Συνεργατικό Ταμιευτήριο Ιδιωτικών Εργατοϋπαλλήλων Κύπρου (ΣΥ.Τ.Ι.Ε.Κ.) Λτδ ν. SAFWAT YIACOUB κ.α., Αρ. Αγωγής 1278/2009, 31 Ιανουαρίου,  2012

(2008)1Α Α.Α.Δ. 708, 715 υποδεικνύεται ότι∙ "Τέτοιο αίτημα μπορεί βεβαίως να συμπεριληφθεί και στην αίτηση έρευνας, στην οποία όμως πρέπει να καθορίζεται το περιουσιακό στοιχείο, για το οποίο υπάρχει ο ισχυρισμός πως μεταβιβάστηκε για να καταδολιευθεί ο πιστωτής, μαζί βεβαίως με το πρόσωπο στο οποίο έγινε η μεταβίβαση ώστε και αυτό να ακουστεί, ως πρόσωπο του οποίου τα δικαιώματα ευθέως τίθενται υπό συζήτηση". Η αίτηση εδράζεται στα άρθρα 82 έως 91, 91Α, 91Β, 91Γ, 91Ε, 91ΣΤ και 91Ζ του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, στη Δ.48, κκ.1, 2 και 3 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, στο θεσμό 79

(4)των περί Συνεργατικών Εταιρειών Θεσμών και στις συμφυείς εξουσίες του δικαστηρίου. Περαιτέρω, υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση που στην προκείμενη περίπτωση ορκίζεται η Στέλλα Χ"Στυλλή. Η ομνύουσα αναφέρει ότι την 16.07.2008 εξεδόθη διαιτητική απόφαση εναντίον του καθ' ου η αίτηση και άλλων δυο προσώπων. Η απόφαση ήτο για το ποσό των €4.117,49 πλέον τόκο 8% ετησίως από 16.07.2008 μέχρι εξοφλήσεως πλέον €170 έξοδα διαιτητού. Την 26.03.2010 το επαρχιακό δικαστήριο Λευκωσίας εξέδωσε διάταγμα εγγραφής της σχετικής διαιτητικής απόφασης. Από την έκδοση της διαιτητικής απόφασης μέχρι και σήμερα οι καθ' ών η αίτηση πλήρωσαν το ποσό των €

1. Περαιτέρω, ένταλμα εκποίησης της κινητής περιουσίας των καθ' ων η αίτηση επεστράφη ανεκτέλεστο. Εν κατακλείδι η ομνύουσα αναφέρει ότι εξ όσων γνωρίζει και πιστεύει ο καθ' ου η αίτηση εργάζεται, έχει εισοδήματα και είναι εις θέση να πληρώνει το ποσό των €300 μηνιαίως για αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του. Αντίθετη εν προκειμένω είναι η θέση του καθ' ου η αίτηση ο οποίος εκπροσωπήθηκε από συνήγορο. Η ειδοποίηση για πρόθεση ένστασης που καταχώρισε φέρει ως βάση τον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο, Κεφ. 6, τη Δ.48 κκ1 έως 4 και τη Δ.64 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών και τις γενικές και συμφυείς εξουσίες και πρακτική του δικαστηρίου. Οι λόγοι ένστασης που αναφέρονται στην ειδοποίηση είναι∙ "(α) Ο καθ' ου η αίτηση αρ. 3 στερείται δυνατότητας αποπληρωμής του εξ' αποφάσεως χρέους και εξόδων δια μηνιαίων δόσεων ως η αίτηση των εναγόντων. (β) Η οικονομική κατάσταση του καθ' ου η αίτηση 3 δεν δικαιολογεί την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων. (γ) Ουδεμία προσπάθεια έγινε από τον αιτητή να ικανοποιηθεί για το εν λόγω χρέος από τον πρωτοφειλέτη-καθ' ου η αίτηση 1 και/ή από τον καθ' ου η αίτηση
2. (δ) Η αίτηση των εναγόντων είναι ανεδαφική και ανυπόστατη". Ας σημειωθεί εδώ ότι στο στάδιο της ακρόασης ο συνήγορος του καθ' ου η αίτηση απέσυρε το λόγο ένστασης με διακριτικό στοιχείο (γ) πιο πάνω, ως εκ τούτου δεν υφίσταται πλέον. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του καθ' ου η αίτηση. Σε αυτήν ο καθ' ού η αίτηση ρητά παραδέχεται την έκδοση και εγγραφή της διαιτητικής απόφασης που αναφέρεται στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση. Εντούτοις αναφέρει ότι δεν έχει δυνατότητα αποπληρωμής του χρέους καθ' ότι η οικονομική του κατάσταση δεν του το επιτρέπει. Περαιτέρω, αναφέρει ότι είναι μηχανολόγος, κάτοχος διπλώματος όπως επεξήγησε κατά την ακροαματική διαδικασία. Δεν ασκεί όμως το επάγγελμά του ή οιονδήποτε επάγγελμα, καθ' ότι πάσχει από σοβαρής μορφής αρθρίτιδα. (βλ. τεκμήρια 1 και 2). Όπως επεξήγησε, δεν μπορεί να κάνει βαριές εργασίες καθ' ότι μετά από μισή ώρα εργασία έχει αφόρητους πόνους. Αυτό το πρόβλημα, διατείνεται ο καθ' ου η αίτηση, παρουσιάστηκε το 2008, και γι' αυτό έκτοτε δεν εργάζεται. Ανέφερε ακόμη ότι είναι ύπανδρος και πατέρας έξι ανήλικων τέκνων. Περι τούτου σχετικά είναι τα πιστοποιητικά γεννήσεως, τεκμήρια 5 έως και
3. Η σύζυγος του, ανέφερε, εργάζεται και λαμβάνει μηνιαίως το ποσό των €1100 (βλ. τεκμήριο 4). Περαιτέρω, η σύζυγος του λαμβάνει και το ποσό των €839,97 μηνιαίως ως επίδομα τέκνου (βλ. τεκμήριο 11). Σύμφωνα με τον καθ' ου η αίτηση όλα τα τέκνα του διαμένουν στη συζυγική οικία. Τέσσερα εξ αυτών φοιτούν σε δημόσιο σχολείο και δύο τα επιβλέπει και τα φροντίζει ο ίδιος κατά τις πρωινές ώρες που η σύζυγός του εργάζεται. Τέλος, στην ένορκη δήλωσή του ο καθ' ου η αίτηση προβαίνει σε λεπτομερή ανάλυση των μηνιαίων εξόδων της οικογένειάς του. Αναφέρει εκεί συνολικό ποσό που χρειάζεται η οικογένεια του για ένδυση και υπόδηση, διατροφή, λογαριασμούς∙ τηλέφωνο, ηλεκτρικό, θέρμανση, νερό, φροντιστήρια παιδιών και ειδική θεραπεία για δυσλεξία του μεγαλύτερου, καθώς και καύσιμα και συντήρηση του οχήματος της οικογένειας. Το σύνολο αυτών των εξόδων ανέρχεται, σύμφωνα πάντα με τον καθ' ου η αίτηση, σε €2120 μηνιαίως. Ως εκ τούτου, αναφέρει, τα εισοδήματα της οικογένειάς του δεν επαρκούν, και ενίοτε υποστηρίζεται οικονομικά από συγγενείς και φίλους. Άλλοι μάρτυρες δεν κλήθηκαν προς υποστήριξη των θέσεων των δυο πλευρών. Η νομολογία αναφορικά με αίτημα ως το επίδικο είναι πλούσια και καθ' όλα καθοδηγητική. Όπως επεξηγείται στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. ΑΤΑΛΕΖΑ ΛΤΔ

(1989)1 Α.Α.Δ.686, 689 η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και αποβλέπει σε παροχή ευχέρειας του δικαστηρίου να αποφασίζει, μετά από τη διεξαγωγή έρευνας, για τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, κατά πόσο δηλαδή είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ.1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο συγκεκριμένος χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις σύμφωνα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την υπόθεση Φλαγκοφάς (πιο πάνω) διαπιστώνεται ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που κρίνονται συνυφασμένες και αδιαίρετες με αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του χρεώστη. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Σταθερός δείκτης αποτίμησης της οικονομικής δυνατότητας του χρεώστη είναι η εισοδηματική του ικανότητα και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Αεργία οφειλόμενη σε οκνηρία του χρεώστη δεν εμποδίζει το Δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd

(20047)1 Α.Α.Δ.886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ.422). Εν κατακλείδι, το δικαστήριο οφείλει να εξισορροπήσει μεταξύ αναγκαιότητας εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, και προοπτικής αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Καθοδηγούμενος από όλα τα πιο πάνω στρέφομαι σε αξιολόγηση του ενώπιον μου μαρτυρικού υλικού. Καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τον καθ' ου η αίτηση και να εξάξω τα συμπεράσματα μου. Κριτήριο δεν είναι άλλο από την κοινή λογική και την ανθρώπινη εμπειρία. Ο καθ' ου η αίτηση μου έκανε θετικότατη εντύπωση. Ο αυθορμητισμός του κατά την εξέταση, η σταθερότητα αλλά και η αμεσότητα των απαντήσεών του και ιδιαίτερα η έκφραση και η συνολική παρουσία του, αποκαλυπτική της σωματικής και οικονομικής ταλαιπωρίας που βιώνει, είναι κάποια από τα στοιχεία που με καθοδήγησαν. Από την άλλη, όπως επεξηγείται πιο κάτω, το περιεχόμενο της μαρτυρίας του είναι ενδεικτικό της ειλικρίνειάς του. Για του λόγου το ασφαλές παρατηρώ ότι τα έξοδα που αναγράφονται στην ένορκη δήλωση του καθ' ου η αίτηση είναι καθ' όλα λογικά και όχι υπερβολικά, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι πρόκειται για μια οικογένεια με έξι παιδιά και δύο ενήλικες. Από την άλλη οι αιτητές δεν αμφισβήτησαν και δεν αντέτειναν οτιδήποτε άλλο για τις δαπάνες per se. Η αντεξέταση των αιτητών για τις μηνιαίες δαπάνες της οικογένειας του καθ' ου η αίτηση περιορίστηκε στο κατά πόσο ο τελευταίος έχει οιονδήποτε αποδεικτικό στοιχείο για το κόστος των φροντιστηρίων της αγγλικής γλώσσας, αφενός, και της ειδικής θεραπείας για δυσλεξία, αφετέρου. Επί του προκειμένου σημειώνω ότι το γεγονός και μόνο ότι στην ένορκη δήλωση του καθ' ου η αίτηση δεν επισυνάπτεται σχετική απόδειξη δεν σημαίνει, δίχως άλλο, ότι η εν λόγω θέση είναι ψευδής. Ερωτηθείς ο καθ' ου η αίτηση προθυμοποιήθηκε να προσκομίσει τη σχετική απόδειξη καταδεικνύοντας με τη στάση του ότι κάτι τέτοιο δεν αποτελούσε κώλυμα. Περαιτέρω, η ειλικρίνεια του καθ' ου η αίτηση διατυμπανίζεται από τις απαντήσεις που έδωσε αναφορικά με το άλλο θέμα για το οποίο ερωτήθηκε, δηλαδή την κατάσταση της υγείας του. Αξίζει να λεχθεί εδώ ότι οι αιτητές δεν αμφισβήτησαν ότι ο καθ' ου η αίτηση αντιμετωπίζει το πρόβλημα υγείας που ανέφερε. Ούτε ζήτησαν να κλητευθεί ο ιατρός που εξέδωσε το σχετικό πιστοποιητικό (τεκμήρια 1 και 2). Μοναδική εισήγηση των αιτητών ήταν ότι ο καθ' ου η αίτηση μπορεί να εργαστεί, έστω και μερικώς, και συνεπώς να εξασφαλίσει επιπρόσθετο εισόδημα. Με πάσα ειλικρίνεια, αυθορμητισμό και εντιμότητα ο καθ' ου η αίτηση ανέφερε ότι παλαιότερα, δεν διευκρινίστηκε πότε, αναζήτησε και βρήκε εργασία σε περίπτερο. Επρόκειτο, ως αφέθη να νοηθεί, για ημιαπασχόληση. Από την εν λόγω εργασία ελάμβανε το ποσό των €

1. Ως εκ της εργασίας όμως αναγκάστηκε να εγγράψει τα δυο τέκνα του, που ο ίδιος φροντίζει κατά τη διάρκεια του πρωϊνού, σε νηπιαγωγείο, με αποτέλεσμα να πληρώνει €200 για κάθε παιδί. Όπως άφησε να νοηθεί, αυτό κατέστησε την εργασία ασύμφορη και γι' αυτό σταμάτησε να εργάζεται. Κατά τα λοιπά, οι αιτητές δεν αμφισβήτησαν ότι ο καθ' ου η αίτηση είναι ανίκανος, λόγω της κατάστασης της υγείας του, να εργαστεί είτε ως μηχανολόγος, που είναι, είτε σε οιανδήποτε βαριά ή χειρονακτική εργασία. Η εισήγηση των αιτητών περιορίστηκε εν τέλει σε δυο μόνο σημεία. Ισχυρίστηκαν συναφώς ότι η καταβολή €150 για φροντιστήρια αγγλικών δεν είναι αναγκαία - ο συνήγορος παρέπεμψε στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (πιο πάνω), καθώς ότι ο καθ' ού η αίτηση δύναται να εργαστεί, ως ο ίδιος επεξήγησε, και συνεπώς το δικαστήριο οφείλει να υπολογίσει το ποσό που ανέφερε ως πρόσθετο εισόδημα. Αντίθετη εν προκειμένω ήταν η εισήγηση του συνηγόρου του καθ' ου η αίτηση ο οποίος ανέφερε ότι η θέση του καθ' ου η αίτηση ότι εργάστηκε αφορούσε ημιαπασχόληση και ούτως ή άλλως τα εισοδήματα που είχε από αυτή την απασχόληση δεν συνιστούσαν εισοδηματικό πλεόνασμα καθ' ότι εξισούντο με τη δαπάνη του νηπιαγωγείου, εφόσον λόγω της εργασίας ουδείς δύναντο να φροντίζει τα παιδιά του τα οποία φρόντιζε ο ίδιος. Η πρώτη εισήγηση των αιτητών δεν με βρίσκει σύμφωνο. Στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα (πιο πάνω) ό,τι αναφέρθηκε είναι πως 'η μόρφωση ενός παιδιού αποτελεί παράγοντα που μπορεί να ληφθεί υπόψη'. Σε εκείνη την περίπτωση κρίθηκε πως φροντιστήρια αγγλικών για παιδί ηλικίας εννέα ετών δεν ήταν αναγκαία. Από την άλλη η απόφαση δεν δημιούργησε άκαμπτο κανόνα και δεν καθόρισε από ποια ηλικία η μάθηση της αγγλικής γλώσσας είναι αναγκαία. Στη δοσμένη περίπτωση τα δυο τέκνα του καθ' ου η αίτηση είναι ηλικίας 12 και 14 ετών. Κρίνω πως υπό τις περιστάσεις και χωρίς να παραγνωρίζεται ότι οι κοινωνικές συνθήκες εξελίσσονται και δεν παραμένουν στάσιμες, το κονδύλι που καταβάλλεται από την οικογένεια του καθ' ου η αίτηση ώστε τα δυο μεγαλύτερα τέκνα του να μάθουν την αγγλική γλώσσα, είναι απολύτως απαραίτητο. Διαφορετική είναι η γνώμη μου για την άλλη θέση των αιτητών. Η παραδοχή και μόνο του καθ' ου η αίτηση ότι σε προηγούμενο στάδιο εργάζετο σε περίπτερο καταδεικνύει ότι παρά την ασθένειά του, η οποία όντως τον ταλαιπωρεί, είναι ικανός να εργαστεί σε εργασία αυτής της μορφής. Ο ισχυρισμός του καθ' ου η αίτηση ότι η εργασία ήτο ασύμφορη γιατί τότε θα αναγκάζετο να στείλει τα δυο παιδιά του σε νηπιαγωγείο, το οποίο στοιχίζει όσο και ο μισθός που θα ελάμβανε, παραγνωρίζει ότι θα μπορούσε να εργαστεί σε χρόνο άλλο από εκείνο που φροντίζει τα παιδιά, δηλαδή μετά το μεσημέρι (στην παράγραφο 10 της ενόρκου δηλώσεως του αναφέρει ότι φροντίζει τα παιδιά τις πρωϊνές ώρες και τις ώρες που εργάζεται η σύζυγός του). Περαιτέρω, όπως ο ίδιος παραδέχθηκε η άσχημη κατάσταση της υγείας του τον εμποδίζει να εργαστεί σε βαριές εργασίες. Συνεπώς εργασία όπως και αυτή που παλαιότερα εξηύρε, σε περίπτερο, είναι εργασία που μπορεί να αντεπεξέλθει και μάλιστα εργασία από την οποία έστω και ημιαπασχολούμενος μπορεί να κερδίζει €400 μηνιαίως. Απ' όλα τα πιο πάνω συνάγεται ότι ο καθ' ου η αίτηση έχει τη δυνατότητα και την ικανότητα να εργαστεί και μάλιστα να εξασφαλίσει μηνιαίο εισόδημα ύψους €400 τουλάχιστον, αλλά για λόγο μη ικανοποιητικό και αβάσιμο επέλεξε να μην πράξει τούτο. Όπως προανέφερα οι υποθέσεις Χριστάκη (πιο πάνω) και Λουγκρίδη (πιο πάνω), επεξηγούν ότι το δικαστήριο έχει εξουσία συνεκτίμησης τυχόν ευχέρειας και δυνατότητας του καθ' ου η αίτηση για εξασφάλιση, δυνητικά, εισοδήματος. Στη δοσμένη περίπτωση ο καθ' ου η αίτηση παραδέχθηκε ότι μπορούσε να έχει εισόδημα από εργασία της τάξης των €
2. Αυτό, θα έλεγε κανείς, οδηγεί σε έκδοση διατάγματος όπως ο καθ' ου η αίτηση αποπληρώσει το εξ αποφάσεως χρέους του δια μηνιαίων δόσεων. Παρόλα ταύτα, ακόμη και μετά από συνυπολογισμό των €400 που ο καθ' ου η αίτηση δύναται να εξασφαλίσει, δεν διέλαθε την προσοχή μου ότι μεγάλο μέρος αυτού του ποσού, δηλαδή των €400, του είναι απολύτως απαραίτητο, ώστε η διαβίωση της οικογένειας του να καταστεί ευχερής και αξιοπρεπής. Ως εκ των πιο πάνω, κατόπιν συνεκτίμησης των αναγκών της οικογένειας του καθ' ου η αίτηση εις αντιδιαστολή του εξ αποφάσεως χρέους του, καταλήγω ότι ο καθ' ου η αίτηση δύναται να καταβάλλει το ποσό των €75 μηνιαίως προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους του. Εκδίδω συνεπώς διάταγμα όπως ο καθ' ου η αίτηση εξοφλήσει το εξ αποφάσεως χρέος του δια μηνιαίων δόσεων ύψους €75 αρχής γενομένης την 01.03.2012 και κάθε 1ην ημέρα εκάστου επομένου μηνός, μέχρι εξοφλήσεως, πλέον έξοδα της παρούσης, ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο. (Υπ...................................... Λ. Α. Παντελή, Ε. Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ε.χ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο