Συνεργατικό Ταμιευτήριο Ιδιωτικών Εργατοϋπαλλήλων Κύπρου (ΣΥ.Τ.Ι.Ε.Κ.) Λτδ ν. Kυριάκο Ανδρέου κ.α., Αρ. Αγωγής 3800/2008, 23 Ιανουαρίου,  2012

(2008)1Α Α.Α.Δ. 708, 715 αναφέρεται πως· "Τέτοιο αίτημα μπορεί βεβαίως να συμπεριληφθεί και στην αίτηση έρευνας, στην οποία όμως πρέπει να καθορίζεται το περιουσιακό στοιχείο, για το οποίο υπάρχει ο ισχυρισμός πως μεταβιβάστηκε για να καταδολιευθεί ο πιστωτής, μαζί βεβαίως με το πρόσωπο στο οποίο έγινε η μεταβίβαση ώστε και αυτό να ακουστεί, ως πρόσωπο του οποίου τα δικαιώματα ευθέως τίθενται υπό συζήτηση". Σύμφωνα με τον καθ' ου η αίτηση είναι διαζευγμένος ηλικίας 52 ετών και απόφοιτος δημοτικού. Εδώ και 13 χρόνια δεν εργάζεται λόγω προβλήματος υγείας και συγκεκριμένα ψωριακής αρθρίτιδας. Προς υποστήριξη τούτου προσκόμισε στο Δικαστήριο το τεκμήριο 1, ιατρική βεβαίωση ημερομηνίας 4.9.2009 το περιεχόμενο της οποίας βεβαιώνει ότι "πάσχει από σοβαρής μορφής ψωριακή αρθρίτιδα η οποία τον εμποδίζει να εργασθεί". Σύμφωνα με τον ίδιο η εν λόγω ασθένεια τον καθιστά πλήρως ανίκανο για εργασία. Συντηρείται, ανέφερε, από επίδομα €452- που λαμβάνει από το Γραφείο Ευημερίας. Περαιτέρω, διαμένει στην οικία του υιού του ο οποίος είναι ύπανδρος και πατέρας τριών τέκνων ηλικίας 2, 5 και 8. Κινείται, ως ανέφερε, με όχημα που του παραχώρησε ο υιός του και επικοινωνεί με κινητό τηλέφωνο που του παραχώρησε η επίσης ενήλικη θυγατέρα του. Τα έξοδα της βενζίνης του οχήματος τα αναλαμβάνει ο υιός του, το δε τηλέφωνο είναι καρτοκινητό και όποτε έχει χρήματα αγοράζει κάρτα. Όπως ανέφερε ξοδεύει περί τα €5- με €6- μηνιαίως. ΄Ηταν η θέση του ότι δεν καπνίζει, δεν καταναλώνει αλκοόλ και δεν επιδίδεται σε τυχερά παιγνίδια. Ερωτηθείς ανέφερε ότι πριν τον καταβάλει η ασθένεια του εργάζετο ως μηχανικός αρχικά, εργασία από την οποία ελάμβανε περίπου Λ.Κ.100- μηνιαίως, και εν συνεχεία ως φροντιστής αλόγων. Δεν πληρώνει οιονδήποτε ποσό σε άλλα δάνεια που επίσης είναι εγγυητής και το ποσό των €452 το χρησιμοποιά για αγορά φαγητού. Οι αιτητές δεν προσκόμισαν οιανδήποτε άλλη μαρτυρία προς υποστήριξη της αίτησης. Εδραζόμενοι αποκλειστικά στη μαρτυρία του καθ' ού η αίτηση υπέβαλαν ότι δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Πριν οτιδήποτε άλλο κρίνω ότι λίγα λόγια πρέπει να ειπωθούν για το αντικείμενο και τη φύση της αίτησης. Η υφιστάμενη επί του θέματος νομολογία είναι πλούσια και καθ' όλα επεξηγηματική. Όπως επεξηγείται στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. ΑΤΑΛΕΖΑ ΛΤΔ

(1989)1 Α.Α.Δ.686, 689 η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και αποβλέπει σε παροχή ευχέρειας του δικαστηρίου να αποφασίζει, μετά από τη διεξαγωγή έρευνας, για τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, κατά πόσο δηλαδή είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Η εν λόγω διαδικασία ξεφεύγει και διαφοροποιείται του αντιπαραθετικού συστήματος. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ.1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο συγκεκριμένος χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις σύμφωνα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την υπόθεση Φλαγκοφάς (πιο πάνω) διαπιστώνεται ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που θεωρούνται συνυφασμένες και αδιαίρετες με την αξιοπρεπή διαβίωση ενός εκάστου. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του χρεώστη. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Εντούτοις, κριτήριο είναι η εισοδηματική ικανότητα του χρεώστη και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Ετσιθεληματική αεργία ή οκνηρία του χρεώστη δεν εμποδίζει το Δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd

(20047)1 Α.Α.Δ.886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ.422). Εν κατακλείδι, το δικαστήριο οφείλει να εξισορροπήσει μεταξύ αναγκαιότητας εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, και προοπτικής αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Καθοδηγούμενος από όλα τα πιο πάνω στρέφομαι σε αξιολόγηση του ενώπιον μου μαρτυρικού υλικού. Καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τον καθ' ου η αίτηση και να εξάξω τα συμπεράσματα μου. Συμπεράσματα βεβαίως τα οποία εδράζονται στην κοινή λογική και ανθρώπινη εμπειρία αλλά και στα εγγενή και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συνόλου της μαρτυρίας ενώπιον του δικαστηρίου. Για λόγους τους οποίους πιο κάτω θα προσπαθήσω να εξηγήσω κρίνω ότι ο καθ' ου η αίτηση είπε στο δικαστήριο την αλήθεια. Κατά την εξέτασή του ήταν σταθερός στις απαντήσεις του, δίχως υπερβολές και με σαφήνεια προσπάθησε να επεξηγήσει την οικονομική του κατάσταση. Καμία μαρτυρία ενώπιον του δικαστηρίου θέτει εν αμφιβόλω την ορθότητα του περιεχομένου της ιατρικής βεβαίωσης. Οι αιτητές δεν αμφισβήτησαν το περιεχόμενο του εγγράφου και ούτε ζήτησαν την κλήτευση του ιατρού που εξέδωσε τούτο. Δεν παραγνωρίζεται ότι η εν λόγω βεβαίωση χρονολογείται, εν τούτοις δεν ήταν η θέση των αιτητών ότι σήμερα η κατάσταση της υγείας του καθ' ου η αίτηση έχει διαφοροποιηθεί και ούτε προσκόμισαν τέτοια μαρτυρία. Η επιφύλαξη των αιτητών αναφορικά με το τεκμήριο 1 περιορίστηκε στο βαθμό ανικανότητας του καθ' ου η αίτηση για εργασία. Επί του προκειμένου οι απαντήσεις του καθ' ου η αίτηση ήτο σαφείς και χωρίς περιστροφές και αποκαλύπτουν ότι είναι παντελώς ανίκανος για εργασία. Επιπλέον η ιατρική βεβαίωση ομιλεί αφεαυτής. Όπως εκεί αναφέρεται, η ασθένεια που έχει ο καθ' ου η αίτηση τον εμποδίζει να εργασθεί. Η σχετική αναφορά δεν επιδέχεται ερμηνείας άλλης από πλήρη ανικανότητα. Εν πάσει όμως περιπτώσει, ακόμη και επί τη υποθέσει ότι ο καθ' ου η αίτηση δύναται να εργασθεί μερικώς, κανένα στοιχείο τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου για τη φύση τούτης της εργασίας και την τυχόν οικονομική αποτίμησή της. Κατ' επέκταση τέτοιο εγχείρημα καθίσταται θεωρητικό και άνευ πραγματικού υποβάθρου. Από την άλλη ο καθ' ου η αίτηση ανέφερε πως μοναδικό εισόδημα του είναι το βοήθημα των €452- που λαμβάνει από το γραφείο ευημερίας. Ομολογουμένως η διερεύνηση της διαχείρισης τούτου του ποσού ήτο ισχνή. Παρόλα αυτά η ανθρώπινη εμπειρία και η κοινή λογική κατατάσσει τούτο το ποσό στην κατηγορία των πενιχρών εισοδημάτων. Παρ' ότι δεν ζητήθηκε να επεξηγηθεί πως χρησιμοποιείται, φερειπειν τι ποσό καταναλώνεται σε φαγητό, σε ρουχισμό, σε φαρμακευτική αγωγή και ούτω καθεξής, το ύψος τούτου του εισοδήματος αδύνατο είναι να καλύψει βασικές ανάγκες, όπως φαγητό, ένδυση και φαρμακευτική αγωγή, ενός ατόμου της ηλικίας και της κατάστασης υγείας του καθ' ου η αίτηση. Περαιτέρω, επίμονη και άκαμπτη ήταν η θέση του καθ' ου η αίτηση ότι συντηρείται, εν μέρει, και από τα ενήλικα παιδιά του. Διαμένει εν προκειμένω με την οικογένεια του υιού του στην οικία του τελευταίου, διακινείται με όχημα που του παραχώρησε, και χρησιμοποιεί τηλέφωνο που του έδωσε η θυγατέρα του. Δεν καπνίζει, δεν κάνει χρήση αλκοόλ, δεν επιδίδεται σε τυχερά παιχνίδια και δεν καταβάλλει οιονδήποτε ποσό σε άλλα δάνεια που είναι εγγυητής. Από το ενώπιον μου μαρτυρικό υλικό αβίαστα προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο καθ' ου η αίτηση είναι πένης και τούτο οφείλεται όχι σε οκνηρία για εργασία αλλά σε ανικανότητα αναζήτησης τέτοιας, λόγω προβλημάτων υγείας. Κάτι τελευταίο το οποίο κρίνω ότι αξίζει να σημειωθεί είναι πως δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι ο καθ' ου η αίτηση είναι ηλικίας 52 ετών και περιορισμένου μορφωτικού επιπέδου. Από τις απαντήσεις του συνάγεται ότι πριν το πρόβλημα υγείας που τα τελευταία χρόνια τον ταλαιπωρεί, η φύση της εργασίας στην οποία απασχολείτο ήτο χειρονακτική (μηχανικός και φροντιστής αλόγων). Πέραν της κατάστασης της υγείας του, η οποία δεν του επιτρέπει να εργαστεί, μια άλλη παράμετρος είναι ότι το μορφωτικό του επίπεδο περιορίζει ακόμη περισσότερο το είδος της εργασίας που δύναται να αναζητηθεί. Η αναφορά όμως σε αναζήτηση εργασίας δεν μπορεί και δεν πρέπει να εγείρεται αβασάνιστα καθ' ότι δεν αφίσταται της σημερινής πραγματικότητας. Η χώρα μας εν προκειμένω δεν αποτελεί εξαίρεση στο παγκόσμιο και δη ευρωπαϊκό σκηνικό το οποίο ταλανίζεται από σοβαρή οικονομική κρίση. Αναπόφευκτη επίπτωση τούτης της κρίσης είναι βεβαίως η καλπάζουσα αύξηση της ανεργίας, ο περιορισμός των θέσεων εργασίας και ο σκληρός ανταγωνισμός μεταξύ των προσώπων που αναζητούν εργασία. Αποτίμηση και αυτής της παραμέτρου αποκαλύπτει πως οι πιθανότητες εργοδότησης του καθ' ου η αίτηση, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, ως πιο πάνω αναφέρεται, περιορίζονται από ελάχιστες σε μηδαμινές. Για όλους τους λόγους που πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω καταλήγω ότι η αίτηση δεν δικαιολογείται και ως εκ τούτου απορρίπτεται. Κρίνω εντούτοις ορθό να μην επιδικάσω έξοδα υπέρ του καθ' ου η αίτηση εφόσον δεν καταχώρισε γραπτή ένσταση στο αίτημα και μόνο στο στάδιο της εξέτασής του αποκαλύφθηκαν όλα τα πιο πάνω, στοιχεία που οι αιτητές δεν ήταν δυνατό να γνωρίζουν εκ των προτέρων και που αν γνώριζαν ενδεχομένως να διαφοροποιούσαν τη θέση τους και συνεπώς να μην δημιουργούντο έξοδα από επιμονή συνέχιση της εν λόγω διαδικασίας (βλ. Χάσικος κ.α. v. Χαραλαμπίδη

(1990)1 Α.Α.Δ.389). (Υπ...................................... Λ. Α. Παντελή, Ε. Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ε.χ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο