Χριστάκη Χαραλάμπου Σιαμπή κ.α. ν. Θεόδωρου Σταύρου Χριστοδούλου κ.α., Αρ. Αγωγής 2714/04, 6 Μαΐου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2011:A53 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Δημητριάδου - Ανδρέου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 2714/04 Μεταξύ:
- Χριστάκη Χαραλάμπου Σιαμπή
- Μάριου Χαραλάμπου Σιαμπή, αμφότεροι από την Αναφωτία ως διαχειριστές της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαρίας Χαραλάμπους Χριστοφόρου τέως εξ Αναφωτίας, Αρ. Διαχ.105/98 Ε.Δ. Λάρνακας και ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος συζύγου της Χαράλαμπου Χριστοφόρου ή Χαράλαμπου Χριστοφόρου Σιαμπή τέως εξ Αναφωτίας, Αρ. Διαχ.106/98 Εναγόντων και
- Θεόδωρου Σταύρου Χριστοδούλου, από το Μαζωτό, Θερμοπυλών 15, προσωπικά ή/και σαν διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Σταύρου Χριστοδούλου ή Χατζηγιάννη τέως εξ Αναφωτίας, Αρ. Διαχ. 185/77 Ε.Δ. Λάρνακας 2.Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ως αντιπροσωπεύων την Κυπριακή Δημοκρατία και ειδικότερα τον Διευθυντή του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας Εναγόμενοι Αίτηση ημερομηνίας 28.3.2011 για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης Ημερομηνία: 6 Μαΐου 2011 Εμφανίσεις: Για Αιτητές/Ενάγοντες: κ. Γ. Χριστοφίδης και κ. Πασιουρτίδης. Για Καθ΄ ου η αίτηση/Εναγόμενο 1: κα Γ. Ζαχαρίου. Για Καθ΄ ου η αίτηση/Εναγόμενο 2: κα Φ. Αγαθαγγέλου. ENΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 27.8.2004 και βασίζεται στην εχθρική κατοχή και/ή χρησικτησία, εγείρεται δε από τους διαχειριστές των αποβιωσάντων Μαρίας Χαραλάμπους Χριστοφόρου και Χαράλαμπου Χριστοφόρου Σιαμπή. Επιζητείται δε, η έκδοση Δηλωτικής Απόφασης ότι οι αποβιώσαντες Μαρία Χαραλάμπους Χριστοφόρου και ο σύζυγος της Χαράλαμπος Χριστοφόρου Σιαμπή είναι οι μόνοι δικαιούμενοι να εγγραφούν ως απόλυτοι ιδιοκτήτες του επίδικου ακινήτου καθότι κατείχετο από αυτούς συνεχώς, αδιαλείπτως, αδιαφιλονικήτως και αδιακόπως ανέκαθεν και πριν το 1920 και μέχρι το 1984 οπότε και εξεδόθη, παρανόμως, τίτλος ιδιοκτησίας, δυνάμει ισχυριζόμενης κατοχής, επ΄ ονόματι του Εναγομένου
- Επιζητείται, περαιτέρω, Δηλωτική Απόφαση ότι η επ΄ ονόματι του Εναγομένου 1 προσωπικά και/ή ως διαχειριστού της περιουσίας του αποβιώσαντος Σταύρου Χριστοδούλου ή Χ»Γιάννη εγγραφή του επίδικου κτήματος είναι προϊόν λάθους και/ή λανθασμένης εκτίμησης και/ή πληροφοριών και/ή ελλειπών πληροφοριών του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας και/ή παρανόμως. Πέραν των πιο πάνω Δηλωτικών Αποφάσεων επιδιώκεται η έκδοση Διαταγμάτων του Δικαστηρίου για την ακύρωση της εγγραφής του επίδικου κτήματος επ΄ ονόματι του Εναγομένου 1 προσωπικά και σαν διαχειριστού του αποβιώσαντα Σταύρου Χριστοδούλου ή Χ»Γιάννη και την εγγραφή του επ΄ ονόματι των Εναγόντων ως διαχειριστών της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαρίας Χαραλάμπους Χριστοφόρου και/ή επ΄ ονόματι των εναγόντων ως διαχειριστών της περιουσίας του αποβιώσαντος Χαράλαμπου Χριστοφόρου Σιαμπή, διότι η αποβιώσασα Μαρία Χαραλάμπους Χριστοφόρου και/ή ο αποβιώσας Χαράλαμπος Χριστοφόρου Σιαμπή το απέκτησαν δυνάμει χρησικτησίας και/ή διανοία κυρίου εχθρικής κατοχής (adverse possession) διά συνεχή, αδιάλειπτη και αδιαφιλονίκητη περίοδο πέραν των 30 ετών, ήτοι πριν το 1920 και έκτοτε μέχρι το 1984 οπότε και εξεδόθη, παρανόμως, τίτλος ιδιοκτησίας, δυνάμει ισχυριζόμενης κατοχής, επ΄ ονόματι του Εναγομένου
- Η ακρόαση της παρούσας αγωγής ξεκίνησε, τελικώς, μόλις στις 3.2.2010, βρίσκεται δε μέχρι σήμερα σε εκκρεμοδικία αφού μεσολάβησε η κατάθεση 11 μαρτύρων από πλευράς των Εναγόντων. Στις 24.2.2011 και, ενώ αναμένετο η ολοκλήρωση της μαρτυρίας από πλευράς Εναγόντων, ο δικηγόρος των Εναγόντων κος Α. Μαθηκολώνης απεσύρθη από την εκπροσώπηση τους και στις 3.3.2011 κατεχωρήθη ειδοποίηση αλλαγής δικηγόρου και ανέλαβε την υπόθεση εκ μέρους των Εναγόντων ο κος Χρ.Πουτζιουρής. Εντός του ιδίου μήνα, δηλ. Μάρτη του 2011 και συγκεκριμένα στις 29.3.2011, μεσολάβησε νέα απόσυρση δικηγόρου εκ μέρους των Εναγόντων αφού ο κ. Χρ. Πουτζιουρής απεσύρθη, κατόπιν αδείας του Δικαστηρίου, και ανέλαβε στη συνέχεια νέος δικηγόρος εκ μέρους των Εναγόντων ο κος Γ. Χριστοφίδης, ο οποίος σήμερα εκπροσωπεί τους Ενάγοντες. Στις 28.3.2011 μεσολάβησε η υπό κρίση Αίτηση τροποποίησης της ΄Εκθεσης Απαίτησης, η οποία, ας σημειωθεί, είναι η δεύτερη αίτηση τροποποίησης που υποβάλλεται από τους Ενάγοντες ενώ η ακροαματική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη. Συγκεκριμένα μεσολάβησε και στις 25.2.2010 προηγούμενη αίτηση τροποποίησης της ΄Εκθεσης Απαίτησης και ενώ είχε αρχίσει η ακρόαση της υπόθεσης στις 3.2.2010 η οποία οδήγησε στην έκδοση διατάγματος τροποποίησης της ΄Εκθεσης Απαίτησης στις 26.3.
- Επισημαίνεται ότι η υπό κρίση Αίτηση είναι η τρίτη αίτηση τροποποίησης της ΄Εκθεσης Απαίτησης που υποβάλλεται από τους Ενάγοντες εφόσον προηγήθηκε και άλλη αίτηση τροποποίησης της ΄Εκθεσης Απαίτησης πριν ξεκινήσει η ακροαματική διαδικασία στις 6.2.2008 η οποία οδήγησε στην έκδοση διατάγματος τροποποίησης στις 21.10.
- ΄Εχοντας θέσει συνοπτικά το πλαίσιο αλλά και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η παρούσα υπόθεση προχωρώ να αναφερθώ στο περιεχόμενο της υπό κρίση Αίτησης τροποποίησης. ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Οι επιζητούμενες τροποποιήσεις εξειδικεύονται στο σώμα της Αίτησης και αφορούν τη διαγραφή της παρ.4 της ΄Εκθεσης Απαίτησης και την προσθήκη νέων παραγράφων 4 μέχρι 4.8, τη διαγραφή της παρά.6 της Έκθεσης Απαίτησης και την προσθήκη νέων παραγράφων 6 μέχρι 6.12, την αντικατάσταση της παρ.7 της ΄Εκθεσης Απαίτησης με νέα παράγραφο 7 και 7.1, την αντικατάσταση της παρ.9 της ΄Εκθεσης Απαίτησης με νέα παρ.9, την αντικατάσταση της υποπαραγράφου 13(Α) και Α
(1)με τη νέα υποπαράγραφο 13 (Α) και Α
(1), την αντικατάσταση της υποπαραγράφου 13(Ζ) της ΄Εκθεσης Απαίτησης με τη νέα υποπαράγραφο 13(Ζ), τη διαγραφή των υποπαραγράφων 13(Θ),(Ι) και της αντικατάστασης τους με τις νέες υποπαραγράφους 13(Θ),(Ι), τη διαγραφή των παρ. (Α), (Ζ), (Θ), (Ι) στο γενικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα και της αντικατάστασης τους με τις νέες παραγράφους (Α), (Α1), (Ζ), (Θ) και (Ι). Νομική βάση της Αίτησης είναι η Δ.25 θ.θ. 1 - 5 και Δ.48 θ.θ. 1-4, 8 και 9 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η Αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του ΄Ελληνα Χαραλάμπους, ο οποίος δηλώνει ότι είναι ένας εκ των κληρονόμων του αποβιώσαντα Χαράλαμπου Χριστοφόρου Σιαμπή. Σ΄ αυτή αναφέρει, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα ακόλουθα: · Μετά από πολλές προσπάθειες, ταλαιπωρία και πολλές επισκέψεις στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας του ενόρκως δηλούντα και του διαχειριστή Μάριου Χαραλάμπους Σιαμπή για να μάθουν γιατί η εγγραφή στο όνομα του παππού του αντικρίστηκε με το Τεμ.79 εφόσον ο τίτλος του παππού του δεν ήταν βασισμένος σε ισχύον χωρομετρικό σχέδιο και δεν αναφερόταν αριθμός τεμαχίου στον τίτλο του και εφόσον κανένας δεν τους έλεγε ποιός έδωσε τον αρ. 79 στην εν λόγω εγγραφή, τότε, αφού ο ενόρκως δηλών κατάλαβε ότι κανένας δεν επρόκειτο να μάθει την αλήθεια από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας, στις 7.12.2010 με επιστολή του προς το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας στη Λευκωσία, την οποία παρέδωσε ιδιοχείρως στα κεντρικά γραφεία στη Λευκωσία, τους ζήτησε να τον πληροφορήσουν για το ακίνητο με αρ. εγγραφής 4394 το οποίο ήταν εγγεγραμμένο στο όνομα του παππού του Χαράλαμπου Χριστοφόρου Σιαμπή και το οποίο αντικριζόταν λανθασμένα από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας με το Τεμ. 79, ενώ ο ενόρκως δηλών, οι διαχειριστές και οι κληρονόμοι του αποβιώσαντα επί τόπου ήταν σίγουροι ότι ήταν το Τεμ. 80 (σημερινό τεμάχιο 108), το οποίο μέρος του απέκτησε με εχθρική κατοχή ο εναγόμενος
- · Ο ενόρκως δηλών, οι διαχειριστές, οι δικηγόροι των διαχειριστών και οι κληρονόμοι του αποβιώσαντα όλα αυτά τα χρόνια πριν την καταχώρηση της παρούσας αγωγής απευθύνονταν στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας για πληροφορίες για το ακίνητο του παππού τους και ουδέποτε τους έλεγαν ότι υπήρχε τίτλος για το ακίνητο τους και μεταγενέστερα τους παραπληροφορούσαν ότι τάχατε αυτό που έπρεπε να διεκδικούν ήταν το Τεμ. 79 με αποτέλεσμα οι διαχειριστές και οι δικηγόροι της διαχείρισης να αιτούνται για επιτόπια εξέταση και εγγραφή του Τεμ.79 ενώ ήταν, ήδη, εγγεγραμμένο στο όνομα του παππού τους. · Ο δικηγόρος τους Χρ.Πουτζιουρής μετά την παραλαβή των φακέλων της δικογραφίας από τον προηγούμενο δικηγόρο και, αφού τους μελέτησε, ζήτησε από τον ενόρκως δηλούντα όπως επιθεωρήσει τα τεκμήρια που είχαν κατατεθεί στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας και διαπίστωσε ο ενόρκως δηλών ότι συγκεκριμένα τεκμήρια είναι παραποιημένα. · Περαιτέρω ο δικηγόρος Χρ. Πουτζιουρής ζήτησε από τον ενόρκως δηλούντα όπως επισκεφθεί μαζί του το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας στη Λευκωσία στις 18.3.2011 με σκοπό τη συνάντηση με το λειτουργό Βάσο Γιαζό που διερευνούσε το αίτημα του ενόρκως δηλούντα ημερ. 7.12.2010 και, πράγματι, αφού πήγαν, είχαν συνάντηση με τον εν λόγω λειτουργό. Εκεί τους λέχθηκε προφορικά από τον κ. Γιαζό ότι πράγματι το ακίνητο με αρ. εγγραφής 4394 στο χωριό Αλαμινός που είναι εγγεγραμμένο στο όνομα του παππού του δεν βασίζεται σε ισχύοντα χωρομετρικά σχέδια και ότι, σύμφωνα με τα σύνορα του καθώς και άλλα στοιχεία από τα μητρώα του Κτηματολογίου, καλύπτει και τα δύο Τεμάχια 79 και
- · Ο κ. Γιαζός, αφού εξέτασε αντίγραφο του φακέλου Α1062/84 που είναι τεκμήριο ενώπιον του Δικαστηρίου που του παρεδόθη από τον ενόρκως δηλούντα, τους είπε προφορικά ότι το ακίνητο με σημερινά στοιχεία αρ. εγγραφής 8387, Τεμ. 108, Φ/Σχ. LVI/2 Αλαμινός δεν μπορούσε να γίνει εχθρική κατοχή και να εγγραφεί στον εναγόμενο 1 επειδή καλυπτόταν από την εγγραφή 4394 του παππού του ενόρκως δηλούντα. Επίσης τους είπε ότι το επίσημο πόρισμα θα χρειαζόταν ακόμη λίγες μέρες να συνταχθεί λόγω της σοβαρότητας των καταγγελιών τους που έπρεπε να διερευνηθούν και του αριθμού των ατόμων που είχαν εμπλακεί. · Μέσω του δικηγόρου τους έχουν προβεί σε καταγγελία του εναγομένου 1 καθώς και των λειτουργών του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας που έλαβαν μέρος στην έκδοση του τίτλου στο όνομα του εναγομένου 1 διά εχθρικής κατοχής του Τεμ. 108, στο Υπουργείο Εσωτερικών, στο Γενικό Εισαγγελέα, στο Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Επίσης έχουν προβεί σε καταγγελία στην Αστυνομία για διάπραξη αδικημάτων σχετικά με την έκδοση του εν λόγω τίτλου στο όνομα του εναγομένου 1 καθώς και για προσπάθεια επηρεασμού της δίκης στην παρούσα αγωγή με την κατάθεση ψευδών και παραποιημένων εγγράφων και πιστοποιητικών από υπαλλήλους του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας. · Είναι δίκαιο να επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση εφόσον πρόσφατα έχουν πληροφορηθεί από το Κτηματολόγιο ότι το ακίνητο του παππού τους καλύπτει και περιλαμβάνει και τα δύο τεμάχια με αρ. 79 και 80 (νυν 108 και 109) παρόλες τις προσπάθειες που κατέβαλαν προηγουμένως για να μάθουν από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας την αλήθεια. · Η αιτούμενη τροποποίηση έγινε αμέσως μόλις άλλαξαν δικηγόρο και μετά που προέκυψαν νέα στοιχεία μετά τη μελέτη της δικογραφίας από τους νέους δικηγόρους τους και τη σχετική έρευνα που έκαναν και την πληροφόρηση που πήραν από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας στη Λευκωσία και αμέσως μετά που έλαβαν σχετική νομική συμβουλή από τους νέους τους δικηγόρους. · Η αιτούμενη τροποποίηση είναι εύλογη και δίκαιη για να έχει το Δικαστήριο ενώπιον του όλη την υπόθεση του Ενάγοντα και δεν θα προκληθεί αδικία στους Εναγόμενους εφόσον, αν οι σχετικοί ισχυρισμοί που επιζητείται να εισαχθούν στην ΄Εκθεση Απαίτησης τεκμηριωθούν από τις σχετικές καταγγελίες τους και τη σχετική μαρτυρία που θα προσκομίσουν, τότε το Δικαστήριο θα είναι σε θέση να αποφασίσει επί όλων των επίδικων θεμάτων και, εν πάση περιπτώσει, οι τροποποιήσεις αφορούν Τεκμήρια που είναι ήδη κατατεθειμένα στο Δικαστήριο, η δε αίτηση γίνεται πριν την ολοκλήρωση της υπόθεσης για τον Ενάγοντα. · Σε περίπτωση μη έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος τότε οι Ενάγοντες θα υποστούν ανεπανόρθωτη ζημιά επειδή θα χάσουν το επίδικο ακίνητο. ΕΝΣΤΑΣΗ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ 1 ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Στην Αίτηση ο Εναγόμενος 1 καταχώρησε ένσταση, η οποία έχει ως κύρια βάση της τη Δ.25 θ.θ. 1-5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Ως λόγοι ΄Ενστασης εξειδικεύονται οι εξής: § Η αίτηση είναι καταχρηστική, κακόπιστη και υπεβλήθη καθυστερημένα και ενώ η αγωγή ευρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ακρόασης. § Η αίτηση επηρεάζει το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα των Εναγόμενων για εκδίκαση της αγωγής σε εύλογο χρόνο. § Η αίτηση επηρεάζει τα δικαιώματα των Εναγομένων, οι οποίοι αντεξέτασαν τους μάρτυρες των Εναγόντων με βάση τις συγκεκριμένες θέσεις των Εναγόντων, τις οποίες τώρα επιθυμούν να διαφοροποιήσουν ουσιαστικά. § Αφού έχει τεθεί η θέση των Εναγομένων και αφού η θέση των Εναγόντων έχει κλονισθεί, προσπαθούν κακόπιστα να τροποποιήσουν την απαίτηση τους για να προσπαθήσουν να καλύψουν τα κενά και αδυναμίες της υπόθεσης τους που επιβεβαιώθηκαν με την αντεξέταση των μαρτύρων τους. § ΄Ολα τα γεγονότα που ζητούν να προσθέσουν ήταν από την αρχή γνωστά στους Ενάγοντες και/ή μπορούσαν με λογική και επιμελή έρευνα να τα εντοπίσουν από την αρχή της διαδικασίας. § Η αίτηση είναι ουσιαστικά και νομικά αβάσιμη, επιδιώκει δε να εισάξει νέα βάση αγωγής. Η ΄Ενσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Εναγόμενου 1, στην οποία αναφέρονται, βασικά, τα ακόλουθα: Å Οι ίδιοι οι αιτητές, ενώ ζητούν με την αίτηση τους να προσθέσουν ισχυρισμούς ότι κατείχαν και καλλιεργούσαν το επίδικο τεμάχιο και άρα γνώριζαν ποιό είναι και μπορούσαν στις επιτόπιες εξετάσεις να το υποδείξουν στο Κτηματολόγιο ισχυρίζονται ότι μέχρι το 2010 δεν γνώριζαν ποιο τεμάχιο τους ανήκε. Å Οι ισχυρισμοί ότι το επίδικο ακίνητο δεν θα μπορούσε να γίνει εχθρική κατοχή λόγω του ότι καλυπτόταν από την εγγραφή 4314 η οποία αφορούσε τα Τεμ. 79 και 80, είναι αντίθετοι με τη θέση των Εναγόντων που παρουσίασαν στο Δικαστήριο μέχρι σήμερα με όλους τους μάρτυρες τους και επιβεβαιώνει την προσπάθεια τους σε αυτό το προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας να αλλάξουν εντελώς θέση και να προβάλουν αντίθετη με την μέχρι σήμερα θέση τους μετά που έχει τρωθεί η υπόθεση τους από τους ίδιους τους δικούς τους μάρτυρες. Å Η αιτούμενη τροποποίηση είναι κακόπιστη, καταχρηστική, καθυστερημένη, εισάγει εντελώς νέα βάση αγωγής, αντίθετη με την υφιστάμενη, σε αυτό το προχωρημένο στάδιο αφού ο εναγόμενος με την αντεξέταση των μαρτύρων έχει πλήρως καθορίσει τη θέση του στη βάση της υπόθεσης όπως παρουσιάζετο, έχουν δε ήδη παρουσιασθεί πέραν των 11 μαρτύρων και κανένας από αυτούς δεν ανέφερε οτιδήποτε από τα αναφερόμενα στην ένορκη δήλωση της αίτησης. Επικαλούνται δε αόριστες θέσεις λειτουργών του Κτηματολογίου, ενώ οι επιστολές του Κτηματολογίου δεν επιβεβαιώνουν αυτές τις αναφορές. Å Με τις επιδιωκόμενες τροποποιήσεις αλλάζει η βάση τόσο σε νομικό αλλά, κυρίως, σε επίπεδο γεγονότων, κάτι που δεν επιτρέπεται. ΕΝΣΤΑΣΗ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ 2 ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Στην Αίτηση κατεχωρήθη ένσταση και από τον εναγόμενο 2, η οποία μεταξύ άλλων, βασίζεται στη Δ.25 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και το ΄Αρθρο 30
(2)του Συντάγματος. Ως λόγοι ένστασης εξειδικεύονται οι εξής: £ Οι αιτούμενες τροποποιήσεις στο στάδιο και υπό τις συνθήκες που επιζητείται να γίνουν θα προκαλέσουν μεγάλη ταλαιπωρία και ανεπανόρθωτη βλάβη στον Εναγόμενο 1 καθότι αλλάζει ολόκληρη η νομική βάση της αγωγής. £ Θα προκληθεί εκτροχιασμός της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και μεταβολή του πλαισίου της δίκης, επανακρόαση της υπόθεσης με ανεπανόρθωτη ζημιά στα συμφέροντα των Εναγομένων 2 αλλά και της δικαιοσύνης γενικότερα αφού δεν αποκάλυπτε αιτία αγωγής εναντίον των Εναγομένων 2, ενώ τώρα αποκαλύπτει. £ Οι αιτούμενες τροποποιήσεις, στο μέρος που αφορούν ισχυρισμούς για δόλο, απάτη και ψευδείς παραστάσεις για τους Εναγόμενους 1 και 2 και ειδικά για τον Εναγόμενο 2 αμέλεια, πλημμελή εκτέλεση θέσμιων καθηκόντων των υπαλλήλων του Εναγόμενου 2, αποτελούν εισαγωγή νέων θεμάτων και η καθυστέρηση στην εισαγωγή τους αποβαίνει κρίσιμη για την πορεία της δίκης. £ Η αιτούμενη τροποποίηση θα προκαλέσει επαναστοιχειοθέτηση των επίδικων θεμάτων. £ Σύμφωνα με τα δικόγραφα, η αγωγή εκδικάστηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος της μέχρι σήμερα. Ο Ενάγων σχεδόν έκλεισε την υπόθεση του και παρουσίασε όλους τους μάρτυρες. Ως εκ τούτου, η έγκριση των αιτουμένων τροποποιήσεων θα οδηγήσει ουσιαστικά σε επανεκδίκαση της αγωγής, κάτι το οποίο δεν είναι νομικά επιτρεπτό. £ Τυχόν έκδοση του αιτούμενου διατάγματος θα δημιουργήσει αδικία, περαιτέρω καθυστέρηση στην πορεία της αγωγής και θα παραβίαζε το Άρθρο 30
(2)του Συντάγματος. £ Η καταχώρηση της αίτησης σε τόσο καθυστερημένο και προχωρημένο στάδιο στερεί από τους Εναγόμενους 2 την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν την υπόθεση διαφορετικά. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του Αντώνη Μελά, δικηγόρου στο Επαρχιακό Γραφείο της Νομικής Υπηρεσίας Λεμεσού. Σ΄ αυτή αναφέρονται τα εξής: Ø Με την αιτούμενη τροποποίηση της ΄Εκθεσης Απαίτησης επιχειρείται η εισαγωγή νέων ισχυρισμών. Ø Η όλη γραμμή του Ενάγοντα μέχρι σήμερα στην ακροαματική διαδικασία και των μαρτύρων που ήδη έδωσαν μαρτυρία στο Δικαστήριο στηρίζονται στα πιο πάνω δεδομένα. Ø Αν η τροποποίηση γινόταν στα αρχικά στάδια διαφορετική θα ήταν η αντεξέταση των μαρτύρων του Ενάγοντα. Ø Η αιτούμενη τροποποίηση είναι ουσιαστική, εκτεταμένη και δυσανάλογα μεγαλύτερη σε έκταση από την υφιστάμενη ΄Εκθεση Απαίτησης. Συνεπάγεται επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και, αναπόφευκτα, θα οδηγήσει σε επανακρόαση της υπόθεσης που θα συνιστά ουσιαστικά νέα δίκη και η καθυστέρηση που θα προκληθεί θα είναι εκτός του πλαισίου του ευλόγου χρόνου που προβλέπεται στο ΄Αρθρο 30
(2)του Συντάγματος. Τυχόν αποδοχή των αιτούμενων τροποποιήσεων θα προκαλέσει εκτροχιασμό της πορείας της εκδίκασης της υπόθεσης. Ø Στη βάση των δικογράφων η αγωγή εκδικάστηκε στο μεγαλύτερο της μέρος και είναι λάθος να ζητείται τροποποίηση μετά από 7 χρόνια από την καταχώρηση της αγωγής και να ζητά ο Ενάγων να αλλάζει ολόκληρη τη νομική και πραγματική βάση της αγωγής. ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ Κατά την εκδίκαση της υπό εξέταση Αίτησης οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις θέσεις τους. Προχωρούμε να τις συνοψίσουμε. Ο κος Γ. Χριστοφίδης εκ μέρους των Εναγομένων/Αιτητών υποστήριξε ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις κατέστησαν αναγκαίες ένεκα νέων πληροφορικών και γεγονότων αναφορικά με την πραγματική και νομική κατάσταση του επίδικου ακινήτου που έδωσε το Κτηματολόγιο Κύπρου μετά από αίτηση του ενόρκως δηλούντα ημερομηνίας 7.12.2010 και κατά την επίσκεψη του στα γραφεία του εν λόγω τμήματος με το δικηγόρο του στις 18.3.
- Αυτές δε, οι νέες πληροφορίες και γεγονότα δεν μπορούσαν να ήταν γνωστά στους Ενάγοντες όση εύλογη επιμέλεια και φροντίδα έδειχναν εφόσον αυτά μόνο από το Κτηματολόγιο μπορούσαν να προέλθουν και μόνο με την επιθεώρηση των πρωτοτύπων εγγράφων που βρίσκονται στο φάκελο της δικογραφίας ως Τεκμήρια. Όσον αφορά την αλλαγή νομικής και πραγματικής βάσης της αγωγής, ο συνήγορος επεσήμανε ότι, όπως έχει νομολογηθεί, η προσθήκη ακόμη και νέας βάσης αγωγής είναι καθόλα επιτρεπτή φτάνει αυτή η νέα βάση αγωγής να μπορεί να συνεκδικαστεί με την ήδη υφιστάμενη βάση αγωγής και να μην ενδείκνυται η ξεχωριστή εκδίκαση της σε άλλη αγωγή. Υποστήριξε ότι οι τροποποιήσεις δεν αλλάζουν ριζικά τη βάση της αγωγής αλλά, αντίθετα, η προσθήκη της αμέλειας και της πλημμελούς εκτέλεσης των θέσμιων καθηκόντων των Εναγομένων 2 πρέπει να περιληφθούν στην Έκθεση Απαίτησης εφόσον συνδέονται με τα ίδια τα πραγματικά και νομικά επίδικα θέματα που πρέπει να συνεκδικαστούν για αποφυγή πολλαπλότητας διαδικασιών μεταξύ των διαδίκων, αφορούν δε το ίδιο ακίνητο και τη χρησικτησία από τον Εναγόμενο
- Η κα Γ. Ζαχαρίου για τον Εναγόμενο 1 τόνισε ότι, ενώ μια τροποποίηση πρέπει να επιτρέπεται όταν θα τεθούν όλα τα γεγονότα ενώπιον του Δικαστηρίου για να μπορέσει να απονεμηθεί δικαιοσύνη, όταν, όμως, δόθηκε μαρτυρία προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, τυχόν έγκριση της τροποποίησης θα είναι μια δεύτερη ευκαιρία για τους Ενάγοντες να παρουσιάσουν μια άλλη υπόθεση και να ανακατασκευάσουν την υπόθεση τους με τρόπο μάλιστα αντίθετο από τη μαρτυρία που ήδη δόθηκε από τους ίδιους. Αυτό, όπως επεσήμανε, θα εκτροχιάσει την δίκη και θα καταργήσει τη μέχρι σήμερα διεξαχθείσα διαδικασία. Η συνήγορος υποστήριξε ότι η αιτούμενη τροποποίηση μεταβάλλει το πλαίσιο της υπόθεσης αφού επιδιώκεται να προστεθούν για πρώτη φορά ισχυρισμοί για δόλο και απάτη εκ μέρους των Εναγομένων 2 και, περαιτέρω, να αλλάξουν την απαίτηση τους από εγγραφή δυνάμει εχθρικής κατοχής σε υπόθεση δόλου ενόψει της ύπαρξης τίτλου ιδιοκτησίας. Η κα Φ. Αγαθαγγέλου εκ μέρους του Εναγόμενου 2 υποστήριξε ότι με την αιτούμενη τροποποίηση επιχειρείται η εκ βάθρων τροποποίηση της βάσης της αγωγής και ότι οι Ενάγοντες έχουν νέες αξιώσεις για αμέλεια, πλημμελή εκτέλεση των θέσμιων καθηκόντων υπαλλήλων της Δημοκρατίας οι οποίοι ισχυρισμοί πουθενά δεν αναφέρονται στην αρχική Έκθεση Απαίτησης ούτε στην κατά δύο φορές τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης ημερομηνίας 21.10.2008 και 26.3.
- Η συνήγορος τόνισε ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις εισάγουν νέα θέματα για τον Εναγόμενο 2 και μεταβάλλουν πλήρως όχι μόνο τη βάση της αγωγής και τις αιτούμενες θεραπείες αλλά εισάγουν μια νέα θεώρηση της υπόθεσης τόσο στο νομικό όσο και στο πραγματικό της πλαίσιο. Πρόσθεσε, ακόμη, ότι η αιτούμενη τροποποίηση συνεπάγεται επαναπροσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και, αναπόφευκτα, θα οδηγήσει σε επανακρόαση της υπόθεσης. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προχωρώ να εξετάσω τη νομική πτυχή της Αίτησης η οποία έχει ως κύρια βάση της την Δ.25 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που αναφέρει τα εξής: «Δ.25 θ.1 The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy, between the parties.» Οι αρχές που διέπουν τα της τροποποίησης δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Θα μπορούσαν, πιστεύω, να συνοψισθούν ως ακολούθως:
(1)Η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου η τροποποίηση δύναται να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.[1]
(2)Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα.[2] Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα.
(3)Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα.
(4)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το Άρθρο 30
(2)του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.[3]
(5)Ο παράγοντας χρόνος στην υποβολή αίτησης τροποποίησης είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας.[4] ΄Ομως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Σχετική είναι η υπόθεση Φοινιώτης v. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) AAΔ.33[5] .
(6)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης.[6]
(7)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης δικογράφου. Στο στάδιο αυτό όμως, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντίδικου.[7] Το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποιήσεις της δικογραφίας κατά τη δίκη.
(8)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο.[8] ΠΑΡΑΤΥΠΙΑ ΤΗΣ ΕΝΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ 1 Προτού εξετάσω την ουσία της υπό κρίση Αίτησης προχωρώ να εξετάσω το δικονομικό ζήτημα που ήγειρε ο συνήγορος των Εναγόντων/Αιτητών σε σχέση με την ένσταση που κατεχώρησε ο Εναγόμενος 1. Ήταν η εισήγηση του κ. Γ. Χριστοφίδη ότι εφόσον η εν λόγω ένσταση αναφέρεται σε αίτηση ημερομηνίας 7.4.2011 που είναι ορισμένη για ακρόαση στις 20.4.2011 δεν υφίσταται ενώπιον του Δικαστηρίου ένσταση σύμφωνα με τους Θεσμούς και τη νομολογία. Αντίθετη ήταν η θέση της κας Γ. Ζαχαρίου, η οποία ανέφερε ότι στην ένσταση έγινε γραμματικό και τυπογραφικό λάθος με την αναφορά στην ημερομηνία 7.4.2011 αντί στην ορθή ημερομηνία της αίτησης που είναι 28.3.2011, το οποίο, όμως, δεν προκάλεσε οποιαδήποτε σύγχυση στην άλλη πλευρά. Επιπλέον, υποστήριξε ότι η λανθασμένη αναγραφή συνιστά μια παρατυπία για την οποία το Δικαστήριο μπορεί να εκδώσει διάταγμα θεραπείας με βάση τη Δ.64, κάτι το οποίο επιζητείται σε αυτό το στάδιο. Στην προκειμένη περίπτωση η ένσταση με βάση τη Δ.48, θ.4 θα έπρεπε να είχε συνταχθεί σύμφωνα με τον τύπο 47 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας στον οποίο προβλέπεται ότι θα πρέπει να αναγράφεται η ημερομηνία της αίτησης που αποτελεί και το αντικείμενο της ένστασης. Το ερώτημα είναι κατά πόσο η υπό κρίση ένσταση διασώζεται από τις διατάξεις της αναμορφωμένης Δ.64 που, όπως οι ανάλογες νέες διατάξεις που εφαρμόστηκαν στην Αγγλία, έχουν καταργήσει τη διάκριση μεταξύ παρατυπίας και ακυρότητας των νομικών διαδικασιών. Πρέπει να σημειωθεί ότι στην παρούσα υπόθεση δεν υποβλήθηκε από τους Αιτητές αίτηση για παραμερισμό της ένστασης, όπως διαλαμβάνει ο θ.2 της Δ.64, και το ζήτημα της αντικανονικότητας ή παρατυπίας το έθεσαν για πρώτη φορά στην αγόρευση τους κατά την ακρόαση της παρούσας αίτησης. Όπως έχει αναφερθεί στην Αναθεωρητική Έφεση 1313 Αντώνης Καλλιά κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας: «η διάκριση μεταξύ άκυρης και παράτυπης διαδικασίας καταργήθηκε και η μη συμμόρφωση λόγω οποιασδήποτε πράξεως ή παραλείψεως με τα προβλεπόμενα από τους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς, αναφορικά με χρόνο, τόπο, τρόπο, τύπο, περιεχόμενο ή οτιδήποτε άλλο κατά την έναρξη ή την φερόμενη έναρξη οποιασδήποτε διαδικασίας ή σε οποιοδήποτε στάδιο οποιασδήποτε διαδικασίας ή σε σχέση με αυτή θα θεωρείται παρατυπία. Πέραν τούτου με τη νέα Δ.64 παρέχεται η διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο διάσωσης της παράτυπης διαδικασίας στην κατάλληλη περίπτωση.» Όπως έχει τεθεί από το Δικαστή Κωνσταντινίδη στην υπόθεση Αθανασιάδη ν. Αλεξάνδρου
(1991)1 Α.Α.Δ. 945, 952, εξετάζοντας τα όρια εφαρμογής της παλιάς Δ.64: «... η Δ.64 προσφέρει διορθωτική δυνατότητα στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η εκ των υστέρων διαπίστωση μιας παρατυπίας δεν θα ήταν ενδεδειγμένο μέσα στα πλαίσια του συνόλου των περιστατικών, να αφεθεί να οδηγήσει σε ακύρωση της διαδικασίας. Έτσι, νοουμένου ότι δεν παρεμποδίζεται ένας διάδικος από του να επικαλεστεί μια παρατυπία ... το Δικαστήριο ασκώντας τη διακριτική του εξουσία, μπορεί, αντί να ακυρώσει τη διαδικασία, να διατάξει τροποποίηση ή να επιλέξει άλλο κατάλληλο χειρισμό.» Τα πιο πάνω ισχύουν, a fortiori, για την εμβέλεια της νέας Δ.64, το λεκτικό της οποίας όχι μόνο έχει ανατρέψει την παλιά διάκριση μεταξύ άκυρης και παράτυπης ή αντικανονικής διαδικασίας, αλλά και έχει διευρυμένο λεκτικό και στόχο. Είμαι της γνώμης ότι η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου με βάση τη νέα Δ.64 είναι πολύ πιο ευρεία παρά προηγουμένως. Η ευρύτητα δε της εξουσίας αυτής είναι σαφής τόσο από την όλη διατύπωση της νέας Δ.64 όσο και από τη σχετική νομολογία που έχει ερμηνεύσει και αναλύσει τη διαταγή αυτή. Όπως είχε λεχθεί στην υπόθεση Αθανασιάδη ν. Αλεξάνδρου (πιο πάνω) από το Δικαστή Κωνσταντινίδη και υιοθετήθηκε στην υπόθεση Μιχάλη Μιχαηλίδη ν. Σωτήρη Χρίστου
(1996)1 Α.Α.Δ. 1190, η οποία αφορούσε αίτηση για απόρριψη έφεσης που καταχωρήθηκε μετά τη λήξη της επιτακτικής προθεσμίας των 42 ημερών που θεσπίζει η Δ.35 θ.2: «Η Δ.64 αφήνει στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου το κατά πόσο θα ακυρώσει μια παράτυπη διαδικασία ή το κατά πόσο θα επιτρέψει κάποια τροποποίηση ή θα επιλέξει άλλο χειρισμό. Η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας προϋποθέτει στάθμιση δεδομένων.» Στην υπόθεση Karl Heinz Wunderlich κ.α. ν. Ευθύβουλου Παναγιώτου
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 366 κρίθηκε ότι η αναφορά λανθασμένης νομικής βάσης στην αίτηση σύμφωνα με τη νέα Δ.64 δεν αποτελεί θεμελιώδη παράβαση αλλά απλή μη συμμόρφωση με τους Θεσμούς και συγκεκριμένα με τη Δ.48 θ.
- Στην πιο πάνω απόφαση καθορίστηκε η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται από το Δικαστήριο στην περίπτωση διαπίστωσης απλής παρατυπίας δυνάμει της Δ.
- Υιοθετήθηκε δε η αγγλική απόφαση Metroinvest Ansalt and Others v. Commercial Union
(1985)1 W.L.R. 513, 520-522 στην οποία ερμηνεύθηκε η νέα αγγλική Δ.2 που αντιστοιχεί με τη δική μας νέα Δ.
- Διαπιστώθηκε ότι η νέα Δ.64 είναι διατυπωμένη με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να παρέχει στο Δικαστήριο την ευρύτερη δυνατή εξουσία να απονέμει δικαιοσύνη. Τονίστηκε, επίσης, ότι ρητή ή εξυπακουόμενη παραίτηση της άλλης πλευράς αποτελεί καλό λόγο για να γίνει δεκτή παρατυπία. Επίσης στην υπόθεση Αθανασιάδης ν. Αλεξάνδρου (πιο πάνω) λέχθηκε ότι ακόμη και απλή παρατυπία δεν μπορεί να παρακαμφθεί από το Δικαστήριο στην περίπτωση που η άλλη πλευρά δεν παραιτήθηκε των δικαιωμάτων της και υπέβαλε ένσταση στην παράτυπη διαδικασία. Οι Ενάγοντες στην παρούσα υπόθεση δεν έθεσαν θέμα παραμερισμού της παράτυπης διαδικασίας, δηλαδή της ένστασης που κατεχώρησε ο Εναγόμενος 1 που αναφερόταν σε λανθασμένη ημερομηνία της αίτησης, δυνάμει της Δ.
- Δεν υπέβαλαν αίτηση παραμερισμού όπως διαλαμβάνει η Δ.64 θ.
- Η ανακίνηση του θέματος της παρατυπίας έγινε στο στάδιο της ακρόασης της παρούσας Αίτησης. Θεωρώ ότι οι Ενάγοντες, υπό τις περιστάσεις, παραιτήθηκαν του δικαιώματος τους να εγείρουν την πιο πάνω παρατυπία. Το θέμα, όμως, δεν τελειώνει εδώ. Η Δ.64 αφήνει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου κατά πόσο θα ακυρώσει την παράτυπη διαδικασία ή θα επιτρέψει τέτοια τροποποίηση για διάσωση της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένου και διατάγματος τροποποίησης ή απαλλαγής της παρατυπίας[9]. Στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου σύμφωνα με την υπόθεση Karl Heinz (ανωτέρω), λαμβάνονται υπόψη τα εξής:
(1)Ο δυσμενής επηρεασμός της άλλης πλευράς.
(2)Η πρόκληση αδικίας στο διάδικο που ευθύνεται για την παρατυπία.
(3)Το μέγεθος της παρατυπίας. Το θέμα έχει αντιμετωπιστεί στην αγγλική απόφαση Metroinvest Ansalt and Others v. Commercial Union
(1985)1 W.L.R. 513, 520-
- Στην υπόθεση εκείνη έχει ερμηνευθεί η νέα αγγλική Δ.2 που αντιστοιχεί με τη νέα δική μας Δ.64 και από τη μελέτη της απόφασης προκύπτουν τα εξής: I. Όπου διαπιστώνεται παρατυπία λόγω παράλειψης συμμόρφωσης με τους Θεσμούς το παράτυπο μέτρο ή έγγραφο παραμένει παράτυπο inter partes μέχρις ότου το ζήτημα εξεταστεί από το Δικαστήριο δυνάμει της νέας Δ.64.θ.
- II. Επιβάλλεται η εξέταση του ζητήματος της παρατυπίας από το Δικαστήριο έστω και αν τέτοιο ζήτημα δεν είχε εγερθεί από τους διάδικους. III. Η παραίτηση της άλλης πλευράς, με τρόπο ρητό ή εξυπακουόμενο, από το δικαίωμα που της παρέχεται λόγω της παρατυπίας, αποτελεί καλό λόγο για να γίνει αποδεκτή η παρατυπία. IV. Ένας από τους κύριους λόγους που λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας δυνάμει της Δ.64 θ.2 είναι ο δυσμενής επηρεασμός της άλλης πλευράς λόγω της συγκεκριμένης παρατυπίας. Ωστόσο η νέα Δ.64 θ.2 είναι διατυπωμένη με τρόπο που να παρέχει στο Δικαστήριο την ευρύτερη δυνατή εξουσία για ν΄ απονέμει δικαιοσύνη. V. Στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας το Δικαστήριο μπορεί να παραμερίσει πλήρως ή μερικώς τη διαδικασία στην οποία έχει σημειωθεί παρατυπία ή διαζευκτικά να εκδώσει τέτοιο διάταγμα αναφορικά με τη διαδικασία γενικά όπως κρίνει πρέπον[10]. Στην προκειμένη περίπτωση η πλευρά των Εναγόντων δεν έχουν υποστεί οιονδήποτε δυσμενή επηρεασμό. Η αναφορά στο σώμα της ένστασης σε λανθασμένη ημερομηνία της αίτησης πρόκειται για εμφανέστατο τυπογραφικό λάθος εφόσον η μόνη αίτηση που εκκρεμούσε στην παρούσα αγωγή ήταν η υπό κρίση Αίτηση τροποποίησης ημερομηνίας 28.3.2011 και δεν θα μπορούσε η αναφορά του Εναγόμενου 1 σε άλλη ημερομηνία να προκαλέσει στους Ενάγοντες οποιαδήποτε σύγχυση ή παραπλάνηση και, συνεπακόλουθα, οποιοδήποτε δυσμενή επηρεασμό. Από την άλλη βρίσκω ότι παραμερισμός της διαδικασίας και, συγκεκριμένα της ένστασης που καταχωρήθηκε, στο στάδιο αυτό θα προκαλέσει αδικία στην πλευρά του Καθ΄ ου η Αίτηση/Εναγομένου
- Η Δ.64 πρέπει να εφαρμόζεται με φιλελεύθερο τρόπο για να αποτρέπεται η πρόκληση αδικίας σε ένα διάδικο λόγω της τυπικής προσήλωσης στους διαδικαστικούς θεσμούς. Σκοπός είναι να δίδεται η ευχέρεια στο Δικαστήριο να απονέμει δικαιοσύνη επί της ουσίας και όχι να απορρίπτει ή να ακυρώνει διαδικασίες με τη διαπίστωση απλών παρατυπιών. Αν δεν λαμβανόταν υπόψη η ένσταση του Καθ΄ ου η Αίτηση/Εναγόμενου 1 λόγω της πιο πάνω παρατυπίας θα προκαλείτο, κατά τη γνώμη μου, αδικία σ΄ αυτόν εφόσον δεν θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να ληφθούν υπόψη οι θέσεις και γενικά η εκδοχή του Καθ΄ ου η Αίτηση/Εναγόμενου
- Περαιτέρω, η παρατυπία που παρατηρήθηκε στο σώμα της ένστασης του Εναγόμενου 1 είναι μικρή και ήσσονος σημασίας. Ενόψει των πιο πάνω διαπιστώσεων, δεν κρίνω ότι θα πρέπει να απορριφθεί η ένσταση ή να κηρυχθεί άκυρη εξ υπαρχής λόγω παρατυπίας. Αντιθέτως, στην άσκηση της διακριτικής μου ευχέρειας, εκδίδω διάταγμα απαλλαγής από την παρατυπία. ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΙΤΗΣΗΣ Η υπό κρίση Αίτηση κατεχωρήθη σε πολύ προχωρημένο στάδιο της ακρόασης της παρούσας υπόθεσης αφού μεσολάβησε η κατάθεση έντεκα μαρτύρων από πλευράς Εναγόντων και η κατάθεση αριθμού Τεκμηρίων με αποτέλεσμα να έχουν ήδη αποκρυσταλλωθεί, τουλάχιστο μέχρι σε αυτό το σημείο, οι θέσεις των μερών. Έχει ήδη επισημανθεί ανωτέρω ότι όσο πιο καθυστερημένα υποβάλλεται μια αίτηση τροποποίησης τόσο πιο αυξημένο είναι το βάρος του αιτούμενου την τροποποίηση να δείξει ότι αυτή είναι αναγκαία και δεν θα επηρεάσει αρνητικά τον αντίδικο του. Περαιτέρω, διαπιστώνεται ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν περιστρέφονται γύρω από τον άξονα της ήδη καταχωρηθείσας Έκθεσης Απαίτησης εφόσον η υφιστάμενη βάση αγωγής που αφορούσε την εχθρική κατοχή/χρησικτησία του επίδικου ακινήτου εγκαταλείπεται εντελώς και αντικαθίσταται με αξίωση στη βάση ύπαρξης τίτλου ιδιοκτησίας για το επίδικο ακίνητο[11]. Όπως έχει νομολογηθεί το Δικαστήριο θα απορρίψει αίτηση τροποποίησης αν με την προτεινόμενη τροποποίηση επιφέρεται ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης. Στην υπόθεση Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 ΑΑΔ 426, λέχθηκε ότι η διαπίστωση πως επιδιώκεται νέα βάση αγωγής δεν οδηγεί, χωρίς άλλο, σε απόρριψη αίτησης για τροποποίηση. Το Δικαστήριο, όμως, θα απορρίψει την αίτηση αν με την προτεινόμενη τροποποίηση επιφέρεται ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης. Αναφορικά με το τι αποτελεί νέα βάση αγωγής, παραπέμπω στο πιο κάτω απόσπασμα της Ετήσιας Πρακτικής του 1959 (Annual Practice), στην σελ. 627, το οποίο παρατέθηκε στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου ν. Α. Αζά (πιο πάνω): «The Court will not refuse to allow an amendment simply because it introduces a new case (Budding v. Mardoch 1 Ch.D.42, Habbuck v. Helm 56 L.J. Ch. P. 539). But it will do so where the amendment would change the action into one of a substantially different character which would more conveniently be the subject of a fresh action (Raleigh v. Goschen
(1898)1 Ch. 81).» Ακόμη επιχειρείται η εισαγωγή ισχυρισμών ώστε να αποδίδεται στον Εναγόμενο 2 και/ή στους υπαλλήλους του δόλος, απάτη και/ή ψευδείς παραστάσεις ως και αμέλεια και πλημμελής εκτέλεση των θέσμιων καθηκόντων τους που είχε, ως αποτέλεσμα, να εγγραφεί το επίδικο ακίνητο στον Εναγόμενο 1 δυνάμει εχθρικής κατοχής αποκρύβοντας ότι υπήρχε γι΄ αυτό τίτλος ιδιοκτησίας στο όνομα του αποβιώσαντα Χαράλαμπου Χριστοφόρου. Μέχρι σήμερα με βάση τους ισχυρισμούς που περιέχονταν στην Έκθεση Απαίτησης αποδίδετο στον Εναγόμενο 2 και/ή στους υπαλλήλους λάθος και/ή λανθασμένη εκτίμηση και/ή πληροφοριών και/ή ελλειπών πληροφοριών. Ας σημειωθεί ότι στην υφιστάμενη Έκθεση Απαίτησης στην παρά.
(8)ο μόνος ισχυρισμός που προβάλλετο ήταν ότι το επίδικο κτήμα ενεγράφη δυνάμει χρησικτησίας επ΄ ονόματι του Εναγόμενου 1 από τον διευθυντή του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας με βάση πλαστά πιστοποιητικά ή/και βεβαιώσεις της Κοινοτικής Αρχής και/ή χωρίς τη δέουσα έρευνα και/ή καθ΄ υπέρβαση των εξουσιών του και/ή κατόπιν δόλου και/ή ψευδών παραστάσεων και/ή απάτης του Εναγόμενου 1. Δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι ένας από τους παράγοντες που λαμβάνεται υπόψη στην άσκηση της ευχέρειας του Δικαστηρίου, και μάλιστα σημαντικός παράγων, είναι ο προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων και η διατύπωση των αντίστοιχων θέσεων, ταυτόχρονα, όμως, σημαντικό παράγοντα αποτελεί και η απόδειξη τους μέσα σε σταθερό πλαίσιο. Στην υπόθεση KALLICE HOLDING CO. LTD v. MTR METALS (OVERSEAS) LTD (ΑΡ. 1)
(1996)1 ΑΑΔ 162 λέχθηκαν τα εξής: «Τα συμφέροντα της δικαιοσύνης είναι ο κυρίαρχος παράγων ο οποίος διέπει την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου να επιτρέψει την τροποποίηση δικογράφου. Πολλοί παράγοντες επενεργούν στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης. Ο πρώτος είναι ότι είναι επιθυμητό, όλες οι διαφορές μεταξύ των διαδίκων, οι οποίες αναφέρονται στα επίδικα θέματα, να επιλύονται διεξοδικά στην ίδια διαδικασία. Ο βέβαιος προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων, καθώς και η διατύπωση των εκατέρωθεν θέσεων και η απόδειξή τους μέσα σε σταθερό πλαίσιο, είναι άλλος σημαντικός παράγοντας ο οποίος υπεισέρχεται στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου.» Στην υπό κρίση Αίτηση οι προτεινόμενες τροποποιήσεις μεταβάλλουν πλήρως όχι μόνο τη βάση της αγωγής και τις αιτούμενες θεραπείες αλλά εισάγουν μια νέα θεώρηση της υπόθεσης τόσο στο νομικό όσο και στο πραγματικό της πλαίσιο. Στην πραγματικότητα οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αναιρούν και εξαφανίζουν την υφιστάμενη βάση αγωγής, η δε προσαχθείσα από τους Ενάγοντες μέχρι σήμερα μαρτυρία ουδεμία πλέον σημασία φαίνεται να έχει εφόσον αυτή στηριζόταν στις δικογραφημένες θέσεις των Εναγόντων με βάση τη χρησικτησία και/ή εχθρική κατοχή. Αν επιτρέπονταν οι προτεινόμενες τροποποιήσεις θα άλλαζε άρδην η αιτία αγωγής όπως αυτή είχε δικογραφηθεί και θα αναδιαμορφωνόταν πλήρως η Έκθεση Απαίτησης των Εναγόντων και οι επιζητούμενες θεραπείες δια της αντικατάστασης των μέχρι σήμερα καταγραφέντων πραγματικών ισχυρισμών με την προσθήκη νέων ισχυρισμών που θα συνέθεταν ένα νέο νομικό πλαίσιο για την παρούσα υπόθεση. Το κριτήριο δεν είναι πόσο εκτεταμένες είναι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αλλά κατά πόσο η φύση τους, η σχετικότητα και η διαπλοκή τους με τα επίδικα θέματα καθιστούν ενδεδειγμένη την εκδίκαση όλων των νέων θεμάτων με την αρχική απαίτηση, κάτι το οποίο, κατά την κρίση μου, δεν ισχύει στην υπό εξέταση περίπτωση. Έτσι, στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας ΑΕ v. Βιομηχανία Χαρίλαος Αλωνεύτης Λτδ
(2002)1 ΑΑΔ 237 επιτράπηκε η τροποποίηση μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας εφόσον όλες οι τροποποιήσεις καλύπτονταν από την υφιστάμενη δικογραφία ως αποτελούσες επέκταση τους. Καμία από τις τροποποιήσεις που είχαν γίνει αποδεκτές, στην πιο πάνω αναφερόμενη υπόθεση, δεν ήταν έξω από το δικόγραφο. Έγκριση των αιτουμένων τροποποιήσεων θα έθετε τους Εναγόμενους σ΄ αυτό το προχωρημένο στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας και αφού παρέλασαν έντεκα μάρτυρες από πλευράς Εναγόντων (επρόκειτο μάλιστα με βάση τις αναφορές του προηγούμενου δικηγόρου των Εναγόντων να κλείσουν την υπόθεση τους) αντιμέτωπους με μια εντελώς νέα υπόθεση διάφορη εκείνης την οποία αντιμετώπιζαν και για την οποία είχαν προβάλει και αναπτύξει την υπεράσπιση τους αντεξετάζοντας τους μάρτυρες που κατέθεσαν για την πλευρά των Εναγόντων. Όσον αφορά το χρόνο που υποβάλλεται αίτημα τροποποίησης και τη σημασία της καθυστέρησης στην απονομή της δικαιοσύνης και στις επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου, σχετική είναι η υπόθεση Sait Electronic S.A v. Του Πλοίου "DOMINIQUE" κ.α. (αρ. 1)
(1992)1(A) A.A.Δ 264. Παραπέμπω σχετικά στην ακόλουθη περικοπή στη σελ. 271 της απόφασης:- «Η σημασία της καθυστέρησης στην απονομή της δικαιοσύνης και οι επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου αποτιμούνται και στην Αγγλία ως παράγοντας μείζονος σημασίας στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου να επιτρέψει ή όχι την τροποποίηση. Αυτό προκύπτει ευθέως από την πρόσφατη απόφαση της δικαστικής επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην Katteman v. Hansel Propertis Ltd
(1988)1 All E.R. 38. Το ακόλουθο απόσπασμα συνοψίζει το ανεπιθύμητο έγκρισης της τροποποίησης κατά το τέλος της δίκης:- «Furthermore, to allow an amendment before a trial begins is quite different from allowing it at the end of the trial to give an apparently unsuccessful defendant an opportunity to renew the fight on an entirely different defence." Σε ελεύθερη ελληνική μετάφραση:- «Περαιτέρω, η έγκριση τροποποίησης πριν την έναρξη της δίκης είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα από την έγκριση της κατά το πέρας της δίκης για το σκοπό παροχής στον προφανώς ανεπιτυχή εναγόμενο (ο διάδικος που διεκδικούσε την τροποποίηση σε εκείνη την υπόθεση) ευκαιρίας να ανανεώσει τον αγώνα πάνω σε εντελώς διαφορετική υπεράσπιση.» Εν πάση περιπτώσει, θα ήταν λάθος να επιτραπεί τροποποίηση σ' ένα πολύ καθυστερημένο στάδιο της δίκης αν αυτό θα οδηγούσε την αντίδικη πλευρά να έλθει αντιμέτωπη με μια εντελώς διαφορετική υπόθεση. Άκρως σχετική και διαφωτιστική με τα υπό συζήτηση θέματα είναι η ακόλουθη περικοπή από την υπόθεση William Patrick Jack of Scotland and another v. Philippa Estates of Potamos Yermasoyias
(1988)1 C.L.R 607 στη σελ. 613:- «Leave to amend is sometimes given at the hearing but the Court will not readily allow at the trial an amendment, the necessity of which was abundantly apparent months ago, and then not asked for. (Hibgrave v. Case 28 Ch.D. 356) At any rate it would be wrong to allow an amendment at the close of the evidence or even at an extremely late stage of the trial where it could result in a party being confronted with an entirely new case (Rawding v. London Brick Co
(1971)K.I.R 207 C.A.)." Επαναλαμβάνω. Η εισαγωγή των αιτουμένων τροποποιήσεων χωρίς αμφιβολία από τη φύση τους και τα πραγματικά δεδομένα επί των οποίων στηρίζονται μεταβάλλει το πλαίσιο της παρούσας δίκης, υποκαθιστά το βάθρο της αγωγής, εκτροχιάζει την πορεία της διαδικασίας και επιβάλλει τον επανακαθορισμό της θέσης των Εναγομένων ενώ κάλλιστα θα μπορούσε να αποτελέσει το αντικείμενο μιας νέας αγωγής. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Κατ΄ ακολουθία όλων των πιο πάνω και, αφού έχω συνεκτιμήσει κάθε σχετικό παράγοντα στην υπό εξέταση Αίτηση, κρίνω ότι δεν θα πρέπει να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ της έγκρισης των αιτουμένων τροποποιήσεων όπως εισηγείται η πλευρά των Εναγόντων/Αιτητών. Ως αποτέλεσμα, η παρούσα Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων 1 και 2/Καθ΄ων η Αίτηση και σε βάρος των Εναγόντων/Αιτητών όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ..................... Λ. Δημητριάδου - Ανδρέου, ΑΕΔ Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Σχετική είναι η αναφορά από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σ. Νικήτα στη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ 704, στη σελ. 707:- «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιστάσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.» [2] Δέστε Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 44. [3] Δέστε Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) AAΔ 33. [4] Δέστε Astor Manu-facturing & Exporting Co κ.α. v. A&G Leventis &Company (Nigeria) Ltd κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726. [5] «.... Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρηση στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.» Δέστε επίσης την υπόθεση Fereos Ltd v. Martin Bros Tobacco Co Inc
(1997)1 Α.Α.Δ. 378. [6] Δέστε SABA & Co. (T.M.B) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426. [7] Δέστε Φοινιώτης (πιο πάνω) και Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 Α.Α.Δ.607. [8] Δέστε Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560. [9] Δέστε Leal v. Dunlop Bio-Process
(1984)1 W.L.R. 874. [10] Δέστε σελ. 522-523 όπου ο Λόρδος Slade ανέφερε: «Where, in the course of proceedings, the court finds that a failure of the nature referred on in Ord.2, r.
(1)has occurred, which has not been waived by the other party either expressly or by implication, it is given by Ord.2, r.1
(2)a choice of courses to pursue at its own discretion, whether or not an application under Ord.2, r.2 is before it. In such a situation, in the exercise of its discretion under rule 1
(2), it may either adopt the more draconian course of setting aside wholly or in part the proceedings in which the failure occurred; ... alternatively, it may "make such order .. dealing with the proceedings generally as it thinks fit". The last mentioned words are, in my opinion, manifestly wide enough to empower it to make a dispensing order waiving the relevant irregularity: see, for example, Leal v. Dunlop Bio-Processes International Ltd
(1984)1 W.L.R. 874, 880F, per Stephenson L.J.» [11] Με βάση τις επιζητούμενες τροποποιήσεις επιδιώκεται η εισαγωγή των ακόλουθων Δηλωτικών Αποφάσεων: «Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι ο τίτλος ιδιοκτησίας με αριθμό 4394 ημερομηνίας 25.10.1920 στο όνομα του αποβιώσαντα Χαράλαμπου Χριστοφόρου ή Χαράλαμπου Χριστοφόρου Σιαμπή τέως από την Αναφωτία είναι έγκυρος και νόμιμος έναντι πάντων και περαιτέρω δήλωση του Δικαστηρίου ότι ο εν λόγω τίτλος καλύπτει τα τεμάχια 79 και 80 Φ/Σ LV1/2, χωριόν Αλαμινός τοποθεσία «Κοκκινοκαφκαλιές». Α1. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι το τεμάχιο 108, Φ/Σ LV1/2χωριό Αλαμινός, αριθμός εγγραφής 8387 καλύπτεται ή και περιλαμβάνεται στην εγγραφή με αριθμό 4394 που είναι στο όνομα του αποβιώσαντα Χαράλαμπου Χριστοφόρου ή Χαράλαμπου Χριστοφόρου Σιαμπή τέως από την Αναφωτία.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο