Σοφίας Αριστείδου ν. Sodexho (Cyprus) Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής: 1999/2010., 20 Μαΐου 2011

Σοφίας Αριστείδου ν. Sodexho (Cyprus) Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής: 1999/2010., 20 Μαΐου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2011:A58 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1999/

1. Μεταξύ: Σοφίας Αριστείδου Ενάγουσας, Και
2. Sodexho (Cyprus) Ltd
3. Sodexho Defense Services Ltd
4. Sodexho Defense Services (Cyprus) Ltd Εναγομένων Αίτηση για απόφαση ημερ. 9/2/2011 Ημερομηνία: 20 Μαΐου
5. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγουσα/Αιτήτρια: κ. Ανδρέας Χαραλάμπους για Chrysses Demetriades & Co LLC. Για Εναγόμενους/Καθ΄ ων η Αίτηση 1, 2 και 3: Ουδεμία εμφάνιση. ΑΠΟΦΑΣΗ Η παρούσα υπόθεση αφορά αξίωση της Ενάγουσας για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και/ή ζημιές και/ή απώλειες που υπέστη κατά τη διάρκεια της εργασίας της στους Εναγόμενους 1 και/ή 2 και/ή 3 συνεπεία εργατικού ατυχήματος που επεσυνέβη στις 12/5/08 στο χώρο εργασίας της Ενάγουσας και/ή των Εναγομένων 1 και/ή 2 και/ή 3 και/ή ως αποτέλεσμα της πτώσης της Ενάγουσας από τριπόδι και/ή σκάλα, γεγονός που προκάλεσε σ΄ αυτήν σωματικές βλάβες και/ή ζημιές και/ή απώλειες. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Ενάγουσας το εν λόγω εργατικό ατύχημα οφείλετο στην αμέλεια και/ή την παράβαση των νομίμων καθηκόντων των Εναγομένων 1 και/ή 2 και/ή 3 ως εργοδότες της Ενάγουσας. Μετά την επίδοση της γενικής οπισθογράφησης του κλητηρίου στην παρούσα αγωγή στους Εναγόμενους, αυτοί παρέλειψαν να καταχωρήσουν εμφάνιση με αποτέλεσμα να προχωρήσει η πλευρά της Ενάγουσας με καταχώρηση αίτησης για έκδοση απόφασης εναντίον τους. Αρχικώς κατεχωρήθη τέτοια αίτηση στις 8/12/10, η οποία απεσύρθη με επιφύλαξη των δικαιωμάτων των Εναγόντων στις 18/1/
6. Στη συνέχεια, μεσολάβησε η καταχώρηση αίτησης για τροποποίηση της κλίμακας της αγωγής με την αύξησή της, η οποία και εγκρίθηκε και ακολούθησε η καταχώρηση τροποποιημένου κλητηρίου εντάλματος και Έκθεσης Απαίτησης στις 9/2/
7. Την ίδια ημέρα κατεχωρήθη νέα αίτηση για απόφαση εναντίον των Εναγομένων 1, 2 και 3 λόγω μη καταχώρησης σημειώματος εμφάνισης. Επισημαίνεται ότι τελικώς η αξίωση της Ενάγουσας έχει προωθηθεί μόνο εναντίον των Εναγομένων
8. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Προς απόδειξη της υπόθεσής της η Ενάγουσα καταχώρησε τέσσερις ενόρκους δηλώσεις και πρόσφερε και η ίδια διά ζώσης μαρτυρία. Συγκεκριμένα, καταχωρήθηκαν οι ακόλουθες ένορκες δηλώσεις: ü Ένορκη δήλωση του Ανδρέα Παναγιώτου, ειδικού χειρουργού - τραυματιολόγου (Τεκμήριο 1) ü Ένορκη δήλωση του Γεώργιου Στούππα, φυσιοθεραπευτή (Τεκμήριο 2) ü Ένορκη δήλωση του Χριστόδουλου Γαλατόπουλου, ψυχιάτρου (Τεκμήριο 3) ü Ένορκη δήλωση της Σοφίας Αριστείδου, ενάγουσας (Τεκμήριο 4) Προχωρώ στη συνέχεια να συνοψίσω το περιεχόμενο των πιο πάνω αναφερόμενων ενόρκων δηλώσεων. Ένορκη δήλωση Ανδρέα Παναγιώτου (Τεκμήριο 1) Ο ενόρκως δηλών είναι ειδικός χειρουργός - τραυματιολόγος και εργάζεται στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Αχίλλειον που βρίσκεται στη Λεμεσό. Διατηρεί, επίσης, δικό του ιατρείο. Η Ενάγουσα έχει επισκεφθεί το ιατρείο του στις 13/5/08 και ο ενόρκως δηλών την έχει εξετάσει και είναι ο θεράπων ιατρός της από την ημερομηνία του δυστυχήματος μέχρι και σήμερα. Ο ενόρκως δηλών ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο επισυνάπτει ως Τεκμήριο Α στην ένορκη δήλωσή του και στο οποίο αναφέρονται, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα ακόλουθα: Η Ενάγουσα επισκέφθηκε το ιατρείο του στις 13/5/
9. Κατά την κλινική εξέταση και τον ακτινολογικό έλεγχο που προσκόμισε μαζί της διεγνώσθη τριπλό μετατοπισμένο κάταγμα κεφαλής βραχιονίου αριστερά. Κατόπιν συνεννοήσεως με την Ενάγουσα και υποχώρησης του οιδήματος προγραμματίστηκε χειρουργική επέμβαση στο Αχίλλειον Νοσοκομείο Λεμεσού. Η Ενάγουσα υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση υπό γενική νάρκωση στις 17/5/
10. Η χειρουργική θεραπεία περιλάμβανε ανοικτή ανάταξη και σταθεροποίηση με I.T.S. locking plate και συρραφή του στροφικού πετάλλου. Η Ενάγουσα παρέμεινε κλινήρης υπό φαρμακευτική αγωγή και εξήλθε στις 18/5/
11. Μετεγχειρητικά συνεστήθη φαρμακευτική αγωγή και εντατικό πρόγραμμα κινησιοφυσιοθεραπείας προς πλήρη αποκατάσταση του αριστερού ώμου. Η Ενάγουσα επισκεπτόταν σε τακτά χρονικά διαστήματα το ιατρείο του ενόρκως δηλούντα για εξέταση και παρακολούθηση της κατάστασής της. Στις 3/2/09 υπεβλήθη σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση στο Αχίλλειον Νοσοκομείο Λεμεσού. Η χειρουργική θεραπεία περιλάμβανε αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και αφαίρεση των συμφύσεων. Η Ενάγουσα εξήλθε της κλινικής στις 4/2/09 με οδηγίες φαρμακευτικής αγωγής και πρόγραμμα κινησιοφυσιοθεραπείας. Μετεγχειρητικά η Ενάγουσα εξακολουθούσε να επισκέπτεται το ιατρείο του ενόρκως δηλούντα για παρακολούθηση της κατάστασής της. Στην Ενάγουσα δόθηκε άδεια ασθενείας μέχρι 20/7/
12. Κατά την τελευταία κλινική εξέταση στις 10/2/10 η Ενάγουσα παρουσιάζει: &n bsp; i. Χειρουργική ουλή μήκους 20 εκατοστά στην περιοχή του αριστερού βραχιονίου. &n bsp; ii. Αδυναμία πλήρους κάμψης - έκτασης αριστερού ώμου. &n bsp; iii. Πλήρης αδυναμία έσω και έξω στροφής αριστερού ώμου. &n bsp; iv. Μόνιμο μούδιασμα, οίδημα και έντονο άλγος στον αριστερό ώμο. &n bsp; v. Οξεία αυχεναλγία με κεφαλαλγίες και δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας. Η αμοιβή του ενόρκως δηλούντα για τις εγχειρίσεις της Ενάγουσας ανέρχεται στις €3.320 και τα έξοδα ιατρικού πιστοποιητικού στα €
13. Τα έξοδα νοσηλείας αναφορικά με τη δεύτερη εγχείριση ανέρχονται στο ποσό των €1.
14. Ένορκη δήλωση Γιώργου Στούππα (Τεκμήριο 2) Είναι εγγεγραμμένος φυσιοθεραπευτής και διατηρεί φυσιοθεραπευτήριο στη Λεμεσό. Η Ενάγουσα ξεκίνησε μετεγχειρητική φυσιοθεραπεία στο φυσιοθεραπευτήριο του στις 27/5/08 συνεπεία ατυχήματος που είχε στις 12/5/
15. Η φυσιοθεραπεία έγινε για σκοπούς αποκατάστασης τριπλού μετατοπισμένου κατάγματος της κεφαλής του βραχιονίου οστού του αριστερού ώμου καθώς επίσης και συρραφής των τενόντων του στροφικού πετάλλου. Η Ενάγουσα λάμβανε καθημερινά ασκήσεις κινησιοθεραπείας και αποσυμφοριτικής μάλαξης. Αρχικά το πρόγραμμα της περιελάμβανε και συνεχή παθητική κινητοποίηση στο ειδικό μηχάνημα για μια ώρα, το οποίο μετά καταργήθηκε για εφαρμογή ενεργητικών ασκήσεων με προοδευτική αύξηση της αντίστασης. Η πρόοδος της στην πάροδο του χρόνου ήταν ανεπαρκής γι΄ αυτό και υπεβλήθη σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση στις 3/2/09 για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και των συμφύσεων, οι οποίες περιόριζαν σημαντικά τις κινήσεις του αριστερού ώμου. Από την πρώτη χειρουργική επέμβαση που έγινε στις 17/5/08 ως τη δεύτερη η Ενάγουσα έλαβε 137 φυσιοθεραπείες συνολικού κόστους €3.
16. Μετά τη δεύτερη χειρουργική επέμβαση η Ενάγουσα συνέχισε τη φυσιοθεραπευτική της αποκατάσταση με ασκήσεις κινησιοθεραπείας, θεραπευτικής μάλαξης καθώς και ηλεκτροθεραπείας, όταν κρινόταν απαραίτητο, για την αντιμετώπιση πόνου και φλεγμονής της περιοχής. Η κατάστασή της έχει παρουσιάσει αξιόλογη βελτίωση μετά την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και των συμφύσεων σε σύγκριση με την πρώτη μετεγχειρητική κατάσταση. Όμως, εξακολουθεί να υπάρχει περιορισμός των κινήσεων, μούδιασμα και μυϊκή αδυναμία όλου του άνω άκρου. Από τη δεύτερη χειρουργική επέμβαση μέχρι σήμερα η Ενάγουσα έλαβε 84 φυσιοθεραπείες συνολικού κόστους €2.
17. Η συνέχιση της φυσιοθεραπείας κρίνεται αναγκαία και απαραίτητη για περαιτέρω βελτίωση της κατάστασης της Ενάγουσας τόσο για το εύρος κίνησης, όσο και για τη δύναμη της ωμικής ζώνης. Το συνολικό κόστος των φυσιοθεραπειών μέχρι τις 4/9/09 για συνολικά 221 φυσιοθεραπείες ανήλθε στο ποσό των €5.525, ενώ μετά έγιναν φυσιοθεραπείες για το επιπρόσθετο ποσό των €95, δηλαδή σύνολο €5.
18. Ένορκη δήλωση Χριστόδουλου Γαλατόπουλου (Τεκμήριο 3) Ο ενόρκως δηλών είναι ψυχίατρος και διατηρεί δικό του ιατρείο στη Λεμεσό. Η Ενάγουσα τον επισκέφθηκε για εξέταση κατά τον Σεπτέμβριο του 2009 και την έχει εξετάσει σε διάφορες ημερομηνίες. Η Ενάγουσα υπέστη σοβαρό τραύμα στο αριστερό άνω άκρο που της προκάλεσε 40% αναπηρία. Όπως ήταν φυσικό συνεπεία του τραύματος αναγκάστηκε να περιορίσει σημαντικά τις καθημερινές της δραστηριότητες και να αποφύγει την άσκηση, η οποία παλιά ήταν μια από τις κύριες της ψυχαγωγίες. Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι συχνά υποφέρει από έντονο πόνο στην περιοχή του τραυματισμού της είχαν αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχολογική της κατάσταση. Συγκεκριμένα, της προκάλεσαν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης για τα οποία ο ενόρκως δηλών της χορήγησε το αντικαταθλιπτικό Seroxat 20mgr ημερησίως και της συνέστησε την περαιτέρω ψυχιατρική της παρακολούθηση. Τα συμπτώματα αυτά αναμένεται να παρουσιάζουν υφέσεις και εξάρσεις. Σημαντικός παράγοντας για την ένταση των συμπτωμάτων είναι ο πόνος που της προκαλεί ο τραυματισμός της. Δεδομένου ότι ο πόνος και η αναπηρία της θα ακολουθήσουν χρόνια πορεία, χρόνιες αναμένεται να είναι και οι ψυχολογικές τους επιπτώσεις. Ένορκη δήλωση Ενάγουσας (Τεκμήριο 4) Η Ενάγουσα έχει επισυνάψει στην ένορκή της δήλωση διάφορα έγγραφα αναφορικά με τα έξοδα και τις ζημιές που έχει υποστεί ως αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος. Πρόκειται για τα Τεκμήρια 1 -
19. Αυτά έχουν ως εξής: ¾ Τεκμήριο 1, δέσμη εγγράφων που αφορούν αποδείξεις σχετικά με τα έξοδα που υπέστη αναφορικά με τις αναλύσεις/ακτινογραφίες για ποσό €1.
20. ¾ Τεκμήριο 2, δέσμη εγγράφων που αφορούν αποδείξεις σχετικά με τα έξοδα που υπέστη για φάρμακα για το ποσό των €371,
21. ¾ Τεκμήριο 3, το οποίο αφορά απόδειξη αναφορικά με τα έξοδα που υπέστη για την αγορά αυτοκινήτου για το ποσό των €15.
22. ¾ Τεκμήρια 4 και 5, τα οποία αφορούν τα έξοδα έκδοσης πιστοποιητικών για το ποσό των €
23. ¾ Τεκμήριο 6, δέσμη εγγράφων τα οποία αφορούν τα έξοδα φυσιοθεραπειών για το ποσό των €5.
24. ¾ Τεκμήρια 7 και 8, τα οποία αφορούν τα έξοδα μετακίνησης για το ποσό των €
25. ¾ Τεκμήριο 9, που αφορά τα έξοδα μελλοντικής εγχείρισης για το ποσό των €20.
26. ¾ Τεκμήριο 10, δέσμη εγγράφων τα οποία αφορούν την απώλεια απολαβών σε σχέση με υπερωρίες μέχρι τις 8/12/10, ημερομηνία καταχώρησης της Έκθεσης Απαίτησης. ¾ Τεκμήριο 11, δέσμη εγγράφων τα οποία αφορούν τα ιατρικά έξοδα και έξοδα κλινικής για το ποσό των €8.127,
27. ¾ Τεκμήριο 12, δέσμη φωτογραφιών που δείχνουν την ουλή στην περιοχή του αριστερού ώμου ως αποτέλεσμα του δυστυχήματος. ¾ Τεκμήριο 13, έκθεση του δυστυχήματος στην οποία επισυνάπτεται δήλωση της Ενάγουσας αναφορικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος. ¾ Τεκμήριο 14, που αφορά την έρευνα του Εφόρου Εταιρειών για την Εναγομένη
28. ¾ Τεκμήρια 15 και 16, που αφορούν αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων της Ενάγουσας και του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. ¾ Τεκμήριο 17, που αφορά την αίτηση που υπέβαλε η Ενάγουσα για παροχή οικονομικής βοήθειας σε άτομα με αναπηρία για απόκτηση αυτοκινήτου. ΕΝΟΡΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ Η Ενάγουσα κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου και αναφέρθηκε τόσο στις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα, όσο και σε σχέση με τον τραυματισμό της και την κατάσταση και εξέλιξη της υγείας της μέχρι σήμερα. Αναφερόμενη στο επίδικο ατύχημα, κατέθεσε ότι στις 12/5/08 όπου ευρισκόταν εργαζόμενη ως βοηθός διευθυντής είχε πάει στην αποθήκη της εταιρείας που την εργοδοτούσε για να εξασφαλίσει ένα κιβώτιο που θα πωλούσε σε πελάτη. Το κιβώτιο ευρισκόταν πάνω από τα ψυγεία της αποθήκης. Υπήρχε ένα τριπόδι που χρησιμοποιείτο σε τέτοιες περιπτώσεις. Για να πάρουν λοιπόν το κιβώτιο άνοιξαν το τριπόδι, το οποίο ασφαλίζεται με δύο πύρρους ασφαλείας και ανέβηκε η Ενάγουσα και ευρισκόμενη στο τρίτο με τέταρτο σκαλί αυτό άνοιξε, οριζοντοποιήθηκε και η Ενάγουσα βρέθηκε στο έδαφος κτυπώντας στον αριστερό ώμο. Εξήγησε ότι πριν την χρήση του τριποδιού η Ενάγουσα είχε προβεί στην ασφάλιση των δύο πύρρων μαζί με τον βοηθό της και ανέβηκε στο τριπόδι αφού βεβαιώθηκε γι΄ αυτό εφόσον άκουσε τον χαρακτηριστικό θόρυβο που κάνει. Συγκεκριμένες οδηγίες χρήσης του τριποδιού δεν της είχαν δοθεί και πέραν του συστήματος ασφαλείας με τους πύρρους δεν υπήρχε οτιδήποτε άλλο. Το ατύχημα διερευνήθηκε από το Γραφείο Εργασίας που ειδοποιήθηκε σχετικά. Η Ενάγουσα επέστρεψε στην εργασία της μετά από 14 μήνες. Όπως πληροφορήθηκε, όταν επέστρεψε, στο τριπόδι έγιναν μετατροπές ασφαλείας. Όπως της είχαν αναφέρει, έλειπε από αυτό ένα πλαστικό από το ένα πόδι της σκάλας και υπήρχε αστάθεια. Ο λόγος που άνοιξε το τριπόδι κατά την ημέρα του ατυχήματος, όπως της λέχθηκε, ήταν από αυτήν την αστάθεια που υπήρχε και οι πύρροι δεν μπορούσαν να κρατήσουν το βάρος της με αποτέλεσμα να ανοίξει το τριπόδι, δηλαδή να οριζοντοποιηθεί. Μετά το ατύχημα έγινε κάποια εκπαίδευση στους συναδέλφους της για τη χρήση του τριποδιού και, επίσης, αποφασίστηκε ότι θα πρέπει να υπάρχει και ένα άτομο δίπλα από το τριπόδι για να προσέχει το άτομο που ανεβαίνει σ΄ αυτό. Όσον αφορά την κατάσταση της υγείας της υποφέρει από φρικτούς πόνους, έχει αδυναμία στο αριστερό χέρι και ελάχιστα πράγματα μπορεί να κάνει με αυτό, ενώ είναι αργή στην κίνηση. Είχε πρόβλημα στον αυχένα που επιδεινώθηκε. Όσον αφορά τη διεκπεραίωση των καθημερινών εργασιών στο σπίτι ανέφερε ότι δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα διότι πολύ λίγο μπορεί να χρησιμοποιεί το αριστερό της χέρι και χρειάζεται για ό,τι κάμνει διπλάσια ώρα. Όσον αφορά τα χόμπι της που ήταν η γυμναστική, ο χορός και το κολύμπι, σε σχέση με το κολύμπι, λόγω της αδυναμίας του αριστερού της χεριού, μόνο ένα με ενάμισι μέτρο απόσταση μπορεί να κολυμπήσει με τα δύο χέρια, ενώ όσον αφορά το περπάτημα και λόγω και του αυχένα, δεν μπορεί. Όταν ντύνεται προσπαθεί όσο μπορεί με το δεξί της χέρι και λίγο με το αριστερό, οπόταν της παίρνει τη διπλάσια ώρα. Σε σχέση με το οδήγημα αυτοκινήτου δεν μπορούσε να οδηγήσει το αυτοκίνητό της και έχει πάρει αναπηρικό όχημα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων με μετατροπές στο πατίδι. Όσον αφορά την ικανότητα της για εργασία, εξήγησε ότι ήταν πολύ ενεργητική και ότι συνήθιζε να μεταφέρει εμπορεύματα και να εξοπλίζει το κατάστημα, ενώ τώρα δεν μπορεί να πάρει βάρος και μόνο με το δεξί της χέρι μπορεί να δουλέψει. Ο μυς του αριστερού χεριού δεν εργάζεται. Λόγω αυτών των προβλημάτων που έχει με την υγεία της, τα καθήκοντά της περιορίζονται και δεν είναι τόσο χρήσιμη στη δουλειά της όσο παλιά. Δεν της ελέχθη ότι υπάρχει πιθανότητα απόλυσής της, αλλά η ίδια έχει αυτόν τον φόβο, διότι οι απολαβές της μπορεί να είναι περισσότερες από αυτά που μπορεί η ίδια να προσφέρει. Για σκοπούς εξασφάλισης άλλης εργασίας, ανέφερε ότι είναι πολύ μεγάλη για να την προσλάβουν με τον μισθό που παίρνει σήμερα. Η μόρφωσή της είναι αυτή της μέσης εκπαίδευσης και έχει περάσει κάποιες εξετάσεις. Εξηγώντας γιατί επισκέφθηκε τον ψυχίατρο Γαλατόπουλο, ανέφερε ότι όταν επέστρεψε στην εργασία της μετά από 14 μήνες και της ανακοίνωσε ο διευθυντής, αφού είχε δουλέψει 7 μέρες, να πάρει όλες τις άδειες και να επιστρέψει τον Σεπτέμβριο, αυτή ανησύχησε. Στους 14 μήνες που έλειψε είχαν γίνει πολλές αλλαγές και η ίδια έπαθε κατάθλιψη και την τρομοκρατούσε η ιδέα της επιστροφής της πίσω στη δουλειά. Δεν μπορούσε να κοιμηθεί, αισθανόταν εξάντληση και νόμιζε ότι έπρεπε να τα μάθει όλα από την αρχή. Γι΄ αυτό χρειάστηκε να πάρει θεραπευτική αγωγή. Όσον αφορά την ουλή που έχει, την ενοχλεί γιατί είναι αναγκασμένη να λέει για την εγχείριση που έκανε και δεν θέλει να δείχνει ότι έχει αναπηρία. Εξήγησε ότι το ποσό των €15.400 αφορά την αγορά αναπηρικού αυτοκινήτου και εξασφάλισε από το κράτος σχετική χορηγία. Συγκεκριμένα, ένα τέτοιο αυτοκίνητο στοίχιζε €26.000 και το αγόρασε στο ποσό των €15.000 γιατί το κράτος πλήρωσε το φόρο, δηλαδή ένα ποσό της τάξεως των €10.000-€11.
29. Ανέφερε ότι λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει έχει απολέσει απολαβές που εξασφάλιζε από εργασία πέραν των εργασίμων ωρών (over time) περίπου €500 το μήνα. Πριν το ατύχημα εργαζόταν όλες τις υπερωρίες, δηλαδή τις αργίες και τα Σαββατοκύριακα. Είχε ανάγκη και εργαζόταν υπερωρίες. Το 2008 το ωριαίο ποσό ήταν €11, ενώ τώρα είναι €13,
30. Κατά μέσο όρο έπαιρνε από τις υπερωρίες, επιπρόσθετα από το εισόδημα της, €450-€500 το μήνα. Κατά μέσο όρο εργαζόταν 25 ώρες το μήνα υπερωρίες. Θα μπορούσε να παίρνει τις υπερωρίες της μέχρι της ηλικίας αφυπηρέτησης της, δηλαδή στα
31. Σήμερα είναι 52 ετών. Η Ενάγουσα έχει πρόσφατα κάνει μαγνητική τομογραφία (MRI), όπου διαγνώσθηκε: ® μετατοπισμένο πολύπλοκο κάταγμα κεφαλής βραχιονίου αριστερά και ® δισκοκήλες αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης σε πολλαπλά επίπεδα με πιεστικά φαινόμενα. Η Ενάγουσα κατέθεσε ως Τεκμήριο 5 ιατρικό πιστοποιητικό του ιατρού Χριστοδούλου, ο οποίος είναι ορθοπεδικός - χειρουργός, τραυματιολόγος, αθλίατρος, ημερομηνίας 19/1/2011, στο οποίο αναφέρονται, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα εξής: Στην κλινική εξέταση που διενεργήθη στην Ενάγουσα φάνηκε να υπάρχει έντονη αδυναμία στο αριστερό άνω άκρο. Η αδυναμία αυτή παρουσιάζεται τόσο στον δελτοειδή μυ όσο και στο τενόντιο πέταλλο (στροφικός μυς) του αριστερού ώμου. Η κίνηση της Ενάγουσας είναι σχεδόν μηδενική στην έσω και έξω στροφή και η απαγωγή είναι εφικτή μέχρι 90 μοίρες. Πέραν τούτου, υπάρχει, εν κινήσει, στον αριστερό ώμο έντονο άλγος, όπως επίσης αντανακλαστικός πόνος μέχρι και τον αγκώνα. Υπάρχει μυϊκός σπασμός στην περιοχή της αυχενικής μοίρας και νευρολογικά συμπτώματα μέχρι και την αριστερή άκρα χείρα, γεγονός που οφείλεται στις δισκοκήλες που έχει η Ενάγουσα στα επίπεδα Α4-5, Α5-6, Α6-
32. Οι δισκοκήλες αυτές είναι εμφανείς και στη μαγνητική τομογραφία που διεξήχθη στις 15/10/
33. Η Ενάγουσα παραπέμφθηκε από τον Δρ Χριστοδούλου για μαγνητική τομογραφία του αριστερού ώμου, λόγω του έντονου πόνου και του περιορισμού της κίνησης. Η εν λόγω μαγνητική τομογραφία έγινε στις 11/1/
34. Η μαγνητική τομογραφία δείχνει να υπάρχει έντονη λέπτυνση του υπερακάνθιου τένοντα και μυϊκή ατροφία του υπερακάνθιου μυ προφανώς λόγω υποακρωμιακής πρόσκρουσης. Επίσης, υπάρχει αρθροπάθεια στην ακρωμιοκλειδική κλείδωση αριστερά. Η Ενάγουσα στο άμεσο μέλλον θα χρήζει εκ νέου αρθροσκοπικής επέμβασης στον αριστερό ώμο για βελτίωση της κινητικότητας και μείωση του πόνου. Σύμφωνα με την πρόγνωση του Δρ Χριστοδούλου μετατραυματικά η Ενάγουσα θα εμφανίσει μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα στον αριστερό ώμο, γεγονός το οποίο θα απαιτεί πλέον αρθροπλαστική ώμου. Χειρουργικές επεμβάσεις αυτού του είδους έχουν συνολικά χειρουργικά και ιατρικά έξοδα του ύψους των €20.
35. Επίσης, θα χρήζει συχνούς φυσιοθεραπευτικής αγωγής αφού το πρόβλημα που υπήρχε στον αυχένα προφανώς επιδεινώθηκε μετατραυματικά και προκαλεί στην ασθενή αιμωδίες στο αριστερό άνω άκρο που θα την βασανίζουν πλέον για το υπόλοιπο της ζωής της. Οι δισκοκήλες στον αυχένα από την πλευρά τους επιδεινώνουν, λόγω του μυϊκού σπασμού που δημιουργείται στον τραπεζοειδή μυ και λόγω του αντανακλαστικού πόνου που προκαλείται στο αριστερό άνω άκρο και την κατάσταση του ώμου. Σύμφωνα με τον Δρ Χριστοδούλου το ποσοστό αναπηρίας για το αριστερό άνω άκρο ανέρχεται, μετατραυματικά, στο 80%. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ Η υποχρέωση επιμέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτουμένους του πηγάζει από τις πρόνοιες του Άρθρου 51 του ΚΕΦ. 148, χωρίς να υπάρχει ειδική ρύθμιση, και βασίζεται στις αρχές του Κοινού Δικαίου τις οποίες το εν λόγω Άρθρο κωδικοποιεί. Το καθήκον του εργοδότη εξετάστηκε σε μεγάλο αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Είναι θεμελιωμένο ότι ο εργοδότης έχει υποχρέωση να καταβάλλει κάθε εύλογη φροντίδα για την ασφάλεια των υπαλλήλων του. Στα πλαίσια αυτού του γενικού καθήκοντος οφείλει, μεταξύ άλλων να διατηρεί ασφαλές σύστημα και τόπο εργασίας και να παρέχει κατάλληλα μέσα για την εκτέλεση της εργασίας. Το καθήκον του εργοδότη για τη διατήρηση ασφαλούς συστήματος εργασίας, είναι σχετικό. Δεν υπέχει καθήκον διατήρησης απόλυτα ασφαλούς συστήματος, αλλά συστήματος εύλογα ασφαλούς, έχοντας υπόψη τους εγγενείς κινδύνους της συγκεκριμένης εργασίας. Το καθήκον του εργοδότη δεν εκτείνεται σε βαθμό που να δημιουργεί υποχρέωση για τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης όλων των κινδύνων. Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να μην εκθέτει τους εργοδοτούμενους του σε αχρείαστους κινδύνους και ειδικότερα σε κινδύνους εύλογα προβλεπτούς που θα μπορούσαν να εξουδετερωθούν με μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να ληφθούν με δυσκολία και κόστος που δεν είναι δυσανάλογα με τον εμπλεκόμενο κίνδυνο, δηλ. με λογικά και προσιτά μέσα. Αχρείαστος είναι ο κίνδυνος ο οποίος είναι, αφενός, προβλεπτός και, αφετέρου, αποφευκτός με τη λήψη κατάλληλων προφυλακτικών μέτρων[1] Το πότε το σύστημα εργασίας είναι ασφαλές και γενικά το πότε ο εργοδότης έχει εκπληρώσει ή όχι το γενικό του καθήκον για εύλογη μέριμνα για την ασφάλεια των υπαλλήλων του, εξαρτάται από τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης.1 Ειδικότερα, σε σχέση με το καθήκον του εργοδότη για τη διατήρηση ασφαλούς συστήματος εργασίας έχει νομολογηθεί ότι ο όρος αυτός περιγράφει (α) την οργάνωση της εργασίας, (β) τον τρόπο που θα εκτελεστεί η εργασία, (γ) τη σειρά παροχής οδηγιών (ειδικώς σε άπειρους εργάτες), (δ) τη σειρά των ενεργειών, (ε) τη λήψη προφυλάξεων για την ασφάλεια των εργατών και σε ποια στάδια, (στ) τον αριθμό των προσώπων που απαιτούνται για την εκτέλεση της εργασίας, (ζ) το ρόλο που θα αναλάβει ο καθένας και (η) το χρόνο κατά τον οποίο θα εκτελέσουν την αντίστοιχη εργασία τους.2 Είναι επίσης νομολογημένο πως η αιτιώδης συνάφεια πρέπει να συνδέεται με το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Για να αποδειχθεί ευθύνη για αστικό αδίκημα θα πρέπει να αποδεικνύεται αμέλεια ή παράβαση νομικού καθήκοντος, καθώς επίσης και ότι η παράβαση αυτή επέφερε το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Το βάρος της απόδειξης και των δύο αυτών στοιχείων βαρύνει τον ενάγοντα και δεν μετατοπίζεται κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες.3 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το επίδικο ατύχημα προκύπτουν από τη μαρτυρία της Ενάγουσας. Όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω ενώ αυτή κατέθετε ενώπιον του Δικαστηρίου με σαφήνεια και ειλικρίνεια περιέγραψε τα σχετικά γεγονότα και, όπως προέκυψε από αυτά που ανέφερε, ο λόγος της πτώσης της οφείλετο στο ότι οι δύο πύρροι ασφαλείας δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν το τριπόδι, προφανώς επειδή έλειπε ένα ελαστικό από το ένα πόδι της σκάλας με αποτέλεσμα την ξαφνική οριζοντιοποίηση - άνοιγμα του τριποδιού. Διεφάνη, επίσης, ότι συγκεκριμένες οδηγίες χρήσεως του τριποδιού δεν είχαν δοθεί στην Ενάγουσα πριν επισυμβεί το επίδικο ατύχημα και το μόνο που υπήρχε στο συγκεκριμένο τριπόδι ήταν το σύστημα ασφαλείας με τους δύο πύρρους. Είναι σημαντικό, επίσης, να αναφερθεί ότι μετά το ατύχημα έγινε κάποια εκπαίδευση στους εργαζόμενους στην Εναγόμενη εταιρεία αναφορικά με τη χρήση του τριποδιού και, επίσης, αποφασίστηκε ότι θα πρέπει να υπάρχει και ένα άτομο δίπλα από το τριπόδι για να προσέχει το άτομο που ανεβαίνει σε αυτό. Επαναλαμβάνω, η Ενάγουσα ήταν πλήρως κατατοπιστική και σαφής σε σχέση με τα γεγονότα που περιβάλλουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα και, επομένως, αποδέχομαι στο σύνολό της τη σχετική μαρτυρία που έδωσε και γίνονται τα ανάλογα ευρήματα από το Δικαστήριο. Υπό το φως των πιο πάνω, έχει αποδειχθεί η αμέλεια των Εναγομένων, εργοδοτών της Ενάγουσας, οι οποίοι όφειλαν να γνωρίζουν τον κίνδυνο από τη χρήση του τριποδιού και όφειλαν να προειδοποιήσουν την Ενάγουσα, να την επιβλέπουν και να την εκπαιδεύσουν αναφορικά με τη χρήση του. Περαιτέρω, οι Εναγόμενοι ως εργοδότες είχαν υποχρέωση να παρέχουν στην Ενάγουσα τριπόδι το οποίο ήταν ασφαλές και δεν ήταν ελαττωματικό. Η αμέλεια αυτή των Εναγομένων είχε ως αποτέλεσμα και συνέπεια την πτώση της Ενάγουσας και την πρόκληση σ΄ αυτή του τραυματισμού της. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ Αξιολογώντας τη μαρτυρία της Ενάγουσας σε σχέση με τον τραυματισμό της και την κατάσταση και εξέλιξη της υγείας της μέχρι σήμερα διαπίστωσα ότι ήταν απόλυτα θετική και σαφής καθόλη τη διάρκεια της εξέτασής της. Αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στα προβλήματα που αντιμετώπισε ως αποτέλεσμα του τραυματισμού της και την ταλαιπωρία που υπέστη και εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα τόσο στην καθημερινότητά της, όσο και κατά τη διεκπεραίωση της εργασίας της. Ήταν απόλυτα κατατοπιστική σε όλες τις αναφορές της και έδωσε, πιστεύω, μια ξεκάθαρη εικόνα αναφορικά με την κατάσταση της υγείας της όπως τη βιώνει μέχρι σήμερα. Δεν διαπίστωσα, σε κανένα στάδιο, να υπερβάλλει ή να προσπαθεί να υπερτονίσει τα προβλήματα που έχει ως αποτέλεσμα των καταλοίπων που παρέμειναν μετά τον τραυματισμό της στο επίδικο ατύχημα. Ήταν εμφανής, τόσο από τα λεγόμενά της όσο και από την όλη συμπεριφορά της ως μάρτυρα ενώπιον του Δικαστηρίου, η μεγάλη ταλαιπωρία που υπέστη καθόλη τη διάρκεια του σταδίου της θεραπείας της κατά την οποία είχε υποβληθεί σε εγχειρίσεις και σε μεγάλης διάρκειας φυσιοθεραπεία. Έδωσε σε όλες τις ερωτήσεις που της υπεβλήθηκαν σαφείς και άμεσες απαντήσεις και όπου χρειαζόταν συγκεκριμένα στοιχεία. Απάντησε όλα τα ερωτήματα που της τέθηκαν χωρίς οποιαδήποτε δυσκολία, χωρίς οποιαδήποτε αμφιταλάντευση και ήταν, πιστεύω, μια απόλυτα ειλικρινής μάρτυρας, η οποία ήρθε στο Δικαστήριο να μεταφέρει την πραγματική εικόνα της κατάστασης της υγείας της όπως αυτή έχει διαμορφωθεί ως αποτέλεσμα του τραυματισμού της στο επίδικο ατύχημα. Να πω, επίσης, ότι τα όσα κατέθεσε σε σχέση με τον τραυματισμό της και τα κατάλοιπα που αυτός άφησε συνάδουν και εναρμονίζονται πλήρως με την ιατρική μαρτυρία που προσκόμισε (Τεκμήρια 1, 3, 5 και ιατρική έκθεση, Τεκμήριο 9 στην Ένορκη Δήλωση της Ενάγουσας). Κατά συνέπεια, η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή στο σύνολό της και διατυπώνονται συνακόλουθα τα ανάλογα ευρήματα. Τα όσα έχουν καταγραφεί ανωτέρω σε σχέση με τις σωματικές βλάβες της Ενάγουσας όπως προκύπτουν από τις ένορκες δηλώσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και τα όσα έχει δια ζώσης καταθέσει η Ενάγουσα ενώπιον του Δικαστηρίου, συνιστούν ταυτόχρονα και ευρήματα του Δικαστηρίου χωρίς την ανάγκη αυτά να επαναληφθούν. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγων σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική, πλέον, πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi