Επιχειρήσεις Αδελφοί Στέλιου Κούννα Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας , Αγωγή αρ.: 4139/2012, 23/10/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2012:A314 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Αγωγή αρ.: 4139/2012 Μεταξύ: Επιχειρήσεις Αδελφοί Στέλιου Κούννα Λτδ Ενάγοντες -και- Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας διά 1) Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων 2) Τμήματος Δημοσίων Έργων Εναγομένων 23 Οκτωβρίου, 2012 Για τους ενάγοντες-αιτητές, εμφανίζεται ο κ. Χρ. Πουτζιουρή για τους κ.κ. Ορφανίδης, Χριστοφίδης, Πουτζιουρή και Δαμιανού Δ.Ε.Π.Ε. Για τους εναγομένους-καθ'ων η αίτηση, εμφανίζεται η κα Ε. Φλωρέντζου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας. Απόφαση για την αίτηση ημερ. 22.6.2012 (αίτημα για την έκδοση ενδιάμεσων διαταγμάτων) ----------------------------- Προκηρύχθηκε δημόσιος μειοδοτικός διαγωνισμός με αναθέτουσα αρχή το Τμήμα Δημοσίων Έργων (υπαγόμενο στο Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων) και έργο την κατασκευή τμήματος του αποχετευτικού του κάθετου δρόμου από το Λιμάνι Λεμεσού μέχρι την θάλασσα. Πρόκειται για τον Διαγωνισμό αρ. PS/C/510/B1 («ο Διαγωνισμός») στον οποίον οι ενάγοντες-αιτητές («οι αιτητές») συμμετέσχαν ως προσφοροδότες. Η αναθέτουσα αρχή απεφάσισε την κατακύρωση του Διαγωνισμού στους αιτητές, τους οποίους ενημέρωσε σχετικώς διά της επιστολής της ημερ. 8.6.
- Διά της επιστολής αυτής η αναθέτουσα αρχή αναφέρεται, επίσης, στην επικείμενη υπογραφή του σχετικού συμβολαίου και καλεί τους αιτητές να καταθέσουν, εγκαίρως, στον Κλάδο Προσφορών και Συμβολαίων, τραπεζική εγγύηση για την πιστή εκτέλεση του συμβολαίου και πληρεξούσιο έγγραφο από το διοικητικό συμβούλιό τους. Τέλος, διά της επιστολής ημερ. 8.6.12 η αναθέτουσα αρχή πληροφορεί τους αιτητές για την απόφασή της να τροποποιήσει τιμές μονάδων στα δελτία ποσοτήτων, επικαλουμένη τις πρόνοιες του άρθρου 7.5 των όρων του Διαγωνισμού. Οι αιτητές αντέδρασαν, διά της επιστολής των δικηγόρων τους ημερ. 13.6.12, υποβάλλοντας τα εξής: 1) Το συμβόλαιο, το οποίο πρόκειται να υπογραφεί κατ' ακολουθίαν της κατακύρωσης του Διαγωνισμού σε αυτούς, καθώς και οι όροι του πρέπει να είναι διατυπωμένα στην Ελληνική γλώσσα και όχι στην Αγγλική. Εξ ου και αναμένουν να τους δοθούν τα σχετικά κείμενα για να ελέγξουν την ακρίβεια της μετάφρασης. 2) Η εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής μονομερής τροποποίηση τιμών μονάδων στα δελτία ποσοτήτων είναι αυθαίρετη. Εν πάση περιπτώσει, το άρθρο 7.5 των όρων του Διαγωνισμού, το οποίο κατ' αρχήν επιτρέπει τροποποίηση σε τιμές μονάδων, αποτελεί καταχρηστική ρήτρα αντίθετη με κοινοτική νομοθεσία. 3) Όροι του Διαγωνισμού είναι ασαφείς. 4) Επειδή η προσφορά τους, συγκρινομένη με άλλες, υπήρξε ασυνήθιστα χαμηλή, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να τους ζητήσει διευκρινίσεις. Η παράλειψη της αναθέτουσας αρχής να το πράξει ενδεχομένως να συνιστά κακοπιστία. Ακολούθησαν και άλλες επιστολές των αιτητών προς την αναθέτουσα αρχή. Εν τέλει, ως ημερομηνία υπογραφής του συμβολαίου ορίσθηκε η 25.6.
- Πλην όμως, η ημερομηνία αυτή δεν τελεσφόρησε. Παρεμβλήθηκε η καταχώριση, στις 22.6.2012, της προκείμενης αγωγής, επί κλητηρίου γενικώς οπισθογραφημένου. Διά της αγωγής τους οι αιτητές επιδιώκουν την έκδοση αποφάσεων οι οποίες να δηλώνουν πως το επικείμενο να υπογραφεί συμβόλαιο καθώς και όλα τα συναφή με αυτό έγγραφα πρέπει να είναι διατυπωμένα στην Ελληνική γλώσσα, σε αντίθετη δε περίπτωση οι αιτητές θα δικαιούνται να αρνηθούν να το υπογράψουν. Επίσης, οι αιτητές επιδιώκουν την έκδοση αποφάσεων οι οποίες να δηλώνουν πως η μονομερής τροποποίηση των τιμών μονάδων στα δελτία ποσοτήτων είναι παράνομη και στερείται οιουδήποτε έννομου αποτελέσματος, η δε τραπεζική εγγύηση, την οποίαν αυτοί κατέθεσαν για να συμμετάσχουν στο Διαγωνισμό, δεν ισχύει εφ' όσον οι εναγόμενοι-καθ'ων η αίτηση («οι καθ'ων η αίτηση») δεν τήρησαν τις νομικές και συμβατικές τους υποχρεώσεις. Επί τη βάσει μονομερούς αίτησης («η αίτηση»), καταχωρισθείσας αυθημερόν (δηλαδή στις 22.6.2012), δυνάμει των άρθρων 4 έως και 9 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου (Κεφ. 6, ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια), του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν.14/1960, ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια) και της Δ.48 θ.θ.1 έως και 4, 7 έως και 9 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, οι αιτητές εξασφάλισαν, στις 25.6.2012, ενδιάμεσα διατάγματα («τα ενδιάμεσα διατάγματα ημερ. 25.6.2012»). Διά των διαταγμάτων αυτών απαγορεύεται στους καθ'ων η αίτηση να εισπράξουν την τραπεζική εγγύηση, την οποίαν οι αιτητές κατέθεσαν για να συμμετάσχουν στο Διαγωνισμό, και απαγορεύεται στους καθ'ων η αίτηση να θεωρήσουν τους αιτητές ως έκπτωτους προσφοροδότες. Επιπλέον, διά των ενδιάμεσων διαταγμάτων ημερ. 25.6.2012 αναστέλλεται η διαδικασία υπογραφής του σχετικού με τον Διαγωνισμό συμβολαίου. Η αίτηση αντιμετωπίζει την γραπτή ένσταση των καθ'ων η αίτηση η οποία κατεχωρίστηκε στις 20.7.2012 και διά της οποίας προβάλλονται σωρεία λόγων. Μεταξύ άλλων, οι καθ'ων η αίτηση ισχυρίζονται πως το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να επιληφθεί των ζητημάτων τα οποία εγείρονται στο κλητήριο ένταλμα και την αίτηση (λόγοι ένστασης αρ. 3 και 7). Οι καθ'ων η αίτηση συναρτούν αυτό το λόγο ένστασης με τη θεσμοθετημένη δυνατότητα των αιτητών (έγγραφα του Διαγωνισμού και ο περί Ρυθμίσεως των Διαδικασιών Προσφυγής για Δημόσιες Συμβάσεις Νόμος του 2010, Ν.104 (Ι)/2010) να υποβάλλουν, ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, εισηγήσεις και παράπονα και να ζητούν διευκρινίσεις. Προέχει η εξέταση του ζητήματος της δικαιοδοσίας εφ' όσον η εξέταση των νομοθετημένων και νομολογημένων προϋποθέσεων διατήρησης σε ισχύ των ενδιάμεσων διαταγμάτων ημερ. 25.6.2012 προϋποθέτει ότι το παρόν Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της προκείμενης αγωγής (απόφαση στην Πολιτική Έφεση αρ. 31/2010 Χαράλαμπος Θεοδώρου, ημερ. 22.4.2010). Συναφώς αναφέρω πως το Δικαστήριο ελέγχει κατά προτεραιότηταν, και μάλιστα αυτεπαγγέλτως, ζητήματα τα οποία άπτονται της αρμοδιότητάς του να επιληφθεί ορισμένης υπόθεσης. Ο έλεγχος αυτός αφορά τόσον στην καθ' ύλην όσον και στην κατά τόπον αρμοδιότητα (οι οποίες πρέπει να συντρέχουν) και δύναται να γίνει καθ'οιονδήποτε στάδιο της διαδικασίας εκδίκασης μίας υπόθεσης (Παπακόκκινου ν. Landbroke Group P.l.c. κ.α.
(1999)1 (Α) Α.Α.Δ. 838, 844). «Το κατά πόσον οι προϋποθέσεις που ορίζονται από την δικαιοδοτική νομοθετική διάταξη πληρούνται παραμένει ζήτημα ανοικτό μέχρι τέλους της υπόθεσης» (Μαύρου ν. Στυλιανού κ.α. 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1743, 1748). Έχω μελετήσει με προσοχή τα ενώπιόν μου δεδομένα, λαμβάνοντας υπ' όψιν και τα όσα οι ευπαίδευτοι συνήγοροι εισηγήθηκαν με τις τελικές τους αγορεύσεις: Διαπιστώνω πως εφ' όσον δεν υπεγράφηκε συμβόλαιο μεταξύ του Τμήματος Δημοσίων Έργων, ως η αναθέτουσα αρχή, και των αιτητών, ως οι προσφοροδότες στους οποίους κατεκυρώθηκε ο Διαγωνισμός, η εγκαλούμενη διαδικασία δεν εισήλθε στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η κατακύρωση δημόσιου διαγωνισμού και η πρόσκληση του επιτυχόντος προσφοροδότη να υπογράψει συμβόλαιο δεν δημιουργούν οιανδήποτε σχέση ιδιωτικού δικαίου μεταξύ του διοικητικού οργάνου, το οποίο προκήρυξε το διαγωνισμό, και του δευτέρου. Έως και την υπογραφή του συμβολαίου το εν λόγω διοικητικό όργανο ενεργεί ως φορέας δημόσιας εξουσίας και οι αποφάσεις και οι ενέργειες του διέπονται από το δημόσιο δίκαιο. Η διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού θα εγκαταλείψει τον χώρο του δημοσίου δικαίου και θα εισέλθει στο χώρο του ιδιωτικού μόνον εφ' όσον υπογραφεί το συμβόλαιο μεταξύ της αναθέτουσας αρχής και του επιτυχόντος προσφοροδότη. Μόνον η υπογραφή του συμβολαίου θα συνδέσει την αναθέτουσα αρχή και τον επιτυχόντα προσφοροδότη με συμβατικές σχέσεις ιδιωτικού δικαίου και θα οδηγήσει την διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού στον χώρο του δικαίου αυτού. Παραθέτω, σχετικώς, το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Εφορεία Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων Στροβόλου ν. Δώρου Χ' Παύλου κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ., 272, 273: «Είναι έξω από κάθε αμφισβήτηση ότι το άρθρ. 146 του συντάγματος επιφυλάσσει αποκλειστική δικαιοδοσία στο Ανώτατο Δικαστήριο για την επίλυση των διοικητικών διαφορών...Η διάγνωση του είδους της διαφοράς έχει σαν φυσιολογικό της πλαίσιο τη δικογραφία και κατεξοχήν την απαίτηση. Στην απόφαση Σεβεγέπ, ανωτέρω, έχει λεχθεί επιγραμματικά ότι: "τα γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία είναι εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση." Έχουμε ήδη εκθέσει τα στοιχεία που θεμελίωσαν την αξίωση όπως αυτή διατυπώθηκε στην έκθεση απαιτήσεως και απάντησε η εφεσείουσα στην υπεράσπιση της. Οι παραπάνω πράξεις (προκήρυξη προσφορών, απόφαση της 10/8/89 για κατακύρωση τους) αποτελούν, σύμφωνα με τη νομολογία, σύνθετη διοικητική ενέργεια: προσφυγή αρ. 664/89 P.A.G Architects Engineers v. Κυπριακής Δημοκρατίας ημερ. 18.9.92. Η διαδικασία μάλιστα δεν έληξε στο σημείο εκείνο. Ακολούθησε η απόφαση για ανάκληση, η οποία είναι επίσης διοικητική ενέργεια. αναμφίβολα σε όλα αυτά τα στάδια η εφορεία ενεργούσε εξουσιαστικά σαν φορέας δημόσιας εξουσίας. Καμία από τις ενέργειες αυτές δεν ήταν δυνατό να δημιουργήσει συμβατική σχέση. Με την κοινοποίηση που έλαβε χώρα δεν συνάπτεται ούτε συντελείται σύμβαση ιδιωτικού δικαίου. Η αμφισβήτηση των πιο πάνω διοικητικών πράξεων προκάλεσε διαφορά που δεν έχει ως βάση ιδιωτική σύμβαση, αλλά είναι ακυρωτική διαφορά που υπάγεται στην αρμοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου: E.G.S. Flooring Ltd v. Sewage Board of Nicosia, Rec. 21/89, dated 29.7.89 και Αιμίλιος Έλληνας & Σία Λτδ ν. Υπουργείου Οικονομικών & Άλλου, Προσφ. Αρ. 64/89, ημερ. 27.1.90.» Παραθέτω, επίσης, τα ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας κ.α.
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 767, 771: «Η κατακύρωση των προσφορών από την εφεσίβλητη 1 είναι καθαρά διοικητική πράξη. Η εφεσίβλητη 1 ενεργούσε εξουσιαστικά σαν φορέας δημόσιας εξουσίας. Η κατακύρωση της προσφοράς δεν μπορούσε να δημιουργήσει συμβατική σχέση ιδιωτικού δικαίου. Με την κοινοποίηση της δε προς τον εφεσείοντα δεν συνάπτεται ούτε συντελείται σύμβαση ιδιωτικού δικαίου.... Σύμβαση Ιδιωτικού Δικαίου μεταξύ των μερών θα συνετελείτο εάν και όταν υπογράφετο το σχετικό συμβόλαιο. Τότε μόνο θα ξέφευγε από το πεδίο του Δημόσιου Δικαίου και εφαρμογή θα είχαν πλέον οι διατάξεις του περί Συμβάσεων Νόμου.» Με βάση όλα τα πιο πάνω και εφ' όσον η εγκαλούμενη διαδικασία δεν εισήλθε στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου καταλήγω πως το Επαρχιακό Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να επιληφθεί της αγωγής. Κατά συνέπειαν, η αίτηση ημερ. 22.6.2012 αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Τα ενδιάμεσα διατάγματα ημερ. 25.6.2012 ακυρώνονται. Τα έξοδα της διαδικασίας, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων-καθ'ων η αίτηση και εναντίον των εναγόντων-αιτητών. (Υπ.) ............ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο