← Κύπρος

Πόλυς Κυριάκου ν. Ανδρέα Κουμή, Αρ. Αγωγής: 5303/06, 21/12/2012

Πόλυς Κυριάκου ν. Ανδρέα Κουμή, Αρ. Αγωγής: 5303/06, 21/12/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2012:A154 ΣTΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Στυλιανίδη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5303/06 Μεταξύ: Πόλυς Κυριάκου Ενάγοντα και Ανδρέα Κουμή Εναγόμενου ----------------------------- Ημερομηνία: 21 Δεκεμβρίου, 2012 Για Ενάγοντα: κ. Χ"Πιέρας Για Εναγόμενο: κα Ευθυμίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγοντας ζητά την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων για σωματικές βλάβες, ζημιές και έξοδα, Λ.Κ.7.800 ως ειδικές ζημιές και Λ.Κ.200 μηνιαία από της καταχώρησης της έκθεσης απαίτησης μέχρι της εκδίκασης της αγωγής, ως περαιτέρω ειδικές ζημιές. Η αξίωση αυτή του Ενάγοντα απορρέει από δυστύχημα το οποίο επεσυνέβη στη Λεμεσό, στις 21.2.2006, όταν το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής UC597, που οδηγούσε ο Εναγόμενος, συγκρούστηκε με τη μοτοσικλέτα με αρ. εγγραφής ΕΖΖ450, που οδηγούσε ο Ενάγοντας. Είναι ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι το δυστύχημα αυτό επεσυνέβη συνεπεία της αποκλειστικής αμέλειας του Εναγόμενου. Ο Ενάγοντας, σύμφωνα με την Έκθεση Απαιτήσεως, την 21.2.2006 ενώ οδηγούσε την μοτοσικλέτα του με αρ. εγγραφής ΕΖΖ450, ανατολικά της οδού Γρίβα Διγενή και/ή Κολωνακίου, παρά την συμβολή της με την Λεωφόρο Αγ. Αθανασίου που ελέγχεται με φώτα κυκλοφορίας και ενώ το φως ήταν πράσινο στρογγυλό, ενεπλάκη σε δυστύχημα με το εξ' αντιθέτου ερχόμενο αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής UC597 το οποίο οδηγείτο από τον Εναγόμενο ο οποίος εκείνη τη στιγμή επιχειρούσε στροφή δεξιά προς τη Λεωφόρο Αγ. Αθανασίου. Αποτέλεσμα του δυστυχήματος αυτού ήταν ο τραυματισμός του Ενάγοντα και οι ζημιές που υπέστη η μοτοσικλέτα του. Ο Εναγόμενος καταχώρισε υπεράσπιση με την οποία αρνείται τόσο το ότι το ατύχημα συνέβη συνεπεία της αμέλειας και/ή παράβασης των νομίμων καθηκόντων του όσο και τις σωματικές βλάβες, απώλειες και ζημιές του Ενάγοντα. Μαζί με την υπεράσπιση καταχώρησε και ανταπαίτηση η οποία όμως ανταπαίτηση εγκαταλείφθηκε στις 16.4.2010 και απορρίφθηκε από το Δικαστήριο. Συνεπώς αυτό που παρέμεινε προς εκδίκαση είναι η απαίτηση του Ενάγοντα. Για να αποδείξει την υπόθεση του κάλεσε αριθμό μαρτύρων οι οποίοι εκτός από την προφορική μαρτυρία κατέθεσαν και αριθμό τεκμηρίων. ΜΕ1 κατέθεσε ο Αστ. 288, Μενέλαος Μενελάου ο οποίος είπε στην κυρίως εξέταση του ότι μετέβηκε στη σκηνή του δυστυχήματος το βράδυ της 21.2.2006 στις 9:20 όπου συνάντησε εκεί τον οδηγό του αυτοκινήτου κ. Κουμή. Τα ενεχόμενα οχήματα τα βρήκε στην τελική τους θέση. Ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα. Το επεξήγησε στον Εναγόμενο και αυτός το υπέγραψε. Ακολούθως ετοίμασε ένα συμμετρικό σχέδιο με βάση τις μετρήσεις που έκανε. Η απόσταση 09,50 που φαίνεται σ' αυτό είναι η απόσταση από το 0 επί της βασικής γραμμής μέτρησης μέχρι τη νοητή γραμμή από το σημείο σύγκρουσης που επέδειξε ο οδηγός της μοτοσικλέτας. Η απόσταση 1,50 είναι αυτή μεταξύ Χ1 και βασικής γραμμής μέτρησης. 10,00 είναι η απόσταση από το πίσω μέρος της μοτοσικλέτας μέχρι τη βασική γραμμή και 11,70 το μπροστινό μέρος της μοτοσικλέτας από το σημείο Χ. Όλο το πλάτος της Λεωφόρου Αγ. Αθανασίου είναι 11,20, και το μέσο είναι 5,

  1. Υπήρχε αρκετός φωτισμός. Υπήρχαν πάσσαλοι κατά μήκος της διαδρομής. Υπάρχουν 5 πάσσαλοι με οδικό φωτισμό κοντά στο σημείο σύγκρουσης. Ήταν το κιτρινωπό φως, μεγάλες λάμπες. Ο οδηγός της μοτοσικλέτας ξεκίνησε από το ύψος της Τράπεζας Κύπρου με ανατολική κατεύθυνση. Η ορατότητα του οδηγού του αυτοκινήτου μπροστά του στην οδό Κολωνακίου ήταν γύρω στα 60 μέτρα καθαρή ορατότητα και μέχρι πιο κάτω νοουμένου ότι δεν υπάρχουν άλλα εμπόδια. Την ίδια ορατότητα είχε και ο μοτοσικλετιστής. Την πορεία Β την έβαλε από κάποιες καταθέσεις του Τσολάκη και Πασσιά. Στο αυτοκίνητο υπήρχε διαγώνιο χτύπημα στο μπροστινό μέρος στο καπό και στον προφυλακτήρα. Η μοτοσικλέτα είχε ζημιά στο τιμόνι και στο κάτω μπροστινό μέρος της μηχανής. Με τα δεδομένα στη σκηνή θεωρεί ότι κάποιος μπορεί να τη δει. Είδε άλλους να κάνουν σούζα. Ο μπροστινός τροχός είναι 450 με 600 ανυψωμένος. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι κατηγόρησε τους δύο οδηγούς. Για τον Ενάγοντα τα αδικήματα ήταν αμελής οδήγηση, χωρίς ασφάλεια, αλόγιστη και επικίνδυνη οδήγηση χωρίς άδεια οδηγού και χωρίς άδεια κυκλοφορίας. Για τον Εναγόμενο έδωσε μαρτυρία στην ποινική υπόθεση. Από την εποχή του δυστυχήματος μέχρι σήμερα δεν άλλαξε οτιδήποτε στην περιοχή. Το σημείο Χ το τοποθέτησε με βάση ένα σημείο στην άσφαλτο. Η ζημιά στο αυτοκίνητο ήταν στο μπροστινό μέρος και δεξιά του αυτοκινήτου. Η μοτοσικλέτα είχε ζημιά στο τιμόνι, στο δεξιό κάτω μέρος της μηχανής και στον τροχό. Δεν μπορεί να γνωρίζει εάν έκατσε η μηχανή της μοτοσικλέτας πάνω στο καπό. Δεν ήταν η ζημιά στο πλευρό της μηχανής. Το όριο είναι 50 χιλιόμετρα. Δε θυμάται τι ταχύτητα του είπε ο Ενάγοντας. Στο σημείο αυτό έγινε παραδεκτό γεγονός ότι ο Ενάγοντας δεν φορούσε κράνος. Η δύση του ήλιου είναι περίπου στις 5 η ώρα. Η μοτοσικλέτα ήταν σχεδόν 4 άλογα. Δεν είναι καθαρά αγωνιστική. Το σημείο εάν υπήρχε τριβή της μοτοσικλέτας με την άσφαλτο δεν το έλεγξε, ήταν παράληψη του. Έχει σημειωμένο ότι το δυστύχημα έγινε 20:40 και αυτός πήγε μετά από 40 λεπτά. Το χρώμα της μοτοσικλέτας ήταν πορτοκαλί. Πάνω στο καπό δεν βρήκε μπογιά πορτοκαλί. ΜΕ2 κατάθεσε ο Ενάγοντας, Πόλυς Κυριάκου. Είπε ότι γεννήθηκε στις 31.10.
  2. Δούλευε από το Γυμνάσιο με τον πατέρα του. Μετά το Γυμνάσιο πήγε δύο χρόνια Τεχνική Σχολή, οικοδόμος. Ανάφερε ότι την 21.2.2006 έγινε το δυστύχημα. Μετά τον στρατό άρχισε να δουλεύει. Τον πλήρωνε ο πατέρας του Λ.Κ.100 την βδομάδα. Εκείνη την νύχτα αγόρασε τη μοτόρα. Ήθελε να την ελέγξει. Έδωσε γύρους στη γειτονιά. Όταν ήταν στα φώτα του Ρυαλά, άναψε πράσινο, εκκίνησε και όταν άλλαξε ταχύτητα σήκωσε τη μοτοσικλέτα στον ένα τροχό για 4-5 δευτερόλεπτα. Μετά κάθισε στους δύο τροχούς και συνέχισε κανονικά προς Λινόπετρα. Ο δρόμος είναι ευθύς. Δεν είχε αυτοκίνητο μπροστά του. Από απέναντι σε αργή κίνηση ερχόταν το αυτοκίνητο, εκεί στα φώτα συνειδητοποίησε ότι δεν θα σταματούσε το αυτοκίνητο αλλά ήταν σε κίνηση όταν αυτός έμπαινε στο ελεγχόμενο τετράγωνο. Προσπάθησε να κάνει ελιγμό προς τα αριστερά αλλά ήταν πολύ αργά, χτύπησε σφόδρα πάνω στο μπροστινό προφυλακτήρα του αυτοκινήτου. Την ώρα της σύγκρουσης το αυτοκίνητο ήταν σε κίνηση, με λίγη κλίση στα δεξιά. Με τον ένα τροχό έφτασε στο μέσο της απόστασης. Έμεινε 1 - 1 ½ μήνα στο Νοσοκομείο. Μόλις βγήκε από το Νοσοκομείο, όπου πήγαινε τα έσπαζε όλα και είχε αυτοκαταστροφικές τάσεις. Μια νύχτα στη μπυραρία του πατέρα του τα έσπασε όλα. Από το δυστύχημα μέχρι σήμερα δεν δούλεψε. Προσπάθησε αλλά δεν τα κατάφερε. Δοκίμασε αλλά δεν τα κατάφερε. Στην κατάθεση του, Τεκμήριο 5, είπε ότι όταν άναψε πράσινο έκαμα εκκίνηση και όταν άλλαξε ταχύτητες από 1η σε 2α η μοτόρα σηκώστηκε στον ένα τροχό για ελάχιστο χρόνο και έκατσε αμέσως. Είχε ταχύτητα γύρω στα 70 χιλιόμετρα περίπου. Επίσης τα φώτα της μοτόρας ήταν αναμμένα. Όταν πλησίασε στα επόμενα φώτα της πορείας του μπροστά από αυτόν υπήρχαν αυτοκίνητα αλλά σε μεγάλη απόσταση από αυτόν. Από απέναντι δεν υπήρχαν άλλα αυτοκίνητα εκτός από το αυτοκίνητο με το οποίο συγκρούστηκε. Όταν μπήκε στο ελεγχόμενο τετράγωνο το φως ήταν πράσινο και ήδη το αυτοκίνητο από απέναντι άρχισε να στρίβει προς τη Λεωφόρο Αγίου Αθανασίου. Προσπάθησε να αποφύγει το αυτοκίνητο πιάνοντας στόπερ και στρίβοντας τη μοτοσικλέτα προς τα αριστερά αλλά δεν τα κατάφερε και συγκρούστηκαν. Δεν φορούσε κράνος. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι συμφωνά, όπως τα είπε ο Τσολάκης, πήγε να κάτσει η μοτόρα, δεν έκατσε, ξανασηκώθηκε και μετά έκατσε. Έτρεχε παραπάνω από το κανονικό εκεί. Δεν είδε το μιλίμετρο αλλά υπολογίζει ότι έτρεχε γύρω στα 70 χιλιόμετρα. Από το σημείο εκκίνησης μέχρι τα φώτα είναι 100 μέτρα (το σημείο σύγκρουσης). Ήταν το μόνο αυτοκίνητο που ήταν απέναντι του και το είδε την ώρα που έκατσε τη μοτοσικλέτα. Ήταν πάνω στη μοτοσικλέτα την ώρα που χτύπησε στο αυτοκίνητο και θυμάται μέχρι τη στιγμή που έκανε τη μανούβρα. Ο Ενάγοντας ανάφερε ότι τώρα δεν έχει δεσμό, από τη συμπεριφορά του τα έχασε όλα και φίλους και φίλες. Το επίδομα που παίρνει είναι ανίκανου εργασίας όπως γράφει στο χαρτί. Είχε αυτοκίνητα, τα προσπέρασε και σταμάτησε πάνω στη γραμμή των φώτων του Ριαλά. Χτύπησε στο δεξί γόνατο, λεκάνη, πνεύμονες και στο κεφάλι. Δεν φορούσε κράνος την ημέρα του δυστυχήματος. Δεν ασχολείτο με κάποιο άθλημα αλλά έπαιζε ποδόσφαιρο. Εάν φορούσε κράνος δεν σημαίνει ότι θα ήταν εντάξει, μπορεί να ήταν πεθαμένος. ΜΕ3 κατάθεσε ο Ευτύχιος Πασιάς ο οποίος ανάφερε ότι έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία για το ατύχημα (Τεκμήριο 6), την οποία παρουσίασε ως μέρος τη κυρίως εξέτασης του και ότι είδε τον Ενάγοντα τελευταία φορά στο σημείο Ο. Είπε στην κατάθεση του, Τεκμ.6, ότι άκουσε δυνατό θόρυβο και είδε μια μοτοσικλέτα που ήταν σταματημένη στα φώτα. Ο οδηγός της δεν φορούσε κράνος. Ήταν σταματημένη μπροστά από τα αυτοκίνητα, ο οδηγός την παλάρισκε και έβγαινε άσπρος καπνός από το εξώστ, περίμενε να ανάψει το πράσινο. Είχε αναμμένο το μπροστινό φανάρι όπως όλα τα άλλα αυτοκίνητα. Λίγο πριν ανάψει το πράσινο η μοτοσικλέτα έφυγε με μεγάλη ταχύτητα ενώ την ίδια ώρα σηκώστηκε στον ένα τροχό, αφού προχώρησε για περίπου δυο μέτρα η μοτοσικλέτα έκατσε και κινείτο στους δύο τροχούς για πολύ λίγα δευτερόλεπτα και αμέσως την ξανασήκωσε στον ένα τροχό. Έβλεπε τη μοτοσικλέτα που ήταν στον ένα τροχό λίγο πριν φτάσει στα φώτα όπου έγινε η σύγκρουση και ύστερα γύρισε προς την άλλη κατεύθυνση και αμέσως άκουσε ένα δυνατό θόρυβο, γύρισε και είδε άσπρο καπνό από τον τόπο όπου άκουσε τον θόρυβο. Έτρεξε προς τον τόπο που έβγαινε ο καπνός και είδε ότι επρόκειτο για τη μοτοσικλέτα που κινείτο στον ένα τροχό. Το αυτοκίνητο με το οποίο συγκρούστηκε η μοτοσικλέτα δεν πρόσεξε να είχε μεγάλη κλίση προς τα πάνω πριν γίνει η σύγκρουση. Επίσης δεν πρόσεξε να είχε αναμμένο το «τραφικέιτορ» του που να δείχνει ότι θα έστριβε προς τα πάνω. Όταν η μοτοσικλέτα σταμάτησε στα φώτα Ριαλά ο δρόμος μέχρι τα φώτα, που έγινε η σύγκρουση, ήταν τελείως καθαρός χωρίς να κινείται αυτοκίνητο. Η μοτοσικλέτα έφυγε μόλις άναψε το πράσινο, δηλαδή όταν περνούσε τη γραμμή ήταν ήδη πράσινο. Στα φώτα Ριαλά τον έβλεπε πρόσωπο με πρόσωπο. «΄Ερεξε» από μπροστά του και τον έβλεπε ως ένα σημείο. Τον έβλεπε από τα φώτα του δρόμου, φωτίζετο ο δρόμος. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι η μοτοσικλέτα έφυγε με μεγάλη ταχύτητα για να σηκωθεί στον ένα τροχό και ότι η συγκεκριμένη μοτοσικλέτα ήταν μια από τις μεγαλύτερες που κυκλοφορούν στο παζάρι. Η εκκίνηση μπορεί να πήγε και στα 60 χιλιόμετρα. Σηκώθηκε, ξανακατέβηκε και με ένα παλάρισμα ξαναήρθε στον ένα τροχό. Δεν θυμάται εάν φορούσε προστατευτικό εξοπλισμό ο Ενάγοντας και δεν τον είδε από κοντά για να αναφέρει που ήταν χτυπημένος. Περίπου στη μέση της απόστασης έχασε το μοτοσικλετιστή. Το μεσημέρι ο δρόμος εκεί έχει πολλή κίνηση όμως τη νύχτα όχι. ΜΕ4 κατέθεσε ο Κώστας Κυριακίδης, ειδικός ψυχίατρος και νευρολόγος. Ανάφερε ότι γνωρίζει τον Ενάγοντα αφού τον παρακολουθεί από τις 12.7.
  3. Έχει συντάξει έκθεση για τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 8). Στην έκθεση του αναφέρει ότι από το δυστύχημα και εδώ ο ενάγων παρουσιάζει διαταραχή της προσωπικότητας, με υπερβολική ευερεθιστότητα και παρορμητική συμπεριφορά, που εκδηλώνεται με επιθετικότητα και καταστροφικές τάσεις. Παρουσιάζει επίσης συναισθηματική αστάθεια με περιόδους κατάθλιψης με μείωση των ενδιαφερόντων του και σκέψεις αυτοκτονίας. Η εν λόγω διαταραχή της προσωπικότητας, που είναι επακόλουθο της εγκεφαλικής κάκωσης, επηρέαζαν αρνητικά το αίσθημα ευεξίας, τις διαπροσωπικές σχέσεις κατά την επαγγελματική σταδιοδρομία του ενάγοντα. Με την πάροδο του χρόνου δεν αναμένεται παρά μικρή μόνο βελτίωση. Προ του ατυχήματος ο ενάγοντας παρουσίαζε μικρού μόνο βαθμού ευερεθιστότητα. Συνέχισε λέγοντας ότι παρακολουθεί συνέχεια τον άρρωστο μέχρι και σήμερα. Παρουσιάζει μακρές περιόδους κατάθλιψης με άγχος, τάσεις αυτοκτονίας, αυτοκαταστροφής, ευερεθιστότητα. Καταστάσεις οι οποίες οφείλονται κατά κύριο λόγο στα τραύματα, κακώσεις της κεφαλής και το κώμα που βρέθηκε μετά το δυστύχημα. Έχουν περάσει 5 ½ χρόνια και η κατάσταση του είναι σχεδόν η ίδια. Δεν αναμένει μεγάλη αλλαγή στην όλη κατάσταση του Ενάγοντα και αυτό τον κρατά μακριά από εργασία. Συνεχίζει να παίρνει αντικαταθλιπτικά φάρμακα με τα οποία βελτιώνεται κάπως η κατάσταση χωρίς πλήρη υποχώρηση των συμπτωμάτων. Η διακοπή των φαρμάκων είχε ως αποτέλεσμα τα συμπτώματα να επανέρχονται στη χειρότερη τους ένταση. Μέχρι σήμερα τα έξοδα του είναι €1.100, είναι οι επισκέψεις και €180 η έκθεση που συνέταξε. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ4 ανάφερε ότι ο Ενάγοντας παρουσιάζει ευερεθιστότητα και εκνευρίζεται εύκολα. Παρουσιάζει συναισθηματική αστάθεια χωρίς σοβαρούς λόγους και μπορεί να παρουσιάσει θλίψη, οργή και γενικά διαταραχή του συναισθήματος. Σε μικρότερο βαθμό συνέβαλε και η οικογενειακή του κατάσταση. Τα φάρμακα που έχει δώσει στον Ενάγοντα είναι αγχολυτικά και αντικαταθλιπτικά. Το ένα από τα δύο το παίρνει επί καθημερινής βάσεως. Για να πέσει σε κώμα ο Ενάγοντας σημαίνει ότι υπέστη εγκεφαλική βλάβη. Παρόλο ότι οι εξετάσεις έδειξαν φυσιολογικό εγκέφαλο κάποια βλάβη έχει μείνει. Πρέπει κάποια βλάβη σε εγκεφαλικά κέντρα να υπάρχει. Δεν απεικονίζονται σε κάποιες εργαστηριακές εξετάσεις. Παρουσίαζε υποτροπή σε κάθε περίπτωση διακοπής της φαρμακευτικής αγωγής και ή σε δυσάρεστο γεγονός. Η διακοπή ήταν για να διαπιστώσει εάν χρειαζόταν η συνέχιση της φαρμακοθεραπείας. Ανάφερε επίσης ότι παρόλο που εργαζόταν προηγουμένως σε οικοδομές, δεν χαρακτηρίζει κατάλληλο το περιβάλλον των οικοδομών για να εργαστεί ο Ενάγοντας. ΜΕ5 κατέθεσε ο Νέαρχος Τσολάκης. Ανάφερε ότι την 21.2.2006 είδε το δυστύχημα και έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία (Τεκμήριο 4) την οποία και παρουσίασε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Λέγει σ' αυτή ότι στις 21.2.2006 οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην οδό Γρίβα Διγενή για να πάει στο σπίτι του. Όταν έφτασε στα φώτα που βρίσκονται έξω από την πολυκατοικία του Ριαλά σταμάτησε επειδή το φως ήταν κόκκινο σε σχέση με την πορεία του. Το αυτοκίνητο του ήταν το πρώτο πάνω στα φώτα και κρατούσε τη μεσαία λωρίδα. Είχε αναμμένα τα φώτα πορείας. Ενώ ήταν σε αναμονή είδε από το αριστερό καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του ένα φως μοτοσικλέτας να έρχεται προς αυτό ακούγοντας δυνατό θόρυβο και κατάλαβε ότι ήταν μοτόρα. Περνώντας από δίπλα του κατάλαβε ότι ήταν ο Πόλυς Κυριάκου. Όταν έφτασε ο Πόλυς στα φώτα σταμάτησε ακριβώς μπροστά από το αυτοκίνητο του και περίμενε να ανάψει πράσινο. Μόλις άναψε το πράσινο ο Πόλυς έφυγε και στα δυο με τρία μέτρα σήκωσε τη μοτόρα στον ένα τροχό και σε λίγη απόσταση πήγε να κάτσει η μοτόρα και την ξανασήκωσε. Όταν έφθασε στη γωνιά του δρόμου, έξω από τη Λαϊκή Τράπεζα είχε ήδη κάτσει τη μοτόρα και στη συνέχεια ανάπτυξε μεγάλη ταχύτητα. Όταν πλησίασε τα άλλα φώτα είδε από απέναντι ένα αυτοκίνητο που είχε κλίση στο δρόμο, δηλαδή είχε στρίψει και ετοιμαζόταν να κατευθυνθεί προς τη Λεωφόρο Αγίου Αθανασίου, εννοώντας ότι ήταν διαγώνια στο δρόμο. Αμέσως είδε τη μοτοσικλέτα να κάνει μια μανούβρα προς τα αριστερά και να γίνεται η σύγκρουση με το αυτοκίνητο όταν αυτό ήταν διαγώνια. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι γνωρίζει το δρόμο όπου έγινε το δυστύχημα και ότι τον χρησιμοποιεί καθημερινά. Την ώρα του δυστυχήματος ήταν στα προηγούμενα φώτα, είναι ογδόντα μέτρα πιο πίσω από τη διασταύρωση που έγινε το δυστύχημα. Υπάρχει ελεγχόμενο τετράγωνο μεταξύ των τεσσάρων γωνιών και υπήρχε ένα βαν στο ελεγχόμενο τετράγωνο το οποίο θα πήγαινε προς την οδό Γεωργίου Νεοφύτου. Ο Ενάγων έφυγε από τα δεξιά του. Η απόσταση από το ένα ελεγχόμενο τετράγωνο μέχρι το σημείο σύγκρουσης ήταν 70-80 μέτρα. Έβλεπε τον Ενάγοντα συνεχώς από τη στιγμή που σήκωσε τη μοτοσικλέτα μέχρι τη σύγκρουση. Ήταν σε διαγώνια κλίση προς την οδό Αγίου Αθανασίου και μπήκε στην πορεία Β. Δεν πήγε μέχρι την ευθεία του αλτ. Μπήκε διαγώνια δεξιά. Τα μούτρα του σταμάτησαν λίγο πιο πάνω από τη μέση του δρόμου και είδε τη σύγκρουση να γίνεται στο δεξιό μέρος του αυτοκινήτου από το φανάρι προς τα μέσα. Ο Ενάγοντας δεν φορούσε κράνος και έκανε μανούβρα στα αριστερά αλλά δεν υπήρχε περιθώριο να πάει αλλού. Υπάρχει νησίδα. Έκανε τη μανούβρα, απέτυχε και χτύπησε. Δεν είδε που πήγε ο μοτοσικλετιστής. Έγιναν τόσο γρήγορα. Ο δρόμος ήταν αρκετά φωτισμένος και πλατύς. Το αυτοκίνητο με το οποίο συγκρούστηκε η μοτοσικλέτα είχε αναμμένα τα φώτα. Στην επανεξέταση του ο ΜΕ5 ανάφερε ότι από τη στιγμή που έκατσε τη μοτοσικλέτα μέχρι το δυστύχημα θα ήταν 50-60 μέτρα. Στο σημείο αυτό έγινε εκ συμφώνου κατάθεση των δυο ιατρικών πιστοποιητικών, του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, ως Τεκμ.9 και 10 αντίστοιχα, ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους. Ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους κατατέθηκαν η ιατρική σημείωση ημερομηνίας 21.2.2006 καθώς και το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Ηλία Γεωργίου. Στο ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, Τεκμ.9, το οποίο υπογράφει η Δρ. Μαίρη Ευστρατίου, αναφέρονται μεταξύ άλλων και τα εξής: Εξέτασε τον ενάγοντα στις 21.2.2006 και ώρα 09.00 μ.μ. στο Τμήμα επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Είχε δύσπνοια με αναπνευστικό ψιθύρισμα μειωμένο στο αριστερό ημιθωράκιο πάνω, άλγος δεξιού υποχόνδριου και στα γεννητικά όργανα. Νευρολογικά - κλίμακα Γλασκώβης 6/
  4. Κάκωση βρεγματικής χώρας. Μώλωπας δεξιού ημιθωρακίου. Άλγος στην κοιλιά. Θλαστικό τραύμα στην μεσότητα της αριστερής και δεξιάς κνήμης. Έγινε αξονική τομογραφία κεφαλής η οποία έδειξε υποσκληρίδιο αιμάτωμα αριστερής βρεγματικής χώρας και υπαραχνοειδή αιμορραγία δεξιάς βρεγματικής χώρας, εγκεφαλικό οίδημα στην αύλακα και στην τρίτη κοιλιάς. « Κάταγμα τοιχωμάτων αριστερά ιγμόριο Άντρο μεγάλο κεφαλοαιμάτωμα αριστερής βρεγματοϊνιακής». Κάταγμα κάτω ηβικού κλάδου αριστερά. Οίδημα τοιχώματος έλικα λεπτού εντέρου. Στο Τεκμ.10 ο ιατρός καταγράφει τα εξής: O ενάγων νοσηλεύθηκε στη νευροχειρουργική κλινική από 22.2.2006 μέχρι 10.3.
  5. Βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Αξονική τομογραφία εγκεφάλου: Οξύ υποσκληρίδιο αιμάτωμα αριστερής κροταφικά πάχους 3 m.m. χωρίς όμως πιεστικά φαινόμενα. Κατάληψη Ιγμορίων αντρών από αίμα. Κάταγμα κρανίου. Θλάσεις πνευμόνων άμφω. Αιμοθώρακας (ΑΜΦΩ). Κάταγμα πυέλου. Εισήχθη στη Νευροχειρουργική Κλινική - Μονάδα Εντατικής Θεραπείας όπου τέθηκε υπό παραμέτρηση προσμέτρηση - καταγραφή της ενδοκρανίου πιέσεως. Στο Τεκμ.12, Ιατρική Έκθεση του Δρ. Ηλία Γεωργίου, λέγονται τα εξής: εξέτασε τον ενάγοντα στις 15.1.
  6. Η κλινική εξέταση του έδειξε τα εξής ευρήματα: Μικρού βαθμού μυϊκή ατροφία των μυών του δεξιού μηρού της τάξης του ενός εκ. Ουλή μήκους 12 εκ. κάτω από την άρθρωση του δεξιού γόνατος στην περιοχή του τένοντος του τετρακέφαλου. Δυο ουλές μήκους 4 και πλάτους 2 εκ. εντοπίζονται στο δεξιό αλλά και αριστερό θωρακικό τοίχωμα. Από τις ακτινολογικές εξετάσεις φαίνεται κάταγμα της οροφής του δεξιού οφθαλμικού κόγχου. Κάταγμα του κάτω ηβικού αριστερού μέρους της λεκάνης χωρίς μετατώπιση, παρουσία πνευμοθώρακος. Από ορθοπεδικής πλευράς το μυοσκελετικό του σύστημα δεν παρουσιάζει βαθμό αναπηρίας που να τον καθιστά ανίκανο προς επιτέλεση του επαγγέλματος του. Οι ουλές θα παραμείνουν. Συνίσταται όπως ειδικός νευρολόγος ψυχίατρος γνωματεύσει σε δική του ξεχωριστή ιατρική έκθεση αναφορικά με τη μορφή της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης που υπέστη. ΜΕ6 κατέθεσε η Μαρία Ιωαννίδου, Πρωτοκολλητής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, υπεύθυνη του ποινικού Πρωτοκολλητείου. Ανάφερε ότι έχει υπό τη φύλαξη της το φάκελο της ποινικής υπόθεσης 25725/06, με κατηγορούμενο τον Πόλυ Κυριάκου και κατέθεσε αντίγραφο του κατηγορητηρίου (Τεκμήριο 13). Η πρώτη κατηγορία αφορά το αδίκημα της επικίνδυνης οδήγησης, κατηγορία την οποία ο Ενάγων παραδέχθηκε. Κατέθεσε επίσης πιστό αντίγραφο των πρακτικών, Τεκμήριο 14, όπου φαίνεται στα γεγονότα της πρώτης κατηγορίας ότι το επικίνδυνο, όπως αναφέρεται στη κατηγορία, συνίστατο στο γεγονός ότι ανασήκωσε τον ένα τροχό της μοτοσικλέτας ΕΖΖ 450 κατά την οδήγηση για απόσταση δύο μέτρων περίπου. ΜΕ7 κατέθεσε ο Λούκας Κυριάκου, πατέρας του Ενάγοντα ο οποίος παρουσίασε γραπτή δήλωση την οποία και κατέθεσε (Τεκμήριο 15). Είναι κτίστης μικροεργολάβος. Όταν ο γιος του πήγαινε σύστημα μαθητείας στη Τεχνική Σχολή τρεις φορές τη βδομάδα για τρία χρόνια, τις υπόλοιπες δυο φορές τη βδομάδα εργάζετο κοντά του ως εργάτης. Μετά το στρατιωτικό εργάστηκε το 2005 μέχρι την ημέρα του δυστυχήματος καθημερινά ως εργάτης και ειδικευόμενος κτίστης με μισθό Λ.Κ.100 τη βδομάδα. Ο ενάγων μετά το δυστύχημα νευριάζει, αντιμιλά, δημιουργεί επεισόδια, έχει τάσεις αυτοκαταστροφής. Δεν μπόρεσε να επιστρέψει σε καμιά δουλειά. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι δεν έχει εταιρεία αλλά είναι κτίστης. Δεν έχει προσωπικό και όταν χρειαζόταν προσωπικό έπαιρνε έκτακτους. Ανελλιπώς ο γιος του ήταν μαζί του και πληρωνόταν από τον ίδιο σε μετρητά. Πριν το δυστύχημα τον βοηθούσε μόνο στις οικοδομές. Τον βοηθούσε γενικά, να φτιάξει πηλό, λάσπη, μάθαινε στον Ενάγοντα την τέχνη του κτίστη. Μετά το δυστύχημα στη διαταγή να φέρει κάτι ο Ενάγοντας νευρίαζε. Μετά το δυστύχημα έμεναν μαζί αλλά δεν ήταν ανεκτή η κατάσταση. Ο Ενάγοντας τσακωνόταν και με τη σύζυγο του και έτσι ο ΜΕ7 ενοικίασε αλλού σπίτι για να μένει αυτός και η σύζυγος του. Η συμπεριφορά του στο σπίτι είναι καλή, αλλά προσποιείται ότι πάντα έχει δίκαιο. Του λέει παράλογα πράγματα. Όταν ο Ενάγοντας νευριάσει δεν εξηγείται κανένας μαζί του και νευριάζει παντού, όχι μόνο στη δουλειά. Στην επανεξέταση ο ΜΕ7 ανάφερε ότι ο Ενάγοντας μια - δυο φορές πήγε στην μπυραρία και πάλι δεν τα κατάφερε. Τσακωνόταν με το προσωπικό και τους πελάτες. ΜΥ1 κατέθεσε ο Χριστόδουλος Μέσης, νευρολόγος - ψυχίατρος ο οποίος κατέθεσε γραπτή δήλωση της οποίας υιοθέτησε το περιεχόμενο, Τεκμήριο
  7. Λέγει στην έκθεση του ότι εξέτασε τον ενάγοντα στις 23.1.
  8. Έλαβε υπόψη του τις εκθέσεις των γιατρών Κυριακίδη και Ευστρατίου. Στις 8.12.2006 του έκανε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα το οποίο ήταν φυσιολογικό. Κατά την εξέταση που του έκαμε ήταν πολύ συνεργάσιμος χωρίς εμφανή προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης. Αισθάνεται πολύ καλύτερα σε σχέση με τα συναισθηματικά προβλήματα που είχε αρχικά σαν αποτέλεσμα της φαρμακευτικής θεραπείας που συνεχίζει. Η νευρολογική εξέταση δεν παρουσιάζει οποιεσδήποτε εστιακές ανωμαλίες. Τα συναισθηματικά προβλήματα που παρουσίασε μεταγενέστερα φαίνεται να σχετίζονται τόσο με το ατύχημα και τους σοβαρούς τραυματισμούς του όσο και με τις επιπτώσεις από την διαλυμένη οικογένεια του. Πιστεύει ότι θα μπορέσει τελικά να επαναδραστηριοποιηθεί στην προηγούμενη εργασία του ή άλλη. Χρειάζεται όμως την ανάλογη υποστήριξη και ενθάρρυνση. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι δεν γνωρίζει για τη σημερινή κατάσταση του Ενάγοντα γιατί σήμερα δεν τον είδε. Ούτε γνωρίζει εάν σήμερα ο Ενάγοντας είναι κάτω από φαρμακευτική αγωγή. Ο λόγος που διακόπηκε η φαρμακευτική αγωγή είναι η βελτίωση. Δεν είπε ότι έπρεπε να διακοπεί η φαρμακευτική αγωγή. Θα πρέπει να συνεχιστεί και να κάνει και προσπάθεια επαναδραστηριοποίησης. Διαφωνεί ότι δεν θα επανέλθει στην εργασία του ο Ενάγοντας και ότι όλα είναι υπέρ του να επανέλθει. Με τις κατάλληλες προϋποθέσεις θα μπορεί να επανέλθει στην εργασία του. Δεν έχουν μείνει κατάλοιπα εγκεφαλικής βλάβης. ΜΥ2 κατέθεσε ο Εναγόμενος Ανδρέας Κουμή ο οποίος υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεσης του στην Αστυνομία (Τεκμήριο 17). Ανάφερε ότι δεν είδε τον μοτοσικλετιστή και ότι αυτή την πορεία ακολουθεί κάθε βράδυ για 1 ½ χρόνο. Δεν μπορεί να πει εάν το σημείο Χ είναι το σημείο που συγκρούστηκαν. Στην κατάθεση, την οποία ανέγνωσε στο Δικαστήριο, λέγει ότι όταν εισήλθε στην οδό Κολωνακίου πήρε τη δεξιότερη λωρίδα από τις τρεις που υπήρχαν στην πορεία του. Πλησιάζοντας στα φώτα είδε τα τελευταία αυτοκίνητα που περνούσαν από απέναντι εφόσον είχε ανάψει το κόκκινο φως. Όταν σταμάτησε στα φώτα ήταν το πρώτο αυτοκίνητο. Δεν είχε άλλο μπροστά του. Πρόσεξε επίσης ότι απέναντι από αυτόν δεν υπήρχαν οχήματα στην αντίθετη κατεύθυνση. Στα επόμενα φώτα που είναι στην πολυκατοικία του Ριαλά είδε τα αυτοκίνητα που ήταν σε αναμονή μέχρι να ανάψει το πράσινο για να ξεκινήσουν. Όταν άναψε το πράσινο φως στρογγυλό της πλευράς του, καθυστέρησε να κάμει εκκίνηση για ακόμα λίγο, όπως κάμνει πάντα, για να ελέγξει το δρόμο από απέναντι αν ήταν καθαρός για να μπορέσει να στρίψει. Δεν πρόσεξε τίποτε από απέναντι ούτε άκουσε δυνατούς θορύβους από μηχανή. Ξεκινώντας με πράσινο φως στρογγυλό, προχώρησε γύρω στα δυο με τρία μέτρα περίπου από το σημείο που ήταν σε αναμονή χωρίς ακόμη να αρχίσει να στρίβει. Πριν ακόμη ξεκινήσει να στρίβει είδε αστραπιαία, ακαριαία ένα μαύρο όγκο να σκοτεινιάζει μπροστά του και να τον κτυπά. Ένιωσε το αυτοκίνητο του να μετατοπίζεται προς τα δεξιά και πίσω. Μετά από το κτύπημα ήταν σε κατάσταση «σοκ». Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα κατέβηκε από το αυτοκίνητο του και πήγε στο μπροστινό του μέρος και πρόσεξε ότι επρόκειτο για μοτοσικλέτα, η οποία βρισκόταν κάτω στο οδόστρωμα μπροστά από το αυτοκίνητο του, πολύ κοντά. Δεν μπορεί να θυμηθεί τι του λέχθηκε εκείνη τη μέρα στη σκηνή του δυστυχήματος λόγω της κατάστασης που βρισκόταν. Δεν θυμάται να του δείχθηκε και εξηγήθηκε το σημείο «Χ» στον τόπο του δυστυχήματος και ως εκ τούτου δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι είναι ακριβές και ορθό. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι έβλεπε μέχρι τα φώτα του Ρυαλά. Μπορούσε να δει τα φώτα του αυτοκινήτου που ήταν στου Ρυαλά. Έβλεπε ότι απέναντι του δεν υπήρχε τίποτα. Σταμάτησε στα φώτα και είδε απέναντι ότι ήταν καθαρά. Πήγε να προχωρήσει 1-2 μέτρα. Πρέπει το πόδι του ακόμη να ήταν στο κλατς. Πρέπει να ξεκίνησε και να πήγε 1-2 μέτρα. Εάν ήταν 1, 2, 3 ή 4 δεν το ξέρει. Αυτό που έγινε, έγινε σε εκατοστά του δευτερολέπτου. Το αυτοκίνητο του ήταν να πάει δεξιά. Χτυπήθηκε μπροστά στα μούτρα του αυτοκινήτου. Ανάφερε επίσης ότι δε συμφώνησε με το σχέδιο. Ο εγκέφαλος του ήταν παραλημένος και ότι του είπε εάν δεν υπογράψει θα τον συλλάβει. Δεν πρέπει να ερχόταν από τη Β λωρίδα, εάν ερχόταν δεν θα τον έβλεπε; Αξιολόγηση μαρτυρίας Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου, αξιολογώντας τη μαρτυρία τους με πλήρη πάντα επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, τη πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων. (Γιαννή κ.α. ν. Χριστοφόρου

(1995)1 σελ.340, Μόδεστος Πίτσιλλος ν. Δημητράκη Ευγενίου
(1989)1(Ε) 691, Ντίνος Μιχαηλίδης Λτδ ν. Δρουσιώτου και άλλων
(1995)1 Α.Α.Δ. 877 - Το Δίκαιο της Απόδειξης
(1994), Τάκη Ηλιάδη, σελ.24 και 215). Ο ΜΕ1 Αστ. Μενελάου διερεύνησε το επίδικο δυστύχημα. Ετοίμασε πρόχειρο σχεδιαγράφημα, το επεξήγησε στον Εναγόμενο και αυτός το υπέγραψε. Ακολούθως, ετοίμασε ένα συμμετρικό σχέδιο με βάση τις μετρήσεις που έκαμε. Κατέθεσε και τα δύο ως τεκμήρια στο Δικαστήριο. Κατέθεσε τα όσα ο ίδιος βρήκε στη σκηνή και αποτύπωσε στα δύο αυτά τεκμήρια. Βρίσκω το μάρτυρα αυτό αξιόπιστο. Η πραγματική μαρτυρία παρέχει βάση για την κρίση τόσο της αξιοπιστίας όσο και της ακρίβειας της μαρτυρίας για τις συνθήκες του δυστυχήματος. Η αξία της πραγματικής μαρτυρίας τονίστηκε στην απόφαση Αδελφοί Παπαλαζάρου Λτδ ν. Μιχαήλ
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ.
  1. Αξιόπιστο βρίσκω και τον Ενάγοντα για τα όσα κατέθεσε αναφορικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος. Η μαρτυρία του ελέγχεται από την πραγματική μαρτυρία και είναι σύμφωνη ή τουλάχιστον δεν έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία των υπολοίπων μαρτύρων ως προς τα βασικά και ουσιαστικά σημεία όσον αφορά τις συνθήκες του δυστυχήματος. Δεν με έχει πείσει όμως όσον αφορά τα εισοδήματα του. Δηλαδή ότι ο πατέρας του κατέβαλλε σε αυτόν εβδομαδιαίο μισθό Λ.Κ.
  2. Ενώ δεν ζητά με τα δικόγραφα το ύψος του ποσού αυτού, έρχεται με τη μαρτυρία του, ευθυγραμμιζόμενος με τη μαρτυρία του πατέρα του, να ζητήσει το ποσό αυτό υπό μορφή απώλειας απολαβών. Ο Ενάγων δεν προσκόμισε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο για να γίνει πιστευτός ως προς το ύψος των απολαβών αυτών, όπως π.χ. απόδειξη καταβολής κοινωνικών ασφαλίσεων, δήλωση φόρου εισοδήματος, είτε του ιδίου είτε του πατέρα του, στα οποία να φαίνεται η καταβολή του συγκεκριμένου μισθού. Είναι επινόηση της τελευταίας στιγμής για να πετύχει την επιδίκαση αυξημένων αποζημιώσεων. Μάρτυρες της αλήθειας βρίσκω και τους ΜΕ3, Ευτύχιο Πασιά και ΜΕ5, Νέαρχο Τσολάκη. Ο ΜΕ3 καθορίζοντας την απόσταση που οδηγούσε στον ένα τροχό τη μοτόρα ο Ενάγων και την απόσταση που την οδηγούσε στους δύο τροχούς είπε ότι έβλεπε τη μοτοσικλέτα που ήταν στον ένα τροχό λίγο πριν φτάσει στα φώτα όπου έγινε η σύγκρουση και ύστερα γύρισε προς την άλλη κατεύθυνση και αμέσως άκουσε ένα δυνατό θόρυβο. Ο ΜΕ5 ήταν πιο σαφής στη μαρτυρία του, στο σημείο αυτό, αναφέροντας σταθερά σημεία τα οποία είναι αποτυπωμένα πάνω στα σχεδιαγραφήματα και κυρίως πάνω στο Τεκμήριο
  3. Είπε ότι, ο Ενάγων, μόλις άναψε το πράσινο έφυγε και στα δύο με τρία μέτρα σήκωσε τη μοτόρα στον ένα τροχό και σε λίγη απόσταση πήγε να κάτσει η μοτόρα και την ξανασήκωσε. Όταν έφτασε στη γωνιά του δρόμου, έξω από τη Λαϊκή Τράπεζα, είχε ήδη κάτσει τη μοτόρα και στη συνέχεια ανάπτυξε μεγάλη ταχύτητα. Ο μάρτυρας αυτός ήταν πιο σαφής στο σημείο αυτό. Εξάλλου στην επανεξέταση είπε ότι από τη στιγμή που έκατσε τη μοτοσικλέτα μέχρι το δυστύχημα θα ήταν 50-60 μέτρα. Ο Ενάγοντας καθόρισε την απόσταση από τα φώτα Ριαλά μέχρι τα φώτα που έγινε η σύγκρουση σε 100 μέτρα. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 3 η Λαϊκή Τράπεζα είναι στο μέσω της απόστασης άρα επιβεβαιώνεται ο ΜΕ5 όσον αφορά το σημείο αυτό. Η ΜΕ6 κατέθεσε έγγραφα τα οποία είναι στην κατοχή της. Δεν είπε οτιδήποτε που να αφορά τις συνθήκες του ατυχήματος. Εκτός από την αναφορά του στο ύψος του μισθού που κατέβαλλε στον υιό του, Ενάγοντα, ο ΜΕ7, Λούκας Κυριάκου, βρίσκω ότι είπε την αλήθεια. Ως προς το μισθό που λέγει ότι κατέβαλλε στον Ενάγοντα δεν γίνεται πιστευτός για τους ίδιους λόγους για τους οποίους δεν πίστεψα τον ίδιο τον Ενάγοντα. Ως μικροεργολάβος που ήταν θα έπρεπε να προσκομίσει κάποια στοιχεία για να πείσει το Δικαστήριο. Εάν κατέβαλλε κοινωνικές ασφαλίσεις στο γιο του, θα έπρεπε να προσκομίσει τις σχετικές αποδείξεις, τις ετήσιες φορολογικές του δηλώσεις. Ο ΜΥ2, οδηγός του αυτοκινήτου UC597 μέχρι τη στιγμή που συγκρούστηκε με το όχημα του η μοτοσικλέτα, δεν είδε μοτοσικλέτα να χρησιμοποιά το δρόμο και μάλιστα να έρχεται από την αντίθετη κατεύθυνση. Οι ΜΕ3 και 5 είδαν ότι η μοτόρα είχε φώτα. Ο Εναγόμενος έβλεπε μέχρι τα φώτα της διασταύρωσης Ριαλά, έβλεπε τα οχήματα, τα φώτα τους βεβαίως, που ήταν σταματημένα αφού ήταν αναμμένο κόκκινο, αλλά δεν έβλεπε τη μοτόρα. Η μοτόρα είχε διανύσει 100 μέτρα απόσταση και δεν είδε το φως της. Να σημειωθεί ότι στην αντίθετη λωρίδα δεν είχε αυτοκίνητα να έρχονται προς το μέρος του ή να είναι σταματημένα στα φώτα της διασταύρωσης που βρισκόταν ο ίδιος. Ως προς την πορεία και συμπεριφορά του αυτοκινήτου του μετά που άναψε πράσινο φως στην πλευρά του, δεν λέγει την αλήθεια. Η μαρτυρία του είναι αντίθετη με τις μετρήσεις και το σχεδιάγραμμα του ΜΕ
  4. Είτε το Χ είτε το Χ1 θεωρήσουμε ως σημείο σύγκρουσης, φαίνεται ο Εναγόμενος - ΜΥ2, πήρε πορεία διαγώνια, προχώρησε δηλαδή διαγώνια, δεν προχώρησε ευθεία ούτως ώστε να είναι απέναντι από τη νοητή γραμμή του ΑΛΤ της Λεωφόρου Αγίου Αθανασίου ούτως ώστε στρίβοντας να εισέλθει ευθεία στην αριστερή λωρίδα της λεωφόρου Αγίου Αθανασίου. Από το σημείο ΑΛΤ της οδού Κολωνακίου, εσωτερική λωρίδα, πήρε πορεία διαγώνια. Την πορεία αυτή του Εναγόμενου είδε και ο ΜΕ
  5. Πραγματογνώμονες: Νομολογιακά έχει τονισθεί ότι για εξειδικευμένα επίδικα θέματα απαιτείται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων την οποία δέχεται το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει κατόπιν αξιολόγησης της στα δικά του συμπεράσματα. Συχνά η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων παρουσιάζει αντιθέσεις με μικρές ή μεγάλες αποκλίσεις και ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μαρτυρίας γιατρών. Η μαρτυρία των ιατρών όπως και κάθε άλλου μάρτυρα εμπειρογνώμονα θεωρείται ανεξάρτητη. Το καθήκον των εμπειρογνωμόνων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά και ειδικά κριτήρια και στοιχεία τα οποία αφού εκτιμηθούν θα αποβούν χρήσιμα και βοηθητικά για το Δικαστήριο στο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα προς ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Κώστας Νεάρχου ν. Σάββας Στεφανίδης κ.ά.
(2003)1 Α.Α.Δ. 351). Ο ΜΕ4, Κώστας Κυριακίδης, ειδικός ψυχίατρος και νευρολόγος, παρακολουθεί τον Ενάγοντα από τις 12.7.
  1. Λέγει με βεβαιότητα ότι δεν αναμένει μεγάλη αλλαγή στην όλη κατάσταση του Ενάγοντα και αυτό τον κρατάει μακριά από εργασία. Συνεχίζει να παίρνει αντικαταθλιπτικά φάρμακα, η διακοπή των φαρμάκων είχε ως αποτέλεσμα τα συμπτώματα να επανέρχονται στη χειρότερη τους ένταση. Λέγει επίσης ότι παρόλο που εργαζόταν, ο Ενάγων, προηγουμένως σε οικοδομές, δεν χαρακτηρίζει κατάλληλο το περιβάλλον των οικοδομών για να εργαστεί. Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να ακούσει και παρατηρήσει τη μαρτυρία των γιατρών όταν κατέθεταν και έκαναν αναφορά στις θέσεις και τις εκτιμήσεις τους ως προς τα τραύματα και τα κατάλοιπα που άφησαν τα τραύματα στον Ενάγοντα, τη μονιμότητα τους. Βρίσκω πιο εμπεριστατωμένη τη μαρτυρία του ΜΕ4 παρά του κ. Μέση, νευρολόγου ψυχιάτρου. Ο κ. Μέσης, ΜΥ1, εκτός του ότι τον εξέτασε δύο φορές μόνο, καταλήγει στην έκθεση του, Τεκμήριο 16, πιστεύοντας ότι θα μπορέσει τελικά να επαναδραστηριοποιηθεί στην προηγούμενη του εργασία ή άλλη και καταλήγει ότι χρειάζεται όμως την ανάλογη υποστήριξη και ενθάρρυνσης. Δεν εκφράζει εδώ τη γνώμη του με βεβαιότητα αλλά πιστεύοντας. Αφού αξιολόγησα τη μαρτυρία του καθενός συγκρίνοντας τη μια με την άλλη σε συνδυασμό με τα κατατεθέντα τεκμήρια, κατέληξα να προτιμήσω τη μαρτυρία του ΜΕ Κώστα Κυριακίδη. Ευρήματα Τα ευρήματα του Δικαστηρίου με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία αλλά και τη πραγματική μαρτυρία είναι τα ακόλουθα: Στις 21.2.2006, ο Ενάγων, ηλικίας 20 ετών, ειδικευόμενος κτίστης, οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του EZZ450, κατά μήκος της οδού Γρίβα Διγενή με δυτική κατεύθυνση. Όταν έφθασε στα φώτα τροχαίας που είναι έξω από την πολυκατοικία Ριαλάς, ο φωτεινός σηματοδότης ήταν χρώματος κόκκινου. Σταμάτησε μπροστά από τα αυτοκίνητα που ανέμεναν και αυτά σταματημένα την αλλαγή των φώτων, σε πράσινο, για να συνεχίσουν την πορεία τους. Η ώρα ήταν 8:40 το βράδυ. Ο ήλιος δύει στις 17:
  2. Τα φώτα τόσο των αυτοκινήτων όσο και της μοτοσικλέτας ήταν αναμμένα. Η διασταύρωση στα φώτα Ριαλά, η διασταύρωση στην οποία έγινε το δυστύχημα καθώς και ο δρόμος που ενώνει τις δύο διασταυρώσεις είναι φωτισμένος, φωτίζονται από λαμπτήρες που είναι πάνω σε πασσάλους της ΑΗΚ. Μόλις άναψε πράσινο, ο Ενάγων, έφυγε και στα δύο με τρία μέτρα σήκωσε τη μοτόρα στον ένα τροχό και σε λίγη απόσταση την ξανασήκωσε. Όταν έφθασε στη γωνιά του δρόμου, έξω από την Λαϊκή Τράπεζα είχε ήδη κάτσει τη μοτόρα και στη συνέχεια ανάπτυξε μεγάλη ταχύτητα. Σύμφωνα με το μάρτυρα ΜΕ3 η απόσταση από τα φώτα Ριαλά μέχρι τα φώτα που έγινε η σύγκρουση είναι 80 μέτρα. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα η απόσταση αυτή είναι γύρω στα 100 μέτρα. Διένυσε σύμφωνα με τον ίδιο τη μισή απόσταση οδηγώντας την μοτοσυκλέτα του στον ένα τροχό. Ο Ενάγων από την στιγμή που έκατσε τη μοτοσυκλέτα μέχρι τα φώτα που έγινε η σύγκρουση διένυσε περίπου 40-50 μέτρα. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Ενάγοντα η ταχύτητα του ήταν 70 χιλιόμετρα δηλαδή 20 χιλιόμετρα πέραν του ορίου ταχύτητας που είναι 50 χιλιόμετρα. Ο Ενάγων δεν φορούσε κράνος. Το αυτοκίνητο με το οποίο συγκρούστηκε ήταν το μόνο αυτοκίνητο που ήταν απέναντι του και το είδε την ώρα που έκατσε τη μοτοσυκλέτα. Δηλαδή από απόσταση 40-50 μέτρα. Είδε το αυτοκίνητο που ερχόταν από απέναντι σε αργή κίνηση. Σύμφωνα με το σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος, Τεκμήριο 2, το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος πήρε διαγώνια κλίση προς τα δεξιά σε σχέση με την πορεία του. Ο Εναγόμενος ξεκίνησε για να στρίψει δεξιά, να εισέλθει στη Λεωφόρο Αγίου Αθανασίου, χωρίς να δει εάν από απέναντι ερχόταν οιοδήποτε όχημα. Η μοτοσυκλέτα διένυσε απόσταση 80-100 μέτρα προς το μέρος του χωρίς να την αντιληφθεί, έστριψε, με αποτέλεσμα να αποκόψει την πορεία της. Ο οδηγός της μοτοσυκλέττας έκαμε προσπάθεια να αποφύγει την σύγκρουση αλλά δεν τα κατάφερε με αποτέλεσμα να συγκρουστούν τα δύο οχήματα και ο Ενάγων να τραυματιστεί. Υπέστη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, οξύ υποσκληρίδιο αιμάτωμα αριστερής κροταφικά πάχους 3m.m., κάταγμα κρανίου. Θλάσεις πνευμόνων άμφω. Αιμοθώρακας (ΑΜΦΩ), κάταγμα πυέλου. Παρουσιάζει διαταραχή της προσωπικότητας, με υπερβολική ευερεθιστότητα και παρορμητική συμπεριφορά που εκδηλώνεται με επιθετικότητα και καταστροφικές τάσεις. Παρουσιάζει επίσης συναισθηματική αστάθεια με περιόδους κατάθλιψης με μείωση των ενδιαφερόντων του και σκέψεις αυτοκτονίας. Η εν λόγω διαταραχή της προσωπικότητας, που είναι επακόλουθο της εγκεφαλικής κάκωσης, επηρεάζει αρνητικά το αίσθημα ευεξίας, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την επαγγελματική σταδιοδρομία του Ενάγοντα. Με την πάροδο του χρόνου δεν αναμένεται παρά μικρή μόνο βελτίωση. Παρόλο που εργαζόταν προηγουμένως σε οικοδομές, δεν χαρακτηρίζεται κατάλληλο το περιβάλλον των οικοδομών για να εργαστεί. Ευθύνη Ο ισχυρισμός της πλευράς του Εναγόμενου ότι η σύγκρουση έγινε με τη κοιλιά της μοτοσυκλέτας, υπονοώντας ότι η σύγκρουση έγινε την στιγμή που ο Ενάγων οδηγούσε την μοτοσυκλέττα του στον ένα τροχό (πισινό), εκτός του ότι καταρρίπτεται με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, είναι και αντίθετος με την παραδεκτή μαρτυρία. Εξάλλου δεν υπάρχει μαρτυρία εμπειρογνώμονα που να υποστηρίζει την θέση αυτή. Η παραδοχή του στο Ποινικό Δικαστήριο στην κατηγορία της «επικίνδυνης και αλόγιστης οδήγησης» αφορά την ενέργεια του να οδηγήσει τη μοτοσυκλέτα για κάποιο χρονικό διάστημα στον ένα τροχό και όχι την υπερβολική ταχύτητα ή την αμελή οδήγηση κατά τη στιγμή του δυστυχήματος το οποίο συνέβη στην συγκεκριμένη διασταύρωση. Αυτό φαίνεται και από τα γεγονότα πάνω στα οποία βασίστηκε η κατηγορία. Στην υπόθεση Philippou v Odysseos
(1989)1 CLR 1, έχει νομολογηθεί ότι η παραδοχή σε ποινική κατηγορία έχει την έννοια παραδοχής των γεγονότων που την στοιχειοθετούν, είναι τυπική παραδοχή και αποδεκτή σε πολιτική διαδικασία. Η οδήγηση της μοτοσυκλέττας στον ένα τροχό δεν ήταν η αιτία του δυστυχήματος. Είναι εισήγηση του δικηγόρου του Εναγόμενου ότι ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα φέρει εξ΄ ολοκλήρου ο Ενάγοντας αφού με την οδική συμπεριφορά του δημιούργησε κίνδυνο στον δρόμο, ο οποίος δεν θα μπορούσε να ήταν αναμενόμενο να προκύψει με γνώμονα την κοινή λογική, οδηγώντας με αλόγιστο τρόπο και ιλιγγιώδη ταχύτητα στον ένα τροχό σε κατάσταση σκότους. Όσον αφορά τις αρχές που διέπουν το θέμα του καταμερισμού της ευθύνης, στην απόφαση, στην Πολιτική Έφεση αρ. 346/2008, Κωνσταντίνου ν Παναγιώτου, 12.9.2011, υιοθετήθηκε το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα Αρτέμης & Ερωτοκρίτου, «ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ», Τόμος 2, στη σελίδα 64: «Ο καταμερισμός της ευθύνης έχει βάση την εκτίμηση της αντίστοιχης υπαιτιότητας (blameworthiness) των διαδίκων και την αιτιώδη συνάφεια των πράξεών τους με το αποτέλεσμα τους (causative potency). Το θέμα εξετάζεται με μια ευρεία προοπτική που βασίζεται στη λογική και τον κοινό νου. (Charalambous and Another v. Kassapis and Another
(1988)1 CLR 25). Η εκτίμηση υπαιτιότητας δεν επιδέχεται ακριβή υπολογισμό. Τα απαιτούμενα επίπεδα είναι εκείνα του λογικού, συνετού ανθρώπου, πιστωμένου με τη γνώση που αποκτάται από εμπειρίες και τη λογική. Η εκτίμηση της αιτιώδους συνάφειας επιδέχεται, όμως, πιο ακριβή υπολογισμό. Τα πιο πάνω τονίστηκαν στην Polycarpou v Adamou
(1988)1 CLR 727. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζονται οι συνθήκες και τα γεγονότα που περιβάλλουν το ατύχημα, και ο καταμερισμός να γίνεται με βάση τη κοινή λογική (Ioannou v Mavridou
(1972)1 CLR 107). Ο καταμερισμός ευθύνης είναι κατ΄ εξοχήν έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου, νοουμένου ότι λειτουργεί κάτω από σωστή νομική καθοδήγηση (Metalco Ltd v. Νεοφύτου κ.α.
(1997)1 ΑΑΔ (Α) 211)» Το καθήκον επιμέλειας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τα γεγονότα της κάθε υποθεσης (βλ. Ιωάννου ν Στυλιανού
(1998)1 (Γ) ΑΑΔ 1861, Παπούτα ν Τούμπα κ.α.
(2009)1 (Β) ΑΑΔ 1082). Στην παρούσα υπόθεση, ο Εναγόμενος ενώ ήταν σταματημένος στα φώτα τροχαίας επί της οδού Κολωνακίου μόλις άναψε το πράσινο φως, ξεκίνησε το αυτοκίνητο του και εισήλθε λοξώς στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας επί της οποίας οδηγούσε την μοτοσυκλέττα του ο Ενάγων ο οποίος ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση με αποτέλεσμα να του αποκόψει την πορεία του. Το δυστύχημα συνέβη πέραν του μέσου της δεξιάς λωρίδας σε σχέση με την πορεία του Εναγόμενου. Ο Εναγόμενος είχε υποχρέωση να φυλάττει την αριστερά λωρίδα του δρόμου, δηλαδή τη λωρίδα που χρησιμοποιούσε μέχρι που έφθασε στο άλτ, μέχρι να φθάσει έναντι της λεωφόρου Αγίου Αθανασίου και μετά να επιχειρήσει την στροφή δεξιά αφού βεβαιώνετο ότι δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος για να το πράξει. (Βρυωνίδης ν Σωφρονίου
(1997)1 ΑΑΔ 1181). Ο Εναγόμενος ξεκίνησε από τη γραμμή του ΑΛΤ παίρνοντας δεξιά κλίση αντί να συνεχίσει ευθεία πορεία μέχρι να φθάσει απέναντι από το ΑΛΤ της Λεωφόρου Αγίου Αθανασίου στην οποία σκόπευε να εισέλθει. Ο Εναγόμενος είχε ορατότητα περίπου 100 μέτρων, όπως είπε ο ΜΚ1 αστυνομικός ο οποίος εξέτασε το δυστύχημα, αλλά και ο ίδιος ο Εναγόμενος. Ο Εναγόμενος είπε ότι έβλεπε τα αυτοκίνητα που ήταν σταθμευμένα στην διασταύρωση στα φώτα του Ριαλά. Ο Ενάγων ήταν σταθμευμένος στα φώτα Ριαλά αναμένοντας να ανάψει το πράσινο φως. Ξεκίνησε, διένυσε την απόσταση από τα φώτα Ριαλά μέχρι την διασταύρωση που έγινε το δυστύχημα, 100 μέτρα περίπου, χωρίς ο Εναγόμενος να εντοπίσει την παρουσία του. Είπε μάλιστα ότι δεν τον είδε. Απέκοψε την πορεία του Ενάγοντα και τότε μόνο τον αντελήφθη, όταν προσέκρουσε στο όχημα του. Είδεν, είπε, αστραπιαία ακαριαία ένα μαύρο όγκο να σκοτεινιάζει μπροστά του. Ούτε δηλαδή όταν τον πλησίασε η μοτοσυκλέττα είδε το φως της που υπάρχει αποδεκτή μαρτυρία και εύρημα του Δικαστηρίου ότι το μπροστινό φως της μοτοσυκλέτας ήταν αναμμένο. Και οι δύο διασταυρώσεις αλλά και ο δρόμος μεταξύ των δύο διασταυρώσεων ήταν φωτισμένοι. Υπάρχουν 5 πάσσαλοι με οδικό φωτισμό κοντά στο σημείο σύγκρουσης. Η σύγκρουση έγινε με το μπροστινό μέρος της μοτοσυκλέτας, τιμόνι και κάτω μπροστινό μέρος της μηχανής και το δεξιό μπροστινό μέρος του καπό και προφυλακτήρα του αυτοκινήτου. Είναι παραδεκτό γεγονός ότι ο μοτοσικλετιστής, Ενάγων, δεν φορούσε κράνος. Δεν υπάρχει όμως ιατρική μαρτυρία ως προς το μέγεθος των σωματικών βλαβών εάν φορούσε κράνος σε σύγκριση με αυτές που υπέστη, αφού δεν φορούσε. Αυτό βεβαίως είναι γεγονός που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων. Είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγων οδηγούσε τη μοτοσυκλέττα του με αναμμένο το μπροστινό φως. Επίσης υπάρχει μαρτυρία ότι ο Ενάγων οδηγούσε τη μοτοσυκλέττα του με ταχύτητα 70 χιλιόμετρα την ώρα αντί 50 που ήταν το όριο. Είναι καλά εμπεδωμένη η νομολογία και αρχή ότι η υπερβολική ταχύτητα από μόνη της δεν είναι αρκετή για να εξαχθεί συμπέρασμα για αμέλεια ή συντρέχουσα αμέλεια (βλ. Βρυωνίδης ν Σωφρονίου
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 1181). Επίσης στην Μιχαήλ ν Κυριάκου
(2004)1 (Γ) ΑΑΔ 1825, επαναλαμβάνεται σχετική Νομολογία, αναφέρθηκε ότι: «έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι η υπερβολική ταχύτητα δεν μπορεί από μόνη της να στοιχειοθετήσει αμέλεια, εκτός αν οι υπόλοιπες λεπτομέρειες συνηγορούν στην ύπαρξη αμέλειας.» Ο Ενάγων διένυσε τη μισή απόσταση, 50 μέτρα, μεταξύ των φώτων του Ριαλά και των φώτων που έγινε η σύγκρουση, οδηγώντας τη μοτοσυκλέττα του στον πισινό τροχό. Αφού διένυσε την απόσταση αυτή, με το που ισορρόπησε την μοτοσυκλέττα και στους δύο τροχούς ανέπτυξε ταχύτητα και ταυτόχρονα είδε τον Εναγόμενο που οδηγούσε, μέσα στην διασταύρωση που ελεγχόταν από φώτα τροχαίας και ενώ το φως ήταν πράσινο, το αυτοκίνητο του σιγά με λοξή πορεία προς τα δεξιά και προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του Ενάγοντα. Η πρόθεση του η οποία έγινε γνωστή στον Ενάγοντα ήταν να στρίψει να μπει στη Λεωφόρο Αγίου Αθανασίου. Στην προκειμένη περίπτωση όμως αντί ο Ενάγων, βλέποντας αυτή την ενέργεια του Εναγόμενου, να ελαττώσει ταχύτητα για να αποφύγει τον επαπειλούμενο κίνδυνο, ανέπτυξε ταχύτητα και είναι εδώ που εντοπίζεται αμέλεια του Ενάγοντα. Πλησιάζοντας το όχημα του Εναγόμενου, το οποίο συνέχισε την πορεία του προς τα δεξιά, έφραξε τον δρόμο του Ενάγοντα και/ή κατέστη εμπόδιο στην πορεία του χωρίς να μπορεί ο Ενάγων να αντιδράσει παρά μόνο κάνοντας μανούβρα την τελευταία στιγμή για να αποφύγει το δυστύχημα. Αναμφίβολα η ευθύνη του Εναγόμενου που αποφάσισε να ακολουθήσει την πορεία να στρίψει δεξιά όπως περιέγραψα πιο πάνω χωρίς να βεβαιωθεί για το ασφαλές να το πράξει και χωρίς να δει ή αντιληφθεί ή εντοπίσει τον Ενάγοντα που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση ήταν μεγαλύτερη εκείνης του Ενάγοντα. Κατά συνέπεια, ο καταμερισμός ευθύνης είναι 80% για τον οδηγό του αυτοκινήτου αρ. εγγραφής UC597, Εναγόμενο, και 20% για τον οδηγό της μοτοσυκλέττας αρ. εγγραφής ΕΖΖ450, Ενάγοντα. Γενικές Αποζημιώσεις Το Δικαστήριο με βάσει τις πιο πάνω διαπιστώσεις για τις κακώσεις που έχει υποστεί ο Ενάγων και τις συνέπειες τους, καλείται να καθορίσει το ύψος των γενικών αποζημιώσεων για τον πόνο και την ταλαιπωρία του. Ο δικηγόρος του Ενάγοντα, κάνοντας αναφορά σε Νομολογία, εισηγείται, έχοντας υπόψη τους τραυματισμούς του Ενάγοντα, τα κατάλοιπα και τις συνέπειες τους, ως Γενικές αποζημιώσεις για πόνο, οδύνη και κατάλοιπα, ποσό €200.000. Είναι γνωστά τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο για τον καθορισμό των αποζημιώσεων για σωματικά τραύματα. Οι αποζημιώσεις, όπως υποδεικνύεται από τη νομολογία, είναι το μέσο που προσφέρεται στο Δικαστήριο για την αποτίμηση του πόνου και της ταλαιπωρίας από τα τραύματα που έχει υποστεί το θύμα αστικού αδικήματος. Το ύψος τους συναρτάται με τη φύση των τραυμάτων, την έκταση τους, τη διάρκεια και τα κατάλοιπα, όπου διαπιστώνεται να υπάρχουν. Προσέγγισα το θέμα του ύψους των γενικών αποζημιώσεων λαμβανομένης υπόψη της φύσης και έκτασης των βλαβών και επιπτώσεων τους και καθοδηγούμενος από αρχές και ποσά που προκύπτουν από τη νομολογία σε υποθέσεις με παρόμοια γεγονότα. Θα πρέπει όμως να γίνει αναφορά στις αρχές που καθοδηγούν τα Δικαστήρια στην εκτίμηση των αποζημιώσεων. Στην υπόθεση Ioannou Paraskevaides (Overseas) Ltd & other v. Christofis P. Christofis
(1982)1 CLR 789 επισημαίνεται η αναγκαιότητα φιλελευθεροποίησης των αποζημιώσεων και ο ανθρώπινος πόνος και δυσχέρεια πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Επίσης οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποκαλύπτουν σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου (Μαυροπετρή ν Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66). Αναμφίβολα, ο Ενάγων υπέστη σοβαρές και επώδυνες κακώσεις που του προκάλεσαν πόνους, δυσχέρειες και ταλαιπωρίες για αρκετό διάστημα. Υπέστη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, με εγκεφαλικό οίδημα, υποσκληρίδιο αιμάτωμα αριστερής βρεγματικής χώρας, υπεραχνοειδή αιμορραγία δεξιάς βρεγματικής χώρας, αιμορραγία στα ιγμόρια αντρών, κάταγμα κρανίου, κάταγμα πυέλου, κακώσεις στην κεφαλή και το πρόσωπο, στον θώρακα, θλάσεις πνευμόνων άμφω, αιμοθώρακας άμφω και κακώσεις στα κάτω άκρα. Μεταφέρθηκε στο νευροχειρουργικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας διασωληνωμένος υπό καταστολή. Βρισκόταν σε κωματώδη κατάσταση, παρέμεινε για αρκετές μέρες στη νευροχειρουργική μονάδα μέχρι τις 10.3.2006 και ακολούθως επαναδιακομίσθει στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Παρουσιάζει διαταραχή της προσωπικότητας, με υπερβολική ευερεθιστότητα και παρορμητική συμπεριφορά που εκδηλώνεται με επιθετικότητα και καταστροφικές τάσεις. Παρουσιάζει επίσης συναισθηματική αστάθεια με περιόδους κατάθλιψης με μείωση των ενδιαφερόντων του και σκέψεις αυτοκτονίας. Η εν λόγω διαταραχή της προσωπικότητας, που είναι επακόλουθο της εγκεφαλικής κάκωσης, επηρεάζει αρνητικά το αίσθημα ευεξίας, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την επαγγελματική σταδιοδρομία του Ενάγοντα. Με την πάροδο του χρόνου δεν αναμένεται παρά μικρή μόνο βελτίωση. Ο Ενάγων βασίστηκε στην απόφαση Ανδρέας Πασάντας ν Πανίκκου Μορού
(2008)1 ΑΑΔ σελίδα 690 για να υποστηρίξει την απαίτηση του για επιδίκαση €200.
  1. Ο εφεσείων Πασάντας υπέστη σοβαρότερους τραυματισμούς από τον Ενάγοντα στην παρούσα υπόθεση, είχε περισσότερο πόνο και ταλαιπωρία. Υπέστη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, του έγινε κρανιοανάκτηση, είχε εκτεταμένη αιμορραγική θλάση στα δεξιά βασικά γάγγλια, επιπλοκές στο αναπνευστικό σύστημα με συνεχείς πνευμονίες, πάρεση του προσωπικού νεύρου, αυξημένα αντανακλαστικά με κλώνο στην αριστερή πλευρά, δυσκολία στη βάδιση και ελαφριά δυσαρθρία και δυσκολία στην έκφραση. Επίσης παρουσίασε σοβαρής μορφής δυσκολία στη συγκέντρωση και στη μνήμη. Δυσκολία στη ανάγνωση και αντίληψη κειμένων, η ικανότητα του για αριθμητικές πράξεις ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Μετατραυματική κύστη στον εγκέφαλο και πολλαπλές γλοιώδεις εμφανίσεις. Το Εφετείο αύξησε τις Γενικές Αποζημιώσεις από £120.000 σε €250.
  2. Θεωρώ πλησιέστερη απόφαση και καθοδηγητική για το ύψος των αποζημιώσεων για τις σωματικές βλάβες την απόφαση Καϊλας ν Παπαχαραλάμπους,
(2009)1 ΑΑΔ
  1. Στην υπόθεση αυτή ο εφεσείων υπέστη τις ίδιες περίπου σωματικές βλάβες και το Δικαστήριο επιδίκασε ποσό ύψους £40.000 ως γενικές αποζημιώσεις το οποίο το Εφετείο αύξησε σε €100.
  2. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω κατέληξα στο συμπέρασμα ότι το ποσό των €120.000 θα συνιστούσε ένα ορθό και δίκαιο υπολογισμό γενικών αποζημιώσεων, το οποίο λαμβανομένου υπόψη του ποσοστού ευθύνης που βαραίνει τον Ενάγοντα, το οποίο αποφασίστηκε ότι ανέρχεται στο 20%, θα μειωθεί και μειώνεται σε €96.000 και θα φέρει τόκο προς 8% ετησίως από τις 21.2.06, ημερομηνία κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα, μέχρι 14.10.08 και ακολούθως 5,5% ετησίως μέχρι εξοφλήσεως. Απώλεια μελλοντικών απολαβών. Είναι εισήγηση του δικηγόρου του Ενάγοντα ότι έχουν τεθεί όλα τα στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου έτσι ώστε να κοστολογηθεί η μελλοντική απώλεια με την εφαρμογή της μεθόδου πολλαπλασιαστή - πολλαπλασιαστέου. Όπως έχω βρει πιο πάνω, ο Ενάγων με την πάροδο του χρόνου δεν αναμένεται παρά μικρής μόνο βελτίωσης στην υγεία του. Η διαταραχή της προσωπικότητας του επηρεάζει αρνητικά τις διαπροσωπικές σχέσεις κατά την επαγγελματική σταδιοδρομία του. Παρόλο που εργαζόταν προηγουμένως σε οικοδομές, δεν χαρακτηρίζεται κατάλληλο το περιβάλλον των οικοδομών για να εργαστεί. Η μόνη δουλειά που έκαμνε από το Γυμνάσιο ήταν να εργάζεται με τον πατέρα του στις οικοδομές. Μετά το Γυμνάσιο πήγε δύο χρόνια στην Τεχνική Σχολή, οικοδόμος. Μετά τον στρατό πάλιν εργαζόταν μέχρι το δυστύχημα ως εργάτης και ειδικευόμενος κτίστης μαζί με τον πατέρα του. Δεν υπάρχει άλλη μαρτυρία όσον αφορά το επαγγελματικό μέλλον του Ενάγοντα. Όσον αφορά τις απολαβές του, δεν έχει γίνει πιστευτή η μαρτυρία του Ενάγοντα και του πατέρα του. Ούτε υπάρχει άλλη μαρτυρία αναφορικά με τις απολαβές εργάτη ή ειδικευόμενου κτίστη ή οικοδόμου. Ο Ενάγοντας κατά την ημέρα του δυστυχήματος ήταν 20 ετών και σήμερα 26 ½ ετών περίπου. Επαναλαμβάνω και πάλιν ότι η μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον μου είναι ότι ο Ενάγων δεν μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα του οικοδόμου ή του εργάτη στις οικοδομές, αναμφίβολα ένα σκληρό επάγγελμα. Επίσης η διαταραχή της προσωπικότητας του επηρεάζει αρνητικά τις διαπροσωπικές σχέσεις που είναι ένας αρνητικός παράγοντας επιπλέον που αποτελεί εμπόδιο στην επαγγελματική αποκατάσταση. Με τα πιο πάνω δεδομένα, εκτιμώ πως δεν προσφέρεται η χρησιμοποίηση του πολαπλασιαστή για τον υπολογισμό της απώλειας των μελλοντικών εισοδημάτων του Ενάγοντα. Δεν μπορεί να δοθεί οποιοδήποτε ποσό στον Ενάγοντα για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων στη βάση της μεθόδου του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου, ούτε υπάρχουν δεδομένα ενώπιον του Δικαστηρίου για τον ορθό αριθμητικό υπολογισμό της ισχυριζόμενης απώλειας των μελλοντικών εισοδημάτων του Ενάγοντα, συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος. Στην απόφαση Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ.66, σε σχέση με τη μείωση της εισοδηματικής ικανότητας σε περίπτωση μη εφαρμογής της μεθόδου του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου, αναφέρεται ότι: «Το ύψος συναρτάται μ' όλους εκείνους τους παράγοντες που τείνουν να διαφωτίσουν για την πιθανότητα απώλειας εισοδήματος στο μέλλον. .. Μεταξύ των παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όπως επισημαίνεται, είναι η ηλικία του Ενάγοντα, η επαγγελματική του κατάσταση και κατάρτιση, καθώς και η φύση της ανικανότητας του (για εργασία). .. Η περιορισμένη μόρφωση αποτελεί πρόσθετο επιβαρυντικό παράγοντα για τις μελλοντικές εισοδηματικές του προοπτικές.» Στην απόφαση Χρίστου ν. Χριστοφή κ.α.
(1998)1 (Α) Α.Α.Δ.503 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «.Κατά τον υπολογισμό και την αριθμητική αποτίμηση του κινδύνου δεν είναι δυνατός ο μαθηματικός υπολογισμός. Αν όμως ο κίνδυνος απώλειας της υφιστάμενης του εργοδότησης ή η πιθανότητα αδυναμίας εξασφάλισης άλλης απασχόλησης ή άλλης εξίσου καλής εργασίας, ή και τα δύο, είναι μόνο μικρός, τότε θα πρέπει να επιδικάζεται χαμηλή αποζημίωση.» Ακόμα, όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη
(1996)1Α Α.Α.Δ.420, οι αποζημιώσεις για απώλεια μελλοντικών απολαβών δεν θα έπρεπε να διαχωριστούν από τις γενικές αποζημιώσεις. Στην υπόθεση αυτή παρατέθηκε απόσπασμα από την Μαυροπετρή ν. Λουκά (πιο πάνω) στην οποία αναφέρονται οι παράγοντες που επενεργούν στον καθορισμό της απώλειας μελλοντικών απολαβών, και τονίστηκε το στοιχείο της πιθανολόγησης που υπεισέρχεται στη διαδικασία καθορισμού των αποζημιώσεων σ' αυτό τον τομέα. Όπως επισήμανε το Ανώτατο Δικαστήριο, στην απουσία στοιχείων που κατοπτρίζουν, με τρόπο βέβαιο, τη μελλοντική απώλεια, δικαιολογείται η συμπερίληψη και αυτής της πτυχής της ζημιάς στο κεφάλαιο των γενικών αποζημιώσεων (βλ. επίσης Μoeliker v. Reyrotte and Co. Ltd
(1977)1 All E.R.9, 15, 17). Σχετική επί των ως άνω είναι η υπόθεση St. Marina Sporting Promotion Ltd v. Δημητρίου
(2004)1 (Γ) Α.Α.Δ.1663, στην οποία, λόγω έλλειψης δεδομένων για αριθμητικό υπολογισμό της απώλειας μελλοντικών απολαβών, υιοθετήθηκε από το Δικαστήριο η μέθοδος υπολογισμού ενός συνολικού ποσού με τη μορφή γενικών αποζημιώσεων. Επίσης, στην υπόθεση Σολέα ν. Σολέα
(1999)1Β Α.Α.Δ.904 αποφασίστηκε ότι δεν υπήρχε σταθερή βάση για το πρωτόδικο Δικαστήριο να προβεί στον παραδοσιακό υπολογισμό της αποζημίωσης για απώλεια μελλοντικών απολαβών και ότι δεν έπρεπε να εφαρμόσει τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου από τη στιγμή που υπήρχαν αστάθμητοι παράγοντες που σχετίζονταν με την εργασία της εφεσίβλητης. Ακόμα, όπως ορθά λέχθηκε στην υπόθεση Κουμπαρή κ.α. ν. Φούτρη
(2001)1Β Α.Α.Δ.921, λόγω της έλλειψης στοιχείων ως προς τα εισοδήματα του εφεσίβλητου, οποιοδήποτε συμπέρασμα ως προς την απώλεια των μελλοντικών απολαβών του με τη μέθοδο του συντελεστή, θα ήταν παρακινδυνευμένο. Εφαρμόζοντας τη μέθοδο του κατ΄ αποκοπή ποσού βρίσκω ότι θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων και ένα επιπλέον ποσό, της τάξης των €80.000 μειωμένο κατά 20%, που είναι το ποσοστό ευθύνης που βαραίνει την πλευρά του Ενάγοντα, ήτοι το ποσό των €64.000. Ειδικές αποζημιώσεις Νομολογιακά έχει καθιερωθεί ότι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να καταγράφονται με κάθε λεπτομέρεια στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται αυστηρά από τον Ενάγοντα με την προσκόμιση της κατάλληλης αποδεκτής μαρτυρίας και τις οποίες πρέπει να αποδεικνύει με σαφήνεια και συγκεκριμένα στοιχεία (βλ. υποθέσεις Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους
(1991)1 Α.Α.Δ. 298, Ηρακλέους ν. Πίτρος
(1994)1 Α.Α.Δ. 299 και Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1 Α.Α.Δ. 1157, Νεοκλής Αντωνιάδης ν. Μιχάλης Σταύρου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1171). Απόκειται στον Ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφο του. Ο Ενάγων δικαιούται το ποσό των €1280 για ιατρικά έξοδα του ιατρού Κώστα Κυριακίδη. Είναι το μόνο ποσό που απέδειξε ως ειδική ζημιά το οποίο και αυτό μειώνεται, ένεκα του ποσοστού 20% της ευθύνης που τον βαραίνει για το ατύχημα, στο ποσό των €1.
  1. Για τις υπόλοιπες ειδικές αποζημιώσεις που απαιτεί δεν προσκόμισε ικανοποιητική μαρτυρία για απόδειξη τους. Αποτέλεσμα Εκδίδεται, κατά συνέπεια, απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου για το συνολικό ποσό των €161.024 με τόκο ως ακολούθως: α) Το ποσό των €96.000, γενικές αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες το οποίο θα φέρει τόκο προς 8% ετησίως από τις 21.2.2006, ημερομηνία κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα, μέχρι 14.10.2008 και ακολούθως 5,5% ετησίως από 15.10.2008 μέχρι 21.12.
  2. β) Το ποσό των €1.024 ειδικές αποζημιώσεις, θα φέρει τόκο προς 4% από 21.2.2006 μέχρι 14.10.2008 και ακολούθως 2,75% από 15.10.2008 μέχρι σήμερα, ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. γ) Το ποσό των €64.000, το οποίο αποτελεί κατ΄ αποκοπή ποσό για απώλεια μελλοντικών απολαβών, δεν θα φέρει οποιοδήποτε τόκο μέχρι σήμερα. Εννοείται ότι ολόκληρο το ποσό της απόφασης θα φέρει νόμιμο τόκο από 22.12.2012, ημερομηνία η οποία έπεται της ημερομηνίας έκδοσης της απόφασης, μέχρι εξοφλήσεως. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ./Κ.Κ. Subject: Civil/Αction Αναφορά: Δυστύχημα - αποζημιώσεις cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.