Αναφορικά με την διαχείριση της περιουσίας του Ανδρέα Λεοντίου, αποβιώσαντα , Αρ. Αίτησης: 1410/10, 7/5/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2012:A155 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Αρ. Αίτησης: 1410/10 Δικαιοδοσία Διαχειρίσεων και Διαθηκών Αναφορικά με την διαχείριση της περιουσίας του Ανδρέα Λεοντίου τέως εξ Αγίων Ομολογητών, Λευκωσία, αποβιώσαντα. Πρωτογενής Αίτηση υπό των κληρονόμων της περιουσίας του αποβιώσαντα Αντρέα Λεοντίου, δηλαδή την Ιφιγένεια Λεοντίου (σύζυγο), Άννα Κυριακίδου (θυγατέρα) και Μιχαλάκη Λεοντίου (υιό), εναντίον των διαχειριστών της περιουσίας του Ροβέρτο Βραχίμη και Αλεξία-Μέλανη Πασχαλίδου. Ημερομηνία: 7.5.2012 Εμφανίσεις: Για Αιτητές: κ. Κυριάκου για κα Ελένη Βραχίμη Για Καθ΄ ου η αίτηση: κ. Καραμούζη, για ν΄ ακούσει απόφαση η κα Χάματσου Παρόντες στην αίθουσα οι διαχειριστές Ροβέρτος Βραχίμης και Αλεξία Πασχαλίδου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την υπό κρίση αίτηση οι κληρονόμοι του Ανδρέα Λεοντίου, πλην του Λεόντιου Λεοντίου, ζητούν οδηγίες από το Δικαστήριο για τον τρόπο διανομής της περιουσίας του πιο πάνω προσώπου, ο οποίος απεβίωσε τη 18.1.2008, χωρίς ν΄ αφήσει διαθήκη, στους νόμιμους κληρονόμους του. Η αίτηση συνοδεύεται από τις ενόρκους δηλώσεις των κληρονόμων Μιχαλάκη Λεοντίου, Άννας Κυριακίδου και Ιφιγένειας Λεοντίου. Τα γεγονότα που αναγράφονται στις τρεις ενόρκους δηλώσεις είναι σχεδόν ταυτόσημα. Στην ένορκη δήλωση του Μιχάλη Λεοντίου διαβάζουμε μεταξύ άλλων τα πιο κάτω: «7. Όπως έχω πληροφορηθεί, οι ανωτέρω συνδιαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος προτίθενται να διαμοιράσουν την περιουσία χωρίς να λάβουν υπ' όψιν τους τα κατωτέρω γεγονότα. 8. Είναι η θέση μου αλλά και των άλλων αιτούντων στην παρούσα πρωτογενή αίτηση, ότι ο αποβιώσασας. προτού αποβιώσει, κατά ή περί τις 06/06/03 μεταβίβασε στον υιό του Λεόντιο Λεοντίου το ½ μερίδιο του κτήματος που περιγράφω στην παράγραφο 5.3 ανωτέρω, με την συμφωνία ότι σε αυτό το ½ μερίδιο θα αναλογεί η κατοικία του δεύτερου ορόφου του κτηρίου. Η συμφωνία περιελάμβανε περαιτέρω, ότι ο αέρας του κτήματος θα δοθεί σε εμένα για να ανεγείρω κι εγώ κατοικία και ως εκ τούτου θα διαμοιράζετο το κτήμα σε τρία ίσα μερίδια. 9. Περαιτέρω, είναι η θέση μου αλλά και των άλλων αιτούντων στην παρούσα πρωτογενή αίτηση, ότι πριν την παραχώρηση της κατοικίας του δευτέρου ορόφου στον Λεόντιο Λεοντίου από τον αποβιώσας, εγώ είχα ήδη αρχίσει την ανέγερση αυτής και βρισκόταν σε ημιτελή στάδιο και συγκεκριμένα στο στάδιο των σοβάδων. Ως εκ τούτου είναι η θέση μου αλλά και των άλλων αιτούντων στην παρούσα πρωτογενή αίτηση ότι ο Λεόντιος Λεοντίου συνέχισε την ανοικοδόμηση του ημιτελούς δευτέρου ορόφου μέχρι την περάτωση της κατοικίας. 10. Περαιτέρω, είναι η θέση μου αλλά και των άλλων αιτούντων στην παρούσα πρωτογενή αίτηση, ότι όταν ο αποβιώσας πήρε εφ άπαξ από την δημόσια υπηρεσία κατά την αφυπηρέτησή του, έδωσε σε όλα ανεξαιρέτως τα τέκνα του το ποσόν των Λ.Κ.£3.000. Ουδέποτε δε ο αποβιώσας βοήθησε με οποιονδήποτε άλλο οικονομικό τρόπο οποιοδήποτε από τα τέκνα του. 11. Εξ όσων καλύτερα γνωρίζω και πιστεύω τα ανωτέρω γεγονότα επηρεάζουν τα ποσοστά των μεριδίων της περιουσίας του αποβιώσαντος που θα πρέπει να διανεμηθούν στους νόμιμους κληρονόμους συμπεριλαμβανομένου και εμένα. 12. Λόγω του ότι οι συνδιαχειριστές δεν προτίθενται να λάβουν υπ' όψιν τους αυτά τα πραγματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα πριν τον θάνατο του αποβιώσαντος για να διαμοιράσουν την περιουσία του αποβιώσαντος, και εν όψει των προνοιών του άρθρου 51 του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου, Κεφάλαιο 195, είναι ορθό και δίκαιο όπως το δικαστήριο δώσει οδηγίες για τον τρόπο διανομής της περιουσίας του αποβιώσαντος βάση των προνοιών του νόμου». Καταχωρήθηκε ένσταση στην αίτηση από τη μια εκ των δύο διαχειριστών, την Αλεξία Πασχαλίδου. Η ομνύουσα αναφέρει ότι ο αποβιώσαντας είχε κάθε δικαίωμα να μεταβιβάσει ενόσω ήταν εν ζωή και είχε πλήρη διαύγεια στο γιο του Λεόντιο Λεοντίου την εν λόγω κατοικία. Πέραν τούτου όμως ο αποβιώσαντας είχε βοηθήσει ποικιλοτρόπως και τα υπόλοιπα παιδιά του. Σε σχέση δε με το ακίνητο που του δώρισε ο αποβιώσαντας στο Λεόντιο Λεοντίου αναφέρει τα πιο κάτω: «Η κατοικία που παραδόθηκε από τον αποβιώσαντα στον Λεόντιο Λεοντίου, παρέμεινε ημιτελής για 14 χρόνια και κανένα από τα αδέλφια του, παρά τις προτροπές του αποβιώσαντα, δεν προχώρησε να αποπερατώσει τον 2ο όροφο γιατί δεν ήθελαν να επωμιστούν τα έξοδα. Όταν ο Λεόντιος Λεοντίου επέστρεψε μόνιμα στην Κύπρο και μετά από προτροπή του πατέρα του προχώρησε στην εξ υπαρχής ανοικοδόμηση του δευτέρου ορόφου μέχρι την περάτωση της κατοικίας». Οι δύο πλευρές κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου τα πιο κάτω παραδεκτά γεγονότα: «1. Ο Αντρέας Λεοντίου, τέως από την Λευκωσία, απεβίωσε στις 18.01.08 χωρίς διαθήκη. 2. Κατά τον θάνατο του, ο ανωτέρω αποβιώσας Αντρέας Λεοντίου άφησε αδιάθετη την ακόλουθη περιουσία: 2.1. Το ποσόν των €7638,77 πλέον τόκοι κατατεθειμένο στην Τράπεζα Κύπρου, αριθμός Λογαριασμού 0125-05-020195. 2.2. Το ποσόν των €35480,92 πλέον τόκοι κατατεθειμένο στην Τράπεζα Κύπρου, Αριθμός Λογαριασμού 0125-07-021997. 2.3. Το ½ μερίδιο του ακίνητου επί της οδού Αγίου Δημητρίου στο Δήμο Στροβόλου, Τμήμα 13 Φύλλο 21 Σχέδιο 54W2 Τεμάχιο 1245 στο οποίο υπάρχει κτήριο αποτελούμενο από δύο ορόφους με ανεξάρτητες κατοικίες εις έκαστον όροφο. 2.4. 1013 μετοχές της Δήμητρας της Συνεργατικής Στροβόλου, εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου, μερίδα 2004582907-3. 3. Ο ανωτέρω αποβιώσας Ανδρέας Λεοντίου άφησε νόμιμους κληρονόμους τους ακόλουθους: Ιφιγένεια Λεοντίου (σύζυγο), γεννήθήκε 7.5.1940. Λεόντιο Λεοντίου (υιό), γεννήθηκε 9.8.1957. Άννα Κυριακίδου (θυγατέρα), γεννήθηκε 20.5.1959. Μιχαλάκη Λεοντίου (υιό), γεννήθηκε 2.6.1961. 4. Στις 19 Φεβρουαρίου του 2009, και μετά από οδηγίες όλων των ανωτέρω αναφερόμενων νόμιμων κληρονόμων της περιουσίας του αποβιώσαντα, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας διόρισε ως συνδιαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Ανδρέα Λεοντίου, τον κ. Ροβέρτο Βραχίμη δικηγόρο και την κ. Αλεξία Μέλανη Πασχαλίδου, δικηγόρο. 5. Ο ανωτέρω Λεόντιος Λεοντίου διέμενε μόνιμα στην Αμερική από το 1987 έως το 2003 και επισκεπτόταν την Κύπρο κατά διαστήματα για διακοπές. 6. Ο ανωτέρω αποβιώσας Ανδρέας Λεοντίου είχε πλήρη διαύγεια μέχρι τον θάνατο του, δεν έπασχε από χρόνια ασθένεια και ο θάνατος του ήταν αιφνίδιος. 7. Στις 06.03.03 ο ανωτέρω αποβιώσας Ανδρέας Λεοντίου μεταβίβασε ένεκα δωρεάς στον ανωτέρω Λεόντιο Λεόντιου το εν δεύτερο μερίδιο εξ αδιαιρέτου του ακινήτου επί της οδού Αγίου Δημητρίου στο Δήμο Στροβόλου, Τμήμα 13 Φύλλο 21 Σχέδιο 54W2 Τεμάχιο 1245 στο οποίο υπάρχει κτήριο αποτελούμενο από δύο ορόφους (ισόγειο και πρώτο όροφο) με ανεξάρτητες κατοικίες εις έκαστον όροφο. 8. Ο Λεόντιος Λεοντίου χρησιμοποιεί αποκλειστικά τον πρώτο όροφο, ως κατοικία του. 9. Το εν λόγω ακίνητο υποθηκεύτηκε στην Τράπεζα Κύπρου από τον υιόν του αποβιώσαντος Λεόντιο Λεοντίου με τις εγγυήσεις του αποβιώσαντα, της κληρονόμου Ιφιγένειας Λεοντίου και της θυγατέρας Έφης της Άννας Κυριακίδου». Το αιτητικό της αίτησης είναι διατυπωμένο με γενικό τρόπο και με αυτό ζητούνται απλώς οδηγίες για τον τρόπο διανομής της περιουσίας του Ανδρέα Λεοντίου. Από τις ενόρκους δηλώσεις που κατεχωρήθηκαν όμως, παρενθετικά αναφέρω ότι κατεχωρήθηκαν χωρίς να δοθούν σχετικές οδηγίες από το Δικαστήριο, προκύπτει ότι ο κληρονόμος Μιχάλης Λεοντίου διεκδικεί και αυτός μέρος του επιδίκου κτήματος το οποίο βρίσκεται στην οδό Αγίου Δημητρίου στο Στρόβολο. Σύμφωνα με τη θέση του, με την οποία συμφωνούν και οι υπόλοιποι κληρονόμοι-αιτητές, ο ίδιος δικαιούται το 1/3 μερίδιο του πιο πάνω ακινήτου. Στο στάδιο των αγορεύσεων ο κ. Κυριάκου, εκ μέρους των κληρονόμων, ζήτησε από το Δικαστήριο όπως το μερίδιο επί του πιο πάνω ακινήτου που δόθηκε στο Λεόντιο Λεοντίου συμπεριληφθεί στην κληρονομική του μοίρα και θεωρηθεί ότι είναι «παροχή εν ζωή» με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 51 του ΚΕΦ. 195. Με την πιο πάνω θέση, ήτοι σε σχέση με την κληρονομική μοίρα του Λεόντιου Λεοντίου ότι θα πρέπει να θεωρηθεί «παροχή εν ζωή», συμφωνεί και ένας εκ των διαχειριστών, ο κ. Ρ. Βραχίμης. Το άρθρο 51 του Κεφ. 195 το οποίο προνοεί τα πιο κάτω: «Any child or other descendant of the deceased who becomes entitled to succeed to the statutory portion, and to the undisposed portion if any, shall in reckoning his share bring into account all movable property and immovable property that he has at any time received from the deceased.
- a)by way of advancement
- b)under a marriage contract
- c)as dower; or
- d)by way of gift made in contemplation of death». Η θέση που προωθήθηκε από τους αιτητές ήταν ότι το επίδικο ακίνητο είχε δοθεί στο Λεόντιο Λεοντίου από τον πατέρα του ως «παροχή εν ζωή». Εν πάση περιπτώσει με βάση τα παραδεκτά γεγονότα προκύπτει ότι η δωρεά που έλαβε ο Λεόντιος Λεοντίου δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις (β), (γ) και (δ) του άρθρου 51 (ανωτέρω). Στην πρωτόδικη απόφαση M. Enver v. A.R. Kasim and Others[1] του πλήρους Επαρχιακού, εξετάσθηκε η πρώτη περίπτωση, παράγραφος (α) ανωτέρω και λέχθηκαν τα πιο κάτω σε σχέση με τη παροχή εν ζωή (advancement). «Advancement» by way of portion is something given by the parent to establish a child in life or to make what is called a provision for him, not a mere casual payment of this kind. It is not every payment made to a child which is to be regarded as an advancement. It is a payment which has been made for the settlement of the child or the purpose for which the payment was made has been shown to be that which every one would recognise as being for establishing the child or making a provision for the child. (Per Jessel, M.R., in Taylor v. Taylor
(1875)L.R. 20 Eq. 155, at p. 157). An advancement must be made early in life but any sum given by way of making a permanent provision for the child would come within the term establishing in life». Όπως αναφέρεται στο κείμενο πιο πάνω η δωρεά για να θεωρείται παροχή για τους σκοπούς του συγκεκριμένου νόμου θα πρέπει ν΄ αποδειχθεί ότι γίνεται για την αποκατάσταση (settlement) του παιδιού και να μην είναι μια περιστασιακή (casual) πληρωμή. Για να είναι σε θέση το Δικαστήριο ν΄ αποφασίσει το θέμα αυτό θα έπρεπε να γνωρίζει τις ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η δωρεά, τις προσωπικές περιστάσεις των δύο μερών, πατέρα και γιου, συμπεριλαμβανομένης και της οικονομικής τους κατάστασης και το σημαντικότερο θα έπρεπε να γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες σε σχέση με τη δωρεά. Tο μόνο στοιχείο που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στην υπό κρίση υπόθεση είναι ότι ο αποβιώσαντας Ανδρέας Λεοντίου δώρισε στο γιο του Λεόντιο Λεοντίου μερίδιο από κάποιο ακίνητο, η αξία του οποίου ακόμη και η κατάσταση του κατά τον επίδικο χρόνο είναι άγνωστη στο Δικαστήριο. Όλα τα πιο πάνω στοιχεία είναι κατά την άποψη μου αναγκαία για να είναι σε θέση το Δικαστήριο ν΄ αποφασίσει το θέμα που εγείρεται. Διαφορετικά πιθανόν ν΄ αντιμετώπιζε το Δικαστήριο την περίπτωση ενός πατέρα που δωρίζει ένα από τα πολλά περιουσιακά του στοιχεία σ΄ ένα από τα παιδιά του, το οποίο είναι και αυτό οικονομικά ευκατάστατο, από την περίπτωση του πατέρα που δωρίζει το μοναδικό του ακίνητο του σ΄ ένα νεαρό παιδί του, που βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση. Στην πρώτη περίπτωση η δωρεά θα μπορούσε να θεωρηθεί «περιστασιακή» ενώ στη δεύτερη «παροχή εν ζωή». Μελετώντας δε τις ενόρκους δηλώσεις προκύπτει ότι οι θέσεις των δύο μερών σε σχέση με τα ουσιώδη γεγονότα διίστανται ενώ τίθεται και θέμα διεκδίκησης μέρους του επιδίκου ακινήτου από τον κληρονόμο Μιχάλη Λεοντίου. Τα θέματα που εγείρονται στην παρούσα διαδικασία δεν είναι απλά, αλλά αντίθετα είναι πολύπλοκα και σύνθετα. Δεν πρόκειται για τη κλασσική περίπτωση όπου καταχωρείται πρωτογενής αίτηση για να αποφασίσει το Δικαστήριο σε σχέση με κάποιο νομικό θέμα ή ερώτημα που εγείρεται δυνάμει εγγράφου μεταβιβάσεως, διαθήκης ή άλλης γραπτής πράξης[2], αλλά πρόκειται για θέματα για τα οποία το Δικαστήριο θα πρέπει ν΄ ακούσει και ν΄ αξιολογήσει μαρτυρία. Πέραν τούτου πιστεύω ότι υπάρχει σύγχυση ακόμη και σε σχέση με τα επίδικα θέματα. Ως επισημαίνω και ανωτέρω το αιτητικό είναι διατυπωμένο με γενικό τρόπο, οι ένορκες δηλώσεις που κατεχωρήθηκαν μαζί με την αίτηση εστιάζονται στο δικαίωμα του Μιχάλη Λεοντίου σε σχέση με το επίδικο ακίνητο ενώ οι αγορεύσεις επικεντρώθηκαν στην κληρονομική μοίρα του Λεόντιου Λεοντίου, κατά πόσο το ακίνητο που του δώρισε ο πατέρας του είναι παροχή εν ζωή. Η διαδικασία η οποία αρχίζει με πρωτογενή αίτηση χαρακτηρίζεται «.από την απλότητα και ταχύτητα που προσδίδει στην υπόθεση, αποφεύγοντας πολύπλοκα δικόγραφα και μαρτυρία[3]». Σχετικό είναι και το πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα Odgers on Pleading and Practice[4], κάτω από τον τίτλο «Originating Summonses». «.Except in the case of proceedings which must be commenced by writ, either as a result of the provisions of the Rules or any Act, proceedings may be begun either by writ or originating summons as the plaintiff thinks fit. Where the main point at issue is one of construction of a document or statute, or is one of pure law, then this is the appropriate procedure. It is not, however, appropriate where there is likely to be any substantial dispute of fact. ............................. (Originating summons) Its merits lie in the fact that there are no pleadings or (in general) witnesses, the question for decision being raised directly by the summons itself, and the evidence being given by affidavit, and that in general there is no necessity to resort to any interlocutory proceedings such as discovery. Και στη σελίδα 319 του ιδίου συγγράμματος διαβάζουμε τα πιο κάτω σε σχέση με τη διαδικασία που ακολουθείται σε τέτοιου είδους αιτήσεις: «.It will be apparent from this sketch of the procedure that it is primarily designed to deal with question of law or discretion arising upon fact substantially not in dispute, and indeed, where there is any choice in the matter, it is wrong to bring proceedings by originating summons if it is known that the facts are disputed». Η Δ.55 θ4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας δίδει την ευχέρεια στο Δικαστήριο στα πλαίσια πρωτογενούς αίτησης να μην «.δεσμεύεται ν΄ αποφασίσει οιονδήποτε τέτοιο ερώτημα αν είναι της γνώμης ότι δεν πρέπει ν΄ αποφασισθεί δια πρωτογενούς κλήσεως». Ασκώντας τις εξουσίες που μου παρέχονται με βάση τον πιο πάνω θεσμό κρίνω ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις να μην αποφασίσω τα ερωτήματα που εγείρονται τα οποία ως αναφέρω και πιο πάνω, δεν είναι διατυπωμένα με σαφή και θετικό τρόπο ενώ τα στοιχεία που έχουν προσκομισθεί είναι υπό τις περιστάσεις ανεπαρκή. Η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του καθ΄ ου η αίτηση και εναντίον των αιτητών ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΝ [1] 1. Action No. 17/72, 30.5.1975, District Court of Paphos,
(1976)JSC Vol. 7, 1186
- 3η έκδοση τόμος 13, σελίδα
- [2] Βλέπετε σχετικά Δ.55 θ1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. [3] Βλέπετε σχετικά την απόφαση του Γ. Αρέστη, Π.Ε.Δ. Wilfrid Wortham v. Ντίνα Κώστα Τσίμον ΑΡ. Αιτ. 372/95, του Ε.Δ. Λ/σού ημερομηνίας 21.3.
- [4] 23η έκδοση σελ. 314 και
- cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο