Αικατερίνης Κυριάκου Αναστασίου ν. Φρειδερίκης Μιχαήλ κ.α., Αρ. Αγωγής: 833/2007, 25 Νοεμβρίου, 2011

(4)στο δίκαιο της επιείκειας στη Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου Έφεση αρ. 5/10 ημερ. 9.6.11 και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Στην Ένορκη Δήλωση που συνοδεύει την αίτηση η Ενάγουσα αναφέρει ότι όπως έχει πληροφορηθεί από τους δικηγόρους της με την ερμηνεία που έδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Ιωάννης Χαραλάμπους Περικλέους ν. Μαρίας Παναγιώτου Εγγλέζου και Πάνος Εγγλέζος και Σία Λτδ. Έφεση 5/10 ημερομηνίας 9.6.11 καθ' ύλη αρμόδιο για να δικάσει την αξίωση της εναντίον της πρώην πεθεράς της Εναγομένης 1 είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο Πάφου και για το λόγο αυτό το Δικαστήριο θα πρέπει να διακόψει την ενώπιον του διαδικασία και να την παραπέμψει για εκδίκαση στο Οικογενειακό Δικαστήριο. Στην αίτηση αυτή δεν έφεραν ένσταση οι Εναγομένοι αφού και οι ίδιοι θεωρούν ότι αρμόδιο να εκδικάσει τη διαφορά είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο και το θέμα αυτό τέθηκε σαν προδικαστική ένσταση στην Έκθεση Υπεράσπισης τους. Προέκυψε όμως διαφορά μεταξύ των συνηγόρων των δύο πλευρών αναφορικά με τα έξοδα της διαδικασίας και με γραπτές αγορεύσεις ανέπτυξαν τις θέσεις τους σχετικά με το θέμα αυτό. Η κα Κορακίδου στην αγόρευση της αναφέρει ότι η πρόσφατη νομολογία διεύρυνε τη δικαιοδοσία των Οικογενειακών Δικαστηρίων ώστε η αξίωση συνεισφοράς συζύγου στην αύξηση περιουσίας τρίτου προσώπου να υπάγεται στο Οικογενειακό Δικαστήριο με αναφορά στην υπόθεση Περικλέους. Τα έξοδα όπως αναφέρει περαιτέρω η κα Κορακίδου δεν χάνονται γιατί η υπόθεση θα παραπεμφθεί στο Οικογενειακό Δικαστήριο. Αν χρειαστεί τροποποίηση δικογράφων σύμφωνα με το νόμο το Οικογενειακό Δικαστήριο θα δώσει ανάλογες οδηγίες και ως προς τα έξοδα. Αντίθετη ήταν η θέση του κου Πολυδώρου ο οποίος αναφέρει στη δική του αγόρευση ότι από προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Αντρέας Μαλάος ν. Χριστίνα Μαλάου

(2005)(1Β) Α.Α.Δ. 1191 και Παναγιώτης Λογγίνος ν. Θέκλα Λογγίνου

(2000)(1Β) Α.Α.Δ. 1347) βγαίνει το συμπέρασμα ότι τέτοιου είδους υποθέσεις ανάγονται στη σφαίρα του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Η απόφαση Περικλέους δεν άλλαξε τίποτε απλά ερμήνευσε το σχετικό Νόμο. Η Ενάγουσα λανθασμένα όπως φάνηκε καταχώρησε αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο και είναι άδικο οι Εναγόμενοι να υποστούν τα έξοδα της αγωγής όταν αυτή εκκρεμούσε στο Επαρχιακό Δικαστήριο από λάθος της Ενάγουσας. Ο κος Πολυδώρου αναφέρει επίσης ότι βασικότερος παράγοντας που διέπει τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για την επιδίκαση των εξόδων είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Με τη διακοπή της παρούσας διαδικασίας και παραπομπής της στο αρμόδιο Δικαστήριο η διαδικασία ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου τελειώνει και έτσι τόσο τα μέχρι σήμερα έξοδα της αγωγής όσο και της αίτησης θα πρέπει να επιδικαστούν υπέρ των Εναγομένων. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου η έκδοση διαταγής για τα έξοδα ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του δικάσαντος Δικαστηρίου, η άσκηση της οποίας γίνεται με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης και κυρίως το αποτέλεσμα. Όταν δεν συντρέχουν λόγοι περί του αντιθέτου τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα (βλ. Κουκούνη κ.α. ν. Νικολάου κ.α. 2003 (1Γ) Α.Α.Δ. 1766 στην οποία παρέπεμψε ο κος Πολυδώρου). Στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης θα πρέπει να απαντηθούν δύο ερωτήματα για να καταλήξει το Δικαστήριο στο κατά πόσον οι Εναγόμενοι δικαιούνται τα μέχρι σήμερα έξοδα της διαδικασίας: Α) Εάν η Ενάγουσα λανθασμένα εξ αρχής καταχώρησε την αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο και Β) Εάν η διακοπή και παραπομπή της υπόθεσης ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου είναι «αποτέλεσμα» με την έννοια που αποδίδεται στη νομολογία ώστε να καθορίζει και το θέμα των εξόδων. Ξεκινώντας από το πρώτο ερώτημα υπενθυμίζω τις θέσεις των δύο πλευρών. Η κα Κορακίδου ανέφερε ότι η πρόσφατη νομολογία με την υπόθεση Περικλέους διεύρυνε τη δικαιοδοσία των Οικογενειακών Δικαστηρίων. Αντίθετα ο κος Πολυδώρου με παραπομπή στις αποφάσεις Μαλαός και Λογγίνου εισηγήθηκε ότι από αυτές τις υποθέσεις βγαίνει το συμπέρασμα ότι τέτοιου είδους υποθέσεις αφορούν τη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου και η υπόθεση Περικλέους δεν άλλαξε τίποτε. Στην υπόθεση Περικλέους αναφέρθηκαν τα εξής από το Δικαστή Ναθαναήλ: «Εδώ η εταιρεία έχει αγοράσει το οικόπεδο πριν από το γάμο, το οποίο με την ανοχή ή συγκατάθεση της χρησιμοποιήθηκε για να οικοδομηθεί οικία προς στέγαση των συζύγων. Κάτω από αυτές τις περιστάσεις θεωρείται πως δεν μπορεί το Οικογενειακό Δικαστήριο να μην έχει δικαιοδοσία επειδή η ακίνητη αυτή περιουσία παραμένει εγγεγραμμένη επ΄ ονόματι της εταιρείας. Δεν είναι τόσο το ότι η αξίωση «διέρχεται μέσα από τις σχέσεις των συζύγων» όσο ότι η αξίωση αρχίζει και τελειώνει με τη σχέση των συζύγων και εξαιτίας αυτής ....... Το Οικογενειακό Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί αξιώσεων του αιτητή και εναντίον της εταιρείας και επομένως η υπόθεση παραπέμπεται πίσω σ' αυτό για τα περαιτέρω» και είναι με απόλυτη σαφήνεια που το Ανώτατο Δικαστήριο καθορίζει ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί αξιώσεων και εναντίον τρίτων προσώπων και όχι μόνο συζύγων όταν η αξίωση «αρχίζει και τελειώνει» με τη σχέση των συζύγων και εξαιτίας αυτής. Έχω εξετάσει περαιτέρω με πολύ μεγάλη προσοχή το περιεχόμενο των δύο αποφάσεων στις οποίες παρέπεμψε ο κος Πολυδώρου με την εισήγηση ότι από αυτές βγαίνει το συμπέρασμα ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία. Στην υπόθεση Λογγίνου επίδικο αντικείμενο ήταν αυτοκίνητο το οποίο κατά τους ισχυρισμούς του Εφεσείοντα αγοράστηκε από τον ίδιο μετά τη σύναψη του γάμου του με την Εφεσίβλητη και το οποίο κατείχε η Εφεσίβλητη ως καταπιστευματοδόχος του ιδίου. Αποφασίστηκε ότι από τη στιγμή που μια διαδικασία έχει ως επίδικο αντικείμενο περιουσιακή διαφορά με βάση το Άρθρο 2 του Νόμου 23/90 (όπως τροποποιήθηκε από το Άρθρο 2 του Νόμου 26

(1)/98 αυτός εμπίπτει εντός της δικαιοδοσίας του Οικογενειακού Δικαστηρίου ανεξάρτητα από το ποια είναι η βάση της αγωγής και στην περίπτωση Λογγίνου η βάση της διαφοράς δεν ήταν η συνεισφορά στην αύξηση της περιουσίας αλλ' ο καθορισμός της ιδιοκτησίας του επίδικου αυτοκινήτου στη βάση εμπιστεύματος. Η υπόθεση Μαλάος αφορούσε αξίωση του αιτητή στην επαύξηση της περιουσίας, σε τεμάχιο στο οποίο είχε ανεγερθεί η επίδικη κατοικία το οποίο δεν ήταν εγγεγραμμένο επ' ονόματι της καθ' ης η αίτηση συζύγου όταν ολοκληρώθηκε η ανέγερση πριν από το γάμο με την προοπτική του γάμου και με τη σύμφωνη γνώμη της μητέρας της που ήταν η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια η οποία και της το δώρισε αργότερα. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι ο Αιτητής νομιμοποιείτο να διεκδικήσει από την καθ΄ης τη δική του συμβολή έστω και αν η οικία ολοκληρώθηκε πριν το γάμο. Όπως φαίνεται από τα πιο πάνω τα θέματα που αφορούσαν οι δυο υποθέσεις δεν σχετίζονται με αξίωση συζύγου εναντίον τρίτου όπως η υπόθεση Περικλέους και κατά συνέπεια στο χρόνο καταχώρησης της αξίωσης δεν ήταν ξεκάθαρο ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο είχε δικαιοδοσία αφού είναι με αυτή την απόφαση που η νομολογία καθόρισε τη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου σε σχέση με αξίωση εναντίον τρίτου. Το δεύτερο ερώτημα είναι αν η παραπομπή της υπόθεσης στο Οικογενειακό Δικαστήριο μπορεί να θεωρηθεί αποτέλεσμα τελική δηλαδή κατάληξη ώστε να ακολουθήσουν και τα έξοδα το αποτέλεσμα αυτό. Η τροποποίηση του Ν. 14/60 με την πρόσθεση του άρθρου 64(Α) το 2009 επιτρέπει την παραπομπή στο καθ' ύλη αρμόδιο Δικαστήριο για να συνεχίσει τη διαδικασία και αυτή είναι η διαφορά από την υπόθεση Κουκούνη στην οποία παρέπεμψε ο κος Πολυδώρου. Η διαδικασία δεν τερματίζεται για να ξεκινήσει νέα ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου αλλά συνεχίζει ως έχει με πιθανή ίσως τροποποίηση στα δικόγραφα. Ως εκ τούτου είναι η κρίση μου ότι δεν δημιουργείται θέμα εξόδων με την παραπομπή της υπόθεσης ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου αφού η διαδικασία συνεχίζεται. Τα έξοδα θα είναι στην πορεία. Η αίτηση εγκρίνεται και εκδίδεται διάταγμα όπως οι παραγράφοι 1 και 2 της αίτησης. (Υπ.) ........... Ρ. Λιμνατίτου, Α. Ε. Δ. /ΛΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο