← Κύπρος

Σωτήρης Ορφανού ν. Θεολογίδης Πέτρος, Αρ. Αγωγής: 2173/08, 27 Ιανουαρίου  2012

Σωτήρης Ορφανού ν. Θεολογίδης Πέτρος, Αρ. Αγωγής: 2173/08, 27 Ιανουαρίου 2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2012:A21 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ηλ. Γεωργίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2173/08 Σωτήρης Ορφανού Ενάγοντας και Θεολογίδης Πέτρος Εναγόμενος 27 Ιανουαρίου 2012 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Πόλεος για κ. Δ. Παυλίδη (για ν΄ ακούσει απόφαση η κα Χ»Νικολή) Για Εναγόμενο: κ. Α. Ιντιάνος ΑΠΟΦΑΣΗ

  1. Ο ενάγοντας αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις από τον εναγόμενο. Σύμφωνα με τα όσα εκτίθενται στην έκθεση απαίτησης κατά ή περί την 9.1.2003 συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων όπως ο εναγόμενος ο οποίος είναι ιατρός, προβεί σε χειρουργική επέμβαση αιμορροΐδων. Ο εναγόμενος παρείχε τις υπηρεσίες του αμελώς και ή κατά παράβαση των καθηκόντων επιμέλειας με αποτέλεσμα ο ενάγοντας να υποστεί σωματικές βλάβες. Στην έκθεση απαίτησης εκτίθενται λεπτομέρειες αμέλειας του εναγομένου και δεν είναι δικογραφημένος οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι ο εναγόμενος θα ισχυριστεί την αρχή του res ipsa loquitur. Στην έκθεση υπεράσπισης του ο εναγόμενος μεταξύ άλλων αρνείται ότι υπήρξε αμελής και ισχυρίζεται ότι ακολούθησε την εφαρμοζόμενη ιατρική πρακτική για τη χειρουργική επέμβαση του ενάγοντα.
  2. Προς στοιχειοθέτηση της απαίτησης έδωσε μαρτυρία ο ενάγοντας κ. Σ. Ορφανού, η σύζυγος του κα Λ. Ορφανού, η μητέρα του κα Γ. Ορφανού και ο ιατρός Σ. Καδής.
  3. Ο ενάγοντας κ. Σ. Ορφανού στη μαρτυρία του μεταξύ άλλων ανέφερε τα ακόλουθα: (α) Ο εναγόμενος είναι γενικός χειρούργος και τον γνώρισε γύρω στο 2000 με
  4. Τον επισκέφθηκε για πρώτη φορά για άλλο πρόβλημα του που αντιμετώπιζε. Στις 22.8.00 υποβλήθηκε από τον εναγόμενο σε εγχείρηση κυρσοκήλης - βουβωνοκήλης κάτω από γενική αναισθησία και ακολούθως αντιμετώπισε πρόβλημα με το συρίγγιο. (β) Ο ίδιος αντιμετώπιζε πρόβλημα με τις αιμορροΐδες και έτσι τον επισκέφθηκε αρχές του
  5. Όταν τον επισκέφθηκε για πρώτη φορά για το εν λόγω πρόβλημα ο εναγόμενος του έβαλε αλοιφή και τοποθέτησε το δάχτυλο του στον πρωκτό του και του ανέφερε ότι αντιμετώπιζε πρόβλημα με τις αιμορροΐδες. Αρνήθηκε ότι ο εναγόμενος διαπίστωσε την ραγάδα κατά την πιο πάνω κλινική εξέταση. Τον επισκέφθηκε εκ νέου στις 2.1.03 για το πρόβλημα που αντιμετώπιζε και ειδικότερα είχε αίμα ως επίσης και καύσος. Αρχικά του παραχώρησε συντηρητική αγωγή και ειδικότερα του έδωσε αλοιφή. Σε μεταγενέστερο χρόνο του ανέφερε ότι έπρεπε να αφαιρεθούν μία ραγάδα και τρεις αιμορροΐδες. Δεν του ανέφερε οτιδήποτε άλλο. Σε μεταγενέστερο μέρος της μαρτυρίας του ανέφερε ότι για τη ραγάδα πληροφορήθηκε για πρώτη φορά μετά που βγήκε από το χειρουργείο. (γ) Έτσι στις 9.1.2003 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία. Μετά που ξύπνησε ο εναγόμενος τον πληροφόρησε ότι όλα πήγαν καλά και ότι σε δύο μέρες θα έπρεπε να πήγαινε στην τουαλέτα και αν όλα πήγαιναν καλά θα έπαιρνε εξιτήριο. Ο εναγόμενος του παρέδωσε έγγραφο στο οποίο αναφέρεται ότι την πιο πάνω ημερομηνία ο εναγόμενος υποβλήθηκε σε εγχείρηση ραγάδας και αιμορροΐδων και ότι θα εξερχόταν την επομένη ημέρα και επίσης του παραχωρήθηκε αναρρωτική άδεια από 9.1.03 μέχρι 8.2.03 (βλ.τεκ 1). Εξήλθε της κλινικής στις 12.1.03 και μετέβη στο σπίτι του πλην όμως μετέβαινε στην τουαλέτα γύρω στις 10 με 15 φορές την ημέρα και ότι έτρωγε το αφόδευε χωρίς να το καταλαβαίνει. (δ) Ο ενάγοντας επισκέφθηκε τον εναγόμενο εκ νέου ο οποίος 11/2 μήνα περίπου μετά την εγχείρηση τον απέστειλε στον ιατρό Ζαβό για κωλονοσκόπιση. Ο ιατρός που επισκέφθηκε του ανέφερε ότι πάσχει από τη νόσο Crohn. Επισκέφθηκε εκ νέου τον εναγόμενο στις 13.1.
  6. (ε) Ο ενάγοντας αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα αφού το πρόβλημα του επιδεινωνόταν με την πάροδο του χρόνου. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι όταν περπατούσε για πέντε λεπτά έπρεπε να μεταβεί στην τουαλέτα και τον επηρέαζε σοβαρά στην εργασία του. Ο ίδιος εργαζόταν στην εταιρεία Χρ. Καποδίστριας και Υιοί Λτδ ως πωλητής και λάμβανε μισθό €1.816.- μηνιαίως (βλ. τεκμ.14). Από τις 12.1.2003 μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2008 περνούσε ένα μαρτύριο αφού έπρεπε να πηγαίνει συστηματικά στην τουαλέτα. Η δε ψυχολογία του δεν ήταν καλή ως επίσης επηρεάστηκε και η σεξουαλική του ζωή. (στ) Δήλωσε ότι πριν την χειρουργική επέμβαση που υποβλήθηκε από τον εναγόμενο δεν αντιμετώπιζε τέτοια προβλήματα και ο ιατρός Ζαβός διέγνωσε ότι η αντιβίωση που του δόθηκε τον επηρέασε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο ιατρός Ζαβός του ανέφερε ότι πιθανόν να πάσχει από τη νόσο Crohn και επίσης του ανέφερε ότι η αντιβίωση ήταν που του προκάλεσε τα προβλήματα. (ζ) Μετά τη χειρουργική επέμβαση επισκέφθηκε διάφορους ιατρούς και ειδικότερα τον κ. Ζαβό, τον κ. Καδή, τον κ. Κ. Σάββα τον κ. Φράγκο, τον κ. Κουπέχη και τον κ. Ττέκκη. (η) Κατόπιν ιατρικής συμβουλής μετέβη στην Ελλάδα και υποβλήθηκε σε μανομετρία πρωκτού στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός (βλ. τεκμ. 12). Παραταύτα όμως τα προβλήματα εξακολουθούσαν να υφίστανται και έτσι μετέβη στην Αγγλία όπου τον εξέτασε ο ιατρός Ττέκκης ο οποίος προέβη σε εξετάσεις για να εντοπίσει το πρόβλημα. Αρχικά του τοποθετήθηκε βηματοδότης στο έντερο εξωτερικά για να διαπιστώσουν κατά πόσο ανταποκρινόταν στο πρόβλημα και ακολούθως έγινε εμφύτευση του βηματοδότη τον Ιούλιο του
  7. Το πρόβλημα όμως εξακολουθεί να υφίσταται σε μειωμένο όμως βαθμό λόγω του βηματοδότη και μεταβαίνει στην τουαλέτα δύο με τρεις φορές την ημέρα. Σε μερικές περιπτώσεις έχει πόνο. (θ) Η επιτροπή ειδικών ιατρών εισηγήθηκε την αποστολή του ενάγοντα στον ιατρό Ττέκκη για επανεξέταση (βλ. τεκμ. 2). Παρουσίασε ιατρική βεβαίωση του ιατρού Ττέκκη (Τεκ. 3) και του ιατρού Κ. Σάββα (τεκμ. 4). Στην ιατρική έκθεση του ιατρού Κ. Σάββα ημερ. 6.5.08 αναφέρονται τα ακόλουθα: "Ο ανωτέρω ασθενής υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση το 2002 αμέσως μετά παρουσίασε ακράτεια υγρών κοπράνων και αερίων. Δεν αναφέρει ακράτεια σε στερεά κόπρανα. Από το ατομικό του ιστορικό αναφέρει εγχείριση κιρσοκήλης αριστερά και συρραφή ωλενίου νεύρου μετά από τραυματισμό. Δεν λαμβάνει καμία φαρμακευτική αγωγή. Κατά την κλινική εξέταση διαπιστώθηκε χαλάρωση του σφικτήρα και ανισοσυμμετρία του πρωκτικού σωλήνα που προκλήθηκε από την ουλή μετά την αιμορροϊδεκτομή. Διενεργήθηκε μανομετρία στην Αθήνα που έδειξε φυσιολογικά αποτελέσματα. Λόγω των συνεχιζομένων συμπτωμάτων συνιστάται περαιτέρω διερεύνηση σε εξειδικευμένο κέντρο στο εξωτερικό." (ι) Ο ενάγοντας παρουσίασε διάφορα έγγραφα στα οποία βεβαιώνεται ότι θα αποστέλλετο στην Αγγλία τον Ιούνιο και Δεκέμβριο του 2008 (βλ. τεκμ. 6 και 7). Κατέβαλε το ποσό των €2.256.- στην Κυπριακή Δημοκρατία έναντι των εξόδων αποθεραπείας (βλ. τεκμ.5). Παρουσίασε επίσης αεροπορικά εισιτήρια ότι τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος και αδελφή του μετέβησαν στην Αγγλία τον Αύγουστο του 2008 (βλ. τεκμ. 8) και Δεκέμβριο του 2008 (βλ. τεκμ. 9) και ότι καταβλήθηκαν τα ποσά των €1.620 και €1.000 αντίστοιχα για την αγορά των πιο πάνω εισιτηρίων. Περαιτέρω για τη διαμονή των πιο πάνω προσώπων σε ξενοδοχείο στην Αγγλία καταβλήθηκε το συνολικό ποσό των 2.860 Αγγλικών Λιρών (βλ. τεκμ. 10). Επίσης κατέβαλε το ποσό των 374 Αγγλικών Λιρών για υπερήχους (βλ. τεκμ. 11).
  8. Η κα Λουκία Ορφανού στη μαρτυρία της μεταξύ άλλων ανέφερε τα ακόλουθα: α) Είναι νυμφευμένη με τον ενάγοντα από το
  9. β) Ένεκα ιατρικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε ο ενάγοντας μετέβησαν με βοήθεια του κράτους σε τρεις περιπτώσεις στην Αγγλία και ειδικότερα τον Ιούνιο του 2008 και επέστρεψαν τον Ιούλιο του 2008, τον Αύγουστο του 2008 για μια βδομάδα και το Δεκέμβριο του
  10. Η συνολική διαμονή τους στο εξωτερικό ήταν περίπου ένας μήνας. Μαζί τους ήταν και η αδελφή του ενάγοντα Γεωργία Ορφανού η οποία τους βοηθούσε στην αγγλική γλώσσα και για συμπαράσταση. γ) Παρουσίασε στο Δικαστήριο καταστάσεις λογαριασμού (βλ. τεκμ. 15 και 16) ως επίσης και διάφορες άλλες αποδείξεις για ποσά τα οποία καταβλήθηκαν και ειδικότερα:
  11. £780.- για τη διαμονή στο ξενοδοχείο τον Ιούλιο του 2008 (βλ. τεκμ.17).
  12. £1.030.- για τη διαμονή στο ξενοδοχείο τον Αύγουστο του 2008 (βλ. τεκμ.18).
  13. £115.- ποσά τα οποία καταβλήθηκαν για τηλέφωνα (βλ. τεκμ. 19 έως και 23).
  14. £52.- για τις μετακινήσεις με λεωφορεία (βλ. τεκμ. 24 έως 27).
  15. £26.- για τις μετακινήσεις τους με τον υπόγειο σιδηρόδρομο (βλ. τεκμ. 28 και 29). Σύνολο £2.003.-. δ) Η μητέρα του ενάγοντα τους έδωσε £4.000.-. Σε μεταγενέστερο στάδιο της μαρτυρίας της ανέφερε ότι η πεθερά της τους έδωσε €8.000.-. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι τα έξοδα της αδελφής του ενάγοντα δεν τα επιβαρύνθηκαν όλα οι ίδιοι. Ανέφερε ότι τις μετακινήσεις και τα φαγητά τα πλήρωναν οι ίδιοι. Την πρώτη περίπτωση που μετέβησαν στην Αγγλία είχαν £4.000.- και όταν επέστρεψαν είχαν περίπου £1.000.-.
  16. Η κα Γεωργία Ορφανού στη μαρτυρία της μεταξύ άλλων ανέφερε ότι συνόδευσε τον αδελφό της στην Αγγλία σε δυο περιπτώσεις. Τα εισιτήρια για την μετάβαση τους τον Αύγουστο του 2008 (τεκμ.8) για το ποσό των €1.1620.-πληρώθηκαν από την ίδια. Περαιτέρω πλήρωσε μέρος για τη διαμονή του Αυγούστου του 2008 και ειδικότερα το ποσό των €1.006,89 (βλ. τεκμ.30.2) και περαιτέρω κατέβαλε το ποσό των €1.581,35 για τα εισιτήρια που μετέβησαν τον Ιούλιο του 2008 (βλ. τεκμ. 30.1). Ο λόγος που μετέβη μαζί τους ήταν διότι δεν γνώριζαν καλά αγγλικά σε αντίθεση με την ίδια ως επίσης και για ψυχολογική στήριξη.
  17. Η κα Παναγιώτα Ορφανού, μητέρα του ενάγοντα, στη μαρτυρία της μεταξύ άλλων ανέφερε ότι έδωσε €8.000.- στον ενάγοντα και ειδικότερα στις 17.6.2008 προέβη σε ανάληψη €4.000.- και επίσης πήρε και £3.399.- (βλ. τεκμ. 31).
  18. Ο δρ Σάββας Καδής είναι γαστρεντερολόγος - παθολόγος και εργάζεται στο Αρεταίειο νοσοκομείο. Εξέτασε τον εναγόμενο για πρώτη φορά στις 27.11.2007 και του παραπονέθηκε για διάρροια, ότι του αφαιρέθηκε πολύποδας από το χοντρό έντερο και ότι χάνει υγρά από τον πρωκτό. Για τελευταία φορά τον εξέτασε στις 16.3.
  19. Δεν διέγνωσε νόσο του Crohn. Όταν ρωτήθηκε σχετικά στο στάδιο της κυρίως εξέτασης για τη θεραπεία της ραγάδας ανέφερε ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί αναλόγως είτε με συντηρητική είτε με χειρουργική αγωγή πλην όμως δεν μπορούσε να αναφέρει οτιδήποτε για χειρουργική επέμβαση καθότι δεν είναι χειρούργος. Όταν ο ενάγων του ζήτησε βοήθεια για τα προβλήματα που αντιμετώπιζε ο ίδιος μεσολάβησε για να χειρουργηθεί από τον δρ. Ττέκκη. Επεξήγησε στο Δικαστήριο διάφορες παθήσεις και ειδικότερα, ότι ο πολύποδας πρόκειται για καλοήθη όγκο του παχαίως εντέρου ο οποίος μπορεί να μεταλλαχθεί σε καρκίνο. Η δε αιμορροΐδα είναι ένα εξόγκωμα το οποίο υπάρχει στην περιοχή του πρωκτού που οφείλεται σε θρόμβωση αγγείου. Η δε ραγάδα είναι μια πληγή στο σφικτήρα του πρωκτού και ότι η νόσος του Crohn είναι μια φλεγμονώδη χρόνια νόσος του εντέρου. Ο πιο πάνω μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε.
  20. Ο εναγόμενος στην μαρτυρία του μεταξύ άλλων ανέφερε τα ακόλουθα: α) Είναι ηλικίας 66 ετών και είναι γενικός χειρούργος με ειδικότητα στην πρωκτολογία για αρκετά χρόνια. Διενήργησε γύρω στις 1700 επεμβάσεις στην περιοχή του πρωκτού που αφορούσαν μεταξύ άλλων κυρίως αιμορροΐδες. β) Τον εναγόμενο τον εξέτασε για πρώτη φορά στις 21/8/2000 και διέγνωσε κυρσοκείλη και στις 22/8/2000 χειρουργήθηκε. Στις 25/8/2000 εξήλθε της κλινικής και ένα περίπου μήνα μετά τον εξέτασε και διαπίστωσε ότι όλα ήταν καλά. γ) Στις 15/10/2001 τον εξέτασε και διαπίστωσε ότι είχε περιαδρικό απόστημα δίπλα από τον πρωκτό και του έγινε τοπική διάνοιξη. Χορήγησε στον εναγόμενο αντιβίωση και αποθεραπεύτηκε πλήρως. δ) Στις 2/1/2003 ο εναγόμενος τον επισκέφθηκε και του ανέφερε ότι πονούσε στην είσοδο του πρωκτού και είχε αίμα στα κόπρανα. Ο πόνος ήταν πρόσφατος, ενώ το αίμα το είχε από προηγουμένως και ειδικότερα 3-4 χρόνια. Ο εναγόμενος αφού τον εξέτασε διαπίστωσε ότι υπήρχε ραγάδα στην είσοδο του πρωκτού και ειδικότερα βρισκόταν στην 6η ώρα του πρωκτού. Ενόψει και της ύπαρξης αίματος είναι σύνηθες να υπάρχουν και αιμορροΐδες. Αναφέρθηκε στον ενάγοντα ότι στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι υπάρχουν αιμορροΐδες, που δεν φαίνονταν εξωτερικά, θα αφαιρούνταν, γεγονός για το οποίο συμφώνησε. ε) Αρχικά χορηγήθηκε στον ενάγοντα φαρμακευτική αγωγή για μια εβδομάδα και ειδικότερα του χορηγήθηκε Doxiproct. Ενόψει του γεγονότος ότι δεν παρουσίασε οποιανδήποτε βελτίωση, δεν θεραπεύτηκε, με την φαρμακευτική αγωγή συμφωνήθηκε όπως χειρουργηθεί. στ) Έτσι στις 9/1/2003 ο εναγόμενος χειρουργήθηκε για την ραγάδα και κατά την χειρουργική επέμβαση διαπιστώθηκε ότι είχε αιμορροΐδες 1ου και 2ου βαθμού και αφαιρέθηκε η αιμορροΐδα. Ο λόγος που χειρουργήθηκε για αιμορροΐδες ήταν κυρίως λόγω της συμπτωματολογίας αλλά και της μη θεραπείας της ραγάδας με την φαρμακευτική αγωγή. Η μέθοδος η οποία χρησιμοποιήθηκε ήταν η κλασσική. Δήλωσε ότι καμία βλάβη δεν υπήρξε στον σφικτήρα από την επέμβαση. ζ) Στις 12/1/2003 ο ενάγοντας εξήλθε της κλινικής και του παραχώρησε άδεια ασθενείας μέχρι 8/2/
  21. Από την ημερομηνία που εξήλθε της κλινικής τον παρακολουθούσε και διαστήματα μέχρι 15/3/
  22. Όταν τον εξέτασε για τελευταία φορά τον Μάρτιο του 2003 διαπίστωσε ότι ήταν πλήρως καλά γεγονός το οποίο, του ανέφερε και ο ενάγοντας. Δεν του παραπονέθηκε για οτιδήποτε. η) Στις 13/1/2004 ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε και διαπίστωσε πρωκτίτιδα, δηλαδή μόλυνση στην περιοχή του πρωκτού. Υπήρχε πύος, υγρό και εξέρυθρο σε ολόκληρη την περιοχή του σφικτήρα και πέριξ του δέρματος και επίσης του ανέφερε ότι έκανε 2-3 κενώσεις. Ο εναγόμενος του παραχώρησε φαρμακευτική αγωγή και ειδικότερα αλοιφή. Στις 22/1/2004 ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε ξανά και του ανέφερε ότι είχε αίμα, πλην όμως ο ίδιος δεν διαπίστωσε κάτι τέτοιο. Ο εναγόμενος υποψιάστηκε ότι πιθανό να συμβαίνει κάτι στο έντερο και έτσι τον παρέπεμψε στον γιατρό Ζαβό. Έκτοτε δεν τον επισκέφθηκε ξανά. Ανέφερε ότι όταν εξήλθε της κλινικής από την επίδικη επέμβαση δεν παρουσίαζε τέτοια συμπτωματολογία. Αν παρουσίαζε τέτοια θα θεωρείτο ως μετεγχειρητική, πράγμα το οποίο δεν συμβαίνει. θ) Ο γιατρός Ζαβός τον ενημέρωσε για τα αποτελέσματα της κωλονοσκόπησης και μέχρι που του επιδόθηκε το κλητήριο δεν γνώριζε για τα προβλήματα του ενάγοντα. Δήλωσε ότι δεν έκοψε τον πρωκτικό δακτύλιο και αν ο ενάγοντας δεν υπέστη άλλες επεμβάσεις αποκλείει την αποκοπή του πρωκτικού δακτυλίου λόγω της μη ύπαρξης συμπτωματολογίας.
  23. Στο στάδιο των αγορεύσεων ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα εισηγήθηκε ότι στην προκειμένη περίπτωση έχει εφαρμογή η αρχή res ipsa loquitur αφού ο ενάγων αδυνατούσε να αποδείξει αμέλεια εναντίον του εναγομένου με την προσκόμιση μαρτυρίας για τις πράξεις ή παραλείψεις του, γιατί τα απαιτούμενα στοιχεία της μαρτυρίας ήταν στην αποκλειστική γνώση του εναγομένου. Εκ διαμέτρου αντίθετη ήταν η εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του εναγομένου ο οποίος μεταξύ άλλων ανάφερε ότι δεν εφαρμόζεται η πιο πάνω αρχή αφού ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησης του δεν την επικαλείται αλλά αντιθέτως παραθέτει λεπτομέρειες αμέλειας του εναγομένου. 10.1 Καταρχήν εκείνο που πρέπει να αποφασισθεί είναι κατά πόσο παρέχεται πεδίο εφαρμογής της αρχής res ipsa loquitur ενόψει της παράλειψης του ενάγοντα να δικογραφήσει ότι θα επικαλεστεί την πιο πάνω αρχή. 10.2 Στην προσπάθεια του ένας ενάγων να δείξει στοιχεία αμέλειας είναι δυνατή και η επίκληση του αξιώματος res ipsa loquitur το οποίο, όπως λέχθηκε και στην Παπαλλής ν. Κυριακίδης

(2008)1 ΑΑΔ 92, αποτελεί κανόνα του δικαίου της απόδειξης και όχι ουσιαστική αρχή, με αποτέλεσμα όπου ο ενάγων αδυνατεί να αποδείξει αμέλεια εναντίον του εναγομένου διότι τα αποκλειστικά στοιχεία γνώσης εμπίπτουν στην πλευρά του εναγομένου, το βάρος να μεταφέρεται στον τελευταίο για να δώσει μια λογική εξήγηση ότι δεν ήταν αμελής. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα του Bullen and Leake and Jacob's Precedents of Pleadings, 12η έκδοση σελ. 684: «The principle of res ipsa loquitur only shifts the onus of proof in that a prima facie case is assumed to be made out, throwing on the defendant the task of showing he was not negligent or of giving an explanation of the cause of the accident which did not connote negligence on his part (Woods v. Duncan
(1946)A.C. 401 at 419. 439) see also Barkway v. South Wales Transport
(1950)A.C. 185 (no rebuttal of negligence for defendants to prove tyre burst) (βλ. Πολ.Έφεση Αρ. 27/2007/Ημερ. 16.7.2010)» (βλ. Χρυσάνθου κ.ά. ν. Φραντζή Πολ. Έφεση 27/07/Ημερ. 16.7.10) 10.3 Στην υπόθεση Παπαλλής ν. Κυριακίδης, ανωτέρω, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από τον Δικαστή Ερωτοκρίτου: «Όπως είναι γνωστό, η αρχή res ipsa loquitur αποτελεί κανόνα απόδειξης και εφαρμόζεται όταν ο ενάγων αδυνατεί να αποδείξει αμέλεια εναντίον του εναγομένου, με την προσκόμιση μαρτυρίας για τις πράξεις ή παραλείψεις του, γιατί τα απαιτούμενα στοιχεία μαρτυρίας είναι στην αποκλειστική γνώση του εναγομένου. Έτσι, όπου βρεθεί ότι εφαρμόζεται η αρχή, ο ενάγων αποδεικνύει μόνο το αποτέλεσμα της πράξης και το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στον εναγόμενο, για να δώσει μια λογική εξήγηση ότι δεν ήταν αμελής. ...Παρόλον ότι η αρχή ως κανόνας απόδειξης, αυστηρά ομιλούντες, δεν χρειάζεται ρητά να δικογραφηθεί, εντούτοις στην έκθεση απαίτησης αν δεν αναφερθεί οτιδήποτε άλλο, θα πρέπει τουλάχιστον να αναφερθεί ότι ο ενάγων θα ισχυριστεί ότι δεν γνωρίζει όλα τα γεγονότα, εφόσον οι περιστάσεις που προκάλεσαν το ατύχημα ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο και εποπτεία του εναγομένου. Διαφορετικά ο ενάγων αφήνει να νοηθεί ότι γνωρίζει όλα τα γεγονότα, με αποτέλεσμα να τυγχάνουν εφαρμογής τα όσα αναφέρθηκαν στην Αθανασίου ν. Κουκούνη,
(1997)1(Β) ΑΑΔ 614, ότι, όπου τα γεγονότα είναι γνωστά και ο ενάγων βασίζεται σ΄ αυτά και τα παραθέτει, θα πρέπει να τα αποδεικνύει για να πετύχει. Ενώ στην περίπτωση επίκλησης της αρχής του res ipsa loquitur, δεν νοείται η κλήση πραγματογνωμόνων μαρτύρων προς απόδειξη της αμέλειας. (βλ. Garner v. Morrell, The Times, October 31, 1953). 10.4 Στην υπόθεση Παπαλλής ν. Κυριακίδης, ανωτέρω, η εφεσείουσα δεν έθεσε από την αρχή στην έκθεση απαίτησης την εφαρμογή της αρχής res ipsa loquitur. Πρόβαλε μόνο ισχυρισμό για αμέλεια την οποία κατά την ακροαματική διαδικασία προσπάθησε με μαρτυρία εμπειρογνωμόνων ν΄ αποδείξει. Θέμα εφαρμογής της αρχής τέθηκε για πρώτη φορά στο στάδιο των αγορεύσεων. Αναφέρθηκε ότι θα έπρεπε μέσα από την έκθεση απαίτησης να είχε γίνει γνωστό στον εναγόμενο με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η πρόθεση της εφεσείουσας να στηριχθεί στην αρχή ώστε να μπορεί ο εναγόμενος να καθορίσει έγκαιρα τη στάση του έναντι των διαφόρων επίδικων θεμάτων. Επρόκειτο για διαδικαστικό κώλυμα. 10.5 Στην προκειμένη περίπτωση στην έκθεση απαίτησης δεν αναφέρεται με οποιοδήποτε τρόπο ότι ο ενάγων προτίθεται να επικαλεστεί την αρχή res ipsa loquitur. Αντιθέτως στην έκθεση απαίτησης αποδίδεται αμέλεια του εναγομένου και ειδικότερα παρατίθενται επτά λεπτομέρειες αμέλειας του. Θα έπρεπε μέσα από τα δικόγραφα του ο ενάγων να γνωστοποιούσε στον εναγόμενο την πρόθεση του να στηριχθεί στην πιο πάνω αρχή ώστε να μπορεί ο εναγόμενος να καθορίσει έγκαιρα τη στάση έναντι των διαφόρων επίδικων θεμάτων. Για πρώτη φορά έθεσε το θέμα εφαρμογής της πιο πάνω αρχής στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων. Η παράλειψη του αυτή είναι ουσιώδης με αποτέλεσμα να μην μπορεί στην προκειμένη περίπτωση να έχει εφαρμογή η πιο πάνω αρχή. Πέραν δε τούτου, ο ενάγων επιζητούσε αναβολές με σκοπό να παρουσιάσει ιατρική μαρτυρία. Και κάτι ακόμη. Ο ενάγοντας παρουσίασε έκθεση του δρ. Κ. Σάββα (βλ. τεκμ.4) στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι διαπιστώθηκε χαλάρωση του σφικτήρα και ανισομμετρία του πρωκτικού σωλήνα που προκλήθηκε από την ουλή μετά την αιμμοροϊδεκτομή. Σε σχέση με την πιο πάνω έκθεση θα επανέλθω στο στάδιο της αξιολόγησης. Παρά την πιο πάνω κατάληξη το Δικαστήριο θα προχωρήσει να εξετάσει και την ουσία της υπόθεσης. 11. Μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την λογικότητα της εκδοχής τους, την αμεσότητα και ευθύτητα των απαντήσεων τους αλλά και γενικότερα την όλη παρουσία τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Αντιφάσεις σε μικρολεπτομέρειες δεν αποδυναμώνουν μια κατά τα άλλα αξιόπιστη μαρτυρία αλλά αντίθετα την ενδυναμώνουν με την έννοια ότι δεν υπήρξε προσχεδιασμός και ή συνεννόηση μεταξύ των μαρτύρων ως προς το τι θα κατέθεταν (βλ. Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 612 και στις εκεί αναφερόμενες αυθεντίες). 12.1 Όπως διαφαίνεται από το σύνολο των αδιαμφισβήτητων γεγονότων ο ενάγοντας υποβλήθηκε σε εγχείριση στις 9.1.2003 και στις 12.1.2003 εξήλθε της κλινικής. Ο ενάγοντας ανέφερε ότι μετά την επέμβαση αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα όπως αυτά περιγράφονται πιο πάνω. Ο ενάγοντας ανέφερε ότι μετά τη χειρουργική επέμβαση επισκέφτηκε διάφορους γιατρούς, όπως τον κ.Ζαβό, τον κ.Καδή, τον κ. Κ. Σάββα, τον κ. Φράγκου, τον κ. Κουπέχη και κ. Ττέκκη. Στο στάδιο της αντεξέτασης ανέφερε ότι επισκέφθηκε το δρ. Ζαβό 1½ μήνα περίπου μετά την εγχείριση για κωλονοσκόπηση, γεγονός που αμφισβητήθηκε έντονα, και όπως ανέφερε επισκέφθηκε εκ νέου τον ενάγοντα στις 13.1.
  1. Πέραν δε τούτου ήταν η θέση του εναγόμενου ότι εξέτασε τον ενάγοντα στις 13.1.2004 και διαπίστωσε πρωκτίτιδα γεγονός το οποίο δεν αμφισβήτησε ο ενάγοντας στη μαρτυρία του. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που προσκομίστηκε από την πλευρά του ενάγοντα και ειδικότερα σύμφωνα με τη μαρτυρία του δρ. Καδή, αυτός εξέτασε για πρώτη φορά τον ενάγοντα στις 27.11.2007 δηλ. 4 χρόνια και 10 περίπου μήνες μετά τη χειρουργική επέμβαση. Σύμφωνα δε με το ιατρικό πιστοποιητικό που παρουσίασε ο ίδιος ο ενάγοντας ημερ. 6.5.2008, (τεκμ.4), επισυνάπτεται ενδοσκοπική αναφορά ημερ. 3.12.
  2. Ο δε ενάγοντας ανέφερε ότι μετέβη στην Αγγλία το
  3. Όλα τα πιο πάνω διαδραματίστηκαν χρόνια μετά τη χειρουργική επέμβαση. Ευλόγως γεννάται το ακόλουθο ερώτημα. Ο ενάγοντας αφού αντιμετώπιζε τόσο σοβαρά προβλήματα συνεπεία της επέμβασης γιατί δεν αναζήτησε ιατρική βοήθεια αμέσως μετά παρά μόνο αναζήτησε ιατρική βοήθεια χρόνια μετά. Δεν έχει αναφέρει, με την απαιτούμενη λεπτομέρεια το τι έπραξε χρονικά μετά τη χειρουργική επέμβαση που υποβλήθηκε παρά μόνο διαφαίνεται ότι χρόνια μετά επισκέπτεται τους ιατρούς όπως αναφέρεται πιο πάνω. Ενόψει των πιο πάνω δεν έχει καταδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό αιτιώδης συνάφεια των προβλημάτων που αντιμετώπιζε με την χειρουργική επέμβαση. 12.2 Στην έκθεση απαίτησης μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι συμφωνήθηκε όπως ο ενάγοντας υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση αιμορροΐδων. Ο ενάγοντας στη μαρτυρία του μεταξύ άλλων ανέφερε ότι ο εναγόμενος του δήλωσε ότι έπρεπε να αφαιρεθούν μια ραγάδα και τρεις αιμορροΐδες. Ακολούθως δήλωσε ότι του αναφέρθηκε για την ύπαρξη της ραγάδας μετά τη χειρουργική επέμβαση και ο ενάγοντας δεν την διαπίστωσε κατά την κλινική εξέταση. Ο εναγόμενος σε σχέση με το πιο πάνω θέμα ανέφερε ότι η ραγάδα ήταν εμφανής αφού βρισκόταν στην είσοδο του πρωκτού, γεγονός το οποίο δεν αμφισβητήθηκε κατά το στάδιο της αντεξέτασης του εναγόμενου. Η μαρτυρία του ενάγοντα ήταν νεφελώδης σε ουσιαστικά θέματα. Δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του σε όση έκταση έρχεται σε αντίθεση με τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα. Ο δε εναγόμενος μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Δεν περιέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση ικανή να κλονιστεί η αξιοπιστία του καθοιονδήποτε τρόπο. Ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Με σαφήνεια και καθαρότητα ανέφερε τα γεγονότα. Δήλωσε μεταξύ άλλων ότι στις 12.1.2003 εξήλθε της κλινικής και τον παρακολουθούσε μέχρι και τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου όπου και διαπίστωσε ότι ήταν πλήρως καλά και κατά την τελευταία εξέταση ο ενάγοντας δεν του παραπονέθηκε για οτιδήποτε. Στις 13.1.2004 ο εναγόμενος τον επισκέπτεται και διαπιστώνει πρωκτίτιδα και αφού τον εξέτασε εκ νέου στις 22.1.2004 επειδή υποψιάστηκε να συμβαίνει κάτι στο έντερο τον παρέπεμψε στο δρ. Ζαβό. Έκτοτε δεν εξέτασε. Με βάση τα πιο πάνω αποδέχομαι τη μαρτυρία του εναγομένου όπως αυτή εκτίθεται στην παραγρ.
  5. Η σύζυγος, η μητέρα και η αδελφή του ενάγοντα μου έκαναν καλή εντύπωση. Δεν περιέπεσαν σε οποιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία τους καθοιονδήποτε τρόπο. Η σύζυγος του ενάγοντα κα Λ. Ορφανού ανέφερε ότι μετέβη μαζί με τον ενάγοντα και την αδελφή του στην Αγγλία σε τρεις περιπτώσεις το 2008 και καταβλήθηκαν τα ποσά που περιγράφονται στην παραγρ. 4(γ), ανωτέρω. Η δε αδελφή του ενάγοντα ανέφερε ότι τον συνόδευσε και κατέβαλε τα ποσά που αναφέρονται στην παραγρ. 5, ανωτέρω. Η μητέρα του ενάγοντα εκείνο που ουσιαστικά ανέφερε ότι του έδωσε £3.999.- και €4.000.-. Αποδέχομαι ότι ο ενάγων μετέβη στην Αγγλία σε τρεις περιπτώσεις μαζί με τη σύζυγο και την αδελφή του και ότι καταβλήθηκαν τα ποσά που περιγράφονται στις παραγρ. 4(γ), 5 και 3(ι). 14.1 Στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας ο ενάγοντας μεταξύ άλλων παρουσίασε ιατρικά πιστοποιητικά και ειδικότερα το ιατρικό πιστοποιητικό του δρ. Ττέκκη, ημερ. 3.7.2008 (τεκμ.3) και του δρ. Κ. Σάββα ημερ. 6.5.2008 (τεκμ.4) αναφέρω. 14.2 Το άρθρο 27 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, προβλέπει ότι: «27.
(1)Κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας.
(2)Ειδικότερα, και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του εδαφίου
(1), το Δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη τα πιο κάτω: (α) Κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος, που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε την αρχική δήλωση· (β) το χρονικό διάστημα μεταξύ της αρχικής δήλωσης και του γεγονότος στο οποίο αυτή αναφέρεται· (γ) το βαθμό της εξ ακοής μαρτυρίας, δηλαδή κατά πόσο η μαρτυρία περιλαμβάνει εξ ακοής μαρτυρία πέραν του πρώτου βαθμού· (δ) κατά πόσο οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε οποιοδήποτε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα· (ε) κατά πόσο η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επακριβώς ή όχι· (στ) το πλαίσιο μέσα στο οποίο, ή οποιοσδήποτε σκοπός για τον οποίο έγινε η αρχική δήλωση· (ζ) κατά πόσο η εξ ακοής μαρτυρία είναι ουσιωδώς διαφορετική από την αρχική δήλωση· (η) κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προσάγεται η εξ ακοής μαρτυρία, φαίνεται ότι δε διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της μαρτυρίας·
(3)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που προσδίδεται από το Δικαστήριο σε εξ ακοής μαρτυρία, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε.» 14.3 Στην προκειμένη περίπτωση δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε εξήγηση από μέρους του ενάγοντα για ποιο λόγο δεν προσκομίστηκε η καλύτερη δυνατή μαρτυρία και ότι δεν ήταν εύλογο και εφικτό υπό τις περιστάσεις να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στην διαδικασία τα πρόσωπα που εξέδωσαν τα ιατρικά πιστοποιητικά. Συνακόλουθα δεν αποδίδεται οποιαδήποτε βαρύτητα στα εν λόγω έγγραφα.
  1. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση τα πραγματικά γεγονότα έχουν όπως αυτά εκτίθενται στην παρ. 8, 4(α, β, γ), 5 και 3(ι).
  2. Συνοψίζοντας τα πιο πάνω η παράλειψη του ενάγοντα να δικογραφήσει την πρόθεση του να επικαλεστεί την αρχή res ipsa loquitur είναι μοιραία για την έκβαση της υπόθεση του λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας ότι ο εναγόμενος ήταν αμελής καθοιονδήποτε τρόπο. Ακόμη και στην περίπτωση που δεν είχαν έτσι τα πράγματα, δηλαδή εφαρμοζόταν η πιο πάνω αρχή, πράγμα το οποίο δεν συμβαίνει, ο εναγόμενος έχει επιτύχει να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό ότι δεν ήταν αμελής. Πέραν δε τούτου δεν έχει καταδειχθεί η αιτιώδης σχέση των προβλημάτων του ενάγοντα και των ποσών που καταβλήθηκαν με την εγχείριση που διενήργησε ο εναγόμενος στις 9.1.
  4. Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω η απαίτηση του ενάγοντα είναι έκθετη σε απόρριψη και συνακόλουθα απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του εναγομένου και εναντίον του ενάγοντα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.): ...... Ηλ. Γεωργίου, Ε.Δ. /ΕΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.