηρίξει ο Μ.Υ.2, με αποτέλεσμα η όλη θεωρία και εκδοχή που προσπάθησαν τόσο ο Μ.Υ.2 όσο και ο Μ.Υ.1 να προωθήσουν στο Δικαστήριο για να δικαιολογήσουν την αναφορά του ονόματος του Χριστάκη Παύλου, αδελφού του Μ.Ε.1 στο τιμολόγιο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 να μένει μετέωρη και στο τέλος της ημέρας να καθίσταται αβάσιμη. Μάλιστα δε όταν στο τέλος ρωτήθηκε ο Μ.Υ.2 κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης αν το Πιστοποιητικό ΤΕΚΜΗΡΙΟ 23 της Eurepgap μετά τις 5.2.05 είχε αλλάξει και αν είχαν αλλάξει τα ονόματα, απάντησε ότι δεν απορρίφθηκε κανείς και μπορεί να ανανεώθηκε ως είχε. Αν όντως έτσι ήταν τα πράγματα αυτό σήμαινε ότι στο εν λόγω πιστοποιητικό θα ήταν και το όνομα του Μ.Ε.
Και εγείρεται εδώ το ερώτημα, προς τί όλη αυτή η «φιλολογία» σχετικά με την αναγραφή στο τιμολόγιο του ονόματος του Χριστάκη Παύλου αντί του Μ.Ε.1 όταν, υποτίθεται, με βάση την εκδοχή του Μ.Υ.1 και Μ.Υ.2, ο Μ.Ε.1 ήταν ο πραγματικός αγοραστής και πελάτης των εναγομένων 2 στην προκειμένη περίπτωση. Τώρα όσον αφορά τις αναφορές του σχετικά με το Τεκμ.19 «Κατάσταση θαλάμων (θερμοκρασία)» αυτές συνιστούσαν εξ ακοής μαρτυρία και συνακόλουθα χωρίς ιδιαίτερη βαρύτητα, διότι δεν είχε ο ίδιος οποιαδήποτε σχέση με τον έλεγχο και καταγραφή των θερμοκρασιών στο έντυπο αυτό αλλά ήταν αρμοδιότητα του υπαλλήλου του Μ.Υ.1 και όσα κατέθεσε στηρίχθηκαν στα όσα έκαμνε και κατέγραφε ο Μ.Υ.
Μάλιστα ο ίδιος, όταν ρωτήθηκε για τον έλεγχο που έγινε στις 26.7.05 δύο φορές, απλώς απάντησε ότι για το θέμα αυτό θα πρέπει να ρωτηθεί ο Μ.Υ.
Ούτε, βεβαίως, ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει από ιδίαν προσωπική του γνώση πώς ετηρείτο και πότε συμπληρώνετο το ανάλογο έντυπο γιατί, όπως ήδη αναφέραμε ανωτέρω, αυτό δεν ήταν μέρος της δικής του δουλειάς αλλά του Μ.Υ.
Η ουσία είναι ότι ο ίδιος ουδεμία γνώση είχε των σχετικών γεγονότων. Κατ΄ ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης και αφού έχω εξετάσει με προσοχή το σύνολο της μαρτυρίας του Μ.Υ.2 και έχοντας πιο πάνω παραθέσει κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα του όλου τρόπου που κατέθετε ως και της μη λογικοφανούς ή αληθοφανούς εκδοχής που προσπάθησε να προωθήσει στο Δικαστήριο, επί των αμφισβητουμένων της υπόθεσης σημείων, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του και την απορρίπτω. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ Προχωρώ να διατυπώσω τα ευρήματα του Δικαστηρίου αναφορικά με το ζήτημα της ευθύνης. ü Στις 26.7.05 λόγω του ότι ο ενάγων ενδιαφερόταν να αγοράσει πατατόσπορο από τους εναγόμενους 2 διευθετήθηκε συνάντηση μεταξύ του και του υπαλλήλου των εναγομένων 2 (ΜΥ1). Η συνάντηση αυτή θα γινόταν στο φυτώριο στο Δασάκι της ΄Αχνας προς Αυγόρου, όπου υπάρχουν ψυκτικοί θάλαμοι εντός των οποίων αποθηκεύεται πατατόσπορος. ü Οι εναγόμενοι 2 ενοικίαζαν κατά τον ουσιώδη χρόνο, με βάση συμφωνητικό έγγραφο ημερ. 1.5.05 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9), από τους εναγόμενους 3 τρεις ψυκτικούς θαλάμους καθ' ολοκληρία και συγκεκριμένα τους υπ΄ αρ. 14, 15 και 18 και μέρος των ψυκτικών θαλάμων με αρ. 16 και
ü Μαζί του ο ενάγων πήρε το φίλο του Μ.Ε.1 για να τον συμβουλεύσει λόγω του ότι ο Μ.Ε.1 έχει παραπάνω εμπειρία από αυτόν. ü Πήγαν οι δυο τους με το αυτοκίνητο του ενάγοντα και στο μέρος τους περίμενε ο Μ.Υ.
Ο χώρος εκεί επρόκειτο για μεγάλο περιφραγμένο χώρο και στην είσοδο του τους ανέμενε ο Μ.Υ.
Εισήλθαν με αυτοκίνητο εντός του χώρου μέχρι του σημείου όπου ευρίσκονται οι ψυκτικοί θαλάμοι οπόταν και κατέβηκαν από τα αυτοκίνητα και οι τρεις τους πορεύθηκαν γύρω στα 40 - 50 μ. πεζοί. Πλησίασαν και οι τρεις τους στο ψυκτικό θάλαμο που τους είχε υποδείξει ο Μ.Υ.1 ότι εντός εκείνου ευρισκόταν ο πατατόσπορος. ü Ο ΜΥ1 πήρε κάποιο μοχλό που ανοίγουν τις πόρτες ψυγείων/ψυκτικών θαλάμων και άνοιξε την πόρτα του ψυκτικού θαλάμου υπ΄ αρ.
Εκείνη τη στιγμή κτύπησε το κινητό τηλέφωνο του Ενάγοντα και στη συνέχεια, αφού ο Μ.Υ.1 και ο Μ.Ε.1 εισήλθαν εντός του ψυκτικού θαλάμου, ο ενάγων παρέμεινε έξω απ΄ αυτόν περίπου 3 - 4 μ. πίσω από την πόρτα του και μιλούσε στο κινητό του. ü Εν συνεχεία ο Μ.Υ.1 είπε στον Μ.Ε.1 ότι δεν ήταν εκεί ο πατατόσπορος και, ακολούθως, βγήκαν και οι δύο τους έξω από τον ψυκτικό θάλαμο υπ΄ αρ. 14, ο Μ.Υ.1 έκλεισε την πόρτα και πήρε τον μοχλό που μετακινεί τις πόρτες για να πάνε στον επόμενο ψυκτικό θάλαμο.Ο Μ.Υ.1 μετακίνησε το μοχλό και ο Μ.Ε.1 περπατούσε παράλληλα, ενώ ο ενάγων στεκόταν με την πλάτη στην πόρτα του θαλάμου που είχαν ανοίξει προηγουμένως, και ενώ μιλούσε στο τηλέφωνο, έπεσε η πόρτα του ψυκτικού θαλάμου υπ΄ αρ. 14 και καταπλάκωσε το πόδι του και ο ενάγων τραυματίσθηκε. ü Στη συνέχεια, αφού ο Μ.Υ.1 και Μ.Ε.1 άκουσαν ένα θόρυβο, γύρισαν πίσω και αντιλήφθηκαν τον ενάγοντα να βρίσκεται τραυματισμένος κάτω στο έδαφος σφαδάζοντας από τον πόνο και την πόρτα του ψυκτικού θαλάμου να βρίσκεται πάνω από το πόδι του. ΄Ετρεξαν να τον βοηθήσουν και τον μετέφεραν σε ιδιωτική κλινική στην Αγία Νάπα με το αυτοκίνητο του Μ.Υ.
ü Oι ψυκτικοί θάλαμοι άνοιγαν με τη χρήση ειδικού μηχανισμού (οδηγού/μοχλού). Αυτός ο μηχανισμός έχει 4 γάντζους για να μπορεί να ψηλώνει την πόρτα του ψυκτικού θαλάμου πάνω περίπου 15-20 εκ. από το έδαφος και στη συνέχεια η πόρτα μετακινείται δεξιά ή αριστερά ανάλογα. Η πόρτα έχει 4 πύρρους, δικούς της δηλαδή γάντζους ενσωματωμένους δεξιά και αριστερά, ενώ γάντζοι υπάρχουν και πάνω στον τοίχο όπου μπαίνουν οι πύρροι της πόρτας για να στερεωθεί η πόρτα. Ο οδηγός/μοχλός σπρώχνει την πόρτα πάνω και αυτή βγαίνει από τους 4 γάντζους/πύρρους. Η πόρτα πρέπει να ελευθερωθεί και από τους 4 γάντζους και ακολούθως να μετακινηθεί. Μετά την τοποθέτηση της πόρτας στους γάντζους που βρίσκονται στον τοίχο η πόρτα δεν μπορεί να ελευθερωθεί. Επίσης η πόρτα ακόμα και στην περίπτωση που τοποθετηθεί μόνο σε ένα από τους 4 γάντζους που βρίσκονται στον τοίχο της αποθήκης του κτιρίου και που έχουν σχήμα «γιου» (U) εντός των οποίων εφαρμόζονται οι πύρροι της πόρτας, είναι αδύνατη η πτώση της. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα μπορούμε να προχωρήσουμε στα ακόλουθα συμπεράσματα: Ο ενάγων ως ενδιαφερόμενος πελάτης είχε σαφή άδεια εισόδου στο χώρο των ψυκτικών θαλάμων από τον υπάλληλο των εναγόμενων 2 ο οποίος είχε την αρμοδιότητα να πωλεί πατατόσπορο σε τρίτα πρόσωπα. Κατά συνέπεια ο ενάγων ήταν νόμιμος επισκέπτης των Εναγομένων 2 στο χώρο όπου ευρίσκοντο οι ψυκτικοί θάλαμοι. Ο Μ.Υ.1 ήταν υπάλληλος, εργοδοτούμενος, από τους εναγόμενους 2 και, συνεπώς, οι εναγόμενοι 2 έφεραν ευθύνη για τις πράξεις του υπαλλήλου τους στη βάση της αρχής της εκ προστήσεως ευθύνης όπως καθορίζεται από το ΄Αρθρο 13 του ΚΕΦ.
Ανοίγω εδώ μια παρένθεση για να εξετάσω το πότε ένας εργοδότης ευθύνεται για τις πράξεις υπαλλήλου του. Το θέμα αυτό διέπεται από το άρθρο 13 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 το οποίο κωδικοποιεί το αγγλικό κοινοδίκαιο. Ο γενικός κανόνας είναι ότι ο εργοδότης είναι και ο ίδιος υπεύθυνος για τα αστικά αδικήματα του υπαλλήλου του που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της απασχόλησης του, είτε ο εργοδότης τα εξουσιοδότησε, είτε όχι και από τα οποία προκαλείται από τον εργοδοτούμενο σε τρίτα πρόσωπα ζημιά και/ή σωματική βλάβη, είτε τα πρόσωπα αυτά είναι συνάδελφοι του υπαλλήλου του του εργοδότη, είτε όχι. Η ευθύνη καλύπτει: (α) παράνομη πράξη ή παράλειψη που ρητά ή σιωπηρά ο εργοδότης εξουσιοδότησε (β) παράνομη πράξη ή παράλειψη που συνιστά μη εξουσιοδοτημένο τρόπο διενέργειας πράγματος που εξουσιοδότησε ο εργοδότης, και (γ) παράνομη και μη εξουσιοδοτημένη πράξη ή παράλειψη που μεταγενέστερα ενέκρινε ο εργοδότης. Το κατά πόσο μια πράξη είναι εντός των ορίων απασχόλησης (in the course of the employment) είναι θέμα πραγματικό. Είναι καθαρό ότι ο εργοδότης ευθύνεται για πράξεις όντως εξουσιοδοτημένες από αυτόν. Αλλά ευθύνεται και για πράξεις που δεν έχει εξουσιοδοτήσει νοουμένου ότι είναι τόσο συνδεδεμένες με πράξεις που έχει εξουσιοδοτήσει ώστε να μπορούν ορθά να θεωρηθούν ως τρόποι - έστω και λανθασμένοι τρόποι - διενέργειας τους[6]. Το γεγονός ότι ο υπάλληλος δεν υπακούει στις οδηγίες του εργοδότη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ενεργεί εκτός των ορίων απασχόλησης. Οι εναγόμενοι 2 ήσαν ενοικιαστές, μεταξύ άλλων ψυκτικών θαλάμων, και του ψυκτικού θαλάμου υπ΄ αριθμό 14 η πόρτα του οποίου έπεσε και τραυμάτισε τον ενάγοντα. Ως ενοικιαστές ήσαν, συνεπώς, και κάτοχοι του εν λόγω ψυκτικού θαλάμου γενικά όσο και κατά τη στιγμή του συμβάντος εφόσον η πόρτα του ψυκτικού θαλάμου τελούσε υπό τον έλεγχό τους μέσω του υπαλλήλου τους Μ.Υ.
Η πόρτα του ψυκτικού θαλάμου άνοιγε με συγκεκριμένο τρόπο και συγκεκριμένα με τη χρήση ειδικού μοχλού/μηχανισμού. Ο Μ.Υ.1 άνοιξε την πόρτα του ψυκτικού θαλάμου, στη συνέχεια την έκλεισε και μετά από λίγο η πόρτα έπεσε και τραυμάτισε τον ενάγοντα. · Στην προκειμένη περίπτωση ο ενάγων δεν γνωρίζει την αιτία του συμβάντος που προκάλεσε την πτώση της πόρτας του ψυκτικού θαλάμου και ως αποτέλεσμα αυτού τον τραυματισμό του. Από την άλλη, ο ψυκτικός θάλαμος, η πόρτα του οποίου έπεσε, ευρισκόταν υπό τον έλεγχο του Εναγομένου 2 οι οποίοι τον ενοικίαζαν από τους Εναγομένους 3 και λίγο πριν το επίδικο συμβάν η πόρτα του ψυκτικού θαλάμου ανοίχθηκε από τον Μ.Υ.1 μέσα στα πλαίσια των καθηκόντων του ως υπαλλήλου των εναγομένων 2 και για σκοπούς της εργασίας των εναγομένων
Υπό αυτές τις συνθήκες δεν αναμένετο από τον ενάγοντα να έχει γνώση της φύσης της παράλειψης που επεσυνέβη, ενώ θα αναμένετο από τους Εναγομένους 2 να αποδείξουν ότι ο Μ.Υ.1, υπάλληλος τους δεν ήταν αμελής και ότι είχε λάβει όλα τα απαιτούμενα και ενδεικνυόμενα μέτρα, κάτω από τις περιστάσεις, όταν έκλεισε την πόρτα του ψυκτικού θαλάμου και/ή ότι η πόρτα δεν έπεσε ως αποτέλεσμα της δικής του αμέλειας. Στην προκειμένη περίπτωση ήταν ο Μ.Υ.1 που άγγιξε πάνω στην πόρτα ελάχιστο χρόνο πριν την πτώση της και κανένας άλλος. Ως αποτέλεσμα ο ενάγων κατάφερε να αποδείξει ότι συνέβη κάτι το ανεξήγητο και ότι το γεγονός της πτώσης της πόρτας του ψυκτικού θαλάμου δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς να υπάρχει αμέλεια ενός άλλου προσώπου. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά θα αναμένετο από τους Εναγόμενους 2 ως κατόχους του επίδικου ψυχτικού θαλάμου να αποδείξουν ότι η πόρτα δεν έπεσε ως αποτέλεσμα οποιασδήποτε ελαττωματικότητας είτε του μηχανισμού/μοχλού ανοίγματος και κλεισίματος της πόρτας είτε της ίδιας της πόρτας του ψυχτικού θαλάμου Ουδεμία μαρτυρία προσκομίστηκε από πλευράς εναγομένων 2 που να αποδεικνύει ότι ο Μ.Υ.1, ο οποίος ήταν το τελευταίο άτομο που άγγιξε στην πόρτα του ψυκτικού θαλάμου που έπεσε, δεν ήταν αμελής. Στην απουσία μαρτυρίας που να επεξηγεί τον πραγματικό λόγο για τον οποίο έπεσε η πόρτα του ψυκτικού θαλάμου το μόνο λογικό συμπέρασμα, επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, είναι ότι αυτή έπεσε είτε λόγω της αμέλειας που επέδειξε ο Μ.Υ.1 στον τρόπο που χειρίστηκε την πόρτα όταν την έκλεισε δηλαδή χωρίς να τη στερεώσει σωστά είτε γιατί ο μηχανισμός για το άνοιγμα και κλείσιμο της πόρτας είχε χαλάσει και/ή ήταν ελαττωματικός. Αν η πτώση της πόρτας οφείλετο στην αμέλεια του ΜΥ1 στον τρόπο που χειρίστηκε το μηχανισμό για να στερεώσει την πόρτα στη θέση της τότε οι Εναγόμενοι 2 φέρουν ευθύνη ως εργοδότες του ΜΥ1 για πράξεις και/ή παραλείψεις του που έγιναν στη διάρκεια της απασχόλησης του με βάση τις αρχές της εκ προστήσεως ευθύνης που αναλύσαμε ανωτέρω. Αν η πτώση της πόρτας οφείλετο όχι στον τρόπο και διαδικασία που ακολούθησε ο ΜΥ1 για να στερεώσει την πόρτα αλλά είτε στην ελαττωματικότητα του μηχανισμού ανοίγματος/κλεισίματος ή της κατάστασης ή ελαττωματικότητας της πόρτας τότε ευθύνη φέρουν πάλι οι Εναγόμενοι 2 με βάση τις αρχές της ευθύνης κατόχου εφόσον ο εν λόγω ψυχτικός θάλαμος ήταν στην αποκλειστική τους κατοχή και οι Εναγόμενοι 2 ήταν και οι μόνοι υπεύθυνοι για την αποθήκευση πατατών εντός του θαλάμου αυτού εφόσον είχαν ενοικιάσει από τους εναγόμενους 3 ψυκτικούς θαλάμους για να αποθηκεύουν τις πατάτες τους και αργότερα να τις πωλούν στην κυπριακή αγορά. Όπως είναι νομολογημένο ο κάτοχος του υποστατικού έχει καθήκον να φροντίζει ώστε το υποστατικό του να είναι ευλόγως ασφαλές και να μεριμνά για την αποτροπή ή την πρόληψη πρόκλησης ζημιάς από ασυνήθιστο κίνδυνο την ύπαρξη του οποίου γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει ως ένας λογικός άνθρωπος[7]. To κατά πόσο ο κίνδυνος είναι «ασυνήθιστος» κρίνεται αντικειμενικά με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης. Δεν θεωρώ ότι υπάρχει ευθύνη κατόχου από μέρους των ιδιοκτητών του επίδικου ψυχτικού θαλάμου υπ΄ αρ. 14 δεδομένου ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε μαρτυρία ότι οι Εναγόμενοι 3 είχαν υποχρέωση για την συντήρηση του εν λόγω ψυχτικού θαλάμου που είχαν ενοικιάσει μαζί με άλλους ψυχτικούς θαλάμους στους Εναγομένους 2 με βάση το συμφωνητικό έγγραφο ΤΕΚΜΗΡΙΟ
Ας σημειωθεί ότι το εν λόγω έγγραφο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 δεν περιλαμβάνεται οποιαδήποτε ευθύνη από μέρους του ιδιοκτήτη για τη συντήρηση των ψυχτικών θαλάμων. Η μόνη ευθύνη που ρητά καθορίζεται από μέρους του ιδιοκτήτη είναι ο έλεγχος των θερμοκρασιών των ψυχτικών θαλάμων. Το ότι δε οι Εναγόμενοι 3 είχαν τις κλειδαριές των ψυχτικών θαλάμων, όπως προέκυψε από τη μαρτυρία, συνδέεται και συσχετίζεται με την εκτέλεση της συμβατικής τους υποχρέωσης για τον έλεγχο των θερμοκρασιών των ψυχτικών θαλάμων. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΓΙΑ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Θα αξιολογήσω πρώτα τη μαρτυρία που προσκομίστηκε σε σχέση με τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντα. Οι μάρτυρες που κάλυψαν αυτό το θέμα είναι τρεις

(3)και συγκεκριμένα ο ενάγων (Μ.Ε.6), ο Μ.Ε.3 και ο Μ.Ε.

Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Ε 3 και Μ.Ε4 Εξετάζοντας την μαρτυρία των Μ.Ε.3 και Μ.Ε.4 λέγω από την αρχή ότι αφού εξέτασα το επάγγελμα τους, την εκπαίδευση που έτυχαν, την πείρα τους και τα προσόντα τους, έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας[8], είναι η κατάληξη μου ότι οι μάρτυρες αυτοί είναι εμπειρογνώμονες. Κατά συνέπεια η μαρτυρία τους θα προσεγγιστεί με βάση τις αρχές προσέγγισης μαρτυρίας εμπειρογνώμονα. Όπως έχει συναφώς νομολογηθεί ο εμπειρογνώμονας κατ΄ εξαίρεση προς τον γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του[9]. Σε τέτοια περίπτωση ο εμπειρογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία[10]. Να προσθέσω, επίσης, ότι όσον αφορά τους μάρτυρες γιατρούς είναι γνωστή η αρχή ότι η συμπεριφορά ειδικών μαρτύρων όπως οι γιατροί στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στη περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα[11]. Ξεκινώντας από την μαρτυρία του Μ.Ε.3 η οποία συνίστατο στο γεγονός ότι είχε ως φυσικοθεραπευτής υποβάλει τον Ενάγοντα σε φυσιοθεραπείες μετά από παραπομπή ιατρού, διαπιστώνω ότι υπήρξε συνέπεια στην μαρτυρία του η δε αντεξέταση περιορίστηκε μόνο στο κατά πόσο ήταν σε θέση να θυμηθεί την περίπτωση του Ενάγοντα. Ο μάρτυρας αυτός ήταν απόλυτα θετικός, έδωσε κάθε διευκρίνιση που του ζητήθηκε ενώ όσον αφορά το είδος του τραυματισμού του Ενάγοντα αν και διευκρίνισε ότι ένα τέτοιο θέμα εμπίπτει περισσότερο στην ειδικότητα του ιατρού ξεκαθάρισε ότι στη δική του ειδικότητα εμπίπτει ο τρόπος αντιμετώπισης του τραυματισμού. Ήταν ξεκάθαρος ότι έχοντας υπόψη την βλάβη που είχε υποστεί ο Ενάγων ο χρόνος αποκατάστασης θα ξεπερνούσε τους τρεις μήνες και ίσως να χρειαζόταν μια περίοδο τεσσάρων μηνών. Θεωρώ ότι η μαρτυρία του δεν έχει κλονιστεί σε κανένα σημείο ως αποτέλεσμα της αντεξέτασης και επομένως την αποδέχομαι στο σύνολό της ως αξιόπιστη. Αξιολογώντας στη συνέχεια την μαρτυρία του Μ.Ε.4 λέω από την αρχή ότι χαρακτηρίζετο από σαφήνεια και θετικότητα. Εξήγησε το είδος του τραυματισμού που είχε υποστεί ο Ενάγων ήτοι τρισφύριο κάταγμα αριστεράς ποδοκνημικής το οποίο χαρακτήρισε ως σοβαρό τραυματισμό. Εξήγησε επίσης το είδος της επέμβασης που είχε υποστεί όταν εισήχθηκε στην κλινική του μετά από ατύχημα, τη διάρκεια διαμονής του και τις οδηγίες που έδωσε στον Ενάγοντα μετά που εξήλθε της κλινικής. Ήταν κατηγορηματικός ότι σε τέτοιου είδους τραυματισμό όπως η περίπτωση του Ενάγοντα ήταν αναμενόμενο να προκληθεί στο μέλλον μετατραυματική αρθρίτιδα λόγω της αλλοίωσης του αρθρικού χόνδρου της επιφάνειας που τραυματίστηκε κάτι που θα έχει ως συνέπεια να επηρεάζεται ο Ενάγων κατά τη βάδιση ή την εργασία πιο γρήγορα απ΄ότι φυσιολογικά και στην διάρκεια που ασχολείται με βαριές χειρονακτικές εργασίες. Ο Μ.Ε.4 αναφέρθηκε σε όλα τα στάδια που ο ίδιος παρακολουθούσε τον Ενάγοντα και στην εξέλιξη γενικά της κατάστασης της υγείας του. Όπως κατάθεσε υπήρχε από τον ίδιο και πρόσφατη εξέταση όπου επανεκτίμησε εκ νέου την σημερινή κατάσταση του Ενάγοντα. Στην μαρτυρία του ο Μ.Ε.4 ήταν απόλυτα επεξηγηματικός και έδωσε όλες τις λεπτομέρειες που του ζητήθηκαν. Κατά την αντεξέταση δεν έχουν, όπως προέκυψε, κατ΄ ουσία αμφισβητηθεί τα ευρήματά του όπως τα κατέθεσε στη διάρκεια της κύριας εξέτασής του, παρέμεινε δε σε όλη τη διάρκεια της αντεξέτασης σταθερός και συνεπείς στη μαρτυρία του. Ήταν κατηγορηματικός ότι παρά το γεγονός ότι με την αφαίρεση των υλικών μέσω χειρουργικής επέμβασης θα έχει ο Ενάγων μια καλή αποκατάσταση εντούτοις είναι ενδεχόμενο να υπάρξουν ορισμένα κατάλοιπα και αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο ανάπτυξης μετατραυματικής αρθρίτιδας. Κατ΄ ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης αποδέχομαι την μαρτυρία του Μ.Ε.4 στο σύνολό της κρίνοντάς την ως απόλυτα αξιόπιστη. Αξιολόγηση μαρτυρίας ενάγοντα αναφορικά με τις σωματικές του βλάβες Προχωρώ στη συνέχεια να αξιολογήσω τη μαρτυρία του ενάγοντα όσον αφορά τα όσα κατέθεσε σε σχέση με τις σωματικές του βλάβες και γενικά την κατάσταση της υγείας του ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του στο επίδικο ατύχημα. Το είδος του τραυματισμού που υπέστη ο ενάγων όσο και η θεραπεία που έτυχε προκύπτουν από την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε και την οποία έχουμε αξιολογήσει ανωτέρω. Ο ενάγων αναφέρθηκε και αυτός με απλό αλλά θετικό τρόπο στον τραυματισμό του και, κυρίως, στον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη ως αποτέλεσμα αυτού, τόσο αμέσως μετά τον τραυματισμό του όσο και στη συνέχεια μετά την χειρουργική επέμβαση που του διενεργήθηκε και κατόπιν όταν εξήλθε της κλινικής και πήγε σπίτι του όπου παρέμεινε κλινήρης μέχρι τον Δεκέμβριο του 2005 με τυλιγμένο το πόδι του σε νάρθηκα και τοποθετημένο ψηλά πάνω σε μαξιλάρι. Περιέγραψε όλα τα στάδια θεραπευτικής αγωγής που ακολούθησε μέχρι που επανήλθε στη δουλειά του αρχές του
Επισημαίνω εδώ ότι η χρονική περίοδος που αναφέρθηκε από τον Ενάγοντα ως η περίοδος που δεν εργάστηκε μετά το επίδικο ατύχημα συνάδει απόλυτα με την μαρτυρία του γιατρού ΜΕ4 ο οποίος κατέθεσε ότι τέτοιου είδους τραυματισμός, όπως αυτός που υπέστη ο ενάγων, θα καθιστούσε τον Ενάγοντα ανίκανο για εργασία για χρονική περίοδο περίπου 4 μηνών. Ο ενάγων, στη μαρτυρία του, αναφέρθηκε σε κάποια περαιτέρω έκταση στις συνέπειες που προκλήθηκαν στον ίδιο ένεκα του τραυματισμού του και τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σε καθημερινή βάση λόγω της φύσης της εργασίας που κάμνει όπως φούσκωμα στο πόδι λόγω της ανάγκης να περπατά και να φορτώνεται κριθάρι και σάκκο με πατάτες ως και τους πόνους που αισθάνεται και την αναγκαιότητα να λαμβάνει παυσίπονα. Επίσης ανέφερε ότι αισθάνεται περισσότερο πόνο με την αλλαγή του καιρού και ειδικά όταν κάνει κρύο. Δεν έχω διαπιστώσει να υπερβάλλει ο ενάγων στις αναφορές του σε σχέση με τα προβλήματος και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του. Εν πάση περιπτώσει αυτά που ο ίδιος κατέθεσε συμβαδίζουν με τις διαπιστώσεις που προκύπτουν από τη μαρτυρία του ιατρού Μ.Ε.4 και τις αναφορές του σχετικά με τα κατάλοιπα που προέρχονται από τον τραυματισμό του ενάγοντα. Ούτε και σε σχέση με την περιγραφή της θεραπευτικής αγωγής που ακολούθησε διαπίστωσα ο ενάγων να είναι υπερβολικός. Με απλό και φυσικό τρόπο προσπάθησε να μεταφέρει στο Δικαστήριο την εικόνα της κατάστασης της υγείας του από την αρχή όταν υπέστη τον επίδικο τραυματισμό μέχρι σήμερα. Σημειώνω περαιτέρω ότι ο ενάγων δεν έχει αμφισβητηθεί μέσω της αντεξέτασης για τα όσα κατέθεσε σχετικά με το θέμα αυτό ούτε διερευνήθηκαν από την Υπεράσπιση των εναγόμενων 2 με συγκεκριμένες ερωτήσεις και υποβολές παρά μόνο στο τέλος του υπεβλήθη γενικά ότι σήμερα δεν έχει κανένα πρόβλημα με τα τραύματα του και τη διεξαγωγή της εργασίας του όπως και ότι δεν έκανε φυσιοθεραπεία και ότι δεν επισκέφθηκε το γιατρό Μ.Ε.4 γιατί δεν είχε κανένα πρόβλημα. Ο δε ενάγων απέρριψε με κατηγορηματικό τρόπο αυτές τις γενικές υποβολές. Κατ΄ ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης αποδέχομαι τη μαρτυρία του ενάγοντα στο σύνολό της. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ Ως αποτέλεσμα της αξιολόγησης των μαρτύρων Μ.Ε.3 και Μ.Ε.4 προχωρώ να διατυπώσω τα πιο κάτω ευρήματα: ® Ο Ενάγων μετά από ατύχημα που επεσυνέβη στις 26.07.05, τραυματίστηκε και υπέστη τρισφύριο κάταγμα αριστεράς ποδοκνημικής. ® Την ίδια ημέρα που επεσυνέβη το ατύχημα εισήχθη σε ιδιωτική κλινική και υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση υπό ολική αναισθησία και του τοποθετήθηκε εσωτερική οστεοσύνθεση έξω σφυρού με πλάκα και βίδες και έσω σφυρού με μια βίδα. Τοποθετήθηκε επίσης στον Ενάγοντα κνημοποδικός γύψος. Μετά τη χειρουργική επέμβαση ο ενάγων αισθανόταν έντονους πόνους. ® Παρέμεινε στην κλινική λαμβάνοντας αντιβίωση και αναλγητικά μέχρι τις 28.07.
® Εξήλθε της κλινικής με οδηγίες για λήψη αντιβίωσης, αναλγητικών και χρήση βακτηριών μασχάλης για ενάμιση μήνα. Το πόδι του τοποθετήθηκε σε νάρθηκα και το είχε ψηλά πάνω σε μαξιλάρι. ® Ακολούθησε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας για ένα μήνα και συγκεκριμένα του έγιναν δέκα πέντε

(15)συνεδρίες φυσιοθεραπείας. Για τον σκοπό αυτό έχει πληρώσει το ποσό των €225 (Τεκμήριο 4). ® Παρέμεινε κλινήρης μέχρι τέλους του 2005 και ανίκανος για εργασία για την περίοδο από την ημερομηνία του τραυματισμού του μέχρι το τέλος του 2005 και επέστρεψε στην εργασία του αρχές του

® Για την χειρουργική επέμβαση που του έγινε έχει καταβάλει το ποσό των Λ.Κ.1.170 (€1999,06) (Τεκμήριο 7). ® Σε εξέταση που του έγινε στις 09.06.06 ο Ενάγων παρεπονείτο για πόνο και οίδημα στο σημείο τραυματισμού του δηλαδή στην ποδοκνημική. Το οίδημα πιθανώς να οφείλετο σε υπερφόρτωση π.χ. από περπάτημα. Το κάταγμα κατ΄ εκείνο το στάδιο είχε πορωθεί. ® Ο Ενάγων εξετάστηκε ξανά στις 10.02.10 και κατ΄ εκείνο το στάδιο διεπιστώθη ότι έχει πλήρη κάμψη και έκταση. Μετά από βαριά χειρονακτική εργασία παρουσιάζει άλγος στην ποδοκνημική και είναι ψηλαφητή η βίδα στον έσω σφυρό η οποία ενοχλεί κατά την ψηλάφηση. Μετά από περπάτημα ο Ενάγων αισθάνεται ενόχληση, πόνο και χωλαίνει. ® Ο Ενάγων θα πρέπει να υποβληθεί σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση για σκοπούς αφαίρεσης υλικών (οστεοσύνθεσης) με όλες τις επιπλοκές από πιθανούς κινδύνους που έχει το κάθε χειρουργείο. Το κόστος αυτής της χειρουργικής επέμβασης με τα σημερινά δεδομένα ανέρχεται στο ποσό των €
Μετά από την υποβολή του Ενάγοντα σε τέτοια εγχείριση θα χρειαστεί δύο μήνες για αποθεραπεία. Περαιτέρω θα είναι ανίκανος για εργασία για περίοδο περίπου ενάμισι με δύο μήνες. ® Όταν θα αφαιρεθούν τα υλικά μέσω χειρουργικής επέμβασης θα υπάρξει στην περίπτωση του Ενάγοντα μια καλή αποκατάσταση όπου όμως είναι αναμενόμενο να υπάρξουν κατάλοιπα. Συγκεκριμένα είναι αναμενόμενο για τον Ενάγοντα να αναπτύξει μετατραυματική αρθρίτιδα, κάτι το οποίο δεν θα αναμένετο υπό φυσιολογικές συνθήκες στην ηλικία του, και αυτό θα έχει ως συνέπεια να τον ενοχλεί το πόδι στις αλλαγές του καιρού και στη διάρκεια διενέργειας βαριών χειρονακτικών εργασιών. Σε τέτοια περίπτωση θα χρειάζεται να παίρνει ανά χρονικά διαστήματα παυσίπονα και πιθανών να χρήζει φυσιοθεραπείας. ® Στο πόδι του ενάγοντα παρέμειναν ουλές από του χειρουργείο οι οποίες είναι μόνιμες. ΄Οσον αφορά την έκτασή τους στον έξω σφυρό είναι περίπου 8-10 εκ. και στον έσω σφυρό περίπου 3-4 εκ. ® Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της εργασίας του, η οποία συνεπάγεται περπάτημα και φόρτωμα κάποιου βάρους, αισθάνεται φούσκωμα και πόνο στο πόδι όπως, επίσης, και κατά τη διάρκεια αλλαγής του καιρού, κυρίως όταν κάνει κρύο. Σε τέτοιες περιπτώσεις αναγκάζεται να λαμβάνει παυσίπονα. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγων σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική, πλέον, πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1 C.L.R. 789: ". To ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας[12] Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές[13]. Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ τους[14]. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος[15]. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή,

(1998)1 Α.Α.Δ. 445 επισημαίνεται ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Να σημειώσουμε, τέλος, ότι είναι ταυτόχρονα νομολογημένο ότι η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση.[16] Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία αριθμού υποθέσεων στις οποίες καθορίστηκαν ποσά γενικών αποζημιώσεων για παρόμοιους τραυματισμούς και τα σύγκρινα με αυτά της υπό κρίση περίπτωσης. Άντλησα καθοδήγηση από αριθμό αποφάσεων στις οποίες υπάρχει αναλογία με τη συγκεκριμένη υπόθεση, στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθα, προβαίνοντας, βέβαια, στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητες της και ότι είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία[17]. Προχωρώ στη συνέχεια να αναφερθώ σε κάποιες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου που αφορούν παρόμοιες περιπτώσεις τραυματισμού όπως η υπό εξέταση. Στην υπόθεση Αριστείδου ν. Σιαηλή

(1998)1 Α.Α.Δ. 617 ο εφεσείοντας είχε υποστεί συντριπτικό κάταγμα του έσω σφυρού της αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης. Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και το κάταγμα σταθεροποιήθηκε με βίδα η οποία αργότερα αφαιρέθηκε με εγχείρηση και το άκρο ακινητοποιήθηκε για ένα μήνα με γύψινο επίδεσμο. Στη συνέχεια ο εφεσείων υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία. Χρησιμοποιούσε βακτηρίες για περίοδο 2½ περίπου μηνών. Παρουσιάστηκε οίδημα στην αριστερή ποδοκνημική άρθρωση και υπήρχε περιορισμός των κινήσεων του αριστερού κάτω άκρου. Είκοσι μήνες μετά τον τραυματισμό του παρατηρήθηκε μικρή πάχυνση στην περιοχή, μικρή δυσκαμψία της άρθρωσης και υπό ορισμένες συνθήκες επώδυνες κινήσεις. Δυσκολευόταν στο βαθύ κάθισμα και στη βάδιση σε ανώμαλο έδαφος ενώ η άρθρωση ήταν επώδυνη ύστερα από ορθοστασία. Υπήρχε πιθανότητα δημιουργίας οστεοαρθρίτιδας στο μέλλον. Επιδικάστηκε ποσό ΛΚ6,000 (€10.251,61) υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Στην υπόθεση Κωνσταντίνου ν. Χριστοφή

(2003)1 Α.Α.Δ.11, ο εφεσίβλητος είχε υποστεί μετατοπισμένο κάταγμα του έσω σφυρού και κατάγματα σε τρεις πλευρές. Για τη αντιμετώπιση του κατάγματος υπέστη δύο χειρουργικές επεμβάσεις σε διάστημα μιας βδομάδας καθώς και τρίτη για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνδεσης. Διαπιστώθηκαν και άλλες βλάβες που επηρέαζαν την κνήμη, τον αστράγαλο και τον τένοντα του κνημιαίου μυός. Το άκρο τοποθετήθηκε σε νάρθηκα για έξι εβδομάδες και ακολούθησε φυσιοθεραπεία και κινησιοθεραπεία. Παρέμειναν μόνιμα κατάλοιπα που συνίσταντο αφενός σε περιορισμό των κινήσεων του ποδιού ο οποίος επηρέαζε τον εφεσίβλητο στο βαθύ κάθισμα, στην εργασία του και στο βάδισμα σε ανώμαλο έδαφος και αφετέρου σε αλλοίωση της αρθρικής επιφάνειας του έσω σφυρού με πιθανή εξέλιξη σε μετατραυματικές οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Το Εφετείο αύξησε το ποσό των γενικών αποζημιώσεων από ΛΚ6,000 που επιδικάσθηκαν πρωτόδικα σε ΛΚ12,000 (€20.503,22). Στην υπόθεση Ανδρέας Παναγή ν. Χλόης Παναγιώτου

(2008)1 Α.Α.Δ. 1267, η εφεσίβλητη ηλικίας 53 ετών υπέστη κάταγμα και εξάρθημα δευτέρου βαθμού της δεξιάς ποδοκνημικής με αποτέλεσμα τα οστά να βγουν έξω από το δέρμα. Είχε φρικτούς πόνους και υποβλήθηκε σε χειρουργική σταθεροποίηση του κατάγματος του έξω σφυρού με την τοποθέτηση μεταλλικής πλάκας και βίδων και του κατάγματος του έσω σφυρού με την τοποθέτηση μεταλλικής βίζας και συρμάτινου μεταλλικού προσθετικού. Μετά τη χειρουργική επέμβαση το πόδι τοποθετήθηκε σε γύψο για τρεις μήνες και ακολούθησε φυσιοθεραπεία για τρεις μήνες. Η εφεσίβλητη άρχισε να περπατά ελεύθερα οχτώ μήνες μετά τον τραυματισμό της. Αν και παρουσίασε αργά και σταθερά βελτίωση, εντούτοις τρία χρόνια αργότερα παρουσίαζε αδυναμία σε παρατεταμένη ορθοστασία, δυσκολία όταν ανεβοκατέβαινε σκάλες, αδυναμία να τρέξει και πόνους με τις αλλαγές του καιρού. Κρίθηκε ανίκανη για την εργασία και της δόθηκε αναρρωτική άδεια για ένα χρόνο. Επιδικάσθηκε ποσό ΛΚ14,000 (€23.920,42) υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Ελαβα υπόψη το είδος και τη φύση των κακώσεων που ο ενάγων υπέστη, το γεγονός ότι υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση υπό ολική αναισθησία, το γεγονός ότι χρησιμοποιούσε βακτηρία μασχάλης για ενάμισι μήνα και ότι ήταν κλινήρης για περίπου 5 μήνες με το πόδι του τοποθετημένο σε νάρθηκα, ότι υπέφερε στην αρχή από έντονους πόνους και ότι μέχρι σήμερα κατά τις αλλαγές του καιρού και κατόπιν βαριάς χειρονακτικής εργασίας αισθάνεται πόνο ως επίσης μετά από περπάτημα αισθάνεται ενόχληση, πόνο και χωλαίνει. Περαιτέρω έλαβα υπόψη μου το ότι είναι αναμενόμενο να αναπτύξει μετατραυματική αρθρίτιδα ως επίσης και το πόνο και την ταλαιπωρία που θα υποστεί μετά την υποβολή του σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση για σκοπούς αφαίρεσης των ολικών οστεοσύνθεσης. Ελαβα υπόψη μου ότι μετά τη διενέργεια μιας τέτοιας εγχείρησης θα έχει μια καλή αποκατάσταση όμως δεν παραγνωρίζω το ότι παραμένουν κάποια κατάλοιπα όπως αναφέρθηκαν ανωτέρω. Συνεκτιμώντας λοιπόν όλα τα πιο πάνω και γενικά τον πόνο και την ταλαιπωρία που ο ενάγων υπέστη συνεπεία του τραυματισμού του, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €25,000 θα αποτελούσε για την περίπτωση του δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Στην παρούσα υπόθεση διεκδικούνται ως ειδικές ζημιές ιατρικά έξοδα, απώλεια εσόδων από την εργασία για την περίοδο από 26.07.2005 μέχρι 31.12.2005 και έξοδα μελλοντικής εγχείρισης αφαίρεσης υλικών οστεοσύνθεσης ως και μελλοντική απώλεια εσόδων από την εργασία για ένα μήνα λόγω της αναφερόμενης μελλοντικής εγχείρισης. Επισημαίνω εδώ ότι τα έξοδα μελλοντικής εγχείρησης και μελλοντικής απώλειας εσόδων συνιστούν μελλοντική δαπάνη η οποία επιδικάζεται υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων και θα εξετάσουμε στη συνέχεια. Προτού αναφερθούμε στα ποσά των ειδικών αποζημιώσεων που αξιώνονται και σε αυτά τα οποία, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, έχουν αποδειχθεί ανοίγουμε μια παρένθεση για να αναφερθούμε σύντομα στη νομική πτυχή που διέπει το θέμα της απόδειξης των ειδικών ζημιών. Είναι γνωστή η νομολογία ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Εναπόκειται δε στον Ενάγοντα σε κάθε περίπτωση ν΄ αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφό του. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει να αποδεικνύονται και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία[18]. Όπως αναφέρθηκε στην Αγγλική υπόθεση Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel

(1948)64 T.L.R. 177 από το Λόρδο Goddard: «Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages is for them to proof their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages" They have to prove it.» Ιατρικά έξοδα ΄Οσον αφορά τα ιατρικά έξοδα με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου προέκυψε ότι ο ενάγων έχει καταβάλει ποσό €225 ως έξοδα φυσιοθεραπείας και Λ.Κ.1.170 (€1999,06) για τη χειρουργική επέμβαση που του έγινε. Απώλεια εσόδων Οσον αφορά την αξίωση του Ενάγοντα για απώλεια εσόδων από την εργασία του για την περίοδο 26/7/05 μέχρι 31/12/05 προχωρώ να αξιολογήσω τη μαρτυρία του ενάγοντα σε σχέση με το εισόδημά του. Ο ενάγοντας κατέθεσε ότι το εισόδημα που εισέπραττε κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν Λ.Κ.500 (€854,30) τον μήνα. Δεν έχει αμφισβητηθεί αυτή η αναφορά του ενάγοντα και αντίθετα φαίνεται να έχει επιβεβαιωθεί από τη μαρτυρία που έδωσε η Μ.Ε.2, υπάλληλος των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η οποία υπήρξε, κατά τη γνώμη μου, ειλικρινής και αξιόπιστη μάρτυρας (επισημαίνεται ότι δεν έχει κατ΄ ουσία αμφισβητηθεί η μαρτυρία της) εφόσον, σύμφωνα με τις ασφαλισμένες αποδοχές του ενάγοντα για το πρώτο τρίμηνο του 2005 αυτές ανέρχονταν στο ποσό των Λ.Κ.1.

Σημειώνω ότι δεν αμφισβητήθηκαν αυτά κατά την αντεξέταση παρά μόνο τέθηκαν κάποιες ερωτήσεις για σκοπούς διευκρίνισης. Κατά συνέπεια αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο ενάγων κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε εισόδημα Λ.Κ.500 τον μήνα. Επίσης, με βάση πάντοτε τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ο ενάγων παρέμεινε κλινήρης μέχρι τέλους του 2005 και επέστρεψε στην εργασία του αρχές του
Τούτου δοθέντος και λαμβάνοντας υπόψη ότι από την εργασία του ο ενάγων είχε μηνιαίο εισόδημα Λ.Κ.500 (€854,30) για το διάστημα από της ημέρας του ατυχήματος ήτοι 26.07.2005 μέχρι 31.12.2005 που είναι μια περίοδος 5 μηνών προκύπτει ότι απώλεσε συνολικά ως εισόδημα το ποσό των Λ.Κ.2.500 (€4.271,50), το οποίο ποσό διεκδικείται με βάση τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών της Εκθεσης Απαίτησής του όπως καταγράφονται στην παράγραφο (β). Σημειώνω ότι σε σχέση με τα ιατρικά έξοδα στις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών της Εκθεσης Απαίτησης διεκδικείται ποσό Λ.Κ.1.000 (€1708,60) που, όπως προκύπτει, είναι μικρότερο από το ποσό που έχει με βάση τη μαρτυρία αποδειχθεί ότι αποτελεί το σύνολο των ιατρικών εξόδων που υπέστη ο ενάγων ένεκα του τραυματισμού του στο επίδικο ατύχημα. Συγκεκριμένα από τη μαρτυρία έχει αποδειχθεί το συνολικό ποσό των €2224,
Κατά συνέπεια το Δικαστήριο θα επιδικάσει στο τέλος της ημέρας τα ποσά που διεκδικούνται με βάση τις λεπτομέρειες της Εκθεσης Απαίτησης και όχι αυτά που έχουν αποδειχθεί με βάση τη μαρτυρία εφόσον δεν έχει μεσολαβήσει οποιοδήποτε αίτημα τροποποίησης της Εκθεσης Απαίτησης ούτως ώστε αυτή να συνάδει με τη μαρτυρία. Σημειώνω δε ότι δεν βρισκόμαστε προ της περίπτωσης όπου η ζημιά αποκρυσταλλώνεται μεταξύ του ατυχήματος και της δίκης. Είναι νομολογιακή αρχή όμως ότι εφόσον η ζημιά αποκρυσταλλώνεται μεταξύ του δυστυχήματος και δίκης και είναι δεκτική αριθμητικού υπολογισμού επιδικάζεται η συγκεκριμένη ζημιά υπέρ του ενάγοντα υπό τον όρο τυπικόν κατ΄ ουσία της θεσμικής εναρμόνισης της έκθεσης απαιτήσεως με τα δεδομένα της απόφασης τους Δικαστηρίου[19]. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Fysko v. Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, σελ.1030: «Στις περιπτώσεις που από την ημερομηνία καταχώρησης της έκθεσης απαιτήσεως μέχρι την ημέρα της δίκης αποκρυσταλλώνεται ζημιά ή απώλεια επιδεκτική αριθμητικού υπολογισμού, αναμένεται πως θα γίνεται κατάλληλη τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης ώστε, κατά την ακρόαση, οι γραπτές προτάσεις να αντικατοπτρίζουν τα επίδικα θέματα στο σύνολο τους και η απαίτηση να είναι ολοκληρωμένη. Δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο, όμως να οδηγείται η υπόθεση σε ακρόαση χωρίς τη μεσολάβηση τέτοιας τροποποίησης. Το ίδιο συνηθισμένο είναι να αφήνεται να εισαχθεί, χωρίς ένσταση, μαρτυρία σε σχέση με τέτοια ζημιά που αναφέρεται σε χρόνο που δεν καλύπτεται από την έκθεση απαιτήσεως.» ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΑΠΑΝΗ Τα έξοδα μελλοντικής εγχείρισης αφαίρεσης υλικών οστεοσύνθεσης που, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, θα ανέλθουν σε ποσό €1.500 όπως και η μελλοντική απώλεια εσόδων που ο ενάγων θα υποστεί ένεκα αυτής της μελλοντικής εγχείρισης εφόσον αποτέλεσε εύρημα του Δικαστηρίου ότι θα είναι ανίκανος για εργασία μετά τη διενέργεια αυτής της εγχείρισης για περίοδο περίπου 2 μηνών και άρα θα απωλέσει συνολικό ποσό Λ.Κ.1.000 (€1.708,60) ως εισόδημα, αποτελεί μελλοντική δαπάνη η οποία είναι αναγκαία και την οποία ως εκ τούτου δικαιούται να του επιδικαστεί. Σημειώνεται εδώ ότι τέτοιου είδους δαπάνη επιδικάζεται υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων γιατί δεν συνιστά δαπάνη που κατέστη πληρωτέα κατά την ημερομηνία της δίκης. Όπως αναφέρθηκε στην Ορφανίδου ν. Πέρναρου

(1994)1 Α.Α.Δ 253 στη σελ. 261: «Ο πρωτόδικος Δικαστής επεδίκασε το ποσό των £2,500* υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Εκείνο το οποίο όμως έπρεπε να κάμει ήταν να το επιδικάσει υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων καθότι η εγχείρηση θα ήταν αναγκαία σε περίπτωση ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Δεν ήταν ποσό το οποίο κατέστη πληρωτέο κατά την ημερομηνία της δίκης και κατά το οποίο είχε αποδείξει ο εφεσίβλητος ότι είχε ξοδεύσει.» Κόστος μελλοντικής εγχείρησης Σημειώνεται, ωστόσο, ότι στις λεπτομέρειες της Εκθεσης Απαίτησης διεκδικείται ποσό Λ.Κ.600 (€1.025,16) για το κόστος αυτής της μελλοντικής εγχείρισης και άρα ποσό χαμηλότερο από αυτό το οποίο έχει αποδειχθεί, με βάση την προσαχθείσα μαρτυρία, και το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το οποίο το κόστος ανέρχεται σε €1500. Μελλοντική απώλεια εσόδων λόγω της αναγκαιότητας διενέργειας εγχείρησης Παρομοίως σε ό,τι αφορά τη μελλοντική απώλεια εσόδων από την εργασία του ενάγοντα λόγω της αναγκαιότητας διενέργειας της πιο πάνω εγχείρισης στο μέλλον στις λεπτομέρειες της Εκθεσης Απαίτησης διεκδικείται ποσό Λ.Κ.500 (€854,30)που και αυτό είναι χαμηλότερο από αυτό το οποίο έχει αποδειχθεί, με βάση την προσαχθείσα μαρτυρία και το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου, δηλαδή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.