MARFIN POPULAR BANK PUBLIC CO LTD ν. LILIAN BRIGET HARTE κ.α., Αρ. Αγωγής:2282/11, 16 Νοεμβρίου 2011

(1984)1 CLR 716 η επίδοση του κλητήριου αντί της ειδοποίησης σε αλλοδαπό που βρίσκεται εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου δεν συνιστά απλή παρατυπία αλλά ακυρότητα και το Δικαστήριο οφείλει να την παραμερίσει ex debito justitiae. Όσον αφορά τον Κανονισμό (ΕΚ) 1393/2007 περί επιδόσεως και κοινοποιήσεως στα κράτη μέλη δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις θα πρέπει να υπομνήσουμε το σκοπό του ο οποίος διακηρύττεται στο προοίμιο του. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στην παράγραφο

(2)του προοιμίου του σκοπείται η ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς η οποία απαιτεί την καλύτερη και ταχύτερη διαβίβαση μεταξύ των κρατών μελών των δικαστικών και εξωδίκων πράξεων που επιδίδονται ή κοινοποιούνται σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.[1] Ο πιο πάνω Κανονισμός δεν καθορίζει τα δικαστικά ή εξωδικαστικά έγγραφα που σε κάθε περίπτωση απαιτείται να επιδίδονται. Ούτε τη μορφή και το πώς αυτά θα είναι διαμορφωμένα για να αποσταλούν για σκοπούς επίδοσης. Τα έγγραφα που πρέπει να διαβιβαστούν για επίδοση μέσω του Κανονισμού συναρτώνται με τη φύση και τις ανάγκες της κάθε περίπτωσης. Είναι ζήτημα που αποφασίζεται με βάση τα ισχύοντα στο κάθε κράτος μέλος και ειδικότερα με βάση την ισχύουσα δικονομία του. Η αρμόδια αρχή διαβίβασης των εγγράφων βεβαιώνει, απλώς, ότι τα έγγραφα που της διαβιβάζονται επιδόθηκαν με βάση τις πρόνοιες του Κανονισμού, δηλαδή τον τρόπο και την ασφάλεια που διασφαλίζει ο σχετικός Κανονισμός.[2] Τα τυποποιημένα έντυπα που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα του Κανονισμού (ΕΚ) 1393/2007 όπως υποδεικνύεται στην παράγραφο

(11)[3] του προοιμίου του που απαιτείται να συνοδεύουν αυτά τα δικαστικά ή εξωδικαστικά έγγραφα[4], χρησιμοποιούνται προς το σκοπό διευκόλυνσης αυτής της διαβίβασης, επίδοσης ή κοινοποίησης των δικαστικών ή εξωδικαστικών εγγράφων μεταξύ των κρατών μελών. Παρεμπιπτόντως να επισημάνω στο σημείο αυτό ότι στο ελληνικό κείμενο του Κανονισμού χρησιμοποιείται ο όρος «δικαστικών και εξωδίκων πράξεων» για να μεταφράσει τον αγγλικό όρο «judicial and extrajudicial documents». Η αναφορά στο Άρθρο 19

(1)του Κανονισμού σε "σε εισαγωγικό της δίκης έγγραφο ή άλλη ισοδύναμη πράξη" ("writ of summons or an equivalent document") θεωρώ ότι ρυθμίζει την επίδοση σε εναγόμενο που διαμένει εκτός δικαιοδοσίας είτε του δικογράφου δια του οποίου εισάγεται μια τέτοια δικαστική διαδικασία, είτε ενός εγγράφου το οποίο προβλέπεται θεσμικά σε κάθε κράτος μέλος, το οποίο ειδοποιεί τον ενδιαφερόμενο για την εκκρεμότητα της εναντίον του δικαστικής διαδικασίας. Όσον αφορά τον Κανονισμό (ΕΚ) 805/04 και συγκεκριμένα το Άρθρο 16 αυτού που αναφέρεται στις προϋποθέσεις που πρέπει να υφίστανται προς το σκοπό διασφάλισης της δέουσας ενημέρωσης του οφειλέτη για την αξίωση στο ελληνικό κείμενο του Κανονισμού διαβάζουμε τα εξής: "Άρθρο 16 Δέουσα Ενημέρωση του Οφειλέτη για την αξίωση Προς διασφάλιση της δέουσας ενημέρωσης του οφειλέτη για την αξίωση το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο ή το ισοδύναμο έγγραφο πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής: (α) το όνομα και τη διεύθυνση των διαδίκων (β) το ποσό της αξίωσης (γ) εάν ζητούνται τόκοι επί της αξιώσεως, το επιτόκιο και τη χρονική περίοδο για την οποία ζητούνται τόκοι, εκτός εάν, σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους μέλους προέλευσης, προστίθενται αυτομάτως στο κεφάλαιο νόμιμοι τόκοι, (δ) μνεία του λόγου της αξίωσης" Δεν μπορώ να συμφωνήσω με τη θέση της κας Ανδρέου ότι με την επίδοση ειδοποίησης κλητηρίου εντάλματος στον Εναγόμενο δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Άρθρου 16 του Κανονισμού (ΕΚ) 805/04 ο οποίος αφορά την εκτέλεση αποφάσεων που εκδίδονται ερήμην μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον εκείνο που, μεταξύ άλλων, ζητείται στο εν λόγω Άρθρο είναι, απλώς, "μνεία του λόγου της αξίωσης" κάτι το οποίο θα πρέπει εν πάση περιπτώσει να συμπεριλαμβάνεται στην ειδοποίηση κλητηρίου εντάλματος εκεί που γίνεται περιγραφή της αξίωσης του Ενάγοντα ("The Plaintiff's claim in the action is as follows"). Ούτε η αναφορά στο Άρθρο 34 του Κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 όπου προνοείται, μεταξύ άλλων, ότι "αν το εισαγωγικό έγγραφο της δίκης ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο δεν έχει επιδοθεί ή κοινοποιηθεί στον ερημοδικήσαντα Εναγόμενο εγκαίρως και κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να αμυνθεί, εκτός εάν ο Εναγόμενος παρέλειψε να ασκήσει προσφυγή κατά της αποφάσεως ενώ μπορούσε να το πράξει", που συνιστά περίπτωση όπου απόφαση που εκδόθηκε σε κράτος μέλος δεν αναγνωρίζεται, δεν θεωρώ ότι μπορεί να ερμηνευτεί με τρόπο ώστε η ειδοποίηση κλητηρίου να μην εμπίπτει στην έννοια του όρου "εισαγωγικό έγγραφο της δίκης". Θεωρώ ότι το Άρθρο 34 απλώς αναφέρεται είτε στο δικόγραφο δια του οποίου εισάγεται μια τέτοια δικαστική διαδικασία, είτε ενός εγγράφου το οποίο προβλέπεται θεσμικά σε κάθε κράτος μέλος το οποίο ειδοποιεί τον ενδιαφερόμενο για την εκκρεμότητα της εναντίον του δικαστικής διαδικασίας[5]. Θα μπορούσε κάλλιστα κάποιος να επιχειρηματολογήσει ότι προκειμένου για επίδοση σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υφίσταται πλέον η ανάγκη που οδήγησε στη ρύθμιση να επιδίδεται ειδοποίηση του κλητηρίου ως "μια διακρατική φιλοφρονητική χειρονομία"[6] ή με άλλα λόγια ότι δεν υφίστανται πλέον οι λόγοι που αποτέλεσαν την αιτιολογική βάση της Δ.6,θ.6 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας[7]. Αναμφίβολα κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποτελέσει το αντικείμενο σοβαρού προβληματισμού στα πλαίσια της προσπάθειας υλοποίησης της ιδέας του ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου. Γεγονός, όμως, παραμένει μέχρι σήμερα ότι η Δ.6,θ.6 δεν έχει τύχει οποιασδήποτε εξέτασης και αναπροσαρμογής υπό το φως των πιο πάνω νέων δεδομένων που η ένταξη μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιφέρει. Έχοντας κατά νου όλα τα πιο πάνω η αναγκαιότητα που επιβάλλεται μέσω της Δ.6,θ.6 για επίδοση ειδοποίησης του κλητηρίου και όχι του ίδιου του κλητηρίου σε περίπτωση που το πρόσωπο προς το οποίο θα επιδοθεί στο εξωτερικό δεν είναι Κύπριος πολίτης, δεν φαίνεται να έρχεται σε οποιαδήποτε σύγκρουση με τις πρόνοιες των Κανονισμών (ΕΚ) 1393/2007, 805/2004 και 44/01. Να πω και κάτι άλλο. Οι πρόνοιες των πιο πάνω Κανονισμών και η σχετική ερμηνεία τους δεν έχουν, ακόμη, αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης από και επίλυσης κατά τρόπο αυθεντικό από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η κατάληξη μου, επομένως, είναι ότι οι πρόνοιες των πιο πάνω Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν καταργούν τη Δ.6, θ.6 έτσι ώστε να τίθεται θέμα για το παρόν Δικαστήριο να πρέπει να εφαρμόσει Ευρωπαϊκή Νομοθεσία η οποία συγκρούεται με πρόνοιες του δικού μας Δικονομικού Δικαίου. (Υπ.) Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /εκ [1]

(2)Η ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς απαιτεί την καλύτερη και ταχύτερη διαβίβαση μεταξύ των κρατών μελών των δικαστικών και εξωδίκων πράξεων που επιδίδονται ή κοινοποιούνται σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις.

(2)The proper functioning of the internal market entails the need to improve and expedite the transmission of judicial and extrajudicial documents in civil or commercial matters for service between the Member States. [2] Σχετική είναι εδώ η παράγραφος

(7)του προοιμίου του Κανονισμού (ΕΚ)1393/2007 που αναφέρει τα ακόλουθα:

(7)Η ταχύτητα της διαβίβασης δικαιολογεί τη χρήση κάθε ενδεδειγμένου μέσου, τηρουμένων ορισμένων προϋποθέσεων όσον αφορά το ευανάγνωστο και το αξιόπιστο της διαβιβαζόμενης πράξης. Η ασφάλεια της διαβίβασης απαιτεί να συνοδεύεται η πράξη από ένα τυποποιημένο έντυπο, που συμπληρώνεται στην επίσημη γλώσσα ή σε μια από τις επίσημες γλώσσες του τόπου όπου πρόκειται να πραγματοποιηθεί επίδοση ή κοινοποίηση ή σε κάποια άλλη γλώσσα δεκτή από το κράτος μέλος παραλαβής. «

(7)Speed in transmission warrants the use of all appropriate means, provided that certain conditions as to the legibility and reliability of the document received are observed. Security in transmission requires that the document to be transmitted be accompanied by a standard from, to be completed in the official language or one or the official languages of the place where service is to be effected, or in another language accepted by the Member State in question». [3]

(11)Για διευκολυνθεί η διαβίβαση και η επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων μεταξύ κρατών μελών θα πρέπει να χρησιμοποιούνται τα τυποποιημένα έντυπα που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα του παρόντος κανονισμού. «

(11)In order to facilitate the transmission and service of documents between Member States, the standard forms set out in the Annexes to this Regulation should be used». [4] Δέστε Άρθρο 4

(3)και Άρθρο 4

(5)του Κανονισμού (ΕΚ) 1393/2007. [5] Δέστε, επίσης, Άρθρο 13

(1)του Κανονισμού 805/2004 "το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο ή ισοδύναμο έγγραφο μπορεί να έχει επιδοθεί ή κοινοποιηθεί στον οφειλέτη με ένα από τους εξής τρόπους" Δέστε, ακόμη, Άρθρο 19

(1)του Κανονισμού (ΕΚ) 805/2004: "1. Σύμφωνα με τα άρθρα 13 έως 18, η απόφαση μπορεί να πιστοποιείται ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος, εάν ο οφειλέτης δικαιούται σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους μέλους προέλευσης, να ζητήσει την επανεξέταση της απόφασης, όταν (α) (

1. i)το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο ή, κατά περίπτωση η κλήτευση σε ακροαματική διαδικασία επιδόθηκε ή κοινοποιήθηκε με έναν από τους τρόπους που προβλέπονται στο άρθρο 14 και (
2. ii)η επίδοση ή κοινοποίηση δεν διενεργήθηκε εγκαίρως ώστε να είναι σε θέση ο οφειλέτης να προετοιμάσει την υπεράσπιση του χωρίς δική του υπαιτιότητα, ή (β) ο οφειλέτης δεν είχε τη δυνατότητα να αντιταχθεί στην αξίωση για λόγους ανωτέρας βίας ή εκτάκτων περιστάσεων χωρίς δική του υπαιτιότητα εφόσον σε κάθε περίπτωση ενήργησε χωρίς καθυστέρηση" [6] Δέστε Τηλέτυπος Α.Ε. ν. Mega Channel Management Ltd

(2004)1 AAΔ 1863, στη σελίδα 1865: «Τα Δικαστήρια ασκούν, συνήθως, δικαιοδοσία μέσα στα γεωγραφικά όρια της χώρας τους. Δεν απευθύνεται επομένως εντολή δια του κλητηρίου εντάλματος σε διάδικο που μένει στο εξωτερικό να εμφανιστεί ενώπιον τους. Γι' αυτό και επιδίδεται ειδοποίηση του κλητηρίου εντάλματος, που αποτελεί μια διακρατική φιλοφρονητική χειρονομία να ειδοποιείται ο διάδικος που μένει στο εξωτερικό πως εκκρεμεί κάποια διαδικασία εις βάρος του στη χώρα από την οποία εκδίδεται η ειδοποίηση του κλητηρίου εντάλματος.» [7] Η αιτιολογική βάση της Δ.6, θ.6 τονίστηκε στην υπόθεση E. Phillipou Ltd v. Littner Hampton Ltd

(1984)1CLR 716 στη σελίδα 726 ως εξής: «A notice of the writ should have been served. By a notice a foreign national residing out of the jurisdiction is notified that an action was commenced against him in our Courts and he is required, after the receipt of the notice, to defend the said action, whereas a writ is a command on the defendant, after service of the writ, within the time specified to enter an appearance. There is a significant difference between a command and a courteous notice.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο