Αλέξης Οικονομόβ ν. G Hassapis Sons Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής: 260/06, 10.6.2011

(2)του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/60)και στην πρακτική και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Η δικηγόρος Δέσποινα Χ" Δημήτρη, με την ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 15/4/11, η οποία συνοδεύει και υποστηρίζει την ένσταση, υποδεικνύει πως το ζήτημα των τόκων παρέμεινε αδιευκρίνιστο κατά την 20/1/10, ημερομηνία που έγινε η δήλωση συμβιβασμού στο Δικαστήριο. Καθ΄ ην έκταση δεν αποκλείστηκε τούτο ρητά, το Πρωτοκολλητείο κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίων Νόμου προέβηκε σε αναφορά για νόμιμο τόκο. Οι δύο πλευρές, παρά την ανταλλαγή επιστολογραφίας για το ζήτημα, δεν κατέληξαν σε συμφωνία ενώ υποδεικνύει ότι στο πρακτικό της διαδικασίας ημερ. 20/1/10, παρά τη θέση των εναγομένων ότι γινόταν πρόνοια σε σχέση με το ζήτημα των τόκων, καταδεικνύεται ότι τέτοια πρόνοια δεν υπάρχει. Οι συνήγοροι των δύο πλευρών επέλεξαν να περιοριστούν σε αγορεύσεις επιχειρηματολογώντας προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους. Οι τοποθετήσεις και οι νομικές αυθεντίες στις οποίες αναφέρθηκαν εμφαίνονται στα πρακτικά της διαδικασίας και ασφαλώς λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από το Δικαστήριο. Η Δ.25 θ.6 των Διαδικαστικών Κανονισμών περί Πολιτικής Δικονομίας, πάνω στην οποία ουσιαστικά η αίτηση εδράζεται, έχει σε ελεύθερη μετάφραση ως εξής: "Γραμματικά λάθη σε αποφάσεις ή διατάγματα, ή λάθη τα οποία προκύπτουν από τυχαία διολίσθηση ή παράλειψη, μπορεί, καθ' οιονδήποτε χρόνο, να διορθωθούν από το Δικαστήριο ή Δικαστή κατόπιν αιτήσεως χωρίς έφεση." Στην Αγγλική Δικαστηριακή Πρακτική του 1956, στη σελ. 465, κάτω από τον τίτλο "Application of Rule", εντοπίζονται και τα ακόλουθα σε σχέση με τις πρόνοιες του Ο.28 r.11, οι οποίες θα πρέπει να σημειωθεί είναι πανομοιότυπες με τις πρόνοιες της Δ.25 θ. 6 των Διαδικαστικών Κανονισμών περί Πολιτικής Δικονομίας που ισχύει στη Δημοκρατία: "This Rule only applies in cases where there is a clerical mistake in a judgment or order or an error arising from an accidental slip or omission. Apart from the Rule, the Court has an inherent power to vary its own orders so as to carry out its own meaning and to make its meaning plain................. The error or omission must be an error in expressing the manifest intention of the Court; the Court cannot correct a mistake of its own in law or otherwise, even though apparent on the face of the order....... If the order as drawn correctly expresses the intention, it cannot be corrected under this Rule or the inherent jurisdiction, even if the decision of the Court is procured by fraud or misrepresentation......" Είναι λοιπόν φανερό από τα πιο πάνω ότι η δυνατότητα εφαρμογής της Δ.25 θ. 6, υφίσταται όταν υπάρχει γραμματικό λάθος ή λάθος το οποίο προκύπτει από τυχαία ολίσθηση ή παράλειψη. (aaccidental slip or omission). H συγκεκριμένη δηλαδή εξουσία για διόρθωση μιας απόφασης, περιορίζεται σε γραμματικά λάθη και παραλείψεις έχοντας ως αντικείμενο την προσαρμογή ενός ατελούς κειμένου (απόφασης ή διατάγματος) στην έκδηλη κατά τα άλλα πρόθεση του Δικαστηρίου. (Σιβιτανίδης ν. Χαραλάμπους

(1993)1 Α.Α.Δ 179 και Γεωργίου v. Κυπριακών Αερογραμμών Λτδ

(1999)1Β Α.Α.Δ. 1043 ). Ήδη από το 1904 έχει υποδειχθεί στην Αγγλική υπόθεση Bright v. Seller

(1904)1 K.B., ότι το σφάλμα πρέπει να είναι σφάλμα στην έκφραση της προφανούς πρόθεσης του Δικαστηρίου και ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να διορθώσει δικό του σφάλμα σε θέμα νόμου ή για άλλο ζήτημα που η διόρθωση του δεν είναι δυνατή με την παρούσα διαδικασία, παρόλο που είναι σαφές τούτο στην όψη μιας απόφασης. Βλέπε επίσης Ε. Φιλίππου Λτδ ν. Compass Insurance Co Ltd

(1989)1 A.A.Δ (Ε) 664, Sofokli v. Leonidou

(1988)1 CLR 583 και M. Μονιάτη και Υιοί Λτδ ν. Νεοφύτου

(2009)1 Α.Α.Δ 557. Όπως εξάλλου έχει υποδειχθεί ανάμεσα σε άλλα στην πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σάββας Παύλου ν. Αδελφοί Λανίτη Δημόσια Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 262/2008 ημερ. 18/3/2011 για το ζήτημα: "Με δεδομένο το νομικό υπόβαθρο της αίτησης, το ζητούμενο είναι κατά πόσο η επίδικη διόρθωση της απόφασης εμπίπτει εντός της εμβέλειας του συγκεκριμένου θεσμού και συγκεκριμένα κατά πόσο επρόκειτο για λάθος το οποίο προκύπτει από παράλειψη του Δικαστηρίου να δώσει πιστή λεκτική έκφραση στην εξ αντικειμένου αναντίλεκτη πρόθεση του". Τα γεγονότα της αμέσως πιο πάνω αναφερόμενης υπόθεσης φαίνεται να προσομοιάζουν με την υπό κρίση περίπτωση, ο δε λόγος της φαίνεται ιδιαίτερα καθοδηγητικός και για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Και εκεί οι δύο πλευρές είχαν προβεί σε δήλωση του συμβιβασμού που επιτεύχθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, χωρίς και σ΄ αυτήν την περίπτωση να γίνει οποιαδήποτε αναφορά ή πρόνοια για τόκο με αποτέλεσμα να εκδοθεί εκ συμφώνου απόφαση. Κατά τη σύνταξη της απόφασης περιλήφθηκε όρος για τόκο όπως προβλέπεται κατά το άρθρο 33 εδάφιο 2 του περί Δικαστηρίων Νόμου όπως κατά πάντα ουσιώδη χρόνο αυτό ίσχυε. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο, παρά την ένσταση που υπήρξε προχώρησε στη διόρθωση της απόφασης διατάσσοντας ουσιαστικά τη διαγραφή της πρόνοιας για τους τόκους υποδεικνύοντας μεταξύ άλλων ότι: "Είναι αλήθεια ότι τόσο οι δηλώσεις των συνηγόρων όσο και η απόφαση του Δικαστηρίου, που δόθηκε με βάση αυτές, δεν προνοεί οτιδήποτε για το θέμα των τόκων. Αναδύεται όμως ξεκάθαρα ότι ήταν αυτονόητο ότι το ποσό που δηλώθηκε δεν θα έφερε τόκο στη βάση οποιασδήποτε προγενέστερης ημερομηνίας. Έπεται ότι το άρθρο 33

(2)του Περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 δεν εφαρμόζεται, γιατί, έστω κι αν δεν έγινε ρητή πρόβλεψη ότι το εν λόγω ποσό δεν θα έφερε τόκο από την ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής αυτό ήταν αυτονόητο." Το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο της χώρας ανέτρεψε την πρωτόδικη απόφαση διαφωνώντας με τη θέση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι αναδύεται ξεκάθαρα ότι "Ήταν αυτονόητο πως το ποσό που δηλώθηκε δεν θα φέρει τόκο". Όπως χαρακτηριστικά υπέδειξε: "Με όλο το σέβας προς τον ευπαίδευτο Πρόεδρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, η θέση αυτή δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Καθόλου αυτονόητο δεν ήταν το ζήτημα. Αν έτσι είχαν τα πράγματα, τότε, το λιγότερο που θα αναμενόταν θα ήταν, οι μεν διάδικοι να καταστήσουν γνωστή τη συγκεκριμένη πρόθεση τους στο δικαστήριο, το δε δικαστήριο με το λεκτικό της εκ συμφώνου απόφασης, να αποδώσει πιστά τη συγκεκριμένη πρόθεση των διαδίκων, πράγμα όμως που δεν έγινε. Αντίθετα, εξέταση τόσο του κειμένου της δήλωσης, όσο και αυτού της εκ συμφώνου απόφασης, δεν αποκαλύπτει την ύπαρξη οποιασδήποτε εξ αντικειμένου πρόθεσης του δικαστηρίου." Καταληκτικά υπέδειξε ότι το επίδικο λάθος δεν εμπίπτει εντός της εμβέλειας της Δ.25 θ.6, είτε εντός της εμβέλειας των συμφυών εξουσιών του Δικαστηρίου, υποδεικνύοντας ότι ορθά στη συγκεκριμένη περίπτωση και καθηκόντως έτυχαν εφαρμογής οι πρόνοιες του άρθρου 33.2 του περί Δικαστηρίων Νόμου σε σχέση με τον τόκο. Επανερχόμενος στην υπό συζήτηση περίπτωση χρήσιμη κρίνεται η παράθεση αυτούσιου του πρακτικού του Δικαστηρίου ημερ. 20/1/10 το οποίο τέθηκε υπόψη του Δικαστηρίου και από τις δύο πλευρές: "κ. Φράγκος: Παρά το γεγονός ότι ο Ενάγων δεν ήταν εργοδοτούμενος των Εναγομένων οι Εναγόμενοι αποδέχονται χαριστικώς και άνευ αποδοχής ευθύνης να δεχθούν απόφαση για €19.000 πλέον €1.000 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. Θα υπάρχει αναστολή εκτέλεσης εφ΄ όσον από 1.2.2010 καταβάλλεται ποσό €2.500 μηνιαίως. κα Οικονόμου: Συμφωνώ. κ. Δράκος: Συμφωνώ. Δικαστήριο: Εκ συμφώνου εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον των Εναγομένων 1, 2 και 3 αλληλέγγυα και ξεχωριστά για €19.000 πλέον €1.000 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. Θα υπάρχει αναστολή εκτέλεσης μέχρι 1.2.2010. Αν μέχρι την πιο πάνω ημερομηνία καταβληθεί ποσό €2.500 θα υπάρχει περαιτέρω αναστολή εκτέλεσης για ένα μήνα και αυτό καθ΄ εξής από μήνα σε μήνα εφ΄ όσον την 1η μέρα κάθε μήνα με 7 μέρες χάρη καταβάλλεται ποσό €2.500 μέχρι εξοφλήσεως. Η δήλωση περί μη αποδοχής ότι ο Ενάγων ήταν εργοδοτούμενος και ότι η πληρωμή γίνεται χαριστικά σημειώνεται." Ως έχει ήδη τεθεί ως θέση της πλευράς των αιτητών στα πλαίσια της παρούσας, δεν τίθεται θέμα διαφωνίας από την πλευρά τους ως προς το ύψος των τόκων ή του χρόνου έναρξης των τελευταίων. Αμφισβητείται όμως η ορθότητα και η βασιμότητα αυτής καθ΄ αυτής της επιδίκασής τους. Δεδομένη είναι, όπως πιο πάνω έχει υποδειχθεί, η δυνατότητα επιδικασμού τόκων κατ΄ εφαρμογή των προνοιών του άρθρου 33.2 του περί Δικαστηρίων Νόμου όπως αυτό ισχύει κατά πάντα ουσιώδη χρόνο. Συμπλέοντας με το λόγο της απόφασης Παύλου (ανωτέρω) για το ζήτημα, το Δικαστήριο αισθάνομαι ότι στη βάση όλων όσων έχουν τεθεί υπόψη του δεν μπορεί να θεωρήσει αυτονόητο ότι έκδηλα συνάγεται από τις προθέσεις των μερών κατά τη δήλωση του συμβιβασμού ότι δεν θα επιδικαζόταν οποιοδήποτε ποσό τόκου. Αν έτσι είχαν τα πράγματα, για να χρησιμοποιήσω αυτούσιο τον λόγο της Παύλου (ανωτέρω): "το λιγότερο που θα αναμενόταν θα ήταν, οι μεν διάδικοι να καταστήσουν γνωστή τη συγκεκριμένη πρόθεση τους στο δικαστήριο, το δε δικαστήριο με το λεκτικό της εκ συμφώνου απόφασης, να αποδώσει πιστά τη συγκεκριμένη πρόθεση των διαδίκων, πράγμα όμως που δεν έγινε". Δεν διαλανθάνει άλλωστε της προσοχής του Δικαστηρίου ότι στη βάση των ενόρκων δηλώσεων που συνοδεύουν την αίτηση και ένσταση αντίστοιχα, φαίνεται ακόμα και σήμερα να υπάρχει διάσταση επί του θέματος του επιδικασμού ή όχι των τόκων. Με αυτές τις σκέψεις κατά νου, αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι και στην υπό συζήτηση περίπτωση δεν πρόκειται για γραμματικό λάθος, ούτε για τυχαία αβλεψία ή παράλειψη η οποία εκδηλώθηκε στον τρόπο που το ίδιο το Δικαστήριο διατύπωσε την απόφαση του, ώστε κατ΄ εφαρμογή των προνοιών της Δ.25 θ.6 να μπορεί να διορθωθεί το δικό του γραμματικό λάθος ή αβλεψία. Αναπόδραστα η υπό συζήτηση αίτηση οδηγείται σε αποτυχία και απορρίπτεται. Όσον αφορά τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας δεν βρίσκω λόγο γιατί θα πρέπει να αποκλίνω από το βασικό κανόνα ο οποίος προβλέπει ότι τα έξοδα συνήθως πρέπει να ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας (βλ. Halsbury´ s Laws of England, 3η έκδοση, τόμος 30, σελ. 412, παρ. 795 και 796 και Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd

(1993)1 ΑΑΔ σελ. 12). Ως εκ τούτου τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας θα επιβαρυνθεί η πλευρά των Αιτητών όπως αυτά θα υπολογιστούν και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .......... Α. Δαυίδ, Α.Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο