ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΟΠΕΤΡΙΟΥ ν. ΧΙΟΝΑ ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΛΑΜΠΡΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 665/09, 4 Οκτωβρίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2011:A36 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 665/09 ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΟΠΕΤΡΙΟΥ Ενάγοντες -και-
- ΧΙΟΝΑ ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΛΑΜΠΡΟΥ
- ΝΙΚΟΣ ΓΕΛΑΔΑ Εναγόμενοι Ημερομηνία: 4 Οκτωβρίου 2011 Αίτηση μηνιαίων δόσεων ημερ. 26.05.11 Για Ενάγοντες-Αιτητές: ο κ. N. Νικολάου Για την Καθ' ης η Αίτηση 1: η κα Θωμά Καθ' ης η Αίτηση παρούσα. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Στις 14.10.2009 το Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου εξέδωσε απόφαση εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 για το ποσό των €120.811,91 με τόκο προς 8,5% ετησίως από 1.1.09 μέχρι εξοφλήσεως πλέον €1385 έξοδα της αγωγής με τόκο προς 5,5% ετησίως από 29.6.2009 επί του ποσού των €1326 μέχρι εξοφλήσεως πλέον Φ.Π.Α και €28 έξοδα επίδοσης. Με την παρούσα Αίτηση οι αιτητές αιτούνται, ανάμεσα σε άλλα, διάταγμα εναντίον της Εναγομένης 1 για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους της με μηνιαίες δόσεις. Η Αίτηση βασίζεται στα Άρθρα 82-90, 91Α-91Ζ και 91Η του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου ΚΕΦ. 6, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 134(I)/99, και στη Δ.48, θθ. 1-4, 8 -10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Στην Αίτηση δεν κατεχωρήθη ένσταση από πλευράς της Καθ' ης η Αίτηση
- ΜΑΡΤΥΡΙΑ Στοιχεία για την οικονομική κατάσταση της Καθ' ης η Αίτηση 2 έδωσε η ίδια κατά την ένορκη της εξέταση ενώπιον του Δικαστηρίου. Επισημαίνεται ότι από πλευράς Αιτητών δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε μαρτυρία και, συνεπώς, είναι στη βάση της προφορικής μαρτυρίας που δόθηκε από την Καθ' ης η Αίτηση που το Δικαστήριο θα πρέπει να εξάξει τα συμπεράσματα του. Η Καθ' ης η Αίτηση κατέθεσε ότι δεν εργάζεται από πέρσι και συγκεκριμένα τέλος Αυγούστου του 2010 γιατί έχει βγει πλεονάζον λόγω έλλειψης δουλειάς και έχει να εργαστεί από τότε. Δεν έχει λάβει οποιαδήποτε λεφτά. Η εργασία της ήταν αυτή της βοηθού μάγειρα σε πισίνα της ΣΕΚ και λάμβανε μισθό €1000 μηνιαίως. Αυτές ήταν οι μηνιαίες απολαβές όταν εργαζόταν σ' αυτή την εργασία και δεν λάμβανε οτιδήποτε επιπρόσθετα. Διαθέτει δύο καταστήματα που ενοικιάζει για το ποσό των €337 το μήνα το καθένα. Συνολικά εισπράττει από αυτά τα ενοίκια ποσό €674 πλην του φόρου που πρέπει να καταβληθεί με βάση τις σχετικές νομοθετικές πρόνοιες. Άλλα εισοδήματα δεν έχει. Διαμένει στο Λιοπέτρι σε ιδιόκτητη οικία μαζί με την κόρη της ηλικίας 17 ετών. Ο σύζυγος της έχει αποβιώσει στις 31.8.
- Δεν έχει πάρει οτιδήποτε μετά το θάνατο του συζύγου της και, συγκεκριμένα, σύνταξη χηρείας έχει υποβάλει τα σχετικά της χαρτιά αλλά δεν υπήρξε μέχρι σήμερα οποιαδήποτε ανταπόκριση. Πρόσθεσε ότι μέχρι και τα έξοδα κηδείας που έχει χρεωθεί δεν της έχουν καλυφθεί. Δεν γνωρίζει πόσα θα λαμβάνει ως σύνταξη χηρείας εφόσον δεν έχει λάβει οποιαδήποτε απάντηση μέχρι σήμερα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους. Προσπαθεί να επιβιώσει με €670 το μήνα. Αυτοκίνητο δεν διαθέτει και κυκλοφορεί με λεωφορείο ή με ταξί ή μέσω γνωστών της. Σε ό,τι αφορά τα έξοδα της ανέφερε ότι σε σχέση με ρεύμα και νερό πληρώνει γύρω τις €150-€160 το μήνα, ποσό €200 για ψώνισμα κάνοντας κάθε οικονομία, ποσό €80-€100 στο φούρνο για γάλα και ψωμί και γύρω στα €30 με €40 για τηλέφωνο η ίδια και η κόρη της. Μέσα στα έξοδα του μήνα είναι και τα έξοδα μεταφοράς με λεωφορείο της κόρης της, τα φάρμακα της ίδιας γιατί υπέστη 3 χειρουργικές επεμβάσεις. Τόνισε ότι προσπαθεί να ανταπεξέλθει με οικονομία γιατί δεν έχει τη δυνατότητα να κάνει περισσότερα έξοδα. Ούτε καπνίζει, ούτε πίνει. Προσωπικά έξοδα δεν έχει, για παράδειγμα να πηγαίνει για σκοπούς ψυχαγωγίας σε καφετέριες κτλ. τονίζοντας ότι τέτοια πράγματα αυτή τη στιγμή για την ίδια είναι πολυτέλεια. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η υπό κρίση αίτηση στηρίζεται μεταξύ άλλων στα Άρθρα 86-91 του ΚΕΦ.6 ο οποίος αργότερα τροποποιήθηκε από το Ν.134
(1)/99. Οι εν λόγω νομοθετικές διατάξεις παρέχουν στο Δικαστήριο την εξουσία μετά από σχετική έρευνα να διατάξει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Gesico Photographics Ltd v. JK. Video Art Co. Ltd
(1991)1 AAΔ 134 και Αντώνης Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 686, η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος VIII του Κεφ. 6 «έχει ουσιαστικά ανακριτικό χαρακτήρα και αποβλέπει στην παροχή ευχέρειας στο Δικαστήριο μετά τη διεξαγωγή της αναγκαίας έρευνας σχετικά με τα πλαίσια του χρεώστη να αποφασίσει κατά πόσον είναι σε θέση να αποπληρώσει με δόσεις το χρέος του» Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ερμηνεύοντας τις καταργηθείσες διατάξεις του Κεφ.6 έχει καθορίσει τις βασικές αρχές που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων. Σε αιτήσεις αυτού του είδους το Δικαστήριο, που έχει πρωταρχικά την εξουσία να εξετάσει τον Καθ'ου η Αίτηση για την ικανότητα του να πληρώνει, πρέπει να ισοζυγίσει την αναγκαιότητα το τυχόν διάταγμα για μηνιαίες δόσεις να είναι τέτοιο ώστε να είναι στα πλαίσια της πραγματικότητας, δίνοντας τη δυνατότητα στον ίδιο τον χρεώστη να πληρώνει, ενώ από την άλλη θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αξίωση ενός πιστωτή που αναμένει να λάβει το προϊόν της εξ αποφάσεως οφειλής του το συντομότερο δυνατόν. Για τον πιο πάνω σκοπό, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διάταγμα εάν αυτό θα επηρεάσει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του (Δέστε Chrysostomou v. Athanasiou
(1981)1 C.L.R.696, Λαϊκή Τράπεζα v. Θεοχάρη Χαραλάμπους
(1989)1 Α.Α.Δ.536). Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ.
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.686, επιβεβαιώθηκε η αυστηρή προσήλωση στην γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα στα όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Όπως λέχθηκε στη σελίδα 689: «Η ατομική ευχέρεια για την αποπληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις, μετά τον προσδιορισμό των μέσων του χρεώστη, συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβά-νουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας καθώς και τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη.» Στην υπόθεση National Bank of Greece v. Nicos Trihinas
(1976)2 J.S.C.411 ο τότε Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου και πρώην Πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου Γ.Μ. Πικής ανέφερε τα εξής στην σελ.415: (σε ελεύθερη μετάφραση). «Χωρίς να αποσκοπείται η εξαντλητική απαρίθμηση των γεγονότων που θα ληφθούν υπόψη στην απόφαση του Δικαστηρίου, μερικοί από τους παράγοντες παραθέτονται πιο κάτω: (α) Οι απολαβές του εξ αποφάσεως χρεώστη (β) Οι απαραίτητες ανάγκες του εξ αποφάσεως χρεώστη και των μελών της οικογένειας του (γ) Άλλες υποχρεώσεις του εξ αποφάσεως χρεώστη προς τρίτα πρόσωπα (δ) Το μέγεθος του χρέους και ο χρόνος που θα απαιτηθεί για την αποπληρωμή του με την κάθε δεδομένη δόση * ("Without seeking to enumerate exhaustively the facts that will have a bearing on the decision of the Court, some of the salient facts are given here in below, The earnings of the judgment debtor The needs for necessaries of the judgment debtor and members of his family. The education of infant children under the age of 18, may be legitimately classified as a "necessary". Other obligations of the debtor to third parties The magnitude of the debt and the time that would be required to pay it off by any given installment.").» Περαιτέρω στην υπόθεση Κούλα Χρ. Μιχαήλ v. Κυπριακής Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ.
(1993)1 Α.Α.Δ.812 αναφέρεται στη σελίδα 815 ότι: «Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη είναι το εισόδημα και οι εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή χρέους με μηνιαίες δόσεις εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του.» Το Δικαστήριο, αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές και προσωπικές του ανάγκες, μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι το περίσσευμα από τις απολαβές, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για την συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του.[1] Στις κατάλληλες περιπτώσεις το Δικαστήριο δικαιούται να μην λάβει υπόψη το τι κερδίζει πραγματικά κατά το χρόνο της εξέτασης ο χρεώστης, αλλά την εισοδηματική του ικανότητα, δηλαδή τι θα μπορούσε να κερδίζει, έχοντας υπόψη μεταξύ άλλων, τις προηγούμενες εργασίες του χρεώστη, την κατάσταση της υγείας και το μορφωτικό του επίπεδο.[2] Επιπλέον, στις κατάλληλες περιπτώσεις και όπου αυτό επιτρέπεται από τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεθέντα στοιχεία είναι δυνατό να αποφασιστεί πως όταν η απασχόληση δεν είναι προσοδοφόρα, ο χρεώστης οφείλει να εξεύρει άλλες ευκαιρίες για εργοδότηση και, ακόμα και ασχολίες που δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις. [3] ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ Έχοντας παρακολουθήσει με προσοχή τα όσα κατέθεσε η Καθ' ης η Αίτηση μετά από την εξέταση της ενώπιον μου, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι υπήρξε απόλυτα ειλικρινής στην παράθεση της οικονομικής της κατάστασης. Έδωσε λεπτομέρειες σε σχέση με τα έξοδα της και τις υποχρεώσεις της και δεν είχε οποιαδήποτε δυσκολία ή ενδοιασμό να απαντήσει με αμεσότητα και άνεση στις ερωτήσεις που τις υποβλήθηκαν σχετικά με αυτά τα θέματα. Ήταν κατηγορηματική ότι το μοναδικό εισόδημα που έχει σήμερα προέρχεται από δύο καταστήματα που ενοικιάζει και ανέρχεται στο συνολικό ποσό των €
- Ήταν ξεκάθαρη σε σχέση με το εισόδημα που λάμβανε στην τελευταία εργασία που έκαμνε όταν την απέλυσαν λόγω έλλειψη δουλειάς. Η πιο πάνω μαρτυρία παρέμεινε αναντίλεκτη. Μετά την ολοκλήρωση της οικονομικής εξέτασης ο συνήγορος των Αιτητών εισηγήθηκε ότι η Καθ' ης η Αίτηση προέκυψε ότι έχει την εισοδηματική ικανότητα να πληρώνει ένα ποσό όχι ολιγότερο των €500 μηνιαίως. Όπως ήδη επισημάνθηκε ανωτέρω με αναφορά σε σχετική νομολογία στις κατάλληλες περιπτώσεις το Δικαστήριο δικαιούται να λάβει υπόψη του την εισοδηματική ικανότητα του χρεώστη, δηλαδή τι θα μπορούσε να κερδίζει έχοντας υπόψη, ανάμεσα στα άλλα, τις προηγούμενες εργασίες του χρεώστη, την κατάσταση της υγείας του, το μορφωτικό του επίπεδο όπως, επίσης, και άλλες ευθύνες που έχει κυρίως προς μέλη της οικογένειας του. Είναι πάγια νομολογημένο ότι το γεγονός ότι κάποιος δεν εργάζεται δεν επαρκεί από μόνο του για να οδηγήσει στη μη έκδοση διατάγματος αν το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι ο χρεώστης έχει τη δυνατότητα να εργαστεί αλλά ότι αυτό που ελλείπει στην περίπτωση του είναι η βούληση του να εξεύρει εργασία.[4] Για τους σκοπούς, ωστόσο, ενός τέτοιου εγχειρήματος θα πρέπει να έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα απαραίτητα στοιχεία.[5] Επισημαίνω δε ότι ο συνήγορος των Αιτητών, αν και προέβη στην υποβολή αριθμού ερωτήσεων προς την Καθ' ης η Αίτηση για να διερευνήσει την οικονομική της κατάσταση σήμερα, δεν προέβη στην υποβολή οποιασδήποτε ερώτησης ούτως ώστε να διακριβωθεί κατά πόσο μετά που η Καθ' ης η Αίτηση βγήκε πλεονάζων προσωπικό στην εργασία που είχε μέχρι πέρσι τον Αύγουστο, είχε προβεί σε οποιεσδήποτε προσπάθειες για εξεύρεση άλλης εργασίας και, σε περίπτωση που το είχε πράξει, πιο ήταν το αποτέλεσμα τέτοιων προσπαθειών από μέρους της. Η εισοδηματική ικανότητα ενός προσώπου δεν είναι κάτι το θεωρητικό αλλά εξαρτάται από τα πραγματικά γεγονότα που το περιστοιχίζουν. Σχετικοί δε παράγοντες είναι αφενός η επίδειξη ενδιαφέροντος και προσπάθειας από πλευράς του χρεώστη να εξεύρει μια άλλη εργασία από την οποία να μπορεί να αποκομίζει ένα εισόδημα και αφετέρου η ύπαρξη και διαθεσιμότητα κάποιων εργασιών που να συνάδουν με τις δυνατότητες και το μορφωτικό επίπεδο του χρεώστη. Στην παρούσα υπόθεση δεν τέθηκε οποιοδήποτε πραγματικό υπόβαθρο ούτως ώστε το Δικαστήριο από μόνο του να καταλήξει σε οποιοδήποτε συμπέρασμα αναφορικά με την εισοδηματική ικανότητα της Καθ' ης η Αίτηση. Για να το θέσω πιο ξεκάθαρα το κυριότερο που απουσιάζει στην υπό κρίση Αίτηση είναι οποιαδήποτε μαρτυρία η οποία να αποδεικνύει ότι η Καθ' ης η Αίτηση είχε τη δυνατότητα να εργαστεί αλλά εκείνο που δεν υπήρχε στην περίπτωση της ήταν η αναγκαία βούληση από μέρους της για εξεύρει εργασία. Στην απουσία λοιπόν της κατάλληλης και αναγκαίας μαρτυρίας το Δικαστήριο δεν μπορεί, ασφαλώς, να προβεί σε πιθανολογήσεις ή εικασίες. Έχοντας λοιπόν υπόψη όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου λαμβάνοντας υπόψη από τη μια ότι η Καθ' ης η Αίτηση σήμερα λαμβάνει ως μοναδικό εισόδημα το ποσό των €674 και από την άλλη όλα τα έξοδα που εξήγησε ότι έχει για τους σκοπούς της διατροφής και διαβίωσης τόσο της ιδίας όσον και της κόρης της διαπιστώνω ότι δεν προέκυψε οποιοδήποτε περίσσευμα για να μπορεί να εκδοθεί εναντίον της διάταγμα καταβολής με μηνιαίες δόσεις οποιοδήποτε ποσού. Η έκδοση διατάγματος για οποιοδήποτε ποσό, έστω και μικρό, θα επενέβαινε με τη δυνατότητα της να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές και βασικές ανάγκες τόσο της ιδίας όσο και της εξαρτώμενης της κόρης. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Κατ' ακολουθία των πιο πάνω θεωρώ ότι υπάρχει αδυναμία καταβολής από μέρους της Καθ' ης η Αίτηση οποιουδήποτε ποσού. Ως αποτέλεσμα η παρούσα Αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα της παρούσας Αίτησης όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται εναντίον των Αιτητών και υπέρ της Καθ' ης η Αίτηση αρ.
- (Υπ.) ............. Λ. Δημητριάδου -Ανδρέου Α.Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΚ [1] Δέστε Gesico Photographic v. J.K. Video
(1991)1 Α.Α.Δ.134,141 [2] Δέστε Λουγκρίδης ν. Eurolife Ltd
(2004)1 (B) 1 A.A.Δ. 886. [3] Δέστε Βασιλείου ν. Μακρίδης
(2002)1 Α.Α.Δ 801. [4] Δέστε Λέφος Σάββα ν. Λαική Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ Π.Ε. 9542, ημερ. 20.6.97, Παναγιώτου ν. Μιχαήλ
(1998)1 ΑΑΔ 422 και Προκοπίου κ.α. ν. Αντρέας Λάμπρου Λτδ
(2004)1 ΑΑΔ 310. [5] Δέστε Rolandis, Louca & Soteriades Ltd v. Koutsiou Ltd
(1970)1 CLR 25 στη σελίδα 29: "In a proceeding for the examination of the debtor regarding his means, for the purposes of an installments order in satisfaction of the judgment debt, all the necessary material must to be placed before the court to enable the Judge dealing with the matter, to decide whether an installments order should be made at all; and if yes, in what amount" cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο