OTIS ELEVATOR (CYPRUS) LIMITED ν. CROWN RESORTS IRON HOLD ESTATES LTD, Αγωγή Αρ. 359/08, 10 Ιουνίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2011:A69 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αγωγή Αρ. 359/08 Μεταξύ: OTIS ELEVATOR (CYPRUS) LIMITED Ενάγουσα -και- CROWN RESORTS IRON HOLD ESTATES LTD Εναγόμενης ------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10 Ιουνίου, 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγουσα Εταιρεία: κα Σάββα Για Εναγόμενη Εταιρεία: κ. Σαββίδης Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Ενώ δινόταν μαρτυρία από τον μάρτυρα της πλευράς της Εναγομένης Εταιρείας, η δικηγόρος της Ενάγουσας Εταιρείας ζήτησε όπως επιτραπεί η επανακλήτευση του μοναδικού μάρτυρα που έδωσε μαρτυρία από πλευράς της Ενάγουσας Εταιρείας, κ. Γιάγκου, για να καταθέσει το κομμάτι της κατάστασης λογαριασμού από την αρχή της συνεργασίας των δύο εταιρειών μέχρι τον Σεπτέμβριο του
- Κατά τον ισχυρισμό της, η παράλειψη οφείλεται σε παραδρομή, η οποία είναι τυπική. Παρέπεμψε προς υποστήριξη της θέσης της στο σύγγραμμα «Απόδειξη» του κ. Ηλιάδη. Ο κ. Σαββίδης έφερε ένσταση. Ήταν η θέση του ότι η απαίτηση της Ενάγουσας Εταιρείας βασίζεται σε κατάσταση λογαριασμού και τιμολόγια τα οποία όφειλε να παρουσιάσει η Ενάγουσα Εταιρεία από την αρχή και όχι όταν διαπίστωσε ότι η Εναγόμενη Εταιρεία δεν είχε αρκετά στοιχεία στην κατοχή της. Εισηγήθηκε ότι η μαρτυρία είναι ουσιαστική μαρτυρία, την οποία οι Ενάγοντες όφειλαν να είχαν προσκομίσει όταν παρουσίαζαν την υπόθεσή τους. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται στη Δ.38 θ.1 η οποία διαλαμβάνει: «
- Each witness, when his examination in chief is closed, is liable to be cross-examined by the opposite party and to be re-examined by the party calling him, and after re-examination may be questioned by the Court, and shall not be recalled or further questioned save through and by leave of the Court. The Court may direct in what form any question shall be put to a witness, and, except in regard to matters which are introductory or undisputed, may refuse to allow any question to a witness upon his examination in chief or re-examination to be put in a form calculated to suggest the answer to it.» Από την ανάγνωση της πιο πάνω διαταγής, αλλά και τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η επανακλήτευση μάρτυρα ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η ευχέρεια αυτή πρέπει να ασκείται δικαστικά και με κύριο γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης. Δικαιολογείται μόνο αν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης» (Μια Πρακτική Προσέγγιση) του Τάκη Ηλιάδη, στη σελίδα 237: «Αν και δεν έχουν καθοριστεί ποιες είναι οι ειδικές περιπτώσεις μπορεί να λεχθεί ότι και στις πολιτικές υποθέσεις εφαρμόζονται οι αρχές που ισχύουν στις ποινικές υποθέσεις έτσι που η επανακλήτευση να μην επιτρέπεται εκτός αν το θέμα εγείρεται ex improviso ή η μαρτυρία που θα δοθεί είναι τυπική. Όμως δεν θα επιτραπεί η επανακλήτευση για να καλύψει κενά στη μαρτυρία του που θα μπορούσε εύλογα να προβλεφθούν προτού δώσει τη μαρτυρία του.» Να σημειωθεί ότι πολύ αυστηρότερο είναι το κριτήριο για την επανάκληση μάρτυρα μετά το κλείσιμο της υπόθεσης του Ενάγοντα (βλ. ΑΗΚ ν. Κανναβά
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 425). Εξέταση των προνοιών της Δ.38 θ.1, με βάση τη σχετική νομολογία, αποκαλύπτει ότι το Δικαστήριο μπορεί, σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης, είτε με δική του πρωτοβουλία, είτε με υποκίνηση διαδίκου, να επανακαλέσει ένα μάρτυρα προς περαιτέρω εξέταση ή αντεξέταση. Η διαδικασία η οποία προσφέρεται από τη Δ.38 θ.1 η οποία τελεί, βεβαίως, υπό την αίρεση της εξασφάλισης άδειας από το Δικαστήριο, ακολουθείται υπό τις συνθήκες και περιορισμούς που έχουν τεθεί από τη νομολογία. Αυτή, δηλαδή, η παρέκκλιση από τη κανονική διαδικασία δεν πρέπει να επιτρέπεται, παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις. Εκεί όπου, για παράδειγμα, ένα θέμα εγείρεται εξ απροόπτου ή με τη συγκατάθεση των δύο πλευρών, εκεί όπου πρόκειται για τυπική περαιτέρω μαρτυρία κλπ. Σε καμιά όμως περίπτωση δεν θα επιτραπεί η επανακλήτευση μάρτυρα για να καλύψει κενά στη μαρτυρία του, που μπορούσε εύλογα να είχαν προβλεφθεί προτού δώσει ή όταν έδιδε τη μαρτυρία του. Ως έχει νομολογηθεί, η επανακλήτευση μάρτυρα ανήκει στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Η εξουσία αυτή πρέπει να ασκείται δικαστικά και με κύριο γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης. Δικαιολογείται μόνο εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, ώστε το Δικαστήριο να αποφασίσει την επανακλήτευση του μάρτυρα (βλ. Σαβουλλάς ν. Λούκα
(1979)1 CLR 336, Μιχαλάκης Κ. Δράκος & Σία Λτδ ν. Νίκου Αργυρίδη
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) σελ.162 και Παπακοκκίνου ν. Δήμου Πάφου αρ.1
(1998)1 Α.Α.Δ. σελ. 634). Στην Αγγλική υπόθεση R. v. Sullivan
(1923)1 K.B. 47, η οποία υιοθετήθηκε και σε κυπριακές αποφάσεις, τονίστηκε ότι ο εκδικάζω Δικαστής έχει διακριτική εξουσία να επανακαλεί μάρτυρες κατά τρόπο και υπό συνθήκες παρόμοιες με εκείνες σε περιπτώσεις όπου επιτρέπεται η λήψη αντικρουστικής ή απαντητικής μαρτυρίας. Στην κυπριακή υπόθεση Tsiartas and another v. Taliotis
(1989)1 C.L.R. 216, έγινε εκτενής ανάλυση των αρχών που διέπουν το παρόμοιο με το υπό εξέταση θέμα παροχής άδειας για να δοθεί απαντητική μαρτυρία κάτω από τη Δ.33 θ.7. Το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να επιτρέψει την προσαγωγή τέτοιας μαρτυρίας σε δύο βασικά περιπτώσεις, όταν: (
- i)χρειάζεται να απαντηθεί μαρτυρία που προσαγάγει η άλλη πλευρά για ζήτημα το βάρος απόδειξης του οποίου έγκειται με τον εναγόμενο, και (
- ii)όταν ο ενάγων κατελήφθη εξαπίνης ή η μαρτυρία που έχει ήδη προσαχθεί ήταν αντιφατική. Η δυνατότητα επανακλήτευσης δεν είναι παροχή δεύτερης ευκαιρίας στον διάδικο που ξέχασε ή παρέλειψε να προσκομίσει την απαιτούμενη μαρτυρία προς απόδειξη της αξίωσής του, όταν αυτός είχε τη δυνατότητα. Δεν προσφέρεται για να καλυφθούν κενά στη μαρτυρία που μπορούσε ο διάδικος εύλογα να είχε προβλέψει όταν εξεταζόταν ο μάρτυρας. Εξετάζοντας με προσοχή τα όσα έχουν λεχθεί, διαπιστώνω ότι η προσκόμιση της κατάστασης λογαριασμού θα ανατρέψει την κατάσταση πραγμάτων ως έχει παρουσιαστεί μέχρι τώρα και θα οδηγήσει στο επανάνοιγμα θεμάτων για τα οποία έχει εξεταστεί ο μάρτυρας. Δεν θεωρώ τυπικό το θέμα για το οποίο ζητείται η προσκόμιση νέας μαρτυρίας. Επιπρόσθετα, το πραγματικό υπόβαθρο που τέθηκε δεν δικαιολογεί την έγκριση της αίτησης, αφού τα όσα αναφέρθηκαν από τη συνήγορο της Ενάγουσας Εταιρείας αποτελούν έλλειψη συντονισμού και καλύτερης προετοιμασίας για την παρουσίαση της υπόθεσής του και όχι γεγονότα για τα οποία η δικηγόρος δεν έχει υπόψη τη στιγμή που ο μάρτυρας έδιδε ένορκη μαρτυρία. Θεωρώ ότι έγκριση του αιτήματος θα έδινε στην πλευρά της Ενάγουσας Εταιρείας την ευκαιρία να πληρώσει τα κενά που τυχόν άφησε κατά την παρουσίαση της υπόθεσής της. Καταλήγω λοιπόν, ότι το αίτημα της δικηγόρου της Ενάγουσας Εταιρείας για την επανακλήτευση του μάρτυρα Γιάγκου Γιάγκου, θα πρέπει να απορριφθεί, γιατί δεν συντρέχουν εκείνες οι ειδικές περιστάσεις οι οποίες έχουν καθοριστεί από τη νομολογία. (Υπ.) ....................................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο