Alan Geoffrey Abraham κ.α. ν. John Wakeham, Αρ. Αγωγής: 118/08, 23 Νοεμβρίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2011:A146 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 118/08 Μεταξύ: Όπως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερομηνίας 22/06/2010: Alan Geoffrey Abraham Frances Elizabeth Dixon Ενάγοντες και John Wakeham Εναγομένου ------------------------- Αίτηση ημερομηνίας 13/01/2011 για έκδοση απόφασης ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 Νοεμβρίου, 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντες-Αιτητές: κ. Γ. Χαραλαμπίδης Για Εναγόμενο-Καθ' ου η αίτηση: καμία εμφάνιση Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι Ενάγοντες καταχώρησαν αρχικά στις 24/01/2008 Κλητήριο Ένταλμα Ειδικά Οπισθογραφημένο, με το οποίο αξίωναν απόφαση για το ποσό των STG83.050- ως αποζημίωση για διάρρηξη της συμφωνίας μεταξύ τους και του Εναγομένου καθώς και της εταιρείας Buywise Cyprus UK, €56.383,85 ως ποσό που είχαν καταβάλει πέραν της πραγματικής αξίας του ακινήτου, €12.814,51 ως ποσό που είχαν καταβάλει για την αγορά επίπλων για τη συγκεκριμένη κατοικία, €16.402,57 ως ποσό που είχαν απολέσει από τη μη ενοικίαση του ακινήτου, σύμφωνα με τη μεταξύ των μερών συμφωνία, καθώς και τιμωρητικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις. Στη συνέχεια, μετά από άδεια του Δικαστηρίου, καταχώρισαν τροποποιημένο Κλητήριο Ένταλμα στις 28/06/2010 εναντίον του Εναγόμενου John Wakeham μόνο, με τις ίδιες αξιώσεις. Σύμφωνα με το Τροποποιημένο Κλητήριο Ένταλμα, οι Ενάγοντες 1 και 2, οι οποίοι είναι Βρετανοί, είχαν ενδιαφερθεί να αγοράσουν ακίνητη περιουσία στην Κύπρο. Ο Εναγόμενος, ο οποίος είναι επίσης Βρετανός υπήκοος και διέμενε μόνιμα στην Κύπρο, παρουσίαζε τον εαυτό του ως «ειδικό» στις αγοραπωλησίες ακινήτων και χρησιμοποιούσε την εμπορική επωνυμία Buywise Cyprus UK, η οποία ήταν νόμιμα εγγεγραμμένη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στις 06/03/2006 οι Ενάγοντες σε συνεννόηση με τον Εναγόμενο, επισκέφθηκαν την Κύπρο με σκοπό να επενδύσουν στην αγορά οικίας, έχοντας ενημερώσει τον Εναγόμενο ότι διέθεταν μόνο STG110,
- Επιθεώρησαν διάφορες κατοικίες, οι οποίες δεν ικανοποιούσαν τις απαιτήσεις τους. Στη συνέχεια, ο Εναγόμενος τους υπέδειξε το ακίνητο με αριθμό 1, στο σύμπλεγμα ακινήτων, γνωστό με την ονομασία, NIKADA SUNSET VILLAS, στο χωριό Πύλα. Το συγκεκριμένο ακίνητο ικανοποιούσε όλες τις απαιτήσεις τους, όμως υπερέβαινε το ποσό που ήταν διατεθειμένοι να επενδύσουν αφού, σύμφωνα με τα όσα τους είχε αναφέρει ο Εναγόμενος, η αξία του ανερχόταν στις STG195.000-, δηλαδή Λ.Κ.148.000- η αξία ενώ απαιτούνταν και Λ.Κ.10.000- για τα έπιπλα και τον εξοπλισμό. Ήταν ο καταγραφείς ισχυρισμός των Εναγόντων ότι ο Εναγόμενος τους είχε εισηγηθεί να αγοράσουν το συγκεκριμένο ακίνητο, τα έπιπλα και τον εξοπλισμό του, καταβάλλοντας στον ίδιο το ποσό των STG110.000- και επιπρόσθετα να εξασφαλίσουν με δάνειο στο Ηνωμένο Βασίλειο, το υπόλοιπο των STG85.000-. Ο ίδιος, δηλαδή ο Εναγόμενος, θα επένδυε το ποσό των STG195.000- στη δική του επενδυτική εταιρεία, για έξι μήνες και σε αντάλλαγμα για την επένδυση θα εξοφλούσε το τίμημα της αγοράς του ακινήτου, της αξίας των επίπλων και του εξοπλισμού, καθώς και το δάνειο που θα εσύναπταν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η συγκεκριμένη συμφωνία διατυπώθηκε τον Μάρτιο του 2006, εν μέρει, γραπτώς. Ο Εναγόμενος, σύμφωνα πάντοτε με τους ισχυρισμούς των Εναγόντων, είχε αναλάβει στην περίοδο αυτών των έξι μηνών, όπως καταβάλλει τις μηνιαίες δόσεις του δανείου των Εναγόντων, εκ STG648,
- Είχε επίσης εγγυηθεί ότι θα προέβαινε σε ενοικίαση της συγκεκριμένης κατοικίας μετά την παράδοσή της, σε τρίτους, για δύο χρόνια και με ενοίκιο €683,44 μηνιαίως. Οι Ενάγοντες στις 09/03/2006, σύμφωνα πάντοτε με τους ισχυρισμούς τους, υπέγραψαν πληρεξούσιο έγγραφο προς όφελος του Εναγομένου και του παρέδωσαν το ποσό των STG3.000-, ως προκαταβολή για την αγορά του ακινήτου. Στις 14/05/2006, οι Ενάγοντες απέστειλαν το ποσό των STG110.000- και στις 08/06/2006 απέστειλαν το ποσό των STG85.000-, το οποίο προήλθε από τη σύναψη δανείου στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Εναγόμενος, στις 11/04/2006, υπέγραψε εκ μέρους των Εναγόντων, αγοραπωλητήριο έγγραφο με την εταιρεία NIKADA TRADING LTD, για την αγορά του συγκεκριμένου ακινήτου, στην τιμή των Λ.Κ.158.000-. Στη συνέχεια, κατά ή περί την 28/11/2006, την 02/04/2007 και 27/04/2007, οι Ενάγοντες υπέγραψαν νέα αγοραπωλητήρια έγγραφα για την αγορά του συγκεκριμένου ακινήτου, για το ποσό των Λ.Κ.125.000- και παρέλαβαν την κατοχή του εν λόγου ακινήτου από τους πωλητές, κατά ή περί 10/06/
- Ο Εναγόμενος, δυνάμει της συμφωνίας, κατέβαλε στους Ενάγοντες τις πρώτες τρεις μηνιαίες δόσεις του δανείου, δηλαδή STG650- στις 16/06/2006, STG650- στις 18/08/2006 και STG650- στις 29/08/
- Έκτοτε δεν κατέβαλε οποιαδήποτε άλλη μηνιαία δόση και δεν εξόφλησε το δάνειο εντός των έξι μηνών, ως η συμφωνία. Επιπρόσθετα, αρνείται να αγοράσει και να τοποθετήσει στην οικία των Εναγόντων τα έπιπλα και τον εξοπλισμό, όπως ήταν η μεταξύ των μερών συμφωνία. Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες των Εναγόντων, μέσω και των δικηγόρων τους, ο Εναγόμενος αρνείται να επιστρέψει το ποσό των Λ.Κ.7.500- που του είχε δοθεί για την αγορά των επίπλων. Επιπρόσθετα, οι Ενάγοντες με επιστολή τους ημερομηνίας 24/09/2007, τερμάτισαν τη συμφωνία και κάλεσαν τον Εναγόμενο να τους καταβάλει το ποσό των STG85.000-. Οι Ενάγοντες, λόγω της διάρρηξης της συμφωνίας, σύμφωνα με τις καταγραφείσες θέσεις τους, υπέστησαν τις ζημιές, τις οποίες και απαιτούν από τον Εναγόμενο. Πριν την έναρξη της ακρόασης, ο συνήγορος των Εναγόντων εγκατέλειψε την αξίωση υπό την παράγραφο (γ) της Έκθεσης Απαίτησης που αφορά την καταβολή από τον Ενάγοντα του ποσού των €56.383,85, το οποίο καταβλήθηκε πέραν της αξίας του ακινήτου και μείωσε το ποσό της παραγράφου (δ) της Έκθεσης Απαίτησης από €12.814,51 σε €7.450-. Προς απόδειξη της αξίωσής τους, οι Ενάγοντες κάλεσαν δύο μάρτυρες. Πρώτος, έδωσε μαρτυρία ο Ενάγοντας 1, Alan Geoffrey Abraham, ο οποίος αρχικά κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 την αγγλόφωνη εφημερίδα στην οποία είχε δημοσιοποιηθεί το Κλητήριο Ένταλμα μετά την τροποποίησή του, για σκοπούς γνωστοποίησής του στον Εναγόμενο. Στη συνέχεια κατέθεσε ως μέρος της μαρτυρίας του, την Ένορκη Δήλωσή του, η οποία είχε αρχικά κατατεθεί προς απόδειξη της αξίωσης, στο πλαίσιο της εξέτασης της αίτησης για έκδοση απόφασης, αλλά κρίθηκε από το Δικαστήριο ότι θα έπρεπε να προσκομιστεί προφορική μαρτυρία προς απόδειξη της αγωγής. Σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Ήταν η καταγραφείσα θέση του, στην Ένορκη Δήλωση, ότι στις αρχές του 2006 είχε ενδιαφερθεί με τη σύζυγό του, Ενάγουσα 2, για αγορά εξοχικής κατοικίας στην Κύπρο. Για το σκοπό αυτό, αποτάθηκαν στους κτηματομεσίτες Worldwide Property Experts στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι τον παρέπεμψαν στον Εναγόμενο, ο οποίος ενεργούσε με την εμπορική επωνυμία «BUYWISE CYPRUS UK», ως πρόσωπο με το οποίο είχαν συνεργαστεί με επιτυχία στο παρελθόν και ως ειδικό στις αγοραπωλησίες ακινήτων στην Κύπρο. Διευθετήθηκε συνάντηση με τον Εναγόμενο στην Κύπρο, κατά την οποία οι Ενάγοντες είχαν ενημερώσει τον Εναγόμενο ότι το μέγιστο ποσό που διέθεταν, για τη συγκεκριμένη επένδυση, ήταν STG110.000-. Στις μέρες που ακολούθησαν, επιθεώρησαν, με τη βοήθεια του Εναγομένου, διάφορες οικίες, οι οποίες δεν τους ικανοποίησαν. Στις 09/03/2006, ο Εναγόμενος τους υπέδειξε την οικία με αριθμό 1, στο σύμπλεγμα ακινήτων, γνωστό με την ονομασία «NIKADA SUNSET VILLAS», στο χωριό Πύλα. Το τίμημα πώλησης της συγκεκριμένης κατοικίας, υπερέβαινε κατά πολύ το ποσό που διέθεταν οι ίδιοι, αφού η αξία της ανερχόταν στις Λ.Κ.148.000- (€252.837,01), πλέον Λ.Κ.10.000- (€17.086,01), για έπιπλα και εξοπλισμό, δηλαδή STG195.000- (€269.959,03). Όταν ο ίδιος ανέφερε στον Εναγόμενο ότι η συγκεκριμένη κατοικία ήταν εκτός του προϋπολογισμού τους, ο Εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι θα τους έκαμνε μια πρόταση η οποία θα τους βοηθούσε να αγοράσουν τη συγκεκριμένη κατοικία στην τιμή των STG110.000- και ότι το συγκεκριμένο ποσό θα περιλάμβανε και τα έπιπλα καθώς και τον οικιακό εξοπλισμό. Η πρόταση του Εναγομένου ήταν ότι εάν αποδέχονταν να καταβάλουν στον Εναγόμενο το ποσό των STG110.000-, καθώς και το ποσό των STG85.000-, το οποίο θα εξασφάλιζαν με δάνειο από Ηνωμένο Βασίλειο, ο Εναγόμενος θα επένδυε το συνολικό ποσό στη δική του επενδυτική εταιρεία για περίοδο έξι μηνών. Μετά την περίοδο των έξι μηνών, σε αντάλλαγμα της συγκεκριμένη επένδυσης, ο Εναγόμενος θα εξοφλούσε το τίμημα αγοράς του ακινήτου, την αξία των επίπλων και του εξοπλισμού, καθώς και το δάνειο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στο μεταξύ, μέχρι και τη συμπλήρωση της περιόδου των έξι μηνών, ο Εναγόμενος θα κατέβαλλε τις μηνιαίες δόσεις του δανείου των Εναγόντων στο Ηνωμένο Βασίλειο, ήτοι STG648,01 μηνιαίως. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα 1, ο Εναγόμενος τους είχε αναφέρει ότι είχε στο παρελθόν συνάψει την ίδια συμφωνία και ότι δεν υπήρχε οποιοδήποτε ρίσκο. Ενόψει της διαβεβαίωσης ότι δεν υπήρχε οποιοδήποτε ρίσκο, εμπιστεύθηκαν τον Εναγόμενο, οι Ενάγοντες, και συμφώνησαν στην αγορά του συγκεκριμένου ακινήτου. Λόγω του ότι θα αναχωρούσαν από την Κύπρο την επόμενη μέρα, υπέγραψαν προς όφελος του Εναγομένου, σχετικό πληρεξούσιο έγγραφο και κατέβαλαν σε αυτόν το ποσό των STG3.000- ως προκαταβολή. Η μεταξύ των μερών συμφωνία καταγράφηκε από τον Εναγόμενο, πρόχειρα σε ένα χαρτί, το οποίο τους παρέδωσε. Από το συγκεκριμένο έγγραφο, σύμφωνα με την καταγραφείσα θέση του Ενάγοντα 1, προκύπτει ότι οι Ενάγοντες θα κατέβαλλαν στον Εναγόμενο τις STG110.000- που διέθεταν, καθώς και STG85.000- τις οποίες θα λάμβαναν από δανειοδότηση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ως αντάλλαγμα, θα αγόραζαν την οικία με αριθμό 1, η οποία ήταν τριών υπνοδωματίων και σε αυτή θα υπήρχε κεντρική θέρμανση, πέντε κλιματιστικά, τα βασικά έπιπλα και ο εξοπλισμός κουζίνας. Επίσης, στο συγκεκριμένο έγγραφο καταγράφηκαν οι προσωπικοί τραπεζικοί λογαριασμοί του Εναγομένου, στους οποίους θα καταθέτονταν τα συγκεκριμένα ποσά. Σε μεταγενέστερη ημερομηνία, υπογράφηκε μεταξύ των Εναγόντων και του Εναγομένου, ένα έγγραφο το οποίο τιτλοφορείται «Legal Document», με το οποίο ο Εναγόμενος, εγγυόταν προσωπικά το ποσό των χρημάτων που θα του έμβαζαν οι Ενάγοντες. Επιπρόσθετα, δεσμεύτηκε ότι θα προέβαινε σε ενοικίαση της συγκεκριμένης κατοικίας, για περίοδο τουλάχιστον δύο χρόνων, με ποσό ενοικίου €683,
- Η συγκεκριμένη κατοικία παραδόθηκε στους Ενάγοντες μέσα Ιουνίου 2007, χωρίς ποτέ να ενοικιαστεί, με αποτέλεσμα να απολέσουν το ποσό των €16.402,
- Κατά τον καταγραφέντα ισχυρισμό του, είχε συμφωνηθεί μεταξύ του και της συζύγου του από τη μια μεριά και του Εναγομένου από την άλλη, ότι θα κατέβαλλαν στον Εναγόμενο το ποσό των STG195.000-, το οποίο ο Εναγόμενος θα επένδυε για περίοδο έξι μηνών. Κατά τη λήξη των έξι μηνών, ο Εναγόμενος θα ξοφλούσε πλήρως το τίμημα αγοράς του ακινήτου, την αξία των επίπλων και του εξοπλισμού, καθώς και το δάνειο που οι Ενάγοντες είχαν συνάψει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παράλληλα, θα κατέβαλλε από την αρχή τις μηνιαίες δόσεις STG648,01 του δανείου στο Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και τα έξοδα της σύναψης του συγκεκριμένου δανείου STG500-. Με την παράδοση του ακινήτου στους Ενάγοντες, ο Εναγόμενος θα προέβαινε σε ενοικίασή του, με μηνιαίο ενοίκιο €683,44 για δύο έτη. Οι Ενάγοντες τήρησαν τη συμφωνία καταβάλλοντας στις 14/05/2006 STG110.000- και στις 08/06/2006 STG85.000-. Το ποσό των STG85.000- έφερε δανειστικό επιτόκιο 5%. Οι πληρωμές είχαν γίνει στον προσωπικό λογαριασμό του Εναγομένου. Ο Εναγόμενος κατέβαλε τις πρώτες τρεις μηνιαίες δόσεις του δανείου, δηλαδή STG1.950-. Πλην όμως, δεν κατέβαλε και συνεχίζει και οφείλει, το ποσό των STG83.050- (€97.446,75), πλέον τα έξοδα σύναψης δανείου STG500- (€586,62) καθώς και την αποζημίωση για την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου, η οποία ανέρχεται στο ποσό των STG2.263- (€2.655-). Ο Ενάγοντας 1 επιπρόσθετα αξιώνει, στην Ένορκη Δήλωσή του, το ποσό των STG2.498,55 (€2.935-), ως μεταφορικά έξοδα μετάβασης του ιδίου και της συζύγου του, από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Κύπρο, αφού αναγκάστηκαν τη συγκεκριμένη περίοδο, λόγω της συμπεριφοράς του Εναγομένου, να ταξιδέψουν στην Κύπρο, πέντε φορές, τον Νοέμβριο 2006, τον Ιούνιο 2007, τον Απρίλιο 2008, τον Ιανουάριο 2010 και τον Δεκέμβριο
- Επίσης, λόγω του ότι δεν είχε τοποθετηθεί κεντρική θέρμανση στη συγκεκριμένη κατοικία αφού το καταβληθέν ποσό των Λ.Κ.10.000- δεν ήταν αρκετό, σύμφωνα με τους πωλητές, για να καλύψει την αξία αγοράς των επίπλων, των κλιματιστικών και του οικιακού εξοπλισμού, αξιώνεται από τον Εναγόμενο το ποσό των €7.450- για την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης. Λόγω των παραλείψεων του Εναγομένου να εξοφλήσει το δάνειο των Εναγόντων στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ενάγοντες τερμάτισαν τη συμφωνία στις 24/09/2007 και κάλεσαν τον Εναγόμενο να τους καταβάλει το ποσό των STG85.000-. Οι ζημιές τους από τη διάρρηξη της συμφωνίας ήταν STG83.050- (€97.446,75), πλέον STG500- (€586,62), με τόκο 5% ετησίως ως έξοδα συναφθέντος δανείου, πλέον STG2.263- (€2.655-), την αποζημίωση για την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου. Παράλληλα, αξίωσαν ποσό ύψους €16.402,57 ως απολεσθέντα ενοίκια από τη μη ενοικίαση του ακινήτου και €7.450- ως το κόστος αγοράς και τοποθέτησης κεντρικής θέρμανσης. Ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Ενάγοντας 1 κατέθεσε το πιστοποιητικό σύστασης της εταιρείας BUYWISE CYPRUS UK, ως Τεκμήριο 3, το πληρεξούσιο έγγραφο, μαζί με επιστολή του τότε δικηγόρου του Εναγόμενου ως Τεκμήριο 4, χειρόγραφο έγγραφο το οποίο περιέχει, κατά τον ισχυρισμό του, μέρος των όρων της συμφωνίας ως Τεκμήριο 5, έγγραφο που τιτλοφορείται «Legal Document» ως Τεκμήριο 6, αντίγραφο απόδειξης για τα ποσά που οι Ενάγοντες κατέβαλαν στον Εναγόμενο ως Τεκμήριο 7, αντίγραφα εγγράφων που τιτλοφορούνται «Flexaccount» με διάφορες χειρόγραφες σημειώσεις ως Τεκμήρια 8, 9 και 10, φωτοτυπία εγγράφου ημερομηνίας 06/07/2007 της Nationwide Building Society ως Τεκμήριο 11, ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 01/06/2007 για ταξιδιωτική κράτηση ως Τεκμήριο 12, προσφορά για εγκατάσταση θέρμανσης ως Τεκμήριο 13, επιστολή των δικηγόρων των Εναγόντων προς τον Εναγόμενο με ημερομηνία 13/06/2007 ως Τεκμήριο 14 και επιστολή τερματισμού της συμφωνίας, των δικηγόρων των Εναγόντων με ημερομηνία 24/09/2007 ως Τεκμήριο
- Ήταν ο ισχυρισμός του Ενάγοντα 1 ότι ο ίδιος είχε φωτοτυπήσει τα έγγραφα, τα οποία είχε καταθέσει και ότι τα πρωτότυπα τα είχε στην κατοχή του ο δικηγόρος του. Δεύτερος έδωσε μαρτυρία ο κ. Χάρης Χαραλαμπίδης (Μ.Ε.2), δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο Γ. Χαραλαμπίδης & Σία. Ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε ότι είναι ένας εκ των δικηγόρων του δικηγορικού γραφείου που εκπροσωπεί τους Ενάγοντες στην υπό κρίση αγωγή. Ήταν η θέση του ότι οι Ενάγοντες του είχαν αποστείλει με εταιρεία διαβίβασης εγγράφων (courier), διάφορα έγγραφα τα οποία ο ίδιος έχει στην κατοχή του. Τα έγγραφα αυτά, σύμφωνα με τον μάρτυρα, ήταν το πρωτότυπο έγγραφο της αρχικής συμφωνίας, μεταξύ των Εναγόντων και του Εναγομένου, για αγορά της συγκεκριμένης κατοικίας, το πρωτότυπο έγγραφο που τιτλοφορείται «Legal Document» και φέρει τις υπογραφές τόσο των Εναγόντων καθώς και του Εναγομένου, τις πρωτότυπες αποδείξεις εισπράξεως ημερομηνίας 14/05/2006 για ποσό STG110.000- και 08/06/2006 για ποσό STG85.000-, καθώς επίσης και έγγραφα ταξιδιωτικών κρατήσεων καθώς και κρατήσεις αυτοκινήτου ενοικίασης και ξενοδοχείων στο Λονδίνο. Τα πρωτότυπα έγγραφα καθώς και τα έντυπα κρατήσεων, κατατέθηκαν ως δέσμη εγγράφων και απαρτίζουν το Τεκμήριο
- Ήταν η θέση του κ. Χαραλαμπίδη, (Μ.Ε.2), ότι ο ίδιος είχε αρχικά αναλάβει την υπόθεση και είχε πάρει οδηγίες από τους Ενάγοντες αλλά στη συνέχεια ανέλαβε άλλος δικηγόρος του γραφείου. Κατά τον ισχυρισμό του, όπως του αναφέρθηκε από τους Ενάγοντες, η συμφωνία προέβλεπε ότι οι Ενάγοντες θα υποθήκευαν το ακίνητό τους στην Αγγλία για να μπορέσουν να καταβάλουν στον Εναγόμενο το επιπρόσθετο ποσό των STG85.000-. Ο Εναγόμενος είχε αναλάβει να πληρώνει τη δόση του δανείου στο Ηνωμένο Βασίλειο για περίοδο έξι μηνών, πλην όμως πλήρωσε μόνο τρεις δόσεις. Παρέπεμψε στο Τεκμήριο 12, στην επιστολή της Τράπεζας του Ενάγοντα
- Ήταν περαιτέρω ο ισχυρισμός του, ότι οι Ενάγοντες του είχαν αποστείλει αναλυτικά τα έξοδα που είχαν υποστεί λόγω της διάρρηξης. Αναγκάστηκαν να διαμείνουν στο Λονδίνο για ένα βράδυ, γιατί θα αναχωρούσαν για την Κύπρο το επόμενο πρωί καθώς επίσης και να ενοικιάσουν αυτοκίνητο. Επίσης, έκανε αναφορά στο ενδεικτικό κόστος για την εγκατάσταση θέρμανσης και στο γεγονός ότι όπως του είχε αναφερθεί από τους Ενάγοντες, ο Εναγόμενος είχε υποσχεθεί ότι θα ενοικίαζε τη συγκεκριμένη κατοικία για δύο χρόνια. Όσον αφορά την αξίωση για απώλεια ενοικίων, ο ίδιος απλά αναφέρθηκε στα όσα του είχαν λεχθεί από τους Ενάγοντες, δηλαδή ότι ο Εναγόμενος είχε υποσχεθεί στους Ενάγοντες να ενοικιάσει την κατοικία τους για δύο έτη. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας κατατέθηκε εκ μέρους των Εναγόντων 1 και 2 γραπτή αγόρευση από τον συνήγορό τους, της οποίας το περιεχόμενο το Δικαστήριο έχει κατά νου. Το γεγονός ότι η μαρτυρία δεν αμφισβητήθηκε, δεν απαλλάσσει το Δικαστήριο από την υποχρέωση, έχοντας κατά νου το Νόμο και τις αρχές οι οποίες ρυθμίζουν το εκάστοτε υπό συζήτηση θέμα, να κρίνει αυθύπαρκτα τη δύναμη της υπόθεσης του Ενάγοντα και κατά πόσο ο τελευταίος έχει, με τη προσκομισθείσα και ενδεχομένως κριθείσα ως αξιόπιστη μαρτυρία, υπερβεί το ύψος του πήχη του συγκεκριμένου βαθμού απόδειξης που απαιτείται να υπερπηδηθεί σε κάθε περίπτωση (βλ. Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R. 212 και Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας ν. Νέστορα Χ"Νέστωρος
(1990)1 Α.Α.Δ. 41). Η υποχρέωση αυτή πηγάζει και από τη Δ.17 θ.13, η οποία προβλέπει ότι ανεξάρτητα αν η απαίτηση του Ενάγοντα είναι εκκαθαρισμένη και ο Ενάγων ζητά απόφαση ερήμην του Εναγόμενου, το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να καλέσει τον Ενάγοντα να αποδείξει την απαίτησή του για να διαπιστώσει κατά πόσον, με τα στοιχεία που έχει προσκομίσει, έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης στο βαθμό που απαιτείται. Η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης (βλ. επίσης Barry Wynne v. David Costakis Mavronicolas ως διαχειριστής της περιουσίας του Κωστάκη Δαυίδ Μαυρονικόλα, ανίκανου προσώπου
(2009)1(Β) Α.Α.Δ.1183, Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ v. Βασίλη Χαραλάμπους κ.ά., Πολ. Έφ.382/2009 και 383/2009, ημερ.16/06/2010 και Κυριάκος Σοφοκλέους v. Γιώτας Κυριάκου, Πολ. Έφ.7/2008, ημερ.18/05/2010 ). Σε όλες τις προαναφερθείσες αποφάσεις επαναδιατυπώθηκε η αρχή ότι «όπου υπάρχει μόνο μία εκδοχή ως προς τα γεγονότα, εξετάζεται κατά πόσο αυτά "... είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο", στην απουσία βέβαια εγγενών δυσκολιών στην παρουσιαζόμενη από τον μάρτυρα εκδοχή και αξιοπιστία του». Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω καταγραφείσες νομολογιακές αρχές και καθοδηγούμενη από αυτές, θα πρέπει να αναφέρω αρχίζοντας από τη μαρτυρία του κ. Χάρη Χαραλαμπίδη, (Μ.Ε.2), ότι αυτή συνιστά εξ ακοής μαρτυρία αφού στο Δικαστήριο δεν ανέφερε αυτά που ο ίδιος γνώριζε αλλά αυτά που του είχαν λεχθεί από τους Ενάγοντες αναφορικά με τα γεγονότα. Βεβαίως η εξ ακοής μαρτυρία επιτρέπεται μετά την τροποποίηση του Περί Αποδείξεως Νόμου, υπό το φως των προϋποθέσεων του άρθρου 27 του ίδιου Νόμου, το οποίο καθορίζει τις παραμέτρους αποδοχής τέτοιας μαρτυρίας. Δεν μπορώ να δεχθώ τη μαρτυρία του ως την πραγματική εκδοχή των όσων διαμείφθηκαν μεταξύ των μερών, αφού μια τέτοια προσέγγιση ουσιαστικά θα ισοδυναμούσε με αυτοενίσχυση των θέσεων των Εναγόντων. Τα όσα αναφέρθηκαν από τον συγκεκριμένο μάρτυρα σχετικά με τα γεγονότα προήλθαν από τους ίδιους τους Ενάγοντες. Δεν μπορώ να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στη μαρτυρία του, αφού οι Ενάγοντες είχαν και το κίνητρο και το συμφέρον να αναφέρουν τα γεγονότα όπως οι ίδιοι ήθελαν. Όσον αφορά τη μαρτυρία του Ενάγοντα 1, το περιεχόμενο της προφορικής μαρτυρίας του διαφοροποιείται σε πολλά σημεία από το περιεχόμενο των εγγράφων που κατέθεσε προς υποστήριξη της απαίτησής του καθώς και από τους ισχυρισμούς του όπως αυτοί καταγράφηκαν στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης. Κατέθεσε το έγγραφο, Τεκμήριο 5, ως το έγγραφο που καταγράφει μέρος της συμφωνίας και το έγγραφο που τιτλοφορείται «Legal Document», Τεκμήριο 6, ως έγγραφο το οποίο έγινε μεταγενέστερα από το Τεκμήριο 5 και το οποίο περιλάμβανε μόνο την προσωπική εγγύηση, κατά τον ισχυρισμό του, του ποσού των STG195.000- από τον Εναγόμενο. Προώθησε τη θέση ότι υπήρχε και προφορική συμφωνία η οποία προσέθετε στα συμφωνηθέντα όμως το έγγραφο, Τεκμήριο 5, καταγράφει «Terms of Agreement», δηλαδή «Όροι της Συμφωνίας» και τους απαριθμεί, ενώ το έγγραφο που τιτλοφορείται «Legal Document», δηλαδή «Νομικό Έγγραφο» καταγράφει «Below is a detailed agreement», δηλαδή «Πιο κάτω είναι μια λεπτομερής συμφωνία». Υποστηρίζονται δε τα όσα καταγράφονται στα δύο αυτά έγγραφα και από τις αποδείξεις πληρωμής, Τεκμήριο
- Πουθενά δεν γίνεται αναφορά σε προφορική συμφωνία ή σε οποιαδήποτε άλλη ρύθμιση μεταξύ των μερών. Ο Ενάγοντας 1 ισχυρίστηκε ότι η μεταξύ των Εναγόντων και του Εναγομένου συμφωνία, είχε μερικώς καταγραφεί στο έγγραφο το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Το συγκεκριμένο έγγραφο όμως καταγράφει ότι θα πληρωνόταν το ποσό των STG195.000- στην BUYWISE U.K. και σε αντάλλαγμα θα παραχωρείτο ένα σπίτι τριών υπνοδωματίων με αριθμό 1, κεντρική θέρμανση και πέντε κλιματιστικά, καθώς και βασικά έπιπλα και οικιακός εξοπλισμός. Επίσης, καταγράφει ότι θα πληρώνονταν επιπρόσθετα τα έξοδα δικηγόρου και τα τέλη που θα προέκυπταν με την έκδοση τίτλων. Ισχυρίστηκε ότι υπήρχε ακόμα ένα μέρος στη συμφωνία αυτή που αφορούσε την παραχώρηση του ποσού των STG195.000- στον Εναγόμενο για σκοπούς δικής του επένδυσης και σε αντάλλαγμα, ο Εναγόμενος, θα τους αγόραζε το σπίτι που είχαν επιλέξει, θα τους πλήρωνε το δάνειο στο Ηνωμένο Βασίλειο των STG85.000-, αρχικά με μηνιαίες δόσεις και θα προέβαινε στην ενοικίαση του συγκεκριμένου σπιτιού για δύο χρόνια. Αυτό το μέρος της συμφωνίας, σύμφωνα με τον Ενάγοντα 1, ήταν προφορικό. Όλα αυτά τα οποία ισχυρίζεται, δεν αποτυπώθηκαν όμως στο μεταγενέστερο έγγραφο, Τεκμήριο 6, το οποίο ρητά καταγράφει «Below is a detailed agreement». Εγείρεται εύλογα το ερώτημα γιατί δεν καταγράφηκαν, αφού αυτά είχαν συμφωνηθεί από πριν τη σύνταξη του Τεκμηρίου 6, αφού αυτά συμφωνήθηκαν ευθύς εξ αρχής στις 09/03/2006, και το Τεκμήριο 6 συντάχθηκε μεταγενέστερα από το Τεκμήριο 5, σύμφωνα με τα όσα καταγράφει στην παράγραφο 7 της Ένορκης Δήλωσής του ο Ενάγοντας
- Αυτό το τόσο σημαντικό μέρος της συμφωνίας δεν καταγράφτηκε πουθενά, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του Ενάγοντα 1 και ο ίδιος παραχώρησε STG195.000- σε ένα άγνωστο άνθρωπο τον οποίο μόλις είχε γνωρίσει, για να διαχειριστεί, το συγκεκριμένο ποσό, κατά βούληση σύμφωνα και με το πληρεξούσιο έγγραφο που του είχε παραχωρήσει. Όλες αυτές οι περιβάλλουσες συνθήκες σε συνδυασμό με το περιεχόμενο των τεκμηρίων ρίπτουν σκιά στη μαρτυρία του Ενάγοντα
- Επίσης, στην Έκθεση Απαίτησης, στην παράγραφο 10, αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος υπέγραψε στις 11/04/2006, εκ μέρους των Εναγόντων 1 και 2, αγοραπωλητήριο έγγραφο για την αγορά του ακινήτου στην τιμή των Λ.Κ.158.000- και στη συνέχεια, στις 28/11/2006, 02/04/2007 και 27/04/2007, οι Ενάγοντες υπέγραψαν νέα αγοραπωλητήρια έγγραφα για την αγορά του συγκεκριμένου ακινήτου για το ποσό των Λ.Κ.125.000-. Κανένα από αυτά τα έγγραφα δεν παρουσιάστηκε για να διαπιστωθεί ποια ήταν η πραγματική τιμή πώλησης του συγκεκριμένου ακινήτου κατά το χρόνο της αγοράς του. Δεν επεξηγήθηκε στο Δικαστήριο γιατί έπρεπε να υπογραφτούν άλλα τρία αγοραπωλητήρια έγγραφα, δύο μήνες πριν την παραλαβή του ακινήτου από τους Ενάγοντες στις 10/06/2007, σύμφωνα με την παράγραφο 14 του Τεκμηρίου
- Τα γεγονότα αυτά γεννούν αμφιβολίες αναφορικά με την αλήθεια των ισχυρισμών του Ενάγοντα
- Αξιώνουν στην Έκθεση Απαίτησής τους, οι Ενάγοντες, το ποσό των €12.814,51- για την αγορά επίπλων, το οποίο ποσό στη συνέχεια περιορίστηκε στο ποσό των €7.450-. Όμως στην Ένορκη Δήλωσή του, στην παράγραφο 14, καταγράφει ότι σύμφωνα με τους πωλητές του ακινήτου το καταβληθέν ποσό των Λ.Κ.10.000- δεν ήταν αρκετό για να καλύψει την αξία αγοράς των επίπλων, των κλιματιστικών και του εξοπλισμού, γι' αυτό και δεν τοποθετήθηκε η κεντρική θέρμανση. Δηλαδή έπιπλα, κλιματιστικά και οικιακός εξοπλισμός είχαν τοποθετηθεί. Το Δικαστήριο θα εξετάσει το περιεχόμενο των δύο εγγράφων, Τεκμήρια 5 και 6 καθώς και των υπόλοιπων τεκμηρίων, για να καταλήξει κατά πόσο η εκδοχή του Ενάγοντα 1 είναι πιο πιθανή παρά όχι (βλ. Phipson on Evidence, 14εκδ, παρ.4-38., Demil Imports Exports Ltd ν. Ζήνων Κωνσταντινίδης, Πολ. Έφ.26/2008, ημερ.14/03/
- Σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Τρύφωνας Χαραλάμπους κ.α. v. Liberty Life Insurance, Πολ. Έφ.272/2008, ημερ.17/10/2011: «Οδηγός για την ερμηνεία των προνοιών ενός εγγράφου είναι η γραμματική έννοια της λέξης ή φράσης που χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο που απαιτείται, κρινόμενη όμως πάντα υπό το πρίσμα των σκοπών της συμφωνίας όπως αυτοί αποκαλύπτονται από τη συμφωνία στο σύνολό της. Για να εξευρεθεί το νόημα των διαφόρων όρων που περιλαμβάνει μια σύμβαση το έγγραφο πρέπει να ερμηνεύεται συνολικά και με συμμετρικότητα, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος να δημιουργηθεί δυσαρμονία στην εξήγηση των όρων, η οποία δεν θα αντικατοπτρίζει αντικειμενικά την πρόθεση των μερών (βλ. S.A.A.B. v. Holy Monastery of Ayios Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499, Ανδρέα Θεοχάρους v. Σάββα Παστελλή
(1993)1 Α.Α.Δ. 240, Στέλιος Θεοδούλου v. Ασπίς Πρόνοια Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία
(1997)1 Α.Α.Δ. 1551, Χρίστος Μ. Αλεξάνδρου v. Κυριακής Κ. Κωμοδρόμου
(1997)1 Α.Α.Δ. 576, Θάλειας Θεολόγου κ.α. v. Κτηματική Εταιρεία Νέμεσις
(1998)1 Α.Α.Δ. 407 και το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3η Έκδοση, Τόμος 11, παρ.638-672 και τις υποθέσεις που αναφέρονται στις αντίστοιχες υποσημειώσεις).» Καθοδηγητική είναι και η απόφαση στην υπόθεση Γιωργούλλα Καραολή κ.α. v. Λαουρή
(2008)1 (Α) Α.Α.Δ. 225, στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Η ερμηνεία μιας σύμβασης είναι νομικό θέμα και οδηγός για την ερμηνεία της είναι, μεταξύ άλλων, οι σκοποί της συμφωνίας όπως αυτοί αποκαλύπτονται από την ίδια τη συμφωνία στο σύνολό της. Όπως αναφέρθηκε στη Θεολόγου κ.α. v. Κτηματική Εταιρεία Νέμεσις Λτδ
(1998)1 Α.Α.Δ. 407:- "Οι αρχές που διέπουν την ερμηνεία σύμβασης είναι καλά καθιερωμένες και δε χρειάζεται να τις επαναλάβουμε. (Βλ. Saab and Another v. Holy Monastery Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499.) Πρέπει να σημειώσουμε ότι, συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων. Μαρτυρία που αναφέρεται στους υποκειμενικούς παράγοντες μπορεί να γίνει δεκτή μόνο σε αγωγή για διόρθωση του εγγράφου (rectification). (Βλ. ICS v. West Bromwich BS
(1998)1 All E.R. 98 (HL)). Το αντικείμενο βέβαια της ερμηνείας παραμένει πάντοτε η έννοια των όρων της συμφωνίας κατά το μέσο λογικό άνθρωπο. Η έννοια, η οποία μεταδίδεται σ' αυτόν για τα συμφωνηθέντα"». (Βλ. επίσης Chitty on Contracts, 25η έκδ., παρ.765, 766.) Έχω εξετάσει με κάθε προσοχή και λεπτομέρεια τα δύο έγγραφα, Τεκμήριο 5 και 6. Είναι σαφές ότι η έννοια που μεταδίδει στον μέσο λογικό άνθρωπο το περιεχόμενο αυτού τούτου του εγγράφου, το οποίο επικαλείται ο Εναγόμενος 1, Τεκμήριο 5, είναι ότι θα καταβαλλόταν το ποσό των STG195.000- στην «Buywise U.K.», από τους Ενάγοντες, μέσω εμβάσματος στο λογαριασμό του John Wakeham και σε αντάλλαγμα θα παραχωρείτο το σπίτι με αριθμό 1, το οποίο είχε τρία υπνοδωμάτια, κεντρική θέρμανση, πέντε κλιματιστικά και βασικά έπιπλα και οικιακό εξοπλισμό. Τα δικηγορικά έξοδα και τα έξοδα που θα προέκυπταν κατά την έκδοση των τίτλων θα ήταν επιπρόσθετα και θα καταβάλλονταν σε μεταγενέστερο στάδιο. Η πιο πάνω ερμηνεία ενισχύεται, πρώτον, από το περιεχόμενο των αποδείξεων είσπραξης, Τεκμήριο 7, στις οποίες καταγράφεται ότι το ποσό των STG110.000- πληρώθηκε για την αγορά του «Νο.1 Sunset Villas, Pyla, Cyprus» και το ποσό των STG85.000- ήταν για «Final Payment for No.1, Sunset Villas, Pyla, Cyprus», δηλαδή την τελική πληρωμή του συγκεκριμένου ακινήτου. Έχοντας το περιεχόμενο αυτών των εγγράφων κατά νου και μη λησμονώντας τις δικογραφημένες θέσεις των Εναγόντων 1 και 2, δηλαδή ότι ο Εναγόμενος υπέγραψε πωλητήριο έγγραφο για Λ.Κ.158.00- στις 11/04/2006, καθαρά προκύπτει πρώτον, ότι δόθηκε το ποσό των STG195.000- (Λ.Κ.158.000-), για την αγορά του συμφωνηθέντος ακινήτου. Και δεύτερο, από το έγγραφο Τεκμήριο 6, ότι ο Εναγόμενος είχε αναλάβει να επιστρέψει προσωπικά το ποσό των STG195.000-, στην περίπτωση που δεν θα παραδίδονταν οι τίτλοι στους Ενάγοντες από τον Εναγόμενο, χωρίς όμως οποιοδήποτε οικονομικό κόστος. Τα πιο πάνω έγγραφα, τα οποία προσκομίστηκαν από τον ίδιο τον Ενάγοντα 1, καταμαρτυρούν τη μεταξύ των μερών συμφωνία. Σύμφωνα με την κυπριακή νομολογία, δεν είναι επιτρεπτή εξωγενής μαρτυρία για να ερμηνευθεί ένα έγγραφο. Στην υπόθεση Στέφανος Μιχαήλ v. Alpha Bank
(2009)1 (Β) Α.Α.Δ. 941, στις σελ.949-950, καταγράφηκαν τα ακόλουθα σχετικά: «Όπως είχε εξηγηθεί, μεταξύ άλλων και στην απόφαση στην υπόθεση Polycarpou v. Polycarpou
(1982)1 C.L.R. 182, δεν είναι αποδεκτή εξωγενής μαρτυρία, δηλαδή μαρτυρία ως προς θέματα που δεν περιλαμβάνονται σε έγγραφο, παρά μόνο αν αυτή είναι αναγκαία για τη διασάφηση αμφιβολιών. Στην υπόθεση Θεολόγου v. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ
(1998)1 Α.Α.Δ. 407, τονίστηκε ότι το κριτήριο ερμηνείας έγγραφης συμφωνίας είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο ως προς τα συμφωνηθέντα. Στην παρούσα δε περίπτωση, οι όροι του Τεκμηρίου 3 ήσαν ξεκάθαροι, καμιά ασάφεια δεν υπήρχε σ' αυτούς και κανένα πρόβλημα ερμηνείας τους εγείρεται, έτσι ώστε να εδικαιολογείτο εν πάση περιπτώσει η λήψη εξωγενούς μαρτυρίας.» Σχετικά με το θέμα της εξωγενούς μαρτυρίας, το σύγγραμμα του Chitty on Contracts, 25η έκδ., στην παρ.802, καταγράφει τα ακόλουθα: «Extrinsic Evidence inadmissible. Where the parties have embodied the terms of their contract in a written document, the general rule is that verbal evidence is not allowed to be given..................... So as to add to or subtract from, or in any manner vary or qualify the written contract". This rule is often known as the "parole evidence" rule. Its operation is not confined to oral evidence but extends to extrinsic matter in writing, such as drafts, preliminary agreements and letters of negotiation. Evidence is not admissible of negotiations between the parties, nor it is permissible to adduce evidence to show that their subjective intentions were not in accord with the written instrument. The rule applies to all contracts whether in writing or under seal...». Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι όταν μια συμφωνία έχει διατυπωθεί εγγράφως, εξωγενής μαρτυρία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για να αντικρούσει, τροποποιήσει, αφαιρέσει ή προσθέσει στο περιεχόμενο των όρων του εγγράφου. Κατ' εξαίρεση στο γενικό κανόνα, εξωγενής μαρτυρία μπορεί να επιτραπεί κάτω από συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως για να αποδείξει την εγκυρότητα μιας συμφωνίας, την πραγματική φύση της συναλλαγής και τη διφορούμενη ιδιότητα των συμβαλλομένων μερών (βλ. Marketrends Finance Ltd v. Ανδρέα Πέρδικου κ.ά.
(2006)1 (Β) Α.Α.Δ. 1042 και Δημοσθένη Χριστοδούλου Πούκουρου v. Ανδρέα Κώστα
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1618). Στην υπό κρίση αγωγή, ο ίδιος ο Ενάγοντας 1 προσκόμισε αριθμό εγγράφων που υποστηρίζουν την ύπαρξη μιας σύμβασης αγοράς ακινήτου, για το ποσό των STG195.000- (Λ.Κ.158.000-), για την οποία αγορά είχε εξουσιοδοτήσει τον Εναγόμενο, με πληρεξούσιο έγγραφο, να προβεί σε όλα τα δέοντα. Το συγκεκριμένο ακίνητο αγοράστηκε και παραδόθηκε στους Ενάγοντες στις 10/06/2007. Θεωρώ ότι δεν μπορώ να αποδεχθώ εξωγενή μαρτυρία, στη μορφή της προφορικής μαρτυρίας, η οποία να αλλοιώνει το περιεχόμενο της γραπτής συμφωνίας, ιδιαίτερα ενόψει και της ύπαρξης των αποδείξεων είσπραξης, Τεκμήριο 7 . Οι Ενάγοντες, σύμφωνα με την παράγραφο 14 της Ένορκης Δήλωσης του Ενάγοντα 1, παρέλαβαν την κατοχή της κατοικίας στις 10/06/2007, το αντικείμενο της σύμβασης. Αυτό που έλειπε ήταν η εγκατάσταση της κεντρικής θέρμανσης, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του Ενάγοντα 1, γιατί δεν έφταναν οι Λ.Κ.10.000- που καταβλήθηκαν για τα έπιπλα, τον οικιακό εξοπλισμό και την εγκατάσταση θέρμανσης. Σύμφωνα με τις καταγραμμένες νομολογιακές αρχές, ένα χρηματικό ποσό το οποίο καταβλήθηκε στον συμβαλλόμενο είναι επιστρεπτέο όταν το αντάλλαγμα για το οποίο παρασχέθηκε αποτύχει. Στην υπό κρίση υπόθεση οι Εναγόμενοι πήραν το αντάλλαγμα, παρέλαβαν το ακίνητο. Σχετική αναφορά γίνεται στο σύγγραμμα του Treitel «The Law of Contract» 8η έκδ., σελ.927: "
(1)Total failure of consideration. (a) DEFINITION. A contracting party can recover back money paid under a contract if there is a "total failure of consideration" i.e. if he has not got any part of what he bargained for. Στο σύγγραμμα CHITTY ON CONTRACTS, στη σελ.1421, παρά.29-034 καταγράφονται τα ακόλουθα: "General principles. Where money has been paid under a transaction that is or becomes ineffective the payer may recover the money provided that the consideration for the payment has totally failed. ..... In that context failure of consideration occurs where the payer has not enjoyed the benefit of any part of what he bargained for. .... The failure has to be total because the consideration is "whole and indivisible," and the courts will not divide or apportion it unless the parties have done so. This is partly because one cannot assume that all parts of the payee's performance are equally valuable and that the contract price is earned incrementally, but historically it was also because of the absence in English law of a defence of change of position until recently. Thus, any performance of the actual thing promised, as determined by the contract, is fatal to recovery under this heading». Το άρθρο 73 του Περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ.149, προνοεί την επιδίκαση αποζημιώσεων στο αναίτιο μέρος που υφίσταται ζημιά ή απώλεια συνεπεία παράβασης σύμβασης από το υπαίτιο μέρος, η οποία ζημιά ή απώλεια προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποίαν οι συμβαλλόμενοι γνώριζαν όταν συνάπτετο η σύμβαση, ως ενδεχόμενη συνέπεια της παράβασης της σύμβασης. Το ίδιο άρθρο αναφέρει ακόμη πως καμία αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προκλήθηκε συνεπεία της παράβασης της σύμβασης. Επιπλέον, το εν λόγω άρθρο υποδεικνύει ότι κατά τον υπολογισμό της απώλειας ή της ζημιάς που προέκυψε από την παράβαση της σύμβασης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα μέσα τα οποία υπήρχαν για θεραπεία της δυσχέρειας που προκλήθηκε ως αποτέλεσμα της μη εκτέλεσης της σύμβασης. Είναι καθιερωμένη αρχή του Δικαίου των Συμβάσεων αναφορικά με αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας, ότι ο Ενάγων δικαιούται να τοποθετηθεί, όσο αυτό μπορεί να γίνει με χρηματικούς όρους, στην ίδια θέση που θα βρισκόταν αν η σύμβαση είχε υλοποιηθεί. Οι αρχές που διέπουν τις αποζημιώσεις στα θέματα παραβίασης σύμβασης πώλησης ακίνητης ιδιοκτησίας είναι πολύ καλά γνωστές και η νομολογία είναι πλούσια. Στην υπόθεση Κώστας Καλησπέρας ν. Δάφνου Δρυάδη κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 867, έχει αναφερθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 73 του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149, καθορίζεται η αποζημίωση στην οποία δικαιούται ο συμβαλλόμενος από τη διάρρηξη της συμφωνίας από τον αντισυμβαλλόμενο. Το λογικά προβλεπτό της ζημιάς, είναι το μέτρο της αποζημίωσης. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Καλησπέρας ν. Δρυάδη κ.α (ανωτέρω), όπου στις σελ.879-880 αναφέρεται: «.. Το άρθρο 73, εξάλλου, καθορίζει την αποζημίωση, την οποία δικαιούται ο συμβαλλόμενος από τη διάρρηξη της συμφωνίας από τον αντισυμβαλλόμενο. Το λογικά προβλεπτό της ζημιάς, όπως διαγράφεται από τη σύμβαση, είναι το μέτρο της αποζημίωσης. Ο κρίσιμος χρόνος για τον καθορισμό της είναι, κατά κανόνα, ο χρόνος της διάρρηξης..» Από τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί, δεν προκύπτει απώλεια της τάξεως των STG83.050- (€97.446,75), πλέον STG500- (€586,62), ως έξοδα δανείου με τόκο προς 5% αφού το ποσό αυτό, σύμφωνα με την προφορική μαρτυρία του Ενάγοντα 1, αλλά και τα τεκμήρια, ήταν το ποσό το οποίο συμπληρώθηκε στις STG110.000- για την αγορά του σπιτιού, του οποίου η αξία ήταν STG195.000-. Ο Ενάγοντας 1 δεν αμφισβήτησε την αξία της κατοικίας, αντίθετα ήταν η θέση του ότι αυτή ήταν η αγοραία αξία της κατά την ημερομηνία αγοράς της, έτσι που να δικαιούται την επιστροφή κάποιου ποσού που κατέβαλε ως το τίμημα για την αγορά του σπιτιού. Ούτε και έχει κάποια αξίωση για παραπλάνηση σχετικά με την αξία της κατοικίας. Η συγκεκριμένη αξίωση σημειώνω εδώ έχει αποσυρθεί από τους Ενάγοντες. Οπόταν, με βάση τα όσα τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου το δάνειο το οποίο συνήψε στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν για να καλύψει τη συμφωνηθείσα τιμή αγοράς. Εν πάση περιπτώσει, δεν προσκομίστηκε οποιοδήποτε έγγραφο που να αποδεικνύει τη σύναψη δανείου από τους Ενάγοντες στο Ηνωμένο Βασίλειο, ύψους STG83.550-. Επίσης δεν προσκομίστηκε μαρτυρία που να αφορά το ποσό της αποζημίωσης που θα καταβληθεί στον Τραπεζικό Οργανισμό για την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου. Συνεπακόλουθα, οι αξιώσεις που καταγράφονται ως (α) και (β) στην Έκθεση Απαίτησης, δεν έχουν αποδειχθεί και θα πρέπει να απορριφθούν. Η αξίωση της παραγράφου (γ) αποσύρθηκε. Παραμένει η αξίωση υπό το (δ) για το ποσό των €7.450-, όπως έχει περιοριστεί η αξίωση για €16.402,57 για την απώλεια των ενοικίων καθώς και η απαίτηση για τιμωρικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις. Σύμφωνα με τα τεκμήρια που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Εναγόμενος δεν υλοποίησε την υπόσχεσή του μόνο για τη εγκατάσταση της θέρμανσης. Έχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί, ότι η αποκατάσταση στη θέση που θα βρισκόταν το αναίτιο μέρος κατά το χρόνο διάρρηξης συμφωνίας, αποτελεί τη βάση του κανόνα ο οποίος διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων, νοουμένου ότι οι αποζημιώσεις είναι δίκαιες μεταξύ του υπαίτιου και του αναίτιου μέρους. Η αποκατάσταση του αθώου μέρους έχει ως λόγο την τοποθέτησή του στη θέση την οποία θα απολάμβανε αν η συμφωνία εφαρμοζόταν (βλ. Johnson v. Angew
(1979)1 All ER 883, Αλπάν (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.ά. v. Θέλμα Τρυφωνίδου
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 679, στις σελ.687-688). Οι Ενάγοντες 1 και 2 καθόρισαν τη ζημιά τους, όσον αφορά τη θέρμανση, στο ποσό των €7.450-, παράγραφος (δ) της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης, όπως περιορίστηκε κατά την ακρόαση. Λόγω του ότι οι ειδικές ζημιές, σύμφωνα με τη νομολογία, πρέπει να αναφέρονται αναλυτικά στα δικόγραφα και να αποδεικνύονται αυστηρά ενώπιον του Δικαστηρίου (βλ. Αριστοδήμου v. Πέτρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 980, Σταύρου v. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 498 και McGregor on Damages, 15η έκδ., παρ.23, σελ.15), οι Ενάγοντες με την προσκόμιση του Τεκμηρίου 13, απόδειξαν ότι για να εγκαταστήσουν κεντρική θέρμανση απαιτείται το ποσό των €7.450-. Αυτή η συγκεκριμένη ζημιά έχει αποδειχθεί και μπορεί να αποδοθεί. Ισχυρίζεται ο Ενάγοντας 1, ότι λόγω της συμπεριφοράς του Εναγομένου, αναγκάστηκε να ταξιδέψει με την Ενάγουσα 2, πέντε φορές στην Κύπρο και αξιώνει μεταφορικά έξοδα. Καθορίζει τα έξοδα αυτά στην παράγραφο 13 της Ένορκης Δήλωσής του, στο ποσό των €2.935-. Αρχικά θα πρέπει να αναφερθεί ότι η συγκεκριμένη αξίωση δεν καταγράφεται στην Έκθεση Απαίτησης για να μπορεί να αποδοθεί. Είναι ειδική ζημιά την οποία καθόρισε ο Ενάγοντας 1 και έπρεπε οι Ενάγοντες 1 και 2 να την είχαν συμπεριλάβει στην Έκθεση Απαίτησής τους, σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου επί του θέματος. Επιπρόσθετα, εγείρεται το ερώτημα γιατί χρειάστηκαν να έρθουν πέντε φορές στην Κύπρο, λόγω της συμπεριφοράς του Εναγομένου, τον Απρίλιο 2008, τον Ιανουάριο 2010 και τον Δεκέμβριο 2010, αφού το σπίτι τους παραδόθηκε στις 10 Ιουνίου 2007 (παράγραφος 13 της Ένορκης Δήλωσής του); Επιπρόσθετα, ακόμα και αν θεωρηθεί ότι η συγκεκριμένη απώλεια συμπεριλήφθηκε στην Έκθεση Απαίτησης, υπάρχει ακόμα ένα πρόβλημα. Τα έγγραφα που κατατέθηκαν για να υποστηρίξουν την αξίωση των Εναγόντων, Τεκμήριο 12, καθώς και μέρος του Τεκμηρίου 16, έμειναν ανεξήγητα. Κατατέθηκαν τα πλείστα έγγραφα από τον κ. Χαραλαμπίδη, ήταν έγγραφα τα οποία συνιστούσαν εξ ακοής μαρτυρία και δεν επεξηγήθηκαν. Σύμφωνα με τη νομολογία, τα τιμολόγια δεν έχουν αυτοδύναμη αποδεικτική σημασία (βλ. DEMIL IMPORTS EXPORTS LTD v. Ζήνων Κωνσταντινίδη Λτδ, Πολ. Έφ.26/08, ημερ.14/03/2011). Δεν κλήθηκε πρώτον, ο συντάξασάς τους να τα επεξηγήσει, δεύτερον, καμία μαρτυρία δεν προσφέρθηκε από τον Ενάγοντα 1 που να εξηγεί το περιεχόμενο των συγκεκριμένων εγγράφων και τρίτον, σύμφωνα με τη νομολογία η οποιαδήποτε μαρτυρία προσκομίζεται, η οποία είναι εκτός δικογράφων, πρέπει να αγνοείται (βλ. Πανίκος Νεοφύτου κ.α. v. Ανδρέα Γερακιώτη, Πολ. Έφ.79/2008, ημερ.22/01/2010). Ενόψει του ότι η συγκεκριμένη ζημιά δεν αξιώθηκε στην Έκθεση Απαίτησης και λαμβανομένου υπόψη του αυστηρού πλαισίου απόδειξης των ειδικών ζημιών με συγκεκριμένη και αποδεκτή μαρτυρία, η συγκεκριμένη αξίωση θα πρέπει να απορριφθεί. Δεν αποδείχθηκε ούτε και το ποσό των €16.402,57 που αξιώνεται ως απώλεια ενοικίου. Ακόμη και να γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του Ενάγοντα 1, ότι ο Εναγόμενος τους είχε υποσχεθεί την ενοικίαση του σπιτιού για δύο χρόνια, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι ίδιοι τερμάτισαν τη συμφωνία στις 24/09/2007, Τεκμήριο 15, δηλαδή τρεις μήνες μετά την παραλαβή της κατοικίας, οπόταν το άλλο συμβαλλόμενο μέρος, δηλαδή ο Εναγόμενος, απαλλάχθηκε από την υποχρέωσή του αυτή (βλ. Chitty on Contracts, 30η έκδ., τόμος 1, παρ.24-052, σελ.1576). Εν πάση περιπτώσει, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία σε σχέση με την ενοικιαστική αξία του ακινήτου. Οι Ενάγοντες τέλος, αξιώνουν παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις. Οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία αποζημιώσεων που σκοπό έχουν να τιμωρήσουν τον Εναγόμενο για την ηθελημένη διάπραξη αδικήματος ή να τον διδάξουν ότι η διάπραξη ενός αδικήματος δεν προσφέρεται. Δεν έχουν σχέση με τη συνήθη αποζημίωση, ούτε ακόμη και με την απόδοση επαυξημένων αποζημιώσεων. Η φύση των παραδειγματικών ή τιμωρητικών αποζημιώσεων επεξηγείται στην υπόθεση Παπακόκκινου v. Γκάνθερ
(1982)1 Α.Α.Δ. 65, στις σελ.74-79. Στο σύγγραμμα Ogus: The Law of Damages, σελ.38, αναφέρεται ότι πριν την απόδοση ενός τέτοιου ξεχωριστού ποσού, το Δικαστήριο πρέπει πρώτα να ικανοποιηθεί ότι ο Εναγόμενος δεν έχει τιμωρηθεί αρκετά από το ποσό που έχει καθορίσει ως συνήθεις αποζημιώσεις και που θα πρέπει βεβαίως να πληρωθούν. Βλ. επίσης Chitty on Contracts, 30η έκδ., παρ.26-019, σελ.1608, όπου με αναφορά στην απόφαση Addis v. Gramophone Co Ltd
(1909)A.C. 488, καταγράφονται τα ακόλουθα: «The principle of this decision is not confined to cases of wrongful dismissal and it is submitted that it now prevents the recovery of exemplary damages for any breach of contract». Δεν προσκομίστηκε στο Δικαστήριο μαρτυρία που να καθιστά την απόδοση τιμωριτικών αποζημιώσεων αναγκαία λαμβανομένης υπόψη και αυτής τούτης της φύσης της συγκεκριμένης θεραπείας. Κατά συνέπεια, κρίνω ότι δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι οι Ενάγοντες 1 και 2 έχουν ένεκα της παράβασης της συμφωνίας από μέρους του Εναγομένου υποστεί τις ζημιές τις οποίες επικαλούνται, πλην αυτής που αφορά την παράλειψη εγκατάσταση της θέρμανσης. Συνεπακόλουθα, με βάση τα όσα αναφέρθησαν πιο πάνω εκδίδεται υπέρ των Εναγόντων 1 και 2 και εναντίον του Εναγομένου, απόφαση για το ποσό των €7.450- με νόμιμο τόκο από 24/01/2008, πλέον δικηγορικά έξοδα, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα του ποσού που επιδικάσθηκε. (Υπ.) ..................................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο