Δέσποινας Νικόλα ν. Ροδούλας Δημητρίου κ.α., Αρ. Αγωγής: 4113/09, 17.03.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2011:A44 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Ι. Κίτσιου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4113/09 Μεταξύ: Δέσποινας Νικόλα, από την Πάφο Ενάγουσας - και -
- Ροδούλας Δημητρίου
- ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (ΔΗΜΟΣΙΑ) ΛΤΔ Εναγομένων ------------------------- Ημερομηνία: 17.03.2011 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα-Αιτήτριας: κα Ρ. Μαλλή Για Εναγόμενους-Καθ΄ ων η Αίτηση: Καμιά εμφάνιση ------------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή: Η απαίτηση της Eνάγουσας εναντίον των Εναγομένων στηρίζεται σε αμέλεια από τροχαίο δυστύχημα ως προς την Εναγόμενη 1, και σε αγώγιμο δικαίωμα εκ του νόμου (άρθρο 16Α του Ν.96
(1)/2000) όπως τροποποιήθηκε από το Ν.69
(1)/2007 ως προς τους Εναγόμενους 2 ως ασφαλιστές της Εναγόμενης 1, στη βάση επίσης των ιδίων γεγονότων. Στην έκθεση απαίτησης η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι κατά ή περί τις 04.12.2007 το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΑΧ 912 οδηγείτο από την Εναγόμενη 1, έχοντας την ίδια σαν συνεπιβάτη σε πάροδο του δρόμου Αγίας Βαρβάρας-Αμαργέτης. Σε κάποιο σημείο η Εναγόμενη 1 οδήγησε το όχημα της αμελώς και παρέλειψε να σταματήσει στο αλτ με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία του οχήματος ΒΒC 808 το οποίο οδηγείο επί του κυρίου δρόμου Αγίας Βαρβάρας - Αμαργέτης με αποτέλεσμα τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Ως συνέπεια της σύγκρουσης ήταν η Ενάγουσα να υποστεί σωματικές βλάβες, ταλαιπωρία, πόνο, ανικανότητα, ζημιές, απώλεια και έξοδα. Περαιτέρω στην έκθεση απαίτησης παρατίθενται λεπτομέρειες αμέλειας της Εναγόμενης 1 καθώς και λεπτομέρειες σωματικών βλαβών και ειδικών ζημιών της Ενάγουσας. Την 01.11.2010 καταχωρήθηκε η επίδικη αίτηση με αίτημα την έκδοση απόφασης εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 λόγω μη εμφάνισης παρά την επίδοση σ΄ αυτούς της αγωγής στις 24.09.2010 και 06.10.2010 αντίστοιχα. (Αντίγραφα των ενόρκων δηλώσεων επίδοσης βρίσκονται στο φάκελο της υπόθεσης). Κατά την απόδειξη της αίτησης εκ μέρους της Ενάγουσας παρουσιάστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου ένορκες δηλώσεις από τους (α) Γιώργο Αντωνίου, αστυφύλακα 3199, (β) Δρ. Γιώργο Μεταξά, και (γ) Δέσποινα Νικόλα, Ενάγουσα. Προσαχθείσα μαρτυρία: Στην ένορκη του δήλωση ο αστυφύλακας 3199, Γιώργος Αντωνίου αναφέρει ότι στις 04.12.2007 επισκέφθηκε τη σκηνή τροχαίου δυστυχήματος. Εμπλεκόμενα οχήματα ήταν το υπ΄ αριθμό εγγραφής ΗΑΧ 912 με οδηγό την Εναγόμενη 1 και συνοδηγό την Ενάγουσα, και το όχημα με αριθμούς εγγραφής BBC 808 με οδηγό τον Dyrayalge Thikoth. Από τις εξετάσεις που είχε διενεργήσει διαπίστωσε ότι ενώ ο οδηγός του οχήματος με αριθμούς εγγραφής BBC 808 οδηγούσε το όχημα του επιμελώς επί του κυρίου δρόμου Αγίας Βαρβάρας - Αμαργέτης με νότια κατεύθυνση και η Εναγομένη 1 οδηγούσε το όχημα ΗΑΧ 912 επί ανωνύμου οδού στην Βιομηχανική Περιοχή της Αγίας Βαρβάρας, παρέλειψε να συμμορφωθεί σε σήμα αλτ με αποτέλεσμα να εισέλθει στον κύριο δρόμο και να ανακόψει την πορεία του οχήματος με αριθμούς εγγραφής BBC 808 οπότε τα δύο οχήματα συγκρούστηκαν. Συνεπεία της σύγκρουσης τα δύο οχήματα υπέστησαν ζημιές και η Ενάγουσα τραυματίστηκε. Ο μάρτυρας ακόμη αναφέρει ότι ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος το οποίο οι εμπλεκόμενοι οδηγοί αποδέχθηκαν και υπέγραψαν. Στη συνέχεια με βάση το πρόχειρο σχεδιάγραμμα ετοίμασε κανονικό σχέδιο το οποίο επισυνάπτει σαν Τεκμήριο
- Περαιτέρω από τη ένορκη δήλωση του μάρτυρα προκύπτει πως από τις έρευνες του το όχημα με αριθμούς εγγραφής BBC 808 κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ιδιοκτησίας του Διομήδη Διομήδους και οδηγείτο από τον Dyrayalge Thikoth, ενώ το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΑΧ 912 στο οποίο επέβαινε η Ενάγουσα ήταν ιδιοκτησίας της Εναγομένης 1 και οδηγείτο από την ίδια. Τέλος ο μάρτυρας αναφέρει ότι κατά τη διερεύνηση του δυστυχήματος ζήτησε από τους δύο οδηγούς να του προσκομίσουν πιστοποιητικό ασφάλισης έναντι τρίτου σύμφωνα με το Νόμο, τα οποία και του προσκόμισαν. Από το πιστοποιητικό ασφάλισης που του είχε προσκομίσει η Εναγόμενη 1 φαίνεται ότι η Εναγόμενη 2 ήταν η ασφαλιστική της εταιρεία. Το εν λόγω πιστοποιητικό ασφάλισης το επισυνάπτει στην ένορκη του δήλωση σαν Τεκμήριο
- Στην ένορκη της δήλωση η Ενάγουσα κάνει αναφορά στο γεγονός ότι στις 04.12.2007 βρισκόταν ως επιβάτης-συνοδηγός στο όχημα ΗΑΧ 912, το οποίο οδηγείτο από την Εναγόμενη 1, σε ανώνυμη οδό στη Βιομηχανική Περιοχή Αγίας Βαρβάρας στην Πάφο, το εν λόγω όχημα παρέλειψε να συμμορφωθεί σε σήμα αλτ και ανέκοψε την πορεία του οχήματος BBC 808 με αποτέλεσμα τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Συνεπεία της σύγκρουσης ήταν τραυματισμός της ίδιας ενώ τα δύο οχήματα υπέστηκαν ζημιές. Στη συνέχεια, μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου όπου την εξέτασαν οι επί καθήκοντι ιατροί, της τοποθέτησαν γύψινο επίδεσμο για περίοδο έξι εβδομάδων και για άλλες έξι εβδομάδες κάτωθεν του αγκώνα. Από τον τραυματισμό της ταλαιπωρήθηκε και συνεχίζει να ταλαιπωρείται αλλά και να στερείται πολλών απολαύσεων της ζωής, ως επίσης θα πρέπει να υποβληθεί σε εγχείρηση με αποτέλεσμα περαιτέρω πόνο και ταλαιπωρία, ενώ κατά το δυστύχημα ήταν ηλικίας 59 ετών χωρίς πρόβλημα υγείας. Επισυνάπτει δε στην ένορκη δήλωση της ως Τεκμήριο σχετικά έγγραφα προς υποστήριξη των θέσεων της καθώς και ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Γ. Μεταξά και πιστοποιητικά ασθενείας. Περαιτέρω η Ενάγουσα δηλώνει ότι ενώ είχε συμφωνήσει για να εργαστεί ως καθαρίστρια σε γραφεία δύο εταιρειών τις οποίες κατονομάζει, τελικά λόγω του τραυματισμού της δεν εργάστηκε και ως εκ τούτου απώλεσε μισθούς ύψους €4.000,00 για περίοδο 4 μηνών. Ακόμη δηλώνει ότι έχει υποστεί μόνιμη ανικανότητα και αδυνατεί να εργαστεί ως καθαρίστρια, που είναι το μόνο επάγγελμα το οποίο είναι ικανή να κάνει, λόγω και της ηλικίας της. Τέλος αναφέρει ότι στα πλαίσια αλληλογραφίας που υπήρξε μεταξύ της δικηγόρου της και των Εναγομένων 2 αυτή κλήθηκε για εξέταση από τον Δρ. Ηλία Γεωργίου ο οποίος την εξέτασε στις 03.04.
- Ο Δρ. Γ. Μεταξάς στην ένορκη δήλωση του, δηλώνει ότι ως χειρούργος ορθοπεδικός ιατρός, εξέτασε την Ενάγουσα στις 04.12.2007 στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου κατόπιν αναφοράς της για εμπλοκή σε τροχαίο δυστύχημα. Αρχικά την υπέβαλε σε ακτινολογικό έλεγχο, από τις εξετάσεις διαπίστωσε ότι υπέστηκε (α) κρανιοεγκεφαλική κάκωση και (β) κάταγμα κάτω ¼ δεξιάς ωλένης. Το κάταγμα αντιμετωπίστηκε με τοποθέτηση γύψινου επίδεσμου για περίοδο 6 εβδομάδων αρχικά και άλλων πρόσθετων 6 εβδομάδων κάτωθεν του αγκώνα. Επιπλέον αναφέρει ότι η Ενάγουσα κατά τις συχνές επισκέψεις της στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου υποβαλλόταν σε τακτικό ακτινολογικό έλεγχο ο οποίος έδειξε καθυστερημένη πώρωση του κατάγματος. Την τελευταία επανεξέταση στις 03.12.2008, ήτοι ένα χρόνο μετά το ατύχημα, η Ενάγουσα συνέχιζε να παραπονείται για άλγος με δυσκολία στις καθημερινές δραστηριότητες της (δυσκολία στην ανύψωση και μεταφορά βαρών και στις στροφικές κινήσεις). Αντικειμενικά ο μάρτυρας διαπίστωσε ότι παρατηρείται υπολειπόμενος υπτιασμός σε σχέση με το αριστερό άκρο και άλγος κατά την πίεση στην εστία του κατάγματος. Η τελική γνώμη του μάρτυρα είναι ότι το κάταγμα δεν έχει πορωθεί και ως εκ τούτου έχει δημιουργηθεί ψευδάρθρωση, η θεραπεία της οποίας θα διέλθει μόνο μέσα από χειρουργική επέμβαση με εσωτερική οστεοσύνθεση και οστικά μοσχεύματα. Ο χρόνος αποθεραπείας σε τέτοιου είδους εγχειρίσεις είναι τουλάχιστον τρεις μήνες. Ο μάρτυρας επισύναψε το ιατρικό του πιστοποιητικό ημερομηνίας 08.12.2008 ως Τεκμήριο
- Μέσα από την αγόρευση της η ευπαίδευτη συνήγορος της Ενάγουσας κάλεσε το Δικαστήριο να επιδικάσει στην Ενάγουσα το ποσό των ειδικών ζημιών που διεκδικούνται στην έκθεση απαίτησης, πλέον €35.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις, πλέον €8.000,00 ως κατ΄ αποκοπή ποσό για μείωση ικανότητας για εργασία. Αξιολόγηση μαρτυρίας και ευρήματα: Επισημαίνεται ότι η προσαχθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία από τους μάρτυρες για την απαίτηση παρέμεινε αναντίλεκτη, μέσα δε από τα Τεκμήρια της υπόθεσης, αυτή άλλοτε ενισχύεται και άλλοτε επιβεβαιώνεται, συνακόλουθα το Δικαστήριο την κρίνει αξιόπιστη και την αποδέχεται. Δεν παρατηρείται οποιοδήποτε στοιχείο το οποίο να έχει δημιουργήσει στο Δικαστήριο ενδοιασμό ως προς την αποδοχή της μαρτυρίας της Ενάγουσας πλην βέβαια της μαρτυρίας της για μόνιμη ανικανότητα και τούτο διότι δεν υποστηρίζεται αυτή η θέση από την ιατρική μαρτυρία του Δρ. Γ. Μεταξά, η τελευταία δε εξέταση που έγινε στις 03.12.2008 δεν δικαιολόγησε τέτοιο αντικειμενικό εύρημα του ιατρού της, αλλά ούτε και πρόσφατη ιατρική μαρτυρία υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου για στήριξη τέτοιου ισχυρισμού. Περαιτέρω με βάση την αποδεκτή μαρτυρία και το περιεχόμενο των τεκμηρίων διαπιστώνεται ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Στις 04.12.2007 ενώ η Ενάγουσα βρισκόταν ως επιβάτης-συνοδηγός στο όχημα ΗΑΧ 912, το οποίο οδηγείτο από την Εναγόμενη 1, σε ανώνυμη οδό στη Βιομηχανική Περιοχή Αγίας Βαρβάρας στην Πάφο, το εν λόγω όχημα παρέλειψε να συμμορφωθεί σε σήμα αλτ και ανέκοψε την πορεία του οχήματος BBC 808 με αποτέλεσμα τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Συνεπεία της σύγκρουσης ήταν ο τραυματισμός της Ενάγουσας ενώ τα δύο οχήματα υπέστηκαν ζημιές. Η Ενάγουσα μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου όπου την εξέτασε ο Δρ. Γ. Μεταξάς, χειρούργος ορθοπεδικός ιατρός. Την υπέβαλε αρχικά σε ακτινολογικό έλεγχο και από τις εξετάσεις διαπίστωσε ότι υπέστηκε (α) κρανιοεγκεφαλική κάκωση και (β) κάταγμα κάτω ¼ δεξιάς ωλένης. Το κάταγμα αντιμετωπίστηκε με τοποθέτηση γύψινου επίδεσμου για περίοδο 6 εβδομάδων αρχικά και άλλων πρόσθετων 6 εβδομάδων κάτωθεν του αγκώνα. Περαιτέρω αποτελεί εύρημα ότι η Ενάγουσα, η οποία κατά την ημερομηνία του δυστυχήματος (04.12.2007) ήταν ηλικίας 59 χρονών, είχε συμφωνήσει να εργάζεται ως καθαρίστρια σε γραφεία δύο εταιρειών (ΤΟΠΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Ι.Σ.Ι.Τ. και ΗARIKOM AUTOMOTIVES LTD) από την 01.01.2008, τελικά όμως λόγω του τραυματισμού της δεν εργάστηκε και ως εκ τούτου απώλεσε μηνιαίους μισθούς ύψους €500,00 από την κάθε εταιρεία για περίοδο 4 μηνών αφού βρισκόταν με άδεια ασθενείας μέχρι 30.04.
- Η σημερινή κατάσταση της Ενάγουσας όπως την περιγράφει ο Δρ. Γ. Μεταξάς παρουσιάζει βελτίωση όμως παρέμεινε δυσκολία και άλγος κατά τις καθημερινές της δραστηριότητες, επίσης υπάρχει υπολειπόμενος υπτιασμός σε σχέση με το αριστερό άκρο κατά την πίεση στην εστία του κατάγματος. Επειδή το κάταγμα δεν έχει πορωθεί δημιουργήθηκε ψευδάρθρωση η θεραπεία της οποίας μπορεί να επέλθει με εσωτερική οστεοσύνθεση και οστικά μοσχεύματα, ο δε χρόνος αποθεραπείας θα είναι τουλάχιστον 3 μήνες. Διαπιστώνεται επίσης ότι η Ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €47,84 για την εξασφάλιση του ιατρικού πιστοποιητικού που εξέδωσε ο Δρ. Γ. Μεταξάς. Νομική πτυχή: Η παρούσα υπόθεση είναι πολιτική, η απόσειση του βάρους απόδειξης θα κριθεί με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Επιπλέον, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στην Ενάγουσα, να αποδείξει, δηλαδή ισχυρισμούς της οι οποίοι περιλαμβάνονται στην έκθεση απαίτησης. Η απόσειση του βάρους απόδειξης θα αποτιμηθεί υπό το φως της παραδεκτής μαρτυρίας και όχι του παραδεκτού της μαρτυρίας, υπό το πρίσμα πάντοτε του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου διευκρινίζεται και τονίζεται πως η απόσειση του βάρους απόδειξης συναρτάται αποκλειστικά με τη μαρτυρία η οποία κρίνεται αξιόπιστη. Ευθύνη: Λαμβάνοντας υπόψη την προσαχθείσα μαρτυρία και τα ευρήματα κρίνεται ότι η Eναγόμενη 1, οδηγός του οχήματος ΗΑΧ 912 αφού παρέλειψε να σταματήσει σε σήμα αλτ ανέκοψε την πορεία του οχήματος BBC 808 με αποτέλεσμα να προκαλέσει το επίδικο δυστύχημα. Ελλείψει οποιουδήποτε στοιχείου για επίρριψη ευθύνης σε άλλο οδηγό, και εν πάση περιπτώσει στην Ενάγουσα η οποία ήταν επιβάτης, κρίνεται ότι για σκοπούς της παρούσας αγωγής αποκλειστική ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα φέρει η Εναγόμενη1 και δεν είναι δυνατό να επιρριφθεί συντρέχουσα αμέλεια στην Ενάγουσα. Κατ΄ επέκταση πλήρως υπεύθυνοι για αποζημίωση κρίνονται και οι Εναγόμενοι 2 ως ασφαλιστική εταιρεία της Εναγόμενης
- Ειδικές αποζημιώσεις της Ενάγουσας: Σύμφωνα με νομολογιακές αρχές οι ειδικές ζημιές θα πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται αυστηρότατα. Βλέπε υπόθεση Τηλεμάχου ν. Παπακυριακού
(1986)1 Α.Α.Δ. 705 και Ηρακλέους ν. Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239. Περαιτέρω στην υπόθεση Α. Μιχαηλίδη ν. Α. Δημοσθένους Κακουλλή
(1992)1 Α.Α.Δ στη σελίδα 674 αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Είναι πρωτίστως καθήκον του εφεσείοντα να ικανοποιήσει το Δικαστήριο με αξιόπιστη μαρτυρία για τη βασιμότητα της απαίτησης του και όχι με τους εφεσίβλητους να την αντικρούσει». Προχωρώντας στην εξέταση και επιδίκαση των ειδικών ζημιών της ενάγουσας λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω αρχών αλλά και των συγκεκριμένων κονδυλίων όπως αυτά ζητούνται στην έκθεση απαίτησης παρατηρούνται και αποφασίζονται τα πιο κάτω: (α) Απώλεια ημερομισθίων (4 μήνες χ €1.000,00) = €4.000,00: Προς υποστήριξη της αξίωσης αυτής η Ενάγουσα παρουσίασε τα Τεκμήρια 3 και 4 επί της ένορκης δήλωσης της. Πρόκειται για βεβαιώσεις από δύο νομικά πρόσωπα τα οποία βεβαιώνουν γραπτώς μέσω του Διευθυντή και υπεύθυνου τους ότι συμφώνησαν για να προσλάβουν την Ενάγουσα ως καθαρίστρια στα γραφεία τους, από 01.01.2008 με καθαρό μισθό €500,00 μηνιαίως για τη μία περίπτωση, και €500,00 για τη δεύτερη περίπτωση, λόγω όμως του τραυματισμού της δεν προχώρησε η εκτέλεση της συμφωνίας. Σημειώνεται ότι αυτή η μαρτυρία βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου αναντίλεκτη. Περαιτέρω λαμβάνεται υπόψη ότι η Ενάγουσα βρισκόταν με άδεια ασθενείας μέχρι 30.04.2008, συνεπώς, κρίνεται ότι δικαιολογείται η απώλεια αυτού του εισοδήματος για την εν λόγω περίοδο αφαιρουμένου όμως του ποσοστού 15% για κοινωνικές ασφαλίσεις και συναφείς αποκοπές στην περίπτωση μόνο της μίας εργοδότησης, και τούτο επειδή ενώ στο Τεκμήριο 3 γίνεται λόγος για καθαρό μισθό, στο Τεκμήριο 4 το ποσό των €500,00 δεν προσδιορίζεται ως καθαρό. Δεν δικαιολογείται ωστόσο η αποκοπή φόρου εισοδήματος για οποιοδήποτε ποσό ενόψει του ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα εισοδήματα της Ενάγουσας ετησίως υπερέβαιναν το ύψος των €19.500,00 που ήταν το φορολογητέο εισόδημα με συντελεστή μηδέν κατά το έτος 2008. Συνεπώς €2.000,00 από την εργοδότηση που θα είχε με ακάθαρτο μισθό μείον 15% απομένουν €1.700,00 πλέον όμως το ποσό των €2.000,00 από την εργοδότηση που θα είχε με καθαρό εισόδημα, συνολικά αποφασίζεται ότι η Ενάγουσα δικαιούται ως απώλεια εισοδημάτων για 4 μήνες το ποσό των €3.700,00. (β) Έξοδα ιατρικού πιστοποιητικού €48,00: Εγκρίνεται από το εν λόγω κονδύλι το ποσό των €47,84 διότι αυτό αποδεικνύεται από σχετική μαρτυρία, πρόκειται για το Τεκμήριο 11 επί της ένορκης δήλωσης της Ενάγουσας στο οποίο γίνεται αναφορά για πληρωμένα τέλη (€47,84) προς έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού με τα στοιχεία της σχετικής απόδειξης. Συνακόλουθα με τα προαναφερθέντα κρίνεται ότι η Ενάγουσα απόδειξε ότι δικαιούται ως ειδικές ζημιές το συνολικό ποσό των (€3.700,00 και €47,84) €3.747,84. Γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες του ενάγοντα: Προχωρώντας στον καθορισμό του ποσού των γενικών αποζημιώσεων έχοντας υπόψη τα τραύματα που υπέστηκε η Ενάγουσα γίνεται κατ' αρχήν παραπομπή στην υπόθεση Fysko Constructing Co Ltd v. Χριστάκη Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ σελ. 1014, όπου στη σελίδα 1028 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τις αρχές που πρέπει να διέπουν και να καθοδηγούν το Δικαστήριο κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων: «Βρίσκουμε τις αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων συμπυκνωμένες στη σελίδα 793 της απόφασης του Δικαστή Πική στην υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 CLR 789. Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγήσαντα. .................................... .................................... Η αναφορά μας στην υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi δεν θα ήταν ολοκληρωμένη αν παραλείπαμε να σημειώσουμε τη διαπίστωση ως προς τη σταθερή τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που εθεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν, έτσι που, όπως επιγραμματικά παρατηρήθηκε, αν η απόδοση μας στα ελληνικά είναι ορθή, να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας. Τελικά, θα πρέπει να προσθέσουμε πως σε κάθε περίπτωση, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες όπως μπορούν να εξακριβωθούν με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων, ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές, σε περιπτώσεις αυτής της φύσης, θα μπορούσε να είναι βοηθητικές [Polykarpou v. Adamou (ανωτέρω)].» Μελετώντας τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου συνάγεται το συμπέρασμα ότι υπάρχει τάση για αύξηση στα ποσά των αποζημιώσεων για σωματικές βλάβες και τον ανθρώπινο πόνο, ταυτόχρονα όμως καθίσταται σαφές ότι τα Δικαστήρια κατά την επιδίκαση αποζημιώσεων θα πρέπει να έχουν γνώμονα τη δίκαιη και εύλογη αποκατάσταση και όχι την τιμωρία ή την υπερβολή. Περαιτέρω, συνάγεται από τα πιο πάνω και τη νομολογία ότι δεν υπάρχει σταθερό μέτρο αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου. Για τον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων για τα τραύματα της Ενάγουσας εντοπίστηκε ως σχετικά καθοδηγητική και ενδεικτικά παρατίθεται η πιο κάτω νομολογία. Στην υπόθεση Άντρη Ρούσου ν. Ελένης Αλεξάνδρου κ.α.
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1060 για κατάγματα στους καρπούς και των δύο χεριών και συγκεκριμένα του κάτω άκρου της κερκίδας και της ωλένης τα οποία κατάγματα επουλώθηκαν πλήρως και χωρίς να υπάρχει ενδεχόμενο οστεοαρθρίτιδας, πλέον μώλωπες κάτω και γύρω από το δεξιό μάτι, συμπίεση ζυγωματικής χώρας και ελαφρά εγκεφαλική διάσειση και θλαστικό τραύμα στην αριστερή επιγονατίδα, επιδικάστηκε από πρωτόδικο Δικαστήριο το ποσό των Λ.Κ.5.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις. Κατ΄ έφεση κρίθηκε ότι το ποσό βρισκόταν κοντά στα χαμηλά όρια του πλαισίου όμως δεν διαφοροποιήθηκε. Στην υπόθεση Π. Παναγή ν. Σ. Κακόψητου
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 839 (Πολιτικές Εφέσεις 10624 και 10619) αυξήθηκαν από το Εφετείο οι γενικές αποζημιώσεις σε Λ.Κ.18.000,00 για τραυματισμό με ελαφρό κάταγμα ωλένης και πολλαπλό κάταγμα διαφύσεως μηριαίου, υπήρχε δε μόνιμη χειρουργική ουλή στο δεξιό γλουτό και βράχυνση σκέλους. Στην υπόθεση Α. Νικηφόρου ν. Α. Αντωνίου κ.α.
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 937 αυξήθηκαν κατ΄ έφεση οι γενικές αποζημιώσεις σε Λ.Κ.20.000,00. Επρόκειτο για τραυματισμούς κατάγματος αριστερού καρπού, κάταγμα του κάτω τριτημορίου δεξιάς κερκίδας και ωλένης, κάταγμα (μικρό) στη μύτη πλέον ως μόνιμα κατάλοιπα ουλές γύρω από τα μάτια και στο γόνατο, ως επίσης δισκινησία δεξιού καρπού και του αντιβραχίου. Μέσα από τα στοιχεία πιο πάνω της νομολογίας προκύπτουν αβίαστα δύο παρατηρήσεις. Πρώτο ότι οι αποφάσεις και τα αναφερόμενα ποσά κρίθηκαν προ δέκα ετών και πλέον και δεύτερο ότι τα τραύματα της Ενάγουσας, χωρίς να υποτιμούνται από το Δικαστήριο, δεν είναι της ίδιας σοβαρότητας. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Ενάγουσας επικαλέστηκε τις υποθέσεις
(1)Μ. Πέτρου ν. Ι. Γαλάτη
(2009)1 (Α) Α.Α.Δ. 84,
(2)Κ. Κωνσταντινίδης ν. Μ. Παπαμιλτιάδους
(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 733,
(3)Στ. Θεοδώρου ν. Α. Βασιλείου
(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 1192, ωστόσο τα τραύματα για τα οποία επιδικάστηκαν γενικές αποζημιώσεις ήταν περισσότερα και πολύ πιο σοβαρά, με μόνιμα κατάλοιπα και ως εκ τούτου τα ποσά που επιδικάστηκαν στις εν λόγω αποφάσεις δεν μπορούν να υιοθετηθούν από το Δικαστήριο στην παρούσα υπόθεση. Υπενθυμίζεται ότι η Ενάγουσα υπέστηκε κρανιοεγκεφαλική κάκωση η οποία ως φαίνεται από το περιεχόμενο του πιστοποιητικού που εξέδωσε ο Δρ. Γ. Μεταξάς, δεν ήταν σοβαρής μορφής ούτε και άφησε ιδιαίτερη ταλαιπωρία ή κάποιο κατάλοιπο. Το δε κάταγμα ωλένης αν και δεν έχει πορωθεί με τη χειρουργική επέμβαση θα θεραπευθεί το πρόβλημα, ενώ απουσιάζει η οποιαδήποτε παρουσία οστεοαρθρίτιδας και δεν θα παραμείνει σοβαρό μόνιμο κατάλοιπο. Περαιτέρω κρίνεται και αποφασίζεται στο στάδιο αυτό ότι με βάση την προσαχθείσα μαρτυρία δεν δικαιολογείται η επιδίκαση στην Ενάγουσα οποιουδήποτε ποσού ως αποζημίωση για μόνιμη ανικανότητα και απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων. Συνακόλουθα όλων των πιο πάνω, λαμβάνοντας υπόψη τις νομικές αρχές από τη μια καθώς και τους τραυματισμούς της Ενάγουσας από την άλλη, με το βαθμό σοβαρότητας αυτών, όπως έχουν διατυπωθεί στα ευρήματα, περαιτέρω την ηλικία της Ενάγουσας (63 ετών περίπου), τον πόνο και την ταλαιπωρία που αυτή υπέστηκε μέχρι σήμερα, επιπλέον όμως το πόνο που αυτή θα υποστεί με την αναγκαία μελλοντική χειρουργική επέμβαση για βελτίωση και αντιμετώπιση της ψευδάρθρωσης του κατάγματος που έχει παραμείνει, κρίνεται πως το ποσό των €17.000,00 είναι εύλογο και δίκαιο υπό τις περιστάσεις. Ενόψει όλων των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση προς όφελος της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 για το ποσό των €17.000,00, ως γενικές αποζημιώσεις πλέον €3.747,84 ως ειδικές ζημιές πλέον τόκο 8% και για τα δύο ποσά από 04.12.2007 μέχρι 14.10.2008 και από 15.10.2008 τόκο 5,5% μέχρι εξοφλήσεως. Περαιτέρω οι Εναγόμενοι διατάσσονται να καταβάλουν στην Ενάγουσα τα έξοδα της δίκης όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Δ. Ι. Κίτσιος, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final (Αναφορά: Αμέλεια - Τροχαίο δυστύχημα - Αποζημιώσεις - κάταγμα ¼ δεξιάς ωλένης) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο