Γεώργιου Νεοφύτου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας , Αρ. Αγωγής: 933/09, 31/10/2012

Γεώργιου Νεοφύτου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας , Αρ. Αγωγής: 933/09, 31/10/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2012:A327 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 933/09 Μεταξύ: Γεώργιου Νεοφύτου Ενάγοντα -και- Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Εναγομένου Ημερομηνία: 31.10.2012 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Ε. Ευσταθίου, για να ακούσει την απόφαση κ. Τρίγκας Για τον Εναγόμενο: κα Ε. Φλωρέντζου, καμία εμφάνιση κατά την απαγγελία της απόφασης. Α Π Ο Φ Α Σ Η Την 30.7.1999 μέλη της Αστυνομίας Κύπρου απρόκλητα και παράνομα επιτέθηκαν στον ενάγοντα τον κτύπησαν με γροθιές, σπρωξίματα και κλωτσιές. Το περιστατικό αυτό έλαβε χώρα αρχικά σε δημόσιο χώρο στην πλατεία Ηρώων στη Λεμεσό και στη συνέχεια εντός του Κεντρικού Αστυνομικού Σταθμού Λεμεσού. Συνεπεία της πιο πάνω κακοποίησης ο ενάγοντας υπέστη σωματικές κακώσεις και ο ψυχικός του κόσμος έχει διασαλευθεί. Ο ενάγοντας γεννήθηκε την 31.8.1974 και κατά τον επίδικο χρόνο ήταν 25 ετών. Ήταν έγγαμος και πατέρας ενός ανήλικου παιδιού. Εργαζόταν σε ιδιωτική εταιρεία ως εργάτης με εβδομαδιαίες απολαβές Λ.Κ.140 (€239.20) και παράλληλα έπαιζε μπουζούκι σε νυκτερινά κέντρα, τρεις φορές την εβδομάδα και ελάμβανε Λ.Κ.40 (€68.34) για κάθε εμφάνιση του. Μετά το ατύχημα συντηρείται με δημόσιο βοήθημα το οποίο τους τελευταίους μήνες ανέρχεται στο ποσό των €

1. Όλα τα πιο πάνω γεγονότα είναι παραδεκτά και από τις δύο πλευρές. Παραδεκτό είναι επίσης και το περιεχόμενο των πέντε ιατρικών πιστοποιητικών που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Πρόκειται για δύο πιστοποιητικά του Δρ. Ηλία Νικολαΐδη, νευρολόγου-ψυχιάτρου, η απόφαση του ιατροσυμβουλίου ημερομηνίας 23.11.2010, η έκθεση του ιατρού ομοιοπαθητικής Σάββα Σκάλιωντα και η έκθεση του ψυχολόγου Στράτου Φελλά. Ο γιατρός Ηλίας Νικολαΐδης εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά δύο μέρες μετά το συμβάν. Κατά την εξέταση ο ενάγοντας του παραπονέθηκε ότι αστυνομικοί τον είχαν κτυπήσει σε διάφορα μέρη του σώματος του και τον εξύβρισαν «χυδαία». Παραθέτω αυτούσιο το μεγαλύτερο μέρος της έκθεσης καθότι σ΄ αυτό περιγράφεται η κατάσταση του ενάγοντα όπως επίσης και διάφορα γεγονότα που δεικνύουν την ψυχική κατάσταση του ενάγοντα, κατά τη χρονική περίοδο 1999-
2. «Όνομα Ασθενή: ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΕΟΦΥΤΟΥ (32 ετών) - Αρ Ταυτότητας: 742832 Από Λεμεσό Εξέτασα για πρώτη φορά τον ως άνω στις 2/8/99 όταν ήρθε για εξέταση μετά από επεισόδια με αστυνομικούς στις 30/7/99 στις 2-3 η ώρα μετά τα μεσάνυχτα. Ανέφερεν ότι τον κτύπησαν αλλεπάλληλα σε διάφορα μέλη του σώματος του και στην κεφαλή, και τον εξύβριζαν χυδαία. Έμεινεν υπό κράτηση για 48 ώρες και σ' αυτό το διάστημα τον μετέφεραν δύο φορές στις Πρώτες Βοήθειες του Νοσοκομείου Λεμεσού. Ανέφερεν ζαλάδες "φρικτούς" πονοκεφάλους. Ήταν ιδιαίτερα αναστατωμένος, δύσθυμος, αγχωμένος και αναμασούσε τα γεγονότα αναφερόμενος σ' αυτά συνεχώς (Flash Back). Εμφάνιζε σύνδρομον Arnold με οπισθοωτιαίο πόνο και ετέθη σε αγωγή. Στις 4/8/99 έγινε εισαγωγή στην Ψυχιατρική Κλινική Λεμεσού όπου παρέμεινε μέχρι τις 9/8/
3. Στις 10/08/99 επανεισήχθει μέχρι τις 11/8/99 και έφυγε με δική του απόφαση. Στις 13/8/99 επανήλθεν στα εξωτερικά ιατρεία στην ίδια περίπου κατάσταση όπως στην πρώτη εξέταση εμφανίζοντας και καταθλιπτικά στοιχεία, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ένοιωθε σαν "σταματημένος". Λόγω των έντονων πονοκεφάλων έγινε ΗΕΓράφημα που έδειξε αύξηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας και χαμηλά δυναμικά. Ανέφερεν επίσης ότι αμέσως μετά τα γεγονότα τον είχεν πιάσει "αμόκ", ότι ήταν πολύ "νευριασμένος" και πονούσε έντονα το κεφάλι του. Η έκθεση του στον ήλιο όπως ανέφερεν του αύξανε τους πονοκεφάλους.. Κατά τα επεισόδια του έβαλαν όπως ανάφερε χειροπέδες και ότι ο ξυλοδαρμός έγινε στο αυτοκίνητο που τον μετέφεραν και στον αστυνομικό σταθμό. "Με κτύπησαν με γροθιές και κλωτσιές". Άρχισε να γίνεται ιδιαίτερα επιθετικός και εκδικητικός απέναντι στους αστυνομικούς και άρχισε να προβαίνει, κατά διαστήματα, σε ακραίες επιθετικές πράξεις απέναντι τους. Επιτέθηκε με σούβλα στις 3/11/99 στον Αστυνομικό Σταθμό, στις 8/2/00 με πόμπες μολότοφ, μετά με ρόπαλο όπου έγιναν καταστροφές. Στις 12/6/00 επιτέθηκε με "μάτσα" στον Αστυνομικό Σταθμό, έσπασε τζάμια, έκανε καταστροφές σε αυτοκίνητα της Αστυνομίας και κτύπησε δύο Αστυνομικούς. Επίσης, δοκίμασε να επιτεθεί και πάλι με ρόπαλο και μαχαίρι στον Αστυνομικό Σταθμό, σε Ανώτερον Αστυνόμο και εναντίων Αστυνομικών. Στις 3/11/99 εξετάσθηκε στο χώρο κράτησης του στον Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού από συνάδελφον. Παρουσίαζε έντονο άγχος, εκρήξεις θυμού, είχε αυτοκαταστροφικές τάσεις και δεν αποδέχθηκε φαρμακευτική αγωγή. Δεν είχεν ευαισθησία της κατάστασης του. Πίστευεν ότι είναι πολύ καλά και εγράφη διάταγμα για υποχρεωτική νοσηλεία στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας. Παρέμεινε στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας μέχρι την επομένη, απ' όπου εξήλθε μετά από διάφορα γεγονότα και παρεμβάσεις και με την σύμφωνη γνώμη του επί καθήκοντι ιατρού. Εν των μεταξύ, στο χώρο ήρθαν και διάφορα κανάλια τηλεόρασης που κάλυψαν σε κάποιο βαθμό τα γεγονότα, που το φέρει βαρέως ότι μ' αυτό τον τρόπο εξετέθηκε κοινωνικά σε μεγάλο βαθμό. Μετά την έξοδο του από το νοσοκομείο Αθαλάσσας, είχε την αίσθηση ότι όλοι ασχολούνται μαζί του και το δακτυλοδείχναν. Προοδευτικά σταμάτησε να παίζει μπουζούκι που το αγαπούσε πολύ. Άρχισε μετά από 2-3 μήνες να κάνει κατάχρηση αλκοόλ. Κατά διαστήματα, έκανε χρήση απαγορευμένων ναρκωτικών ουσιών. Τα κανάλια, όπως ανάφερα, ασχολήθηκαν αρκετά με το θέμα του και μερικές φορές με σατυρικό τρόπο. Αρχές Οκτωβρίου του 1999 έμπηξε ψαλίδι στην κοιλιά του χωρίς βαθύ τραυματισμό, και έδειχνε ιδιαίτερα καταστροφικός και αυτοκτονικός. Σ' όλο αυτό το διάστημα που τον παρακολουθούσα, έκανε άλλες δύο απόπειρες αυτοκτονίας. Μία με ποντικοφάρμακο, και το 2003 Σεπτέμβρη με μεγάλη ποσότητα χαπιών. Μετά την έξοδο, επανειλημμένα έψαξε για δουλειά χωρίς επιτυχίες γιατί όπως ανάφερε τον "εφοβόντουσαν". Ήταν παντρεμένος, είχε ένα κοριτσάκι 13 μηνών και δούλευε δυο δουλειές πριν τα γεγονότα. Η κατάσταση έγινε χρόνια με πολλά προβλήματα κοινωνικά και οικογενειακά, και στις 9/7/2002 τον εγκατέλειψε η σύζυγος του παίρνοντας μαζί το παιδί του, και έκτοτε δεν τους ξαναείδε και το φέρει βάρος. Προσπάθησε και τους βοήθησε αρκετές φορές οικονομικά. Νιώθει ότι έχασε την υπόληψη του και την οικογένεια του. Πούλησαν πρακτορείο στοιχημάτων που ήταν οικογενειακή επιχείρηση για να ξοφλήσουν πολλά χρέη πού δημιουργήθηκαν. Στις 20/1/06, -λίγο μετά τα μεσάνυχτα, αφού έκανε κατανάλωση αλκοόλ πήγε στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό με ρόπαλο, ύβριζε, έσπασε την καγκελόπορτα, συνελήφθει και έμεινεν υπό κράτηση μέχρι την επομένη. Η μακρόχρονη παρακολούθηση του ήταν σχετικά ασταθής. Κάποτε ερχόταν τακτικά στα ραντεβού του και κάποτε όχι. Η ανταπόκριση του στην φαρμακευτική αγωγή ήταν σχετικά πτωχή. Τελευταία υπάρχουν σχετικά ικανοποιητικά καλά αποτελέσματα σε συγκεκριμένη αγωγή. Εξακολουθεί να κάνει κατάχρηση αλκοόλ κατά διαστήματα. Παραμελεί τον εαυτό του τόσο από φυσική όσο και από ιατρική άποψη. Εμφανίζει συχνά ψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιολογικά συμπτώματα, αλλά δεν ενδιαφέρεται για ιατρικές εξετάσεις και θεραπεία στο βαθμό που θα έπρεπε. Άτομο με μειωμένες ανοχές στις πιέσεις, με δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά και προβλήματα προσωπικότητας. Έχει αναπτύξει ένα σοβαρής μορφής χρόνιο μετατραυματικό σύνδρομο με "flash backs", δεν ευχαριστιέται με τίποτε, δεν έχει μια συναισθηματική ανάλογη ανταπόκριση στα γεγονότα, ζει σχετικά περιθωριοποιημένα και απομονωμένα. Δεν Θέλει να ακούει με κανένα τρόπο τις λέξεις "αστυνομικός" και οτιδήποτε σχετικό. Εμφανίζει, κατά διαστήματα, εκρήξεις ευερεθιστότητας και επιθετικότητας, διαταραχή ύπνου, έντονο άγχος, και μελαγχολία. Αναπτύσσει αυτοκτονικό ιδεασμό κατά διαστήματα. Έκανε χρήση απαγορευμένων ουσιών, και πιθανόν να τις χρησιμοποιεί ακόμα, καθώς και κατάχρηση αλκοόλ. Φέρει βαρέως το ότι διαλύθηκε η οικογένεια του και εκτέθηκε στην κοινωνία. Παίρνει επίδομα από το Γραφείο Ευημερίας και η συμπεριφορά του γενικά είναι απρόβλεπτη και ασταθής. Εξακολουθεί να χρειάζεται θεραπεία τη οποία όμως δεν κάνει συστηματικά. Η προσωπικότητα του πιστεύω ότι έπαιξε το ρόλο της. Δρ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ ΗΛΙΑΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ 20 Μαρτίου 2006». Ο γιατρός Σάββας Σκάλιωντας άρχισε να παρακολουθεί τον ενάγοντα την 21.5.
4. Στο πιστοποιητικό του, που φέρει ημερομηνία 17.6.2010, περιγράφει τον ενάγοντα ως άτομο με «έμμονες ιδεοληψίες», ήτοι «έμμονες σκέψεις, ξαφνικές και χωρίς αιτίες που αναφέρονται σε τραυματικές αναμνήσεις και εικόνες του παρελθόντος», οι οποίες του προκαλούν μεγάλη αναστάτωση μέχρι και πανικό. Κατά την εκδήλωση πανικού, η συμπεριφορά του αποδιοργανώνεται, η διέγερση και η επιθετικότητα του φτάνει σε οριακό επίπεδο, έχει τάσεις αυτοκαταστροφής και «βίαιη καταστροφικότητα προς την εξουσία ή οτιδήποτε του θυμίζει την προσβολή της αξιοπρέπειας την οποία βίωσε στο παρελθόν». Είναι κοινωνικά αποκομμένος, μοναχικός και ευερέθιστος. Παρομοίου περιεχομένου είναι και το πιστοποιητικό του ψυχολόγου Στράτου Φελλά, ημερομηνίας 9.3.
5. Εκτιμώντας τη σημερινή κατάσταση του ενάγοντα ο Στράτος Φελλά αναφέρει ότι ο ενάγοντας έχει «. ένα πολύ μακρύ δρόμο ανάρρωσης μπροστά του, όπου με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας στόχος θα είναι να επεξεργαστεί τα συμβάντα των τελευταίων 11 χρόνων και να βελτιωθεί το επίπεδο της λειτουργικότητας του σε όλες τις εκφράσεις της καθημερινότητας του». Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσε εκ μέρους του ενάγοντα η Έλενα Νεοφύτου και εκ μέρους της Δημοκρατίας ο ψυχίατρος Αργύρης Αργυρίου. Συνοψίζω τη μαρτυρία τους. Η Έλενα Νεοφύτου είναι αδελφή του ενάγοντα, κατά τέσσερα χρόνια μικρότερη του. Διαμένει μαζί με τον ενάγοντα, τον αδελφό της, Νεόφυτο και τη μητέρα τους στη Λεμεσό. Ο πατέρας ήταν ανάπηρος πολέμου από το 1974 και εργαζόταν περιστασιακά ως λιμενεργάτης στο λιμάνι Λεμεσού. Ο τελευταίος απεβίωσε το
6. Πριν το επίδικο συμβάν ο ενάγοντας ζούσε, σύμφωνα πάντα με τη μάρτυρα, μια φυσιολογική ζωή, ήταν παντρεμένος με τη Ναταλία Νεοφύτου με την οποία είχε αποκτήσει μια θυγατέρα, τη Στέφανη. Η Στέφανη γεννήθηκε το
7. Ο ενάγοντας εργαζόταν κανονικά και παράλληλα ασχολείτο με το ποδόσφαιρο, την καλαθόσφαιρα και το μπιλιάρδο. Ήταν ήρεμος, φιλότιμος, ευαίσθητος και πράος άνθρωπος, σπάνια θύμωνε και πάντοτε ενεργούσε «δίκαια, ήρεμα και συνετά». Εντάχθηκε στην Εθνική Φρουρά και υπηρέτησε για 13 μήνες, αναγκάστηκε όμως να πάρει αναστολή της θητείας του για να αναλάβει τη διαχείριση της οικογενειακής επιχείρησης λόγω κάποιου ατυχήματος που είχε υποστεί ο αδελφός του, Νεόφυτος. Τη 29.7.1999, ημέρα που είχε γίνει το συμβάν ο ενάγοντας έφυγε από το σπίτι και πήγε σε ένα «cafe», μαζί με το φίλο του Ηλία, για να λάβει μέρος σε διαγωνισμό πιλότας. Δεν επέστρεψε στο σπίτι του, γεγονός που ανησύχησε την οικογένεια του. Το επόμενο πρωί η μάρτυρας επικοινώνησε με τον Ηλία και πληροφορήθηκε ότι ο αδελφός της είχε κακοποιηθεί από μέλη της Αστυνομίας, συνελήφθη και βρισκόταν υπό κράτηση στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού. Η μάρτυρας εντόπισε τελικά τον αδελφό της στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού έξω από το ακτινογραφικό τμήμα. Ο ενάγοντας έφερε χειροπέδες στα χέρια και συνοδευόταν από δύο αστυνομικούς. Τα ρούχα του ήταν πολύ λερωμένα και φαινόταν ότι είχαν έλθει σε επαφή με «το χώμα ή με δρόμο». Το πρόσωπο του ήταν κόκκινο και έφερε σημάδια που αργότερα εξελίχθηκαν σε μώλωπες. Η μάρτυρας έσκυψε και του μίλησε κοντά στο αριστερό αυτί, αυτός όμως δεν ήταν σε θέση ν΄ ακούσει. Τον πλησίασε τότε από τη δεξιά πλευρά, τον ρώτησε τι είχε συμβεί και αυτός απάντησε «πονώ απίστευτα το κεφάλι μου». Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας η μάρτυρας μαζί με άλλα μέλη της οικογένειας της προσπάθησαν να δουν τον ενάγοντα στον αστυνομικό σταθμό, όπου εν τω μεταξύ είχε μεταφερθεί, δεν τους το επέτρεψαν όμως. Τον είδαν τελικά την επομένη μέρα, την 31.7.
8. Ο ενάγοντας βρισκόταν σε άθλια ψυχολογική κατάσταση. Αφέθηκε ελεύθερος μια ημέρα αργότερα, την 1.8.
9. Μετά την απόλυση του βρισκόταν σε κατάσταση πανικού, είχε συνεχόμενο παραλήρημα και ανέφερε συνέχεια «εβίασαν με, εβίασαν τη ψυχή μου». Ήταν εξοργισμένος καθότι δεν μπορούσε ν΄ αντιληφθεί τα αίτια του άγριου ξυλοδαρμού και της κακοποίησης του. Είχε κρίσεις πανικού και έντονους πονοκεφάλους και ως εκ τούτου η οικογένεια του τον μετέφερε την επομένη μέρα στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Ο επί καθήκοντι γιατρός τον παρέπεμψε στο νευρολόγο-ψυχολόγο Δρ. Νικολαΐδη. Η μάρτυρας πληροφορήθηκε τα γεγονότα που αφορούσαν τη σύλληψη και κακοποίηση του ενάγοντα από την αστυνομία από τον φίλο του αδελφού της, Ηλία. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από τη γραπτή δήλωση της που αποτελεί μέρος της κυρίως εξέτασης της και δεν έχει αμφισβητηθεί. «
10. Περί τις 2:00πμ. ο Γιώργος ήταν συνοδηγός στο αυτοκίνητο του Ηλία στην πλατεία Ηρώων στη Λεμεσό. Πίσω από το αυτοκίνητο του Ηλία ήταν ακόμα ένα αυτοκίνητο στο οποίο μετέβαιναν 3 φίλοι τους. Το αυτοκίνητο του Ηλία και το όχημα που τους ακολουθούσε σταμάτησαν στον δρόμο διότι παρεμπόδιζαν τη διάβασή τους δύο αυτοκίνητα που βρίσκονταν μπροστά τους τα οποία, ως διαπιστώθηκε μετέπειτα, ήταν πολιτικά αυτοκίνητα της Αστυνομίας. Μετά την πάροδο μερικών λεπτών και αφού τα πολιτικά αυτοκίνητα της Αστυνομίας δεν προχωρούσαν ο Ηλίας κόρναρε. Τη στιγμή εκείνη η Πλατεία Ηρώων είχεν πάρα πολύ κόσμο. Ένας εκ των αστυνομικών εξήλθε του οχήματος και κατευθύνθηκε προς το αυτοκίνητο όπου επέβαινε ο Γιώργος ρωτώντας γιατί κορνάρουν. Ο Γιώργος του απάντησε ότι βιαζόταν να πάνε σπίτι γιατί το πρωί θα έπρεπε να ξυπνήσουν για δουλειά. Ο Ηλίας είχεν μαζί του την άδεια οδήγησης του την οποία παρουσίασε στους αστυνομικούς αλλά ο Γιώργος δεν είχεν μαζί του άδεια οδήγησης ή άλλο στοιχείο ταυτότητας. Ο αστυνομικός του είπε να κατεβεί από το αυτοκίνητο και χωρίς λόγο τον συνέλαβε βάζοντας του χειροπέδες με τα χέρια πίσω. Οι αστυνομικοί έβαλαν τον Γιώργο σε ένα αυτοκίνητο της Αστυνομίας όπου επέβαιναν 3 αστυνομικοί. Στο αυτοκίνητο της αστυνομίας όπου ακολουθούσε επέβαιναν άλλοι 4 αστυνομικοί. Ενώ το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε ο Γιώργος βρισκόταν εν κινήσει, ο αστυνομικός που καθόταν δίπλα του άρχισε να τον βρίζει και να τον κτυπά στο κεφάλι και σε διάφορα μέρη του σώματός του. Στη συνέχεια και τα δύο αυτοκίνητα της αστυνομίας σταμάτησαν σε κοντινό χώρο στάθμευσης, ο οποίος βρίσκεται περί τα 200 μέτρα από τον Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού, όπου οι 7 αστυνομικοί συνέχισαν να τον βρίζουν και να τον κτυπούν με γροθιές και κλωτσιές στο κεφάλι, στο πρόσωπο και σε άλλα μέρη του σώματος. Ως μου ανέφερε ο Γιώργος αργότερα, ένεκα του ότι ήταν ανίκανος να αντιδράσει στο ξυλοδαρμό και την κακοποίηση από τους 7 αστυνομικούς και στην απόγνωσή του να γλιτώσει από την κακοποίηση άρχισε να κτυπά το κεφάλι του στο παράθυρο του αστυνομικού οχήματος ούτως ώστε να αιμορραγήσει και να αναγκαστούν οι αστυνομικοί να σταματήσουν το ξυλοδαρμό. Μετά από αυτό οι αστυνομικοί σταμάτησαν, τον έβαλαν στο αστυνομικό όχημα όπου συνέχισε ο ένας εξ αυτών να τον κτυπά μέχρι που έφθασαν στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού, όπου ο ξυλοδαρμός συνεχίστηκε από περίπου 12 μέλη της Αστυνομίας μέχρι που σταμάτησαν μετά από παρέμβαση άλλων μελών της Αστυνομίας και ο Γιώργος κρατήθηκε σε κελί εντός του Αστυνομικού Σταθμού. Εν τω μεταξύ, θα πρέπει να αναφέρω ότι καθ΄ όλην τη διάρκεια του ξυλοδαρμού τα χέρια του Γιώργου ήταν δεμένα πίσω με χειροπέδες. Η μάρτυρας αναφέρθηκε και στα διάφορα επεισόδια κατά τα οποία ο ενάγοντας επιτέθηκε στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού με βόμβες μολότωφ και ρόπαλο, σε επιθέσεις με μαχαίρια εναντίον αστυνομικών και την πρόκληση ζημιάς σε περιουσία και αυτοκίνητα της αστυνομίας. Μέσα σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα η προσωπικότητα του ενάγοντα άλλαξε εντελώς, κλείστηκε στον εαυτό του, ένοιωθε έντονα το συναίσθημα της αδικίας, του θυμού, της προσβολής της προσωπικότητας του και ήθελε να εκδικηθεί για το κακό που του προκάλεσαν. Άρχισε να καπνίζει, να κάνει χρήση ναρκωτικών ουσιών και να καταναλώνει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ καθημερινά, κάτι που ουδέποτε έκανε στο παρελθόν. Προσπάθησε να θέσει τέρμα στη ζωή του αρκετές φορές. Έκανε αρχικά δύο απόπειρες αυτοκτονίας με μαχαίρι, μαχαίρωσε τον εαυτό του στην κοιλιακή χώρα μέσα στο σπίτι στην παρουσία της οικογένειας του. Σε άλλες δύο περιπτώσεις προσπάθησε να αυτοκτονήσει με χάπια και την πέμπτη φορά κατανάλωσε δηλητήριο (φυτοφάρμακο). Η κατάσταση του επιδεινωνόταν με την πάροδο του χρόνου. Η κατάθλιψη, το άγχος, ο θυμός, η αγανάκτηση, το αίσθημα του θυμού και της εκδίκησης που ένιωθε έγιναν πιο έντονα με αποτέλεσμα αυτός να κλειστεί εντελώς στον εαυτό του και ν΄ απομακρυνθεί τελείως από το κοινωνικό σύνολο. Εκτός από τη ψυχολογική του κατάσταση, άλλαξε και η εξωτερική του εμφάνιση λόγω των ψυχοφαρμάκων που ελάμβανε, του αλκοόλ και των ναρκωτικών. Το βάρος του διπλασιάστηκε από 85 κιλά έγινε 170, παρουσιάζει ψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιολογικά συμπτώματα. Λόγω της κατάστασης του η σύζυγος του τον εγκατέλειψε την 9.7.2002 επέστρεψε στη Λευκορωσία παίρνοντας μαζί της τη θυγατέρα τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αποξένωση της μικρής από τον πατέρα της. Ο τελευταίος την είδε μόνο μια φορά όταν την επισκέφθηκε στη Λευκορωσία το
11. Τα τελευταία έξι χρόνια ο ενάγοντας δεν έχει επαφή μ΄ οποιονδήποτε εκτός σπιτιού και ζει σύμφωνα με τη μάρτυρα «περιθωριοποιημένα και απομονωμένα». Ο ενάγοντας σταμάτησε να εργάζεται μετά τα γεγονότα που επεσυνέβησαν τη 30.7.1999 και συνεχίζει να μην εργάζεται μέχρι σήμερα. Από το 2001 μέχρι σήμερα λαμβάνει βοήθημα από το Γραφείο Ευημερίας. Αρχικώς το βοήθημα ήταν Λ.Κ.400, όταν όμως η σύζυγος και η θυγατέρα του εγκαταστάθηκαν στο εξωτερικό, αυτό μειώθηκε σε Λ.Κ.
12. Την 30.8.2010 η Δημοκρατία έδωσε στον ενάγοντα το ποσό των €20.000, ως μέρος της συνολικής διευθέτησης της απαίτησης του στην παρούσα αγωγή. Ο ενάγοντας, σύμφωνα πάντα με τη μάρτυρα, δεν είναι σε θέση να παρουσιασθεί ενώπιον του Δικαστηρίου να διατυπώσει λόγο συγκροτημένο ή να διατηρήσει «το απαιτούμενο επίπεδο συμπεριφοράς», αυτός ήταν και ο λόγος που παρουσιάσθηκε η ίδια ενώπιον του Δικαστηρίου και όχι ο αδελφός της. Κατά την αντεξέταση υποβλήθηκε στη μάρτυρα ότι το 1992 ο ενάγοντας είχε ζητήσει αναστολή από τον στρατό λόγω ψυχολογικών προβλημάτων. Η μάρτυρας παραδέχθηκε ότι αυτό το λόγο είχε προβάλει ο αδελφός της, ο πραγματικός λόγος όμως ήταν άλλος. Ζήτησε αναστολή για να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση το πρακτορείο ΟΠΑΠ, καθότι ο αδελφός τους Νεόφυτος που διαχειριζόταν την επιχείρηση είχε εμπλακεί την περίοδο εκείνη σε κάποιο ατύχημα και δεν μπορούσε να εργασθεί. Για να εξασφαλίσει την αναστολή από τη στρατιωτική του θητεία επικαλέσθηκε ψυχολογικά προβλήματα καθότι αυτός ήταν «ο πιο αποτελεσματικός και ο πιο άμεσος τρόπος» για να το πετύχει. Η στρατιωτική του θητεία αναστάληκε για κάποια χρονική περίοδο αργότερα όμως ο ενάγοντας την ολοκλήρωσε. Υπηρέτησε δε και σαν έφεδρος μέχρι το
13. Το 2004 η οικογένεια του αποφάσισε, ως ανέφερε χαρακτηριστικά η μάρτυρας, ότι θα έπρεπε να παραδοθεί ο εξοπλισμός και το όπλο που κατείχε ο ενάγοντας ως έφεδρος. Η μάρτυρας αντεξετάσθηκε και σε σχέση με την παραμονή του ενάγοντα στο ψυχιατρείο Αθαλάσσας. Μετά την εισαγωγή του στο πιο πάνω ίδρυμα ο ενάγοντας υποβλήθηκε σε πολύωρη εξέταση από ψυχολόγους και ψυχιάτρους με επικεφαλή τον γιατρό Καραβία. Μετά την εξέταση αυτή ο γιατρός Καραβίας δήλωσε «.αυτός ο άνθρωπος είναι εις πέρας λογικής και διερωτώμαι τι έχει να κάνει με εμάς». Την επομένη ημέρα δόθηκε στον ενάγοντα εξιτήριο. Εκ μέρους της υπεράσπισης κατέθεσε ο ψυχίατρος Αργύρης Αργυρίου. Ο μάρτυρας εργάζεται στο Τμήμα των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας στο Νοσοκομείο Λεμεσού, τα τελευταία είκοσι χρόνια. Κατά τον επίδικο χρόνο κατείχε τη θέση του Βοηθού Διευθυντή και συμμετείχε σε ιατροσυμβούλια. Συμμετείχε μεταξύ άλλων στο ιατροσυμβούλιο κατά το οποίο εξετάσθηκε ο ενάγοντας και ετοίμασε μαζί με δύο άλλους επιστήμονες, ένα ψυχίατρο και ένα ψυχολόγο την έκθεση ημερομηνίας 23.11.
14. Ο μάρτυρας περιέγραψε την κατάσταση του ενάγοντα κατά το ιατροσυμβούλιο. Ήταν ταραγμένος και δυσφορούσε για την «παρατεινομένη διαδικασία της υπόθεσης του» και την παρουσία του σε ειδικούς της ψυχικής υγείας. Διακατείχετο από έντονο άγχος και δυσφορία. Το ιατροσυμβούλιο δεν εξέτασε κατά πόσο ο ενάγοντας ελάμβανε ναρκωτικές ουσίες καθότι αυτό δεν αποτελούσε αντικείμενο της εξέτασης. Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν και να εξετάσω τη μαρτυρία τους. Αρχίζοντας από τον τελευταίο μάρτυρα επισημαίνω ότι πρόκειται για ανεξάρτητο μάρτυρα, η μαρτυρία του οποίου δεν έχει αμφισβητηθεί σε οποιοδήποτε σημείο. Η μαρτυρία του γίνεται δεκτή στο σύνολο της. Η ΜΕ, η αδελφή του ενάγοντα μου έκανε καλή εντύπωση. Προσπάθησε να περιγράψει την κατάσταση του ενάγοντα από την ημέρα του συμβάντος μέχρι σήμερα όπως την βιώνει η ίδια και η υπόλοιπη οικογένεια καθημερινά. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας της υποστηρίζεται και από τα παραδεκτά γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιον μου, επισημαίνω δε ότι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εξελίχθηκε το επίδικο συμβάν δεν έχουν αμφισβητηθεί από την υπεράσπιση και συνεπώς αποτελούν εύρημα του Δικαστηρίου. Από τη μαρτυρία της εύκολα μπορεί κάποιος να διακρίνει την αγάπη και τα συναισθήματα στοργής που τρέφει για τον αδελφό της. Πιστεύω ότι η περιγραφή του χαρακτήρα του αδελφού της πριν το συμβάν ήταν μάλλον υποκειμενική παρά αντικειμενική. Η μάρτυρας χαρακτήρισε τον ενάγοντα ως άτομο «ήρεμο και πράο» που ενεργούσε «δίκια, ήρεμα και συνετά», ο ψυχίατρος όμως Ηλίας Νικολαΐδης τον περιγράφει στην έκθεση του, η οποία αποτελεί μέρος των παραδεκτών γεγονότων, ως άτομο με «δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά και προβλήματα προσωπικότητας», η προσωπικότητα του δε «έπαιξε τον ρόλο της» στην κατάσταση που περιήλθε ο ενάγοντας μετά το συμβάν. Παρά την ιδιαιτερότητα όμως της προσωπικότητας του φαίνεται ότι ο ενάγοντας λειτουργούσε ικανοποιητικά στην καθημερινή του ζωή και δεν ελάμβανε οποιαδήποτε ψυχοφάρμακα. Δέχομαι επίσης τη θέση της ότι ο πραγματικός λόγος για τον οποίον είχε ζητήσει αναστολή από το στρατό ήταν για να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση και όχι τα ψυχολογικά προβλήματα που είχε επικαλεσθεί ως λόγον ο ίδιος. Με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου προκύπτει ότι μετά την κακοποίηση που δέχθηκε ο ενάγοντας από μέλη της αστυνομικής δύναμης η ζωή του έχει ανατραπεί σε όλους τους τομείς. Στην κλινική του εικόνα, σύμφωνα με την απόφαση του ιατροσυμβουλίου, συνυπάρχουν εκδηλώσεις διαταραχής μετά από ψυχοτραυματικό στρες, που συνδέονται με το επίδικο επεισόδιο κακοποίησης του από αστυνομικά όργανα. Έγινε ιδιαίτερα επιθετικός με τους αστυνομικούς, παρουσίαζε έντονο άγχος, είχε εκρήξεις θυμού και αυτοκαταστροφικές τάσεις. Δεν είναι σε θέση να εργασθεί, η οικογένεια του έχει διαλυθεί και ο ίδιος τα τελευταία χρόνια απομονώθηκε στο σπίτι του. Η κατάσταση του επιδεινώθηκε με την πάροδο του χρόνου και σε αυτό συνέβαλε και η χρήση απαγορευμένων ουσιών και η κατάχρηση αλκοόλ. Επισημαίνω ότι με βάση τα παραδεκτά γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον μου την 20.1.06 όταν προκάλεσε το επεισόδιο στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού που περιγράφω πιο πάνω, βρισκόταν υπό την επήρεια αλκοόλ. Παρά το γεγονός ότι στις εκθέσεις που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου γίνεται αναφορά σε χρήση παράνομων ναρκωτικών ουσιών και κατάχρηση αλκοόλ από τον ενάγοντα, δεν δίδονται επαρκείς λεπτομέρειες για το θέμα αυτό. Δεν διευκρινίζεται καν το είδος των παρανόμων ναρκωτικών ουσιών και οι επιπτώσεις που είχαν στον ενάγοντα. Καμία επιστημονική μαρτυρία έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου κατά πόσο άτομα με τη ψυχοσύνθεση του ενάγοντα είναι πιο επιρρεπή στις πιο πάνω καταχρήσεις. Η χρήση ναρκωτικών ουσιών και αλκοόλ ήταν απότοκο του ξυλοδαρμού και της κακοποίησης που είχε δεχθεί ή αποτελεί ένα τελείως ανεξάρτητο γεγονός; Η θεραπεία που ελάμβανε ο ενάγοντας δεν ήταν σταθερή, αρνείτο για κάποια τουλάχιστο περίοδο να λάβει φαρμακευτική αγωγή, η ανταπόκριση του στη φαρμακευτική αγωγή ήταν «πτωχή» ενώ «η μακρόχρονη παρακολούθηση του ήταν σχετικά ασταθής», ως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση του ψυχιάτρου Ηλία Νικολαΐδη. Σύμφωνα δε με την πιο πρόσφατη απόφαση του ιατροσυμβουλίου, ένα πρόγραμμα ψυχολογικής στήριξης ή ψυχοθεραπείας θα μπορούσε ν΄ αποβεί χρήσιμο, «.αν δεν περιοριζόταν από την απροθυμία του να συμμετάσχει σ΄ αυτό». Την ίδια άποψη έχουν και ο γιατρός Σάββας Σκάλιωντας και ο ψυχολόγος Στράτος Φελλάς, των οποίων οι εκθέσεις, υπενθυμίζω, έχουν κατατεθεί ως παραδεκτά γεγονότα. Ο πρώτος αναφέρει ότι η ψυχολογική στήριξη είναι αναγκαία για να μπορέσει να εργασθεί ξανά και να ενταχθεί στο κοινωνικό σύνολο ενώ ο δεύτερος αναφέρει ότι στο παρόν στάδιο ο ενάγοντας δεν μπορεί να εργασθεί με τη βοήθεια όμως της ψυχοθεραπείας μπορεί «.να βελτιωθεί το επίπεδο της λειτουργικότητας του σε όλες τις εκφράσεις της καθημερινότητας του». Σημαντικό όφελος θα μπορούσε να προκύψει για τον ίδιο, σύμφωνα με την απόφαση του ιατροσυμβουλίου, από την ολοκλήρωση οποιασδήποτε εκκρεμούσας δικαστικής διαδικασίας η οποία θα ικανοποιούσε το περί δικαίου αίσθημα του. Ενόψει των πιο πάνω καταλήγω ότι η κατάσταση του ενάγοντα θα μπορούσε να βελτιωθεί σημαντικά αν υποβληθεί σε ψυχοθεραπεία. Η ψυχοθεραπεία θα τον βοηθήσει μεταξύ άλλων και στο θέμα εργοδότησης του. Σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα ο ενάγοντας μετά το ατύχημα και μέχρι σήμερα δεν είναι σε θέση να εργασθεί, η ανικανότητα του αυτή όμως δεν είναι μόνιμη. Η Δημοκρατία, ως αναφέρω και στην εισαγωγή της απόφασης, έχει αποδεχθεί πλήριν ευθύνη για το συμβάν. Εκείνο που παραμένει ν΄ αποφασισθεί είναι το θέμα των αποζημιώσεων. Υπενθυμίζω ότι ο ενάγοντας αξιώνει γενικές και αυξημένες και ή τιμωρητικές αποζημιώσεις. Στο σημείο αυτό και προτού προχωρήσω στον υπολογισμό των αποζημιώσεων θα ήθελα να εκφράσω τον αποτροπιασμό μου για τη συμπεριφορά των μελών της αστυνομίας οι οποίοι με τις πράξεις τους ατίμασαν το λειτούργημα τους. Τα όργανα της τάξης που είναι επιφορτισμένα με την προστασία των πολιτών κακοποίησαν τον ενάγοντα σωματικά και ψυχικά καταχρώμενοι των εξουσιών που τους εμπιστεύθηκε η Πολιτεία. Πράξεις σαν αυτές που αμαυρώνουν την εικόνα της Αστυνομίας και κλονίζουν την εμπιστοσύνη του λαού στα όργανα της τάξης θα πρέπει να διερευνώνται με κάθε δυνατή σπουδή από τις αρμόδιες αρχές και οι ένοχοι να τιμωρούνται παραδειγματικά, κάτι που δυστυχώς δεν έγινε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Οι γενικές αποζημιώσεις που θα επιδικασθούν πρέπει να είναι εύλογες, να συνιστούν δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα και να είναι κοινωνικά αποδεκτές. Το Δικαστήριο, κατά τον υπολογισμό των αποζημιώσεων λαμβάνει υπόψη τη φύση και την έκταση των κακώσεων του θύματος, τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη και παράλληλα την υποτίμηση του χρήματος. Στην παρούσα περίπτωση που πρόκειται για κακοποίηση η οποία παραβιάζει τα συνταγματικά δικαιώματα του ενάγοντα, λαμβάνεται υπόψιν από το Δικαστήριο το σκόπιμο της παραβίασης των δικαιωμάτων και η χρονική διάρκεια της. Στην υπό κρίση υπόθεση ο ενάγοντας κακοποιήθηκε από την αστυνομία σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις χωρίς καμία αιτία, χωρίς κανένα λόγο. Κρατήθηκε για κάποια χρονική περίοδο ως περιγράφω ανωτέρω στον αστυνομικό σταθμό και κατά την παραμονή του εκεί του αρνήθηκαν να έχει επαφή με συγγενικά του πρόσωπα. Η ύπαρξη και η υπόσταση του εξευτελίστηκαν και έκτοτε ζει ως ανέφερε χαρακτηριστικά και ο συνήγορος του, στο περιθώριο. Ο ψυχικός του κόσμος έχει διασαλευθεί και ζει απομονωμένος από το κοινωνικό περιβάλλον. Το έργο του Δικαστηρίου στην υπό κρίση υπόθεση είναι αρκετά δύσκολο καθότι δεν υπάρχει νομολογία επί του θέματος με παρόμοια γεγονότα από την οποία θα μπορούσε να αντληθεί καθοδήγηση. Οι αποφάσεις στις οποίες οι ευπαίδευτοι συνήγοροι παρέπεμψαν το Δικαστήριο αφορούν υποθέσεις όπου επιδικάσθηκαν αποζημιώσεις για ψυχολογικά τραύματα σε συνδυασμό με μόνιμους σοβαρούς σωματικούς τραυματισμούς, που προκλήθησαν από ατυχήματα. Στην υπό κρίση υπόθεση η κατάσταση του ενάγοντα δεν οφείλεται σε κάποιο τροχαίο ή εργατικό ατύχημα ούτε παραβίαση της προσωπικής ζωής, όπως ήταν στην υπόθεση Τάκης Γιάλλουρου και Ευγένιου Νικολάου[1] αλλά σε κακοποίηση που δέχθηκε από αστυνομικούς. Πέραν τούτου πρόκειται για υπόθεση με κάπως ιδιαίτερα γεγονότα τα οποία θα προσπαθήσω να εξηγήσω παρακάτω, ενώ κάποια άλλα θέματα έχουν παραμείνει αδιευκρίνιστα. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα εισηγείται στην αγόρευση του όπως το Δικαστήριο κατά τον υπολογισμό των αποζημιώσεων και συγκεκριμένα αυτών που αφορούν την απώλεια εισοδημάτων χρησιμοποιήσει τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και πολλαπλασιαστέου. Η μέθοδος αυτή είναι αναμφίβολα η πιο αντικειμενική νοουμένου όμως ότι υπάρχουν όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εφαρμογή της. Στην υπόθεση Μαυροπετρή και Λουκά[2], ο Πικής Π., επισημαίνει τη διαφορά προσέγγισης όταν τα στοιχεία είναι ελλειπή. Διαβάζουμε σχετικά τα πιο κάτω: «Στη Fairley v. John Tompson Ltd (Design and Constracting Division Ltd