Γιώργου και Βαλεντίνας Πενταρά ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας κ.α., Αρ. Αγωγής: 1011/08, 30.9.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2011:A126 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Σταματίου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1011/08 Μεταξύ: Γιώργου και Βαλεντίνας Πενταρά από την Πάφο, ως γονείς, κηδεμόνες και τα πρόσωπα που ασκούν τη γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ Εναγόντων Και
- Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας ως εκπροσωπούντος τη Δημοκρατία και/ή τις διάφορες υπηρεσίες και Υπουργεία αυτής και/ή το Υπουργείο Υγείας, από τη Λευκωσία
- Δρ. Νέστωρα Μιχαήλ (Γυναικολόγου) από τη Πάφου
- Κατερίνας Κωνσταντίνου από την Πάφο
- Ηλιάδας Ποταμίτου από την Πάφο Εναγομένων --------------------- Ημερομηνία: 30.9.2011 Αίτηση ημερ. 5.1.2011 Για Ενάγοντες-Αιτητές: κα Πατσαλίδου για κ. Χρ. Κληρίδη (για ν΄ ακούσει απόφαση κ. Μ. Γεωργιάδης) Για Εναγόμενους 3 και 4-Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Καραμανώλης για Τ. Παπαδόπουλο ΔΕΠΕ (για ν΄ ακούσει απόφαση κα Πατσαλίδου) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αίτηση οι Ενάγοντες ζητούν τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. (Οι αιτούμενες τροποποιήσεις επισυνάπτονται στην παρούσα ως παράρτημα Α). Οι Εναγόμενοι 1 και 2 δήλωσαν ότι αποδέχονται την τροποποίηση με την ανάλογη διαταγή ως προς τα έξοδα ενώ οι Εναγόμενοι 3 και 4 καταχώρησαν ένσταση και η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση. Με την αγωγή τους οι Ενάγοντες, γονείς του ανήλικου Βίκτωρα, αξιώνουν γενικές και ειδικές αποζημιώσεις οι οποίες προέκυψαν από ισχυριζόμενη αμέλεια και παράβαση καθήκοντος που επέδειξαν οι εναγόμενοι προ, κατά και μετά τη γέννηση του Βίκτωρα στο νοσοκομείο Πάφου. Η αγωγή στρέφεται εναντίον του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, του επί καθήκοντι γυναικολόγου και των δύο μαιών, μελών του νοσηλευτικού προσωπικού που διεξήγαγαν το τοκετό. Ειδικότερα αποτελεί δικογραφημένη θέση των Εναγόντων ότι κατά ή περί τις 11.5.2000 όταν εισήχθη στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου η μητέρα του Βίκτωρα ο Εναγόμενος 2, γυναικολόγος-μαιευτήρας, απουσίαζε και παρά τις προσπάθειες του νοσηλευτικού προσωπικού να επικοινωνήσουν μαζί του αυτός δεν παρουσιάστηκε και ο τοκετός διενεργήθηκε από τις Εναγόμενες 3 και 4 οι οποίες εκτελούσαν χρέη μαίας και/ή νοσηλευτικού προσωπικού. Στις λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης καθήκοντος των Εναγομένων γίνεται εκτενής αναφορά, μεταξύ άλλων, στην απουσία του μαιευτήρα-γυναικολόγου μετά την εισαγωγή της μητέρας του Βίκτωρα στο Νοσοκομείο και κατά τη διάρκεια της γέννας, στην παράλειψη των Εναγόμενων 3 και 4 να ακολουθήσουν ορθά και επιστημονικά μέσα για τη διενέργεια της γέννας καθώς και παράλειψη των Εναγομένων να διαπιστώσουν τα προβλήματα υγείας του Βίκτωρα πριν την έξοδο του από το Νοσοκομείο. Με την Υπεράσπιση τους οι Εναγόμενες 3 και 4 αρνούνται τους ισχυρισμούς των Εναγόντων ισχυριζόμενες ότι η εισαγωγή της μητέρας του Βίκτωρα στο Νοσοκομείο έγινε από τον επί καθήκοντι ιατρό και ο τοκετός διενεργήθη από τις μαίες στα πλαίσια των καθηκόντων τους και σύμφωνα με τους υφιστάμενους κανονισμούς και οδηγίες. Ο τοκετός ήταν φυσιολογικός χωρίς να παρουσιαστεί οποιοδήποτε πρόβλημα ή επιπλοκή στην αίθουσα τοκετού του Νοσοκομείου Πάφου. Κατά τη διάρκεια του τοκετού δεν παρέστη ανάγκη να ειδοποιηθεί ο επί καθήκοντι γυναικολόγος και μετά τον τοκετό το νεογέννητο εξέτασαν και παρακολούθησαν οι παιδίατροι του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου χωρίς να παρατηρήσουν και καταγράψουν οποιοδήποτε πρόβλημα σ΄ αυτό. Υπάρχει άρνηση των λεπτομερειών αμέλειας και παράβασης καθήκοντος των Εναγομένων καθώς και των λεπτομερειών τραυμάτων του Βίκτωρα, των γνωματεύσεων και της θεραπευτικής του αντιμετώπισης καθώς και των λεπτομερειών ειδικών ζημιών. Με τις αιτούμενες τροποποιήσεις ζητείται αντικατάσταση της παραγράφου στην οποία γίνεται αναφορά στην εργασία και τα εισοδήματα των γονέων του Βίκτωρα, ήτοι της παραγράφου 1(β) της Έκθεσης Απαίτησης. Ζητείται επίσης προσθήκη 13 υποπαραγράφων στις λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης καθηκόντων των Εναγομένων με τις οποίες προβάλλονται, μεταξύ άλλων, ισχυρισμοί για αμέλεια κατά την καταχώρηση στοιχείων στο αρχείο του Νοσοκομείου, καθώς και παραλείψεων τόσο προ όσο και κατά την διάρκεια το τοκετού. Επιπρόσθετα η αίτηση αφορά προσθήκη λεπτομερειών των τραυμάτων του Βίκτωρα καθώς και λεπτομερειών της σημερινής του κατάστασης. Το υπόλοιπο μέρος των αιτούμενων τροποποιήσεων αφορά αξιούμενες ειδικές ζημιές του ανηλίκου και το γονιών του. Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Γιώργου Πενταρά, Ενάγοντα, πατέρα του ανήλικου Βίκτωρα Πενταρά, στην οποία αναφέρει ότι μετά την καταχώρηση της Έκθεσης Απαίτησης υπήρξαν εξελίξεις και εξασφάλιση περαιτέρω ιατρικής μαρτυρίας καθώς και αλλοίωση της κατάστασης της υγείας του Βίκτωρα. Μετά από συνεδρία με ειδικούς ιατρούς που έγινε στο Λονδίνο τέλος Ιουλίου 2010 υπάρχουν περαιτέρω ιατρικά πιστοποιητικά τα οποία επιβάλλουν την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. Παράλληλα ο ίδιος είχε εξασφαλίσει και άλλα ιατρικά πιστοποιητικά το έτος 2009 τα οποία είχε την ευκαιρία στην παρουσία και του δικηγόρου του τον Ιούνιο του 2010 να συζητήσει με τους γιατρούς που τα εξέδωσαν. Αναμένεται επίσης ότι θα εκδοθούν τα τελικά πιστοποιητικά μέχρι το τέλος του έτους. Όπως δε τους πληροφόρησαν οι γιατροί τον Ιούνιο του 2010 τα ευρήματα τους είναι ως προτεινόμενες τροποποιήσεις της Έκθεσης Απαίτησης. Περαιτέρω κατά την ίδια περίοδο έλαβε τη βεβαίωση ψυχιάτρου-ψυχολόγου ότι τα ευρήματα ως οι αιτούμενες τροποποιήσεις έχουν ήδη «κατασταλάξει». Μετά από συμβουλή του δικηγόρου τους κρίθηκε αναγκαίο για το συμφέρον του ανηλίκου όπως τροποποιηθεί η Έκθεση Απαίτησης. Τα τρέχοντα έξοδα μέχρι σήμερα έχουν επαναυπολογιστεί και είναι απαραίτητο όπως επίσης και σε σχέση με τα αναμενόμενα έξοδα να γίνει η σχετική τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. Έχοντας υπόψη ότι η ακρόαση της υπόθεσης δεν έχει ξεκινήσει ακόμη και με στόχο να συνάδουν οι ισχυρισμοί του Ενάγοντα με τις εκθέσεις των ιατρών-εμπειρογνωμόνων, ιδιαίτερα αυτών από την Αγγλία, οι οποίοι έχουν προβεί σε μία ενδελεχή εκτίμηση της όλης υπόθεσης, ζητείται η τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. Οι Εναγόμενοι 3 και 4 κατεχώρησαν ένσταση η οποία στηρίζεται στους ακόλουθους λόγους: «
- Η αίτηση τροποποίησης καταχωρήθηκε με μεγάλη καθυστέρηση και συγκεκριμένα τρία
(3)σχεδόν χρόνια από την καταχώρηση της αγωγής και της Έκθεσης Απαιτήσεως.
- Παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης ή/και δεν παρατίθεται από μέρους των Εναγόντων οποιαδήποτε ή/και εύλογη δικαιολογία για το καθυστερημένο της υποβολής της αίτησης.
- Οι ισχυρισμοί τους οποίους οι Ενάγοντες επιθυμούν να προσθέσουν, ή/και τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αιτούμενη τροποποίηση, ή τουλάχιστον πλείστα εξ΄ αυτών, ήταν σε γνώση των Εναγόντων από την έγερση της παρούσας διαδικασίας και οι Ενάγοντες αμέλησαν να εκθέσουν τα ισχυριζόμενα γεγονότα στο αρχικό δικόγραφο ή/και να φροντίσουν να προχωρήσουν με αίτηση τροποποίησης σε προηγούμενο στάδιο.
- Η αιτούμενη τροποποίηση θα προκαλέσει κατάφορη αδικία, δυσμενή επηρεασμό στα δικαιώματα των Εναγομένων-Καθ΄ ων η Αίτηση και ταλαιπωρία η οποία δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα.
- Πλήττονται συνταγματικά δικαιώματα των Εναγομένων-Καθ΄ ων η Αίτηση 3 και 4 με την αιτούμενη τροποποίηση και συγκεκριμένα το δικαίωμα τους για εκδίκαση της δικαστικής διαφοράς εντός εύλογου χρόνου.» Στην ένορκη δήλωση της Βαλεντίνας Γεωργιάδου, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των δικηγόρων των Καθ΄ ων η Αίτηση 3 και 4, αναλύονται οι λόγοι ένστασης και αναφέρονται σε συντομία τα ακόλουθα: Το αίτημα των Εναγόντων υποβάλλεται τρία σχεδόν χρόνια από την ημερομηνία καταχώρησης της Έκθεσης Απαίτησης, χωρίς να δοθεί οποιαδήποτε δικαιολογία για την τόσο μεγάλη καθυστέρηση ενώ γεννιούνται υποψίες για τον χρόνο που οι Ενάγοντες επέλεξαν να υποβάλουν την αίτηση τους, ήτοι μετά την συμπλήρωση των δικογράφων και την αποκάλυψη εγγράφων. Οι ισχυρισμοί και τα γεγονότα που γίνεται προσπάθεια να προστεθούν στην Έκθεση Απαίτησης βρίσκονταν εν γνώσει των Εναγόντων κατά την καταχώρηση της Έκθεσης Απαίτησης και οι ίδιοι επέλεξαν να μην τα συμπεριλάβουν αρχικά σ΄ αυτήν ενώ είχαν κάθε ευχέρεια να το πράξουν. Το γεγονός αυτό σε συνάρτηση με την μεγάλη καθυστέρηση και την προσπάθεια εισαγωγής μαρτυρίας στο δικόγραφο τους πλήττει τόσο τη γνησιότητα της πρόθεσης τους αλλά και την αναγκαιότητα και βαθμό της χρησιμότητας της αιτούμενης τροποποίησης. Η έγκριση της αίτησης θα προκαλέσει μεγάλη και ζημιογόνα καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης και δυσμενή επηρεασμό στα δικαιώματα και θέση των Εναγομένων και δεν μπορούν να αποζημιωθούν με χρήματα. Με τις αιτούμενες τροποποιήσεις επαναπροσδιορίζονται πλήρως τα επίδικα θέματα μεταξύ των μερών και αλλάζει παντελώς η βάση της αγωγής και η πορεία της δικαστικής διαδικασίας. Οι Εναγόμενοι πέρα από το ότι θα πρέπει να εξετάσουν σε βάθος και με περαιτέρω έρευνες και με τη βοήθεια τρίτων προσώπων τους νέους ισχυρισμούς των Εναγόντων θα πρέπει να καταχωρήσουν νέα υπεράσπιση με αποτέλεσμα να καθυστερήσει ακόμη περισσότερο η υπόθεση. Οι συνήγοροι των δύο πλευρών ανέπτυξαν τις αντίστοιχες θέσεις τους σε εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις τις οποίες εξέτασα με πολλή προσοχή. Ο δε ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων τόνισε και προφορικά τις θέσεις της πλευράς του. Θα αναφερθώ στη πορεία της απόφασης μου σε συγκεκριμένα θέματα, εκεί όπου χρειάζεται. Σύμφωνα με τη Δ.25 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας το Δικαστήριο έχει εξουσία, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, να επιτρέψει την τροποποίηση δικογράφων κατά τέτοιο τρόπο και υπό τέτοιους όρους, με σκοπό τον καθορισμό των πραγματικών επιδίκων θεμάτων μεταξύ των διαδίκων. Η αντίστοιχη αγγλική διάταξη είναι η Δ.28 Θ.
- Στο Annual Practice του 1957, στη σελ. 453 αναφέρεται ότι « As a general rule either party is allowed to make any such amendment as is reasonably necessary for the due presentation of his case, on payment of the costs of and occasioned by the amendment, provided there has been no undue delay on his part and provided there has been no undue delay on his part, and provided also the amendment will not injure or affect any vested rights of his opponent.. Βut if the application be made mala fide, or if the proposed amendment will cause undue delay, or will in any other way unfairly prejudice the other party, or is irrelevant or useless or would raise merely a technical point, leave to amend will be refused.» Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, τέθηκε η σύγχρονη τάση της νομολογίας ως εξής: «Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα». Η αρχή ταυτίζεται με την Αγγλική αρχή όπως διατυπώθηκε από τον Λόρδο Denning στην υπόθεση Associated Leisure Ltd and Others v. Associated Newspapers Ltd [1970] 2 All E.R. 754" "I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed, even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. ". Το Αγγλικό Εφετείο στην υπόθεση Easton v. Ford Motor Co Ltd [1993] 4 All E.R. όπου συζητήθηκε εκτενώς η σύγχρονη πρακτική στο θέμα των τροποποιήσεων κατέληξε αφού παρέθεσε το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Cropper v. Smith [1884] 26 Ch.D. 700 ότι ίσχυε η ίδια αρχή. ". I know of no kind of error or mistake which, if not fraudulent or intended to overreach, the Court ought not to correct, if it can be done without injustice to the other party. Courts do not exist for the sake of discipline, but for the sake of deciding matters in controversy, and I do not regard such amendment as a matter of favour or grace .. It seems to me that as soon as it appears that the way in which a party has framed his case will not lead to a decision of the real matter in controversy, it is as much a matter of right on his part to have it corrected, if it can be done without injustice, as anything else in the case is a matter of right." Στην υπόθεση Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd κ.ά.
(1989)1Ε Α.Α.Δ. 33 συνοψίζοντας τις αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστήριο αναφέρθηκε στις σελ. 36 -37: «
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας νοουμένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη.» Η καθυστέρηση είναι σχετικός παράγοντας σε αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manufacturing v. A & G Leventis Cο.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726, 730 στην οποία εγκρίθηκε τροποποίηση σε αίτηση που καταχωρήθηκε 11 χρόνια μετά την καταχώριση της αγωγής γιατί υποβλήθηκε σε μια γνήσια προσπάθεια κάλυψης όσων εκλήφθηκαν ως ελλείψεις της έκθεσης απαιτήσεως και γιατί υποβλήθηκε καλόπιστα. Έχει επίσης νομολογηθεί ότι κατά την εξέταση του παράγοντα της καθυστέρησης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η συμπεριφορά των μερών παρόλο που η ευθύνη για τη διασφάλιση του δικαιώματος που κατοχυρώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος βαρύνει το δικαστήριο [βλ. Καυκαρής ν. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 203, Χριστοδούλου ν. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 84, Λυσιώτη ν. Δημοκρατίας
(2000)1 Α.Α.Δ. 364 και Union Alimentaria Sanders S.A. v. Spain, Series A, 157, Publication of the European Court of Human Rights, παραγ. 35
(1989)].» Στην υπόθεση SABA & CO (T.M.P.) v. T.P.M. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426 το Δικαστήριο σταθμίζοντας τον παράγοντα καθυστέρηση ανέφερε τα ακόλουθα στη σελ. 432: «Μένει το ερώτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης. Η σημασία του ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης.» Στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου το Εφετείο θεώρησε πως η χρονική διάσταση αποτελούσε παράγοντα που δεν επέτρεπε αποδοχή του αιτήματος για τροποποίηση, κατ΄ ουσία τη συνάρτησε, όπως προκύπτει από το ιστορικό με την έλλειψη καλής πίστης που εκ προοιμίου καθιστούσε αδικαιολόγητη την καθυστέρηση. Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Νίκου Σιακόλα,
(1999)1 Α.Α.Δ. 44 εξετάστηκε το θέμα της καθυστέρησης και επιβεβαιώθηκε ότι η μακρά εκκρεμότητα μιας αγωγής δεν μπορεί να επενεργήσει απόλυτα σαν κώλυμα στην έγκριση αιτήματος τροποποίησης δικογράφου, αλλ΄ αποτελεί παράγοντα ο οποίος επαυξάνει την ανάγκη για ταχύτερη προώθηση της διαδικασίας. Η δε έννοια της καθυστέρησης στην υποβολή του αιτήματος προϋποθέτει τη δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας και για να συνιστά κώλυμα θα πρέπει να μην είναι καλόπιστη. Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Νίκου Σιακόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 223 επαναλήφθηκε η θέση της νομολογίας πως, «όπου υπάρχει καθυστέρηση, απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης». Στην υπόθεση Νικολάου ν. Μιλτιάδου και άλλων
(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 1005 που με παρέπεμψαν οι συνήγοροι των Αιτητών αναφέρθηκαν τα ακόλουθα στη σελίδα 1009: «Εν όψει της νομολογίας, κρίνουμε πως όπου δεν προκαλείται ζημιά ακόμη και η μη πλήρως αιτιολογηθείσα καθυστέρηση δεν μπορεί να στερεί το διάδικο του δικαιώματος να αποφασίζονται όλα τα επίδικα θέματα που εγείρει. Το ουσιοδέστερο είναι, όπως τονίσαμε και πιο πάνω, να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να κριθούν όλες οι πραγματικές διαφορές μεταξύ τους.» Σχετικά με την εισήγηση των Εναγομένων ότι με την τροποποίηση επιχειρείται αλλαγή της πορείας της αγωγής σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το Annual Practice του 1958 στη σελίδα 627 όπου αναφέρονται τα ακόλουθα: «The Court will not refuse to allow an amendment simply because it introduces a new case (Budding v. Murdoc), 1 Ch. D. 42 Hubbuck v. Helms, 56 L.J. Ch. P. 539). But it will do so where the amendment would change the action into one of a substantially different character which would more conveniently be the subject of a fresh action." Ως προς τη σημασία της καλής πίστης σε αιτήματα τροποποίησης δικογράφων σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα Bullen and Leake and Javob´s "Procedents of Pleading", 12η έκδοση, στη σελίδα 130, που με παρέπεμψε ο κ. Καραμανώλης, όπου ο όρος «καλή πίστη» επεξηγείται ως ακολούθως: «The first and in a way the paramount consideration is whether the application for leave to amend is made in good faith. For this purpose, good faith means that the amendment is sought for the purpose of raising "the real question in controversy between the parties" and is not dishonest or intended to overreach the opposite party, or made for any other ulterior motive and relies on facts which are substantially true and germane to the matters in controversy between the parties. If, therefore, the court is not satisfied as to the truth and substantiality of the proposed amendment, it will be refused." Η παρούσα αγωγή και η έκθεση απαίτησης καταχωρίστηκαν στις 14.5.2008 ενώ τα δικόγραφα σε συνάρτηση με τους Εναγόμενους 3 και 4 έκλεισαν τον Οκτώβριο του ιδίου χρόνου. Περαιτέρω εκδόθηκαν διατάγματα αποκάλυψης εγγράφων και καταχωρήθηκαν εκ μέρους των Εναγόντων και των Εναγομένων 1 και 2 ένορκες δηλώσεις αποκάλυψης εγγράφων. Από το φάκελο του Δικαστηρίου δεν φαίνεται να έχει καταχωρηθεί ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων εκ μέρους των Εναγομένων 3 και
- Ένα άλλο στοιχείο που προκύπτει από το φάκελο της δικογραφίας είναι ότι υπήρξε αλλαγή δικηγόρου των Εναγόντων την 1.9.
- Κύριος άξονας της ένστασης είναι η καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης και η απουσία αιτιολόγησης της. Η καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος προκύπτει και από την ίδια την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση. Βέβαια η καθυστέρηση δεν είναι τέτοιας έκτασης που να δικαιολογεί από μόνη της απόρριψη του αιτήματος. Είναι επίσης γεγονός ότι στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση δεν επεξηγείται με λεπτομέρεια πως προέκυψε η αναγκαιότητα τροποποίησης των δικογράφων και οι αναφορές που γίνονται χαρακτηρίζονται από γενικότητα. Πρόκειται όμως για υπόθεση ιατρικής αμέλειας όπου οι ισχυρισμοί που ζητείται να προστεθούν στο δικόγραφο δυνατό να είναι το αποτέλεσμα συζήτησης και λήψης ιατρικής γνωμάτευσης, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω επεξήγηση. Η κακοπιστία των Εναγόντων αποτελεί ένα από τα επιχειρήματα που προέβαλαν οι Καθ΄ ων η Αίτηση για απόρριψη του αιτήματος. Όπως ανέφερε στην αγόρευση του ο κ. Καραμανώλης η καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος, υποδηλεί πως οι Ενάγοντες περίμεναν μέχρι να καθορίσουν οι Εναγόμενοι τη στάση τους και τη γραμμή της υπεράσπισης, να ολοκληρωθούν τα δικόγραφα, να γίνει ανταλλαγή μαρτυρικού υλικού και ανταλλαγή εγγράφων για να υποβάλουν τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης με τρόπο ώστε να επαναπροσδιορίζονται τα επίδικα θέματα και να εισάγουν νέες βάσεις απαίτησης. Δείγμα κακοπιστίας θεωρείται από τους Καθ΄ ων η Αίτηση και το γεγονός ότι επανακαθορίζονται σε αυτό το στάδιο οι χρηματικές απαιτήσεις. Με τις αιτούμενες τροποποιήσεις γίνεται επαναυπολογισμός των χρηματικών απαιτήσεων με τις πλείστες όμως να αφορούν μείωση των αξιουμένων ποσών. Γίνεται επίσης προσπάθεια προσθήκης λεπτομερειών αμέλειας όπως αναφέρεται στο επισυναπτόμενο παράρτημα Α. Με την προσθήκη αυτών των λεπτομερειών υπάρχει διεύρυνση των ισχυριζομένων στοιχείων αμέλειας των Εναγομένων, δεν θεωρώ όμως ότι εισάγεται μία νέα θεώρηση της υπόθεσης. Η βάση της αξίωσης των Εναγόντων παραμένει η ίδια και το τι επιχειρείται είναι να προστεθούν περισσότερες λεπτομέρειες αμέλειας, λεπτομέρειες τραυμάτων του Βίκτωρα καθώς και της σημερινής του κατάστασης. Λαμβάνω υπόψη ότι πρόκειται για υπόθεση ιατρικής αμέλειας όπου με τις αιτούμενες τροποποιήσεις δεν αλλάζει η όλη δομή της υπόθεσης και πως οι αιτούμενες τροποποιήσεις ζητούνται έτσι ώστε να τεθεί στην ορθή βάση η υπόθεση του ανηλίκου μετά από διαβούλευση με τους ιατρούς του και να συνάδει με τις εκθέσεις των ιατρών-εμπειρογνωμόνων. Λαμβάνω επίσης υπόψη ότι δεν δόθηκε εξήγηση με πιο τρόπο η αποκάλυψη των εγγράφων από μέρους των εναγομένων αποτελούσε την αιτία για την καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Παρατηρείται βέβαια καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος και ενδεχομένως αμέλεια στην έγκαιρη προώθηση της υπόθεσης, όμως δεν μπορώ να καταλήξω στη βάση του συνόλου των δεδομένων της υπόθεσης, σε εύρημα κακοπιστίας. Τυχόν έγκριση της αίτησης, σύμφωνα με την εισήγηση του κ. Καραμανώλη, θα έχει ως αποτέλεσμα τον εκτροχιασμό της δίκης, θα δημιουργήσει σύγχυση και θα περιπλέξει χωρίς λόγο τα επίδικα θέματα (με την εισαγωγή μαρτυρίας στα δικόγραφα, εισαγωγή αχρείαστων επαναλήψεων, ισχυρισμών οι οποίοι καλύπτονται ήδη από τα δικόγραφα), θα οδηγήσει ουσιαστικά στη καταχώρηση νέας έκθεσης απαίτησης , θα καθυστερήσει την εκδίκαση της αγωγής, θα αναγκάσει όλες τις πλευρές σε επανεξέταση των θέσεων τους και σε εκτεταμένες νέες έρευνες για να αντικρουστούν οι νέοι ισχυρισμοί των εναγόντων και κατά πάσα πιθανότητα θα οδηγήσει στην καταχώρηση αιτήσεων τροποποίησης των δικογράφων και άλλες ενδιάμεσες αιτήσεις για προετοιμασία της υπόθεσης πριν την ακροαματική διαδικασία. Η έγκριση της αίτησης είναι γεγονός ότι θα προκαλέσει καθυστέρηση στη διαδικασία καθώς θα δοθεί το δικαίωμα και στην άλλη πλευρά να καταχωρήσει τροποποιημένο δικόγραφο με όλες τις παρεπόμενες επιπτώσεις. Βέβαια στην παρούσα υπόθεση η ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης δεν έχει ακόμα αρχίσει και ευρίσκεται ακόμα στο στάδιο των οδηγιών. Έχοντας υπόψη το περιεχόμενο των τροποποιήσεων δεν κρίνω ότι θα υπάρξει εκτροχιασμός της δίκης ούτε θα περιπλακούν τα επίδικα θέματα σε βαθμό που να πρέπει να απορριφθεί η αίτηση. Η ανεπανόρθωτη ζημιά που επικαλούνται οι καθ΄ ων η αίτηση σε συνάρτηση με τον τρόπο που επέλεξαν να καθορίσουν τη πορεία της υπεράσπισης τους έναντι των εναγόντων, παραμένει στη σφαίρα της γενικότητας. Αυτό δε που παραμένει δικονομικά επιτρεπτό είναι να καταχωρήσουν και αυτοί τροποποιημένο δικόγραφο μετά την τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης. Από την άλλη σε περίπτωση που η αίτηση δεν εγκριθεί δεν θα επιτραπεί στους ενάγοντες να θέσουν την υπόθεση τους στη πραγματική της βάση και να συνάδει με τις γνωματεύσεις των ιατρών, κάτι που θα επενεργήσει ενάντια των συμφερόντων του ανηλίκου. Συνοψίζοντας, καταλήγω ότι έχοντας υπόψη ότι παρά το ότι η αίτηση υποβάλλεται καθυστερημένα αυτή αποσκοπεί στο να καθοριστούν οι πραγματικοί ισχυρισμοί των εναγόντων όπως προκύπτουν μέσα από την ιατρική τους μαρτυρία και πως δεν έχει καταδειχθεί οποιοσδήποτε δυσμενής επηρεασμός των δικαιωμάτων των εναγομένων που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με την καταβολή εξόδων, αποφασίζω να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ της έγκρισης της αίτησης. Για τους πιο πάνω λόγους η αίτηση εγκρίνεται. Τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 15 ημερών από σήμερα και τροποποιημένη υπεράσπιση εντός 20 ημερών από της καταχώρησης της υπεράσπισης. Τροποποιημένη απάντηση, εάν υπάρχει, εντός περαιτέρω 10 ημερών. Τα έξοδα της αίτησης και όσα έξοδα θα σπαταληθούν (thrown away) λόγω της τροποποίησης όπως θα υπολογιστούν από το Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται εναντίον των εναγόντων αιτητών. (Υπ.) ................ Κ. Σταματίου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο