PANIKOS LOIZOU SONS STAMPED CONCRETE LIMITED ν. COLIN LOUCA, Αρ.Αγωγής 2699/2007, 14.9.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2011:A109 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Κ. Κουνίδου Ε.Δ Αρ.Αγωγής 2699/2007 Μεταξύ: PANIKOS LOIZOU & SONS STAMPED CONCRETE LIMITED, από την Πάφο Εναγόντων Και COLIN LOUCA, από την Πάφο Εναγόμενου ---------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14.9.2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την ενάγουσα: κ. Ι. Παπαζαχαρίας (για να ακούσει απόφαση κ. Ν. Φακοντής) Για τον εναγόμενο: κ. Π. Ευθυμίου (για να ακούσει απόφαση κ. Σοφοκλέους και κα Χριστοδουλίδη) Εναγόμενος παρών Α Π Ο Φ Α Σ H Η ενάγουσα εταιρεία, ασχολείται με την κατασκευή δαπέδων από μπετόν, γνωστών ως «σταμπωτών» και ο εναγόμενος, στη βάση γραπτής προσφοράς (Τεκμήριο 1) ημερομηνίας 15.1.2007 που έλαβε από την ενάγουσα, της είχε αναθέσει την κατασκευή ενός τέτοιου δαπέδου στην αυλή της οικίας του στην Πέγεια της Πάφου. Η συμφωνία των διαδίκων (Τεκμήριο 1) περιλάμβανε καλούπι, νάιλον, σχάρες Υ6 / 20, Μπετόν C25 - πάχος 10cm (το επιπλέον θα χρεώνεται στο κόστος αγοράς), ίνες, 2 χρώματα GREEN - DESSER - TAN, στάμπωμα διαχωριστικό με πέτρες, καθαρίσματα, βερνικώματα, αρμούς κατασκευαστική. Η ενάγουσα, θα χρέωνε Λ.Κ.14 για κάθε τετραγωνικό μέτρο κατασκευής του πιο πάνω σκυροδέματος. Η ενάγουσα ολοκλήρωσε την κατασκευή του σταμπωτού σκυροδέματος στις 26.1.2007 και χρέωσε τον εναγόμενο το ποσό των Λ.Κ.1470.00 για 105 τετραγωνικά μέτρα, ποσό που ο εναγόμενος δεν έχει καταβάλλει μέχρι σήμερα. Η ενάγουσα με την αγωγή της αξιώνει εναντίον του εναγόμενου το ποσό των Λ.Κ.1960.50, φαίνεται όμως ότι πρόκειται για αριθμητικό λάθος καθότι το συνολικό ποσό που θα έπρεπε να ζητά με βάση τους ισχυρισμούς της, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α , είναι Λ.Κ. 1690.
- Ο εναγόμενος με την έκθεση υπεράσπισης του ισχυρίζεται ότι η ενάγουσα δεν έχει εκτελέσει τις εργασίες ως η μεταξύ τους συμφωνία και ότι ευθύνεται για προβλήματα και κακοτεχνίες στο κατασκευασθέν δάπεδο. Συγκεκριμένα ο εναγόμενος στην έκθεση υπεράσπισης και ανταπαίτησης του αναφέρει τα ακόλουθα: Δυνάμει της συμφωνίας η ενάγουσα ανέλαβε να κατασκευάσει και τοποθετήσει ειδικό σκυρόδεμα, με σχήματα και χρώματα πράσινο και κίτρινο, να τοποθετήσει νάιλον κάτω από το σκυρόδεμα για την προστασία του από την υγρασία και τις καιρικές συνθήκες και επίσης ανέλαβε όπως το σκυρόδεμα στην επιφάνεια του είχε κάποιο βάθος ώστε αυτή να μην είναι εντελώς επίπεδη. Ισχυρίζεται ότι όλα τα πιο πάνω ήταν ρητοί και εξυπακοούμενοι όροι των συμφωνηθέντων μεταξύ τους. Η ενάγουσα κατά παράβαση των συμφωνηθέντων παρέλειψε να τοποθετήσει το νάιλον, δεν τοποθέτησε τα δύο συμφωνηθέντα χρώματα και σε δύο σημεία η επιφάνεια του είναι εντελώς επίπεδη. Τα πιο πάνω είχαν ως αποτέλεσμα, το σκυρόδεμα να υποστεί σημαντική αλλοίωση και ρωγμές και να είναι αναγκαία η μετακίνηση και αντικατάσταση του και προς τούτο απαιτείται το ποσό των Λ.Κ.2000.- το οποίο ανταπαιτεί. Η ενάγουσα με την απάντηση στην υπεράσπιση και την υπεράσπιση στην ανταπαίτηση του εναγόμενου απορρίπτει τα όσα ο εναγόμενος της καταλογίζει σε σχέση με τις εργασίες που έχει εκτελέσει και επαναλαμβάνει τα όσα αναφέρει στην έκθεση απαίτησης της. Ισχυρίζεται ότι οι εργασίες έγιναν ως η μεταξύ τους συμφωνία ημερομηνίας 15/1/2007, ότι ο εναγόμενος ουδέποτε προηγουμένως δεν είχε διαμαρτυρηθεί και παραπονεθεί σε σχέση με τις εκτελεσθείσες εργασίες ενώ αντιθέτως δήλωσε ικανοποιημένος. Υποστηρίζει περαιτέρω, πως αν υπήρξε οποιαδήποτε αλλοίωση αυτή οφείλεται σε άλλες οικοδομικές εργασίες που έγιναν στον κήπο του εναγόμενου. Συνεπεία των δηλώσεων που έγιναν από τους συνηγόρους των διαδίκων, που αφορούν την ανάθεση και εκτέλεση της πιο πάνω εργασίας, η ακροαματική διαδικασία άρχισε με την απόδειξη της ανταπαίτησης του εναγόμενου. Μαρτυρία για τον εναγόμενο στα πλαίσια της ανταπαίτησης έδωσε ο Κυριάκος Κακογιάννης, Πολιτικός Μηχανικός και για την ενάγουσα ο διευθυντής της Πανίκος Λοΐζου και ο Μάριος Πετεινός, Πολιτικός Μηχανικός. Ως τεκμήρια στην υπόθεση κατά την ακροαματική διαδικασία της αγωγής κατατέθηκαν τα πιο κάτω:
- Προσφορά υπ΄αρ. 0050 ημερομηνίας 15.1.2007 (Τεκμήριο 1).
- Γραπτή δήλωση της μάρτυρα του εναγόμενου, Κυριάκου Κακογιάννη, η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του (Τεκμήριο 2).
- Εκθέσεις του πιο πάνω μάρτυρα (Τεκμήριο 3)
- Έκθεση C & H Civil Engineers (Τεκμήριο 4).
- Φωτογραφίες (Τεκμήριο 5).
- Τιμολόγιο με αριθμό 1278 ημερομηνίας 4.6.2007 (Τεκμήριο 6).
- Επιστολή ημερομηνίας 5.7.2007 (Τεκμήριο 7).
- Έκθεση του Μάριου Πετεινού (Τεκμήριο 8). Κατά την ακροαματική διαδικασία είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή όλους όσους κατέθεσαν ενόρκως. Παρακολούθησα τον τρόπο που αυτοί έδιδαν μαρτυρία, τις απαντήσεις που έδιναν, την συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Παράγοντες που δύναται να ληφθούν υπόψη, χωρίς να είναι εξαντλητικού χαρακτήρα, τους οποίους και έλαβα υπόψη μου κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι η αμεσότητα των απαντήσεων, η σαφήνεια που αυτές περιείχαν, ο τρόπος με τον οποίο δίδονταν οι απαντήσεις από τους μάρτυρες, οι αντιφάσεις που υπήρξαν στις απαντήσεις τους καθώς και οι αντιδράσεις τους κατά την διάρκεια της μαρτυρίας τους. Τα όσα οι μάρτυρες της κάθε πλευράς, έχουν αναφέρει στο δικαστήριο έχουν καταγραφεί στα πρακτικά που τηρήθηκαν, λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο, μαζί με τα κατατεθέντα τεκμήρια, στο σύνολο τους και δεν θεωρείται σκόπιμο να επαναληφθούν στην παρούσα απόφαση. Σχετική αναφορά στην μαρτυρία γίνεται κατωτέρω, κατά το στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας των μαρτύρων και όπου αυτό κριθεί αναγκαίο. Ο συνήγορος της ενάγουσας, εισηγήθηκε πως η απαίτηση της ενάγουσα θα πρέπει να έχει επιτυχή κατάληξη υπό το φως της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο, ενώ η ανταπαίτηση του εναγόμενου, σχολιάζοντας και την μαρτυρία που ο εναγόμενος παρουσίασε για τη απόδειξη της, θα πρέπει να απορριφθεί αφού απέτυχε να αποδείξει τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες αλλά ταυτόχρονα γιατί πάσχει και νομικά καθώς ενώ έχει αποδεχτεί το έργο, αρνήθηκε να πληρώσει το τίμημα και ζητά Λ.Κ.2000 για αποκατάσταση του. Αν η ανταπαίτηση του γίνει αποδεκτή, όπως ανάφερε, σημαίνει ότι ο εναγόμενος θα έχει αποκτήσει το έργο χωρίς αντάλλαγμα και θα έχει παράλληλα εισπράξει Λ.Κ.2000.-, χωρίς νόμιμη αιτία. Από την αντίπερα όχθη, ο συνήγορος του εναγόμενου αφού σχολίασε την μαρτυρία, ανέφερε ότι η ενάγουσα η οποία είχε το βάρος να αποδείξει, την ποιότητα της εργασίας απέτυχε να το πράξει ενώ ο εναγόμενος με την δική του μαρτυρία έχει αποδείξει την ανταπαίτηση του και δικαιούται απόφαση ως η ανταπαίτηση. Ο μάρτυρας του εναγόμενου Κυριάκος Κακογιάννης (Μ.Υ.1) και ο μάρτυρας της ενάγουσας Μάριος Πετεινός (Μ.Ε.1) κλήθηκαν και μαρτύρησαν στο δικαστήριο ως ειδικοί εμπειρογνώμονες και ως εκ τούτου κρίνω ορθότερο όπως η μαρτυρία τους τύχει ενιαίας αξιολόγησης. Εξετάζοντας αρχικά τα προσόντα των δύο πιο πάνω μαρτύρων όπως οι ίδιοι τα παρέθεσαν στην ένορκη κατάθεση τους, για τα οποία να σημειωθεί δεν αντεξετάστηκαν ώστε να αποτελέσουν αντικείμενο αμφισβήτησης των δύο πλευρών, βρίσκω και αποδέχομαι ότι οι πιο πάνω μπορούν να γίνουν και γίνονται αποδεκτοί ως εμπειρογνώμονας από το Δικαστήριο. Σε ότι αφορά τις αρχές οι οποίες προκύπτουν από την νομολογία για την αξιολόγηση εμπειρογνωμόνων σχετικές είναι οι αποφάσεις Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Φίλιππου ν. Οδυσσέως
(1989)1 Α.Α.Δ. 1. Στην υπόθεση Φιλίππου (ανωτέρω) λέχθηκαν τα εξής: «Στα Δικαστήρια συνήθως, καλούνται από τους διάδικους προς υποστήριξη των αντίστοιχων ισχυρισμών τους, εμπειρογνώμονες μάρτυρες για να καταθέσουν πάνω σε τεχνικά ζητήματα. Το καθήκον τους είναι να εφοδιάσουν τον δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε να καταστεί ικανός ο Δικαστής να σχηματιστεί τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με τη μαρτυρία (Αναστασιάδης ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 97, Κουππής ν. Δημοκρατίας
(1977)2 Α.Α.Δ 361). «Είναι νομολογημένο ότι η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα εισάγεται υπό την αίρεση της απόδειξης του πραγματικού της υπόβαθρου με τον τρόπο που αποδεικνύεται κάθε άλλο γεγονός και ότι η αποτυχία απόδειξης αυτού του υπόβαθρου με αποδεκτή μαρτυρία θα αφήσει τη γνώμη του εμπειρογνώμονα μετέωρη και χωρίς αξία». Επίσης έχει τονιστεί ότι η συμπεριφορά του μάρτυρα εμπειρογνώμονα στο εδώλιο είναι, όπως και στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα, κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να διαγνωστεί η αξιοπιστία του (βλ. Χαραλάμπους ν. Αβράαμ
(1999).1 (Β) Α.Α.Δ. 1441). Ακόμα έχει κριθεί και επιβεβαιωθεί ότι η εμπειρογνωμοσύνη πάνω σ΄ένα θέμα δεν βασίζεται μόνο στα ακαδημαϊκά προσόντα του μάρτυρα αλλά και στην πραγματική εμπειρία που αποκτάται πάνω σε αυτό (βλ. Θεοσκέπατη Φαρμ ν. Δημοκρατία
(1990)1 Α.Α.Δ. 984 και Τσαγγαρίδης κ.α. ν. Αυγουστή
(2000)1 (Α) Α.Α.Δ. 528. Εκείνο που είναι ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ο εμπειρογνώμονας μάρτυρας δεν πρέπει να αρκείται στην παρουσίαση της άποψης του με γυμνές δηλώσεις οι οποίες δεν παρέχουν στο Δικαστήριο δυνατότητα ελέγχου της επιστημονικής άποψης του (βλ. Δημοκρατία ν. Ηροδότου Αγιώτου
(2000)1 (Β) Α.Α.Δ. 1020. Η ανάγκη για την παράθεση τεκμηριωμένων στοιχειών από τους εμπειρογνώμονες μάρτυρες, τίθεται και στην υπόθεση SΥΝCON LTD v. Ανδρέα Χρίστου
(2002)1 (Β) Α.Α.Δ.
- Σύμφωνα με το Τεκμήριο 2, που είναι η γραπτή δήλωση του μάρτυρα του εναγόμενου Κυριάκου Κακογιάννη, Πολιτικού Μηχανικού, περί τα μέσα Μαρτίου 2010 του ζητήθηκε από τον εναγόμενο να επισκεφθεί την κατοικία του στην Πέγεια, με σκοπό να εξετάσει την κατάσταση του σταμπωτού σκυροδέματος που είχε τοποθετηθεί στην αυλή του, το έτος 2007 από την ενάγουσα. Η επίσκεψη έγινε στις 20.3.2010 και αφού έλαβε υπόψη του, την επιτόπου κατάσταση, την συμφωνία των μερών, προηγούμενη έκθεση που ετοίμασαν άλλοι συνάδελφοι του, τα δικόγραφα της υπόθεσης κατέληξε στα πιο κάτω συμπεράσματα: - Η ποιότητα της εργασίας, είναι πολύ κακή και το βάθος των τυπωμάτων είναι ανεπαρκές και σε καμία περίπτωση το χρώμα που αναφέρεται στην αρχική προσφορά είναι, αυτό που είναι επί τόπου. - Δεν έχει τοποθετηθεί νάιλον, πριν την τοποθέτηση του σταμπωτού σκυροδέματος, με αποτέλεσμα, η ποιότητα και η αντοχή του να είναι πολύ κακή και με την πάροδο του χρόνου χειροτερεύει, πράγμα που είναι αφύσικο για τέτοιας φύσης σκυρόδεμα. Καταλήγει, αφού έχει λάβει υπόψη του την συμφωνηθείσα μεταξύ των μερών τιμή μονάδος, ότι το ποσό των Λ.Κ.2000.- ήτοι €3417.20 είναι ένα εύλογο ποσό για την μετακίνηση του σκυροδέματος και την τοποθέτηση νέου στην βάση των τεχνικών προδιαγραφών που είχαν συμφωνηθεί. Κατάθεσε ως Τεκμήριο (Τεκμήριο 3) την τεχνική έκθεση που ετοίμασε, την οποία και υιοθέτησε. Στην εν λόγω έκθεση καταγράφονται τα ακόλουθα:
- Η ποιότητα της εργασίας είναι πολύ κακή. Το βάθος του τυπώματος δεν είναι επαρκές ώστε να δημιουργείται η εικόνα, όπως θα έπρεπε να είναι, απομίμησης πλακοστρώτου από φυσική πέτρα. Επειδή ο Μ.Υ.1 έχει λάβει υπόψη του, όπως λέει και στην δήλωση του και προηγούμενη έκθεση που ετοίμασαν άλλοι συνάδελφοι του, (η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4), αναφέρει στην τεχνική του έκθεση, σε συνέχεια των πιο πάνω, ότι «αυτό αναφέρεται στην προαναφερθείσα έκθεση και φαίνεται καθαρά στις φωτογραφίες σ' αυτήν». Περαιτέρω στο Τεκμήριο 3 αναφέρονται τα εξής:
- Η απουσία πολυθίνης βαρετού τύπου κάτω από το οπλισμένο σκυρόδεμα επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του και την αντοχή του με το πέρασμα του χρόνου. Η απουσία πολυθίνης (νάιλον) αποδεικνύεται από την Έκθεση των ¨C&H Civil Engineers" και από μια φωτογραφία κατά την φάση κατασκευής που μας παρουσίασε ο κος Looker. Η χειροτέρευση της ποιότητας ήταν εμφανής και κατά την επίσκεψη μας.
- Το εμβαδόν του Τυπωμένου Σκυροδέματος είναι περίπου 100 m
- «Τέλος πρέπει να σημειώσουμε ότι τα γεγονότα και συμπεράσματα που αναφέρονται στην έκθεση των ¨C&H Civil Engineers" είναι ορθά και απόλυτα». Πολύ πιο συνοπτικά καταγράφει την θέση του ο Μ.Ε.2 στο Τεκμήριο
- Αναφέρει ότι το τυποποιημένο μπετόν δεν φέρει καμία κακοτεχνία και έχει κατασκευαστεί με τον σωστό τρόπο και έχει το επιθυμητό πάχος. Και οι δύο πιο πάνω μάρτυρες επισκέφθηκαν το έργο 3 και πλέον χρόνια μετά την κατασκευή του. Συνεπώς τα όσα υποστήριξαν για την ποιότητα της εργασίας που εκτέλεσε η ενάγουσα το έτος 2007, δεν μπορούν παρά να είναι μειωμένης σημασίας και αξίας. Σύμφωνα με την ενώπιον μου μαρτυρία, το έργο που έγινε στην αυλή της κατοικίας του εναγόμενου, από της κατασκευής του εχρησιμοποείτο από τον εναγόμενο αφού αυτός κατοικεί εκεί. Από την χρήση του σταμπωτού σκυροδέματος για περίοδο τριών χρόνων, σίγουρα θα επήλθε σε αυτό κάποια αλλοίωση και φθορά τουλάχιστον στην επιφάνεια του και ειδικότερα στο χρώμα του. Τόσο ο Μ.Ε.1 όσο και ο Μ.Ε.2 κατέθεσαν και δεν έχουν αμφισβητηθεί στο σημείο αυτό, ότι επιβάλλεται η συντήρηση του σκυροδέματος κάθε 2 - 3 χρόνια, με την τοποθέτηση βερνικιού στη επιφάνεια του. Εάν έγινε μια τέτοια συντήρηση δεν δόθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία και ούτε υποστηρίχθηκε ότι είχε τέτοια υποχρέωση η ενάγουσα. Συνεπώς και οι δύο μηχανικοί, λαμβανομένου υπόψη του χρόνου που επισκέφθηκαν την οικία του εναγόμενου, δεν μπορούσαν να έχουν αντικειμενική άποψη, ειδικότερα δε, σε σχέση με τον χρωματισμό του, το οποίο όπως είναι παραδεκτό καλύπτει την επιφάνεια του σταμπωτού σκυροδέματος και το οποίο είναι φυσικό ότι είναι το πρώτο που έρχεται σε επαφή με οτιδήποτε χρησιμοποιείται πάνω σε αυτό και άρα μπορεί να υποστεί κάποιου είδους αλλοίωση. Και οι πιο πάνω μάρτυρες συμφώνησαν όμως, ότι το σταμπωτό σκυρόδεμα έφερε τα χρώματα που αναφέρονται στο Τεκμήριο 1, green (πράσινο) και Desser - Tan (μπεζ της ερήμου). Καμία μαρτυρία δεν έχει τεθεί ενώπιον μου ότι η συμφωνία των διαδίκων περιλάμβανε και επακριβή τρόπο κατανομής των χρωμάτων στην επιφάνεια του σταμπωτού σκυροδέματος. Συνεπώς το παράπονο του εναγόμενου ότι δεν έχουν τοποθετηθεί τα συμφωνηθέντα χρώματα δεν ευσταθεί. Ο εναγόμενος, στην έκθεση υπεράσπισης και ανταπαίτησης του, επικαλούμενος μεταξύ των προβλημάτων και αυτό της παράληψης των εναγόντων να τοποθετήσουν τα συμφωνηθέντα χρώματα, ισχυρίζεται ότι ως αποτέλεσμα των ουσιωδών παραλήψεων των εναγόντων ήταν το σταμπωτό σκυρόδεμα να υποστεί σημαντική αλλοίωση και ρωγμές. Το χρώμα του σκυροδέματος δεν έχει συνδεθεί με οποιοδήποτε τρόπο με την μαρτυρία που προσκόμισε ο εναγόμενος, με τον ισχυρισμό της αλλοίωσης και της ύπαρξης ρωγμών. Η αλλοίωση αν και είναι ευρύτερη έννοια δεν έχει αποδειχτεί με οποιοδήποτε τρόπο και είναι ασύνδετη κατά την άποψη μου με τον χρωματισμό του σταμπωτού σκυροδέματος. Καταγράφω μέρος από την μαρτυρία του Μ.Υ.1, ώστε να διαφανεί ποια ήταν η θέση του αναφορικά με τους χρωματισμούς του σταμπωτού σκυροδέματος. - Αν σου πω ότι μεταξύ τους συμφωνήθηκε ότι το βασικό χρώμα είναι το πράσινο τι θα έλεγες; Εγώ βλέπω δύο χρώματα στο Τεκμήριο 1, 2 χρώματα GREEN - DESSER TAN, πράσινο και μπες της ερήμου. Δεν βλέπω να καθορίζεται κυρίαρχο χρώμα. - Δεν είναι αυτά τα χρώματα που είχε στο συγκεκριμένο σκυρόδεμα; Υπήρχαν αυτά τα χρώματα, όμως κατά την άποψη μου δεν έγινε σωστή κατανομή των χρωμάτων. Υπάρχει περιοχή με έντονο πράσινο μετά μπες δηλαδή δεν συνδυάζονται αυτά τα χρώματα για να δώσουν την εικόνα που συμφωνήθηκε με την προσφορά. Το συμπέρασμα του Μ.Υ.1 ότι «δεν συνδυάζονται αυτά τα χρώματα για να δώσουν την εικόνα που συμφωνήθηκε με την προσφορά» είναι κατά την άποψη μου αυθαίρετο. Στο Τεκμήριο 1 δεν συμφωνήθηκε καμία συγκεκριμένη εικόνα, σχεδιασμός ή κάτι ανάλογο που να σχετίζεται με τα χρώματα. Επίσης και οι δύο πιο πάνω μάρτυρες δεν είχαν καμία προσωπική γνώση για το αν πράγματι τοποθετήθηκε νάιλον ή όχι κατά την κατασκευή του σταμπωτού σκυροδέματος. Ο Μ.Ε.2 ερωτηθείς αν διαπίστωσε κατά την επίσκεψη του αν κάτω από το σκυρόδεμα είχε τοποθετηθεί νάιλον απάντησε όχι και ανάφερε ότι για να διαπιστωθεί κάτι τέτοιο θα έπρεπε να γίνει ειδική εξέταση, να βγουν τα ονομαζόμενα «καρότα». Ο Μ.Υ.1 στην κυρίως εξέταση του (Τεκμήριο 2 σελ. 2 παρ. 5) υποστήριξε ότι δεν έχει τοποθετηθεί νάιλον πριν την τοποθέτηση του σταμπωτού σκυροδέματος, με αποτέλεσμα, η ποιότητα και η αντοχή του να είναι πολύ κακή και με την πάροδο του χρόνου να χειροτερεύει, πράγμα που είναι αφύσικο για τέτοιας φύσης σκυρόδεμα. Είναι παραδεκτό ότι ο Μ.Υ.1 δεν ήταν παρών κατά την κατασκευή του έργου, αφού πρώτη φορά το επιθεώρησε το
- Αναφορικά με την τοποθέτηση νάιλον στην αντεξέταση του ερωτηθείς σχετικά ανέφερε τα εξής: «Συμφωνείς μαζί μου ότι δεν εξέτασες και ενδεχομένως να μην είναι και πρακτικά εφικτό αν κάτω από το σκυρόδεμα έχει τοποθετηθεί νάιλον; Εξετάστηκε. Είναι δυνατό να καταστρέψουμε ολόκληρο το δάπεδο για να διαπιστώσουμε αν υπήρχε παντού νάιλον, όμως από κάποια σημεία ενδεικτικά βέβαια μπορεί να διαπιστώσει κάποιος καθαρά ότι δεν υπάρχει νάιλον. Επίσης το αναφέρω τζαι μέσα στην έκθεση μου, που παρουσιάστηκε κάποια φωτογραφία που τραβήχτηκε από τον κύριο Loukα κατά το στάδιο της κατασκευής που φαίνεται καθαρά ότι δεν υπάρχει τοποθέτηση νάιλον». ............... Εσύ δεν γνωρίζεις, όταν τοποθετήθηκε το μπετόν το σταμπωτό σκυρόδεμα να μπήκε νάιλον από κάτω; Όπως το εννοείται δεν γνωρίζω. Προέβηκες σε καμία δειγματοληψία μέσα στο μπετόν να δεις να πράγματι από κάτω υπήρχε νάιλον. Όχι.» Η αυτοαναίρεση του μάρτυρα, με τα όσα έχει αναφέρει κατά την αντεξέταση του και καταγράφονται πιο πάνω, είναι εμφανής. Συνεπώς εφόσον αυτός δεν έχει προβεί σε δειγματοληψία για να καταλήξει θετικά αν τοποθετήθηκε ή όχι νάιλον στο συγκεκριμένο έργο δεν μπορεί η μαρτυρία του αναφορικά με το συγκεκριμένο ζήτημα να γίνει αποδεκτή. Να σημειωθεί δε ότι η αναφορά του ότι έλαβε υπόψη του κάποια φωτογραφία που έλαβε ο εναγόμενος κατά το στάδιο της κατασκευής του έργου, δεν προσθέτει οτιδήποτε αφού τέτοια φωτογραφία δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο αλλά ούτε και ο εναγόμενος κατάθεσε ως μάρτυρας. Ο Μ.Υ. 1 όπως αναφέρει στην έκθεση του (Τεκμήριο 2), «Η απουσία πολυθίνης (νάιλον) αποδεικνύεται από την Έκθεση των ¨C&H Civil Engineers"» Τα όσα ο Μ.Υ.1 έχει αναφέρει και τα οποία σχετίζονται με τις δηλώσεις που καταγράφονται στο Τεκμήριο 4, και έγιναν από άλλα πρόσωπα πρόκειται για εξ΄ακοής μαρτυρία Σύμφωνα με το άρθρο 23 του Ν. 32
(1)/2004, εξ' ακοής μαρτυρία σημαίνει δήλωση που έγινε από άλλο από εκείνο που καταθέτει σε πολιτική ή ποινική διαδικασία και η οποία προσάγεται ως μαρτυρία για απόδειξη των όσων αναφέρονται σε αυτή. Αδιαμφισβήτητα η εξ΄ακοής μαρτυρία μετά την τροποποίηση του Κεφ. 9 που επέφερε ο Νόμος 32
(1)/2004 γίνεται αποδεκτή ως μαρτυρία, τίθεται όμως ζήτημα βαρύτητας μιας τέτοιας μαρτυρίας και το δικαστήριο εφαρμόζοντας το άρθρο 27 (όχι όμως περιοριστικά) του πιο πάνω νόμου θα πρέπει κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας της να λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική της αξία. Το άρθρο 27
(2)ενδεικτικά αναφέρει τις περιστάσεις. Κρίνω ότι στην προκειμένη περίπτωση οι περιστάσεις της υπόθεσης είναι τέτοιες οι οποίες, αποκλείουν την δυνατότητα αποδοχής μιας τέτοιας μαρτυρίας. Και εξηγώ. (α) Τα πρόσωπα/το πρόσωπο που έχουν/έχει συντάξει την έκθεση δεν κλήθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου για να δώσουν μαρτυρία. Παραμένει έτσι άγνωστο ποια είναι τα πρόσωπα αυτά, αφού η εν λόγω έκθεση δεν φέρει καμία υπογραφή, ενώ ο Μ.Υ.1, ερωτηθείς σχετικά, δήλωσε όπως δεν γνωρίζει τους μηχανικούς και ούτε μίλησε μαζί τους. (β) Η εξήγηση που έδωσε ο Μ.Υ.1 γιατί δεν ήρθαν να καταθέσουν ενώπιον του δικαστηρίου, «οι συνάδελφοι του» (γιατί διορίστηκαν στο δημόσιο) δεν είναι ικανοποιητική. Τα όσα ανάφερε σε σχέση με το «κώλυμα» τους να μαρτυρήσουν του τα είπε, όπως ανέφερε ερωτηθείς, ο εναγόμενος, ο οποίος όμως ούτε αυτός έδωσε μαρτυρία στο Δικαστήριο. Ουσιαστικά καμία εξήγηση ενώπιον του δικαστηρίου δεν δόθηκε και δεν έχει διαφανεί να έγινε εκ μέρους του εναγόμενου οποιαδήποτε προσπάθεια για να παρουσιάσει τα πρόσωπα που συνετάξαν το Τεκμήριο 4 στο δικαστήριο για να δώσουν μαρτυρία και να υποστηρίξουν το περιεχόμενο του στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας παρέχοντας έτσι και την ευκαιρία στην άλλη πλευρά να το αμφισβητήσει. (γ) Ο Μ.Υ1 είπε ότι η έκθεση έχει γίνει από συναδέλφους του δηλαδή πολιτικούς μηχανικούς. Σε ότι αφορά την μαρτυρία ειδικού αποτελεί προϋπόθεση ότι θα πρέπει να υποστηρίζεται και από το αναγκαίο υπόβαθρο, έτσι ώστε το δικαστήριο να έχει και την δυνατότητα να ελέγξει τα προσόντα, την πείρα και την εκπαίδευση του, πράγμα το οποίο το δικαστήριο αδυνατεί να πράξει υπό τις περιστάσεις. Συνεπώς, δεν μπορώ να προσδώσω βαρύτητα στην πιο πάνω μαρτυρία και να είναι τούτο ασφαλές για την εξαγωγή οιονδήποτε συμπερασμάτων ως προς τα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης. Συνεπώς μέσα από την μαρτυρία που ο εναγόμενος έχε προσκομίσει δεν έχει αποδειχτεί ότι οι ενάγοντες έχουν παραλείψει να τοποθετήσουν νάιλον κατά την κατασκευή του σταμπωτού σκυροδέματος ως η μεταξύ τους συμφωνία. Υποστήριξε ο Μ.Υ.1 ότι υπήρξε κάποιο ποσοστό χειροτέρευσης της ποιότητας του σταμπωτού σκυροδέματος και ερωτηθείς πως το μέτρησε αυτό, απάντησε πως όταν δεν υπάρχει νάιλον «μπορείς να δεις σημάδια απορρόφησης υγρασίας και αλάτων». Η πιο πάνω κατάληξη μου σε σχέση με την διαπίστωση του Μ.Υ.1 για την μη τοποθέτηση νάιλον, η οποία όπως διαφάνηκε αποτέλεσε εικασία του, οδηγεί αναπόφευκτα στο συμπέρασμα πως δεν μπορεί να συνδεθεί η ύπαρξη οποιασδήποτε υγρασίας και αλάτων σε κάποια σημεία του πλακόστρωτου στην μη τοποθέτηση νάιλον και κατ΄ επέκταση δεν μπορεί να αποδοθεί στην ενάγουσα οποιαδήποτε ευθύνη. Σε ότι αφορά τις ρωγμές, ο Μ.Υ.1 δεν αναφέρει οτιδήποτε, ενώ ερωτηθείς, αφού του υποδείχθηκε φωτογραφία, χαρακτήρισε τις ρωγμές που υπήρχαν ως φυσιολογικές. Συνεπώς δεν τίθεται ζήτημα ευθύνης της ενάγουσας για τις φυσιολογικές ρωγμές που έχουν δημιουργηθεί στο πλακόστρωτο. Αναφορικά με το βάθος του σταμπωτού σκυροδέματος, στο Τεκμήριο 2, που είναι η κυρίως εξέταση του Μ.Υ.1 αυτός το χαρακτηρίζει ανεπαρκές, το ίδιο πράττει και στην έκθεση του (Τεκμήριο 3), συγκεκριμένα στο Τεκμήριο 3 αναφέρει ότι «δεν είναι επαρκές ώστε να δημιουργείται η εικόνα, όπως θα έπρεπε να είναι, απομίμησης πλακοστρώτου από φυσική πέτρα». Ερωτηθείς ο Μ.Υ.1, στην αντεξέταση του, αν υπάρχει κάποιο αποδεκτό βάθος της σφραγίδας που δημιουργεί η στάμπα, ο Μ.Υ.1, απάντησε «σίγουρα όχι» και πως εναπόκειται στον τεχνικό και τον εργολάβο που το κατασκευάζει να πετύχει το ανάλογο αποτέλεσμα και αυτό φαίνεται αμέσως μετά την κατασκευή και στην συνέχεια συμφώνησε ότι είναι αποδεκτό η σφραγίδα να φαίνεται κάπου πιο βαθιά και κάπου πιο ξέβαθη. Ο Μ.Υ.1 στην συνέχεια αναφέρθηκε και σε «ικανοποιητικό βάθος». Όπως πιο πάνω καταγράφεται και έχει νομολογιακά αποφασιστεί, όταν ένα πρόσωπο παρουσιάζεται στο Δικαστήριο ως ειδικός, έχει υποχρέωση να προμηθεύσει το δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του ώστε να σχηματίσει ίδιαν ανεξάρτητη γνώμη. Η αναφορά του μάρτυρα σε «ανάλογο αποτέλεσμα», «ικανοποιητικό βάθος», «επαρκές ή ανεπαρκές βάθος», χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω αναφορά για τι αυτά περιλαμβάνουν και πως καταμετρούνται, αλλά και ποιες ήταν η επιτόπου μετρήσεις σε σχέση με το βάθος, δεν παρέχουν καμία ευχέρεια και δυνατότητα στο Δικαστήριο να προβεί σε ευρήματα για το κατά πόσο η εργασία που έγινε και σχετίζεται με το βάθος του τυπώματος συνιστά κακοτεχνία. Πως μπορεί δηλαδή να αποφασιστεί εάν κάτι είναι ανεπαρκές όταν δεν τεθεί ενώπιον του δικαστηρίου οποιοδήποτε μέτρο ώστε η εκτελεσθείσα εργασία να επιδέχεται σύγκρισης; Περαιτέρω και επειδή ο Μ.Υ.1, αναφορικά με θέμα αυτό, επικαλείται και πάλι τις δηλώσεις που καταγράφονται στο Τεκμήριο 4 κατά τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίζονται και αυτές από το Δικαστήριο, όπως και πιο πάνω που γίνεται αναφορά για το νάιλον (βλ σελ. 11 και 12 της απόφασης αυτής σε σχέση με την προσκόμιση εξ΄ακοής μαρτυρίας). Η αντιμετώπιση της μαρτυρίας του Μ.Ε 2 δεν μπορεί να είναι διαφορετική αφού και αυτός στην έκθεση του αναφέρει ότι το σταμπωτό σκυρόδεμα έχει το «επιθυμητό πάχος» χωρίς να διευκρινίσει πιο είναι αυτό. Στην υπόθεση Χαράλαμπος Χαραλάμπους ν. Decostone Ltd Πολιτική Έφεση 305/2007 ημερομηνίας 1.6.2010 λέχθηκαν τα εξής: "Η διακρίβωση ύπαρξης προβλημάτων, ελλειμμάτων ή αδυναμιών σε ένα έργο που ανάλαβε να κατασκευάσει ένας διάδικος δεν δημιουργεί, χωρίς άλλο, θέμα κακοτεχνιών και δεν εξουδετερώνει ή μειώνει την υποχρέωση εκείνου που εγείρει θέμα ευθύνης να στοιχειοθετήσει την αμέλεια που καταλογίζει στο διάδικο ή την ύπαρξη και παράβαση συμβατικού όρου στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης". O M.E.1, έπεισε το δικαστήριο με την μαρτυρία του ότι η ενάγουσα έχει εκτελέσει όλες τις ανατεθείσες εργασίες και έχει συμμορφωθεί πλήρως με τις συμβατικές τις υποχρεώσεις. Η μαρτυρία του δεν κλονίστηκε κατά το στάδιο της αντεξέτασης και παρέμενε σταθερός καθ΄όλη την διάρκεια της ένορκης κατάθεσης του. Διευκρίνισε, ότι τα παράπονα του εναγόμενου δεν αφορούσαν την εργασία της ενάγουσας αλλά άλλων προσώπων που είχαν εργαστεί πάνω στο σκυρόδεμα με αποτέλεσμα σε κάποια σημεία αυτό να λερωθεί και να χρειαστεί να τοποθετηθεί επιπλέον βερνίκι, κάτι που έγινε μετά από παράκληση του εναγόμενου χωρίς όμως να τον χρεώσουν και αυτό έγινε σε μια προσπάθεια τους να τον ικανοποιήσουν, όχι γιατί είχαν ευθύνη, αλλά για να πληρώσει την ενάγουσα. Έχοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, καταλήγω ότι ο εναγόμενος έχει αποτύχει με την μαρτυρία που προσκόμισε να στοιχειοθετήσει την αμέλεια που καταλογίζει στην ενάγουσα και ότι υπήρξε παράβαση συμβατικού όρου στο πλαίσιο εκτέλεσης της συμφωνίας. Συνεπώς η ανταπαίτηση του απορρίπτεται. Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία του Μ.Ε.1 και των παραδεκτών γεγονότων, καταλήγω ότι η ενάγουσα έχει επιτύχει στην αξίωση της και συνεπακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ της και εναντίον του εναγόμενου για το ποσό των €2888.39 πλέον νόμιμο τόκο επί ποσού €2511.64 μέχρι εξόφλησης. Τα έξοδα ακολουθώντας το αποτέλεσμα επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Κ. Κουνίδου Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο