ΣΕΡΓΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ν. ΠΕΤΡΟΥ ΤΖΙΑΝΑΡΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1688/07, 3 Φεβρουαρίου, 2012

(9)μάρτυρες. Αυτοί είναι οι ακόλουθοι: ¾ Αστ. 2517, Μάριος Κώστα (ΜΕ1) ¾ Δρ. Αλέκος Καμμίτσης (ΜΕ2) ¾ Σέργης Ελευθερίου/Ενάγων (ΜΕ3) ¾ Δρ. Σέργης Σεργίου (ΜΕ4) ¾ Μάμας Αλεξίου (ΜΕ5) ¾ Νίκος Στυλιανού (ΜΕ6) ¾ Κώστας Δεσπότη (ΜΕ7) ¾ Λύσανδρος Χατζηδημήτρης (ΜΕ8) ¾ Χριστόφορος Ττόφαρος (ΜΕ9) Από πλευράς Υπεράσπισης κατέθεσαν δύο μάρτυρες, ως ακολούθως: ¾ Πέτρος Τζιάναρος/Εναγόμενος 1 (ΜΥ1) ¾ Χρήστος Χατζηχριστοδούλου (ΜΥ2) Προχωρώ να συνοψίσω την προσαχθείσα μαρτυρία. Μαρτυρία ΜΕ1 Ο ΜΕ1 είναι ο εξεταστής του επίδικου τροχαίου δυστυχήματος. Στις 4.7.2005 το βράδυ και αφού έλαβε πληροφόρηση στις 11:00 μ.μ. για την ύπαρξη τροχαίου ατυχήματος στο δρόμο Λάρνακας-Δεκέλειας επισκέφθηκε την σκηνή όπου βρήκε στο μέρος το όχημα TXL615 στην τελική του θέση και τον οδηγό του, τον Εναγόμενο, όπως επίσης και έναν πεζό που κτυπήθηκε από το αυτοκίνητο να βρίσκεται μπροστά και αριστερά του αυτοκινήτου, συμφώνως της πορείας του αυτοκινήτου, ξαπλωμένος και κτυπημένος. Προέβη σε μετρήσεις και ευρήματα και ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο το οποίο κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ

1. Βάσει αυτού ετοίμασε μετά συμμετρικό, το οποίο κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
2. Εξήγησε και υιοθέτησε το περιεχόμενο του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 2 στο οποίο φαίνονται, μεταξύ άλλων, η πορεία του οχήματος TXL615 από Λάρνακα προς Δεκέλεια με το γράμμα Α και η τελική του θέση με το γράμμα Α1, ως επίσης και η πορεία του Ενάγοντα πεζού με το γράμμα Β. Το σημείο σύγκρουσης σημειώνεται με το γράμμα Χ. Επίσης στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 σημειώνεται με το γράμμα Γ τα ίχνη τροχοπέδησης των αριστερών τροχών του οχήματος μήκους 9,60 εκ. και με το γράμμα Γ1 τα ίχνη τροχοπέδησης των δεξιών τροχών του οχήματος μήκους 8,20 εκ.. Με το γράμμα Δ.1, Δ.2 και Δ.3 σημειώνονται κηλίδες αίματος του Ενάγοντα στο οδόστρωμα. Η απόσταση του Δ.1 από το σημείο σύγκρουσης Χ είναι 6,10 εκ., του Δ.2 από το Χ έξι μέτρα και του Δ.3 5,60 εκ.. Ο Εναγόμενος είχε ανοιχτά τα μάτια και έλεγε ότι πονεί, ήταν ξαπλωμένος και πονούσε το πόδι του. Μετεφέρθη με ασθενοφόρο στο τμήμα επειγόντων περιστατικών και παρέμεινε για νοσηλεία. Κατά τη λήψη των μετρήσεων ο Εναγόμενος 1 ήταν παρών και συμφώνησε και υπέγραψε το πρόχειρο σχεδιάγραμμα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1). Από τη σύγκρουση προκλήθηκαν ζημιές στο όχημα και συγκεκριμένα βούλωμα στο κέντρο του προφυλακτήρα μπροστά και ελαφρώς αριστερά και ο ανεμοθώρακας ήταν σπασμένος από το κτύπημα με το σώμα και το κεφάλι του Ενάγοντα. Το επίκεντρο του κτυπήματος ήταν στο κέντρο και αριστερά του προφυλακτήρα όπου υπήρχε βούλωμα. Το πλάτος του δρόμου ήταν 7,20 εκ. και κάθε λωρίδα είχε πλάτος 3,60 εκ.. Όσον αφορά το φωτισμό στο σημείο όπου έγινε το δυστύχημα στα αριστερά, συμφώνως της πορείας του οχήματος, υπήρχαν μπυραρίες και φωτισμός από τις μπυραρίες, ενώ δεξιά υπήρχαν πόλοι φωτισμού που σημειώνονται με τους αριθμούς 1 και 2 στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ
3. Υπήρχε επαρκής φωτισμός στο συγκεκριμένο σημείο. Ερωτηθείς για την ορατότητα για το όχημα που εκινείτο στην πορεία Α του Εναγομένου 1 με κατεύθυνση προς την πορεία του Ενάγοντα που σημειώνεται με το γράμμα Β μέχρι και το σημείο σύγκρουσης, απάντησε ότι ήταν πέραν των 100 μέτρων. Εμπόδιο δεν υπήρχε και ο δρόμος ήτο ευθύς. Το μήκος του οχήματος ήταν 4,10 εκ. και το πλάτος 1,75 εκ.. Η απόσταση της αριστερής πλευράς του οχήματος στην τελική του θέση από την αριστερή άκρια του δρόμου καθόσον αφορά την μπροστινή αριστερή γωνιά ήταν 1,10 εκ. και καθόσον αφορά την πίσω αριστερή πλευρά 0,90 εκ.. Ερωτηθείς για την ορατότητα προς το ξενοδοχείο Princess για έναν που οδηγεί στην πορεία Α, απάντησε ότι είναι ορατό σε μια απόσταση πέραν των 100 μέτρων και πρόσθεσε ότι υπάρχει πινακίδα φωτισμένη. Έχει λάβει κατάθεση από τον Εναγόμενο 1 την οποία κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
4. Στις 2.10.2005 κατηγόρησε τον Εναγόμενο 1 για αμελή οδήγηση και πρόκληση δυστυχήματος και αυτός δεν παραδέχτηκε λέγοντας ότι δεν φταίει και ότι ήταν σχεδόν σταματημένος και ότι ο πεζός μπήκε στο δρόμο και κτύπησε στο αυτοκίνητο.Έγινε ποινική υπόθεση, η υπ΄ αρ. 2822/06 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας, όπου έγινε παραδοχή στην κατηγορία. Έλαβε κατάθεση και από τον Ενάγοντα στις 20.7.2005 στην οικία του όπου ήταν κλινήρης. Του υπέδειξε το σχεδιάγραμμα, του το εξήγησε και εκείνος συμφώνησε. Ο Ενάγοντας του είπε ότι πίστευε ότι το δυστύχημα έγινε στη μέση του δρόμου και όχι στη λωρίδα που εκινείτο το αυτοκίνητο και ότι πετάχτηκε όταν κτυπήθηκε στο δρόμο προς την πλευρά του Princess και όχι στο σημείο που το βρήκε ο εξεταστής. Σε μεταγενέστερο στάδιο ο Ενάγοντας του είχε πει ότι θα έδινε κατάθεση ότι συμφωνούσε με το σημείο σύγκρουσης λόγω του ότι είχε θυμηθεί, δεν έχει ληφθεί όμως συμπληρωματική κατάθεση από τον Ενάγοντα. Η απόσταση του σημείου σύγκρουσης μέχρι την άκρια της ασφάλτου κοντά στην είσοδο του ξενοδοχείου είναι έξι μέτρα περίπου, ενώ η απόσταση του σημείου Χ από την αριστερή άκρια της ασφάλτου, συμφώνως της πορείας Α, είναι 1,80 εκ.. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 κατέθεσε την κατάθεση του Ενάγοντα η οποία σημειώθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
5. Ο ΜΕ1 έλαβε κατάθεση και από τρίτο πρόσωπο, την Νίκη Γαβριήλ, η οποία κατατέθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
6. Δεν έχει μετρήσει την ακτίνα του φωτός των δύο πόλων. Από την άλλη πλευρά του δρόμου υπήρχαν πόλοι φωτός προς την πλευρά που είναι οι μπυραρίες όχι, όμως, προς τον δρόμο που έγινε το δυστύχημα, δηλαδή στο δρόμο των μπυραριών, τον παράλληλο δρόμο του δρόμου Λάρνακας-Δεκέλειας. Δεν έκαμε οποιεσδήποτε μετρήσεις για να καταλήξει στην ταχύτητα του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Εναγόμενος
7. Σε άλλη ερώτηση δέχτηκε ότι περίπου στο τέλος του 2005 είχε τηλεφωνήσει ο Ενάγων και του είχε πει ότι συμφωνούσε με το σχεδιάγραμμα, αλλά δεν λήφθηκε κατάθεση από τον Ενάγοντα γιατί ο ΜΕ1 δεν είχε το φάκελο. Ερωτηθείς να διευκρινίσει κατά πόσο η ορατότητα που ανέφερε ότι υπήρχε στην πορεία που οδηγούσε ο Εναγόμενος 1 ήταν 100 μέτρα περίπου υπάρχει όταν είναι μέρα, απάντησε καταφατικά. Ερωτηθείς να προσδιορίσει την ορατότητα υπό τις συνθήκες που επικρατούσαν την ώρα που έγινε το δυστύχημα, απάντησε ότι δεν την είχε μετρήσει. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι σε απόσταση 80 μέτρων από το σημείο του δυστυχήματος υπήρχε διάβαση πεζών, η οποία δεν φαίνεται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ
8. Εκεί όπου είναι το ξενοδοχείο υπάρχει πινακίδα της διάβασης δίπλα από το 02 σταθερό σημείο. Ο λόγος που ο Ενάγων βρισκόταν στο ξενοδοχείο ήταν γιατί είχε πάει και στάθμευσε το όχημα του με σκοπό να πάει απέναντι σε μια μπυραρία. Το όριο ταχύτητας στο δρόμο όπου έγινε το δυστύχημα το 2005 ήταν 50 χιλιόμετρα την ώρα. Στην επανεξέταση, ερωτηθείς κατά πόσο η διάβαση πεζών ήταν ορατή από το σημείο Β στην άκρια του δρόμου, απάντησε καταφατικά. Δεν θυμάται αν τη συγκεκριμένη νύχτα λειτουργούσε ο φωτισμός της διάβασης. Μαρτυρία ΜΕ2 Ο ΜΕ2 είναι ειδικός πλαστικός χειρουργός. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 8.3.2010 για να εκτιμήσει την κατάστασή του και ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο υιοθέτησε. Σ΄αυτό αναφέρονται το τι διαπίστωσε από πλευράς πλαστικής χειρουργικής και τα οποία έχουν ως εξής: Δύσμορφος ουλή εκτάσεως 12Χ2 εκ. εκτεινομένη από την αυχενική χώρα μέχρι τον αριστερό ώμο. Δυσχρωμία του δέρματος σε έκταση 12Χ7 εκ. κατά το αριστερό αντιβράχιο. Δυσχρωμία του δέρματος σε έκταση 4Χ3 εκ. στο δεξιό αντιβράχιο. Δύσμορφος ουλή κατά την προσθία επιφάνεια του δεξιού γόνατος εκτάσεως 5Χ2 εκ.. Δύσμορφος ουλή εκτάσεως 4Χ8 εκ. κατά την προσθία επιφάνεια της δεξιάς κνήμης. Δύσμορφος ουλή κατά την προσθία επιφάνεια της δεξιάς κνήμης μήκους 20 εκ.. Δύο δύσμορφες ουλές στην έσω και έξω επιφάνεια της δεξιάς κνήμης εκτάσεως 3Χ2 εκ. και 2Χ2 εκ. αντιστοίχως. Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι έχουν παρέλθει πέντε χρόνια από την ημέρα του τραυματισμού του Ενάγοντα και οι ουλές έφτασαν σε ώριμη κατάσταση και δεν αναμένεται βελτίωση ή αλλαγή. Εξήγησε ότι δεν θα υπάρχει εξάλειψη ουλών, αλλά βελτίωση και ότι δεν υπάρχει τρόπος για την εξάλειψή τους. Αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα διενέργειας πλαστικών χειρουργικών επεμβάσεων τόσο για αντιμετώπιση της εμφάνισης που δημιουργούν οι ουλές, αλλά και άλλων προβλημάτων γιατί το δέρμα δεν είναι φυσιολογικό εκεί που είναι οι ουλές, δεν υπάρχει ελαστικότητα, οι ουλές ξηραίνονται, είναι επιρρεπείς σε τραυματισμό και σπάνια μπορεί να αναπτύξουν και καρκίνο του δέρματος. Άρα υπάρχουν και λόγοι υγείας για την αναγκαιότητα επέμβασης. Αν οι επεμβάσεις γίνουν όλες ταυτόχρονα θα υποβληθεί ο Ενάγων σε γενική νάρκωση και μετά αναμένεται να χρειαστεί να πάρει άδεια για τέσσερις εβδομάδες. Αντεξεταζόμενος του ετέθη ότι οι γιατροί που εξέτασαν τον Ενάγοντα δύο μόνο ουλές είχαν βρει και ήταν μόνο η εγχειρητική ουλή μήκους 12 εκ. στον αριστερό ώμο, ως επίσης και εγχειρητική ουλή μήκους 20 εκ. στο δεξιό κάτω άκρο και διαφώνησε αναφέροντας ότι έχει στηριχθεί τόσο στα ιατρικά πιστοποιητικά που του τέθηκαν, όσο και στο ιστορικό που του δόθηκε από τον Ενάγοντα. Στο πιστοποιητικό του περιγράφει τις ουλές τις οποίες ο ίδιος διαπίστωσε στον ασθενή. Οι ουλές αυτές, πρόσθεσε, συμφωνούν και με την περιγραφή των πιστοποιητικών που έχουν εκδώσει οι προηγούμενοι γιατροί που εξέτασαν τον Ενάγοντα και τον είχαν θεραπεύσει προηγουμένως. Πήρε, επίσης, το ιστορικό από τον ίδιο τον Ενάγοντα για το τι είχε υποστεί στο ατύχημα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι υπερβάλλει και ότι ήλθε για να βοηθήσει τον Ενάγοντα. Στην υποβολή ότι ένας άνθρωπος πέραν των 65-67 ετών είναι υπερβολή να χρειάζεται επέμβαση για αισθητικούς λόγους, απάντησε ότι το θέμα είναι προσωπικό και κάθε άνθρωπος το βλέπει με διαφορετικό τρόπο. Πρόσθεσε ότι έχει αναφερθεί όχι μόνο στο αισθητικό μέρος, αλλά και στους λόγους υγείας. Ερωτηθείς πότε μια ουλή είναι ώριμη, απάντησε ότι αυτό κυμαίνεται μεταξύ ενός και δύο χρόνων και από εκεί και πέρα η βλάβη θεωρείται μόνιμη. Είναι δε λάθος να γίνει προηγουμένως η οποιαδήποτε επέμβαση. Ερωτηθείς κατά πόσο όταν περάσουν πέντε - έξι - επτά χρόνια τότε η διενέργεια πλαστικής εγχείρησης δεν είναι πλέον αναγκαία ο ΜΕ2 απάντησε ότι ένα άτομο μετά από ένα σοβαρό ατύχημα παθαίνει shock, ψυχική αναταραχή και θέλει λίγο χρόνο να ηρεμήσει, να λύσει το πρόβλημα του. Ο Ενάγων ήταν σε αναστάτωση και δεν ήταν έτοιμος να σκεφτεί το θέμα της χειρουργικής επέμβασης. Χωρίς είναι ψυχολόγος αλλά έχοντας πείρα σε δυστυχήματα γνωρίζει ότι σε σοβαρούς τραυματισμούς τα άτομα θέλουν χρόνια να το ξεπεράσουν και έτσι δεν μπορούμε να καθορίσουμε χρονικό διάστημα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι όσο περνά ο χρόνος είναι πιο δύσκολο να γίνουν αυτές οι επεμβάσεις και πρόσθεσε ότι είτε περάσουν πέντε είτε δέκα χρόνια είναι το ίδιο πράγμα. Μετά την ωρίμανση της ουλής μπορεί να γίνει η επέμβαση όταν το αποφασίσει ο ασθενής και είναι έτοιμος. Δεν είναι θέμα του γιατρού. Εφόσον υπάρχει ουλή, υπάρχουν κίνδυνοι. Πρόκειται για βλαμμένο ιστό που δεν λειτουργεί κανονικά. Ανά πάσα στιγμή μπορεί να ανοίξει η πληγή και να έχουμε καρκίνο του δέρματος στις ουλές. Αν και ο καρκίνος του δέρματος στις ουλές είναι λίγο σπάνιο αν η ουλή βρίσκεται σε σημείο που δέχεται τριβές και ερεθισμούς ή είναι εκτεθειμένη στον ήλιο ο κίνδυνος μεγαλώνει. Μαρτυρία ΜΕ3 (Ενάγοντα) Ο Ενάγων γεννήθηκε στις 22.3.
9. Είναι κάτοχος πτυχίου στη Γεωλογία (BSC) και μεταπτυχιακού (MSC) στη Γεωφυσική. Επίσης απέκτησε διδακτορικό στη γεωλογία. Εργάσθηκε στο Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης από το 1969 μέχρι το
10. Αφυπηρέτησε το
11. Μετά την αφυπηρέτηση του είχε σκοπό να χρησιμοποιήσει τις εμπειρίες και να εξακολουθήσει να εργάζεται. Είχε και δύο παιδιά να σπουδάσει. Έκανε προσπάθειες και βρήκε εργασία στην εταιρεία SH. Soil Engineering Ltd. Έκανε προφορική συμφωνία για να εργασθεί κατ΄ αρχάς για ένα έτος με αμοιβή ΛΚ6.000 ετησίως. Τελικά δεν εργάσθηκε σ΄ αυτή την εταιρεία γιατί οι πελάτες της εταιρείας δεν ήθελαν να προχωρήσουν σε οποιαδήποτε έρευνα. Η εργασία που θα προσέφερνε σ΄ αυτή την εταιρεία θα ήταν σύμβουλος γεωλόγος ασχολούμενος με την μελέτη των πετρωμάτων, περιγραφή πετρωμάτων, εδαφών και γενικά γεωλογικές περιγραφές. Άλλη εργασία που ανέλαβε να διεκπεραιώσει πριν το επίδικο δυστύχημα ήταν σε συνεργασία με το γραφείο Νίκου Στυλιανού και αφορούσε εργασία για εξεύρεση νερού για ανόρυξη διάτρησης. Η αμοιβή του θα ήταν ΛΚ3.
12. Η έρευνα θα γινόταν μέσα στο
13. Η συμφωνία έγινε αρχές Ιουλίου του
14. Θα μελετούσε την περιοχή και θα υποδείκνυε κατάλληλο σημείο ανόρυξης για επιτυχή γεώτρηση. Πριν το δυστύχημα ο Ενάγων ήταν απόλυτα υγιής. Ασχολείτο δε με διάφορα hobbies όπως κολύμπι, χορό, ποδόσφαιρο, περπάτημα, τρέξιμο στην παραλία, κηπουρική. Στις 4.7.2005 είχε σταθμεύσει το αυτοκίνητό του στο χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου Princess. Κατέβηκε από το αυτοκίνητο με σκοπό να διασταυρώσει το δρόμο και να πάει απέναντι από το ξενοδοχείο όπου υπάρχουν cafe και χώροι αναψυχής. Βγήκε από την έξοδο του ξενοδοχείου και είδε μια γυναίκα η οποία έβγαινε από την είσοδο του χώρου στάθμευσης προχωρώντας προς το δρόμο και έφτασε στην άκρια του δρόμου. Ο Ενάγοντας βρισκόταν ένα μέτρο πίσω της στα αριστερά της. Η γυναίκα άρχισε να διασταυρώνει και ο Ενάγοντας προχώρησε λοξώς ανατολικά με σκοπό να περάσει απέναντι. Κοίταξε προς την κατεύθυνση της Δεκέλειας και δεν είχε αυτοκίνητα, στη συνέχεια κοίταξε στα αριστερά του προς την κατεύθυνση της Λάρνακας και δεν είχε αυτοκίνητα και μετά κοίταξε δεξιά του προς Δεκέλεια και, αφού διαπίστωσε ότι δεν είχε αυτοκίνητα, αποφάσισε να διασταυρώσει. Προχώρησε και έφτασε περίπου στη μέση της λωρίδας του δρόμου, όταν σε κάποια στιγμή έγινε το δυστύχημα και ένας ατσάλινος όγκος, όπως το περιέγραψε, τον κτύπησε στο σημείο Χ. Η σύγκρουση ήταν τρομακτική και ως αποτέλεσμα της ο Ενάγοντας πετάχτηκε στον αέρα και έπεσε στο καπό του αυτοκινήτου και μετά πετάχτηκε προς την πλευρά του ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου. Η σύγκρουση με τον ανεμοθώρακα ήταν σφοδρή και βίαιη. Έσπασε ο ανεμοθώρακας και το αυτοκίνητο τον πέταξε προς την κατεύθυνση που πήγαινε, δηλαδή προς Δεκέλεια, στην άσφαλτο οκτώ μέτρα μακριά. Ο Ενάγοντας κατέληξε ξαπλωμένος στο έδαφος αιμορραγώντας, πονώντας και σφαδάζοντας από τους πόνους. Η συνέχεια ήταν να έρθει στο μέρος το ασθενοφόρο και να τον μεταφέρει στο Νοσοκομείο Λάρνακας. Εκεί του έραψαν την κεφαλή, του έγιναν ακτινογραφίες και του διενεργήθηκε εγχείριση υπό γενική αναισθησία στο δεξί πόδι. Παρέμεινε στο Νοσοκομείο Λάρνακας από τις 4.7.2005 μέχρι 19.7.
15. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Νοσοκομείο πονούσε το δεξί του πόδι που ήταν στο γύψο τραβηγμένο ψηλά, το αριστερό χέρι ήταν σε γάζες και είχε τραύματα λόγω τριβής στην άσφαλτο. Τον πονούσε ο αριστερός ώμος και το αριστερό του πόδι ήταν μελανιασμένο και πρησμένο. Το κεφάλι του ήταν ραμμένο και το δεξί του χέρι στους ορρούς. Στις 19.7.2005 πήρε εξιτήριο και τον πήρε η γυναίκα του στο σπίτι του στη Λευκωσία. Επανερχόμενος στις συνθήκες του δυστυχήματος ανέφερε ότι από το σημείο που στεκόταν πριν να διασταυρώσει μέχρι το σημείο σύγκρουσης είχε περπατήσει 8-9 μέτρα περίπου. Ο φωτισμός ήταν καλός στην περιοχή, υπήρχαν λαμπτήρες της ΑΗΚ μεγάλης ισχύος καθόλο το μήκος του δρόμου ένθεν και ένθεν του δρόμου. Τα café ήταν ανοικτά και ολόφωτα, το ξενοδοχείο Princess λειτουργούσε και μέσα είχε φώτα και στην είσοδο του ξενοδοχείου υπήρχε άπλετος φωτισμός. Ερωτηθείς κατά πόσο ήταν ορατή η διάβαση πεζών αριστερά του σημείου όπου στεκόταν, απάντησε ότι τότε δεν ήξερε αν υπήρχε διάβαση πεζών. Ερωτηθείς αν ήταν ορατή εκεί όπου στεκόταν στην αριστερή κατεύθυνση προς Λάρνακα, απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι δεν υπήρχαν φώτα πορτοκαλιά να αναβοσβήνουν για να τον πληροφορήσουν για τη διάβαση, ούτε υπήρχε πινακίδα που να τον πληροφορεί για διάβαση πεζών. Εκ των υστέρων, πήγε και διαπίστωσε ότι σε απόσταση 90 μέτρων από τη δυτική άκρη της εξόδου από το χώρο στάθμευσης υπάρχει διάβαση πεζών προς Λάρνακα. Σ΄ ό,τι αφορά την απόσταση που είχε καλύψει μέχρι το σημείο σύγκρουσης ανέφερε ότι είχε επισκεφθεί, λίγες μέρες πριν την ακρόαση της υπόθεσης, την περιοχή και είχε προσπαθήσει να μετρήσει την απόσταση από το σημείο που στεκόταν ως το σημείο σύγκρουσης και κατέληξε στην απόσταση που ανέφερε. Ο ΜΕ1, ο εξεταστής του δυστυχήματος, είχε επισκεφθεί τον Ενάγοντα στις 20.7.2005 και του έδειξε το πρόχειρο σχεδιάγραμμα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1). Ο Ενάγοντας δεν συμφώνησε με το σημείο σύγκρουσης και πτώσης. Είχε την εντύπωση ότι κτύπησε στη μέση και διαφώνησε με το σημείο πτώσης του. Είχε την εντύπωση ότι βρισκόταν στην νότια λωρίδα του δρόμου και όχι στη βόρεια. Με τα υπόλοιπα σημεία στο σχεδιάγραμμα συμφώνησε. Ο Ενάγοντας σκέφτηκε τι είχε πει στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία και την επομένη της κατάθεσης κατέληξε ότι ο Αστυνομικός είχε δίκαιο και ότι είχε κτυπηθεί στο μέσο της βόρειας λωρίδας του δρόμου και ότι ο Εναγόμενος τον είχε πετάξει μπροστά του σε απόσταση περίπου οκτώ μέτρα. Τηλεφώνησε στον Αστυνομικό, όχι αμέσως λόγω του ότι προτεραιότητα είχε η υγεία του. Του τηλεφώνησε τον Δεκέμβριο και του είπε ότι συμφωνούσε με το σχεδιάγραμμα σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης και πτώσης στην άσφαλτο και εκείνος του απάντησε «εντάξει». Στις 28.7.2005 υπεβλήθη σε εγχείριση στον αριστερό ώμο από το γιατρό Δρ. Σεργίου στην Πολυκλινική Λευκωσίας. Παρέμεινε στην κλινική έξι μέρες και βγήκε στις 2.8.
16. Μετά τον πήρε ασθενοφόρο στο σπίτι και έμεινε καθηλωμένος για ενάμισι μήνα περίπου. Αισθανόταν άσχημα σωματικά και συναισθηματικά και είχε πόνους. Έκανε ενάμισι μήνα φυσιοθεραπεία για δύο με τρεις φορές την εβδομάδα. Μέχρι τέλος του χρόνου έκαμνε φυσιοθεραπεία και μετά συνέχισε στο σπίτι του μέχρι τον Μάρτιο του 2006 που ο γιατρός του είχε πει να σηκωστεί. Οι πόνοι στο δεξί πόδι συνέχιζαν και υπεβλήθη σε τρίτη εγχείριση υπό γενική αναισθησία και του έβαλαν πλατίνες. Η εγχείριση έγινε στις 11.11.
17. Πέραν των πιο πάνω, υπάρχουν προβλήματα δυσμορφίας στο σώμα του. Συγκεκριμένα, έχει ουλή στον αριστερό ώμο 12 εκ. και μετά παρουσιάστηκε μόλυνση, θεραπεύτηκε η πληγή όμως παρέμεινε η ουλή. Επίσης, έχει ουλή στο δεξί πόδι λόγω της τοποθέτησης πλατίνας. Όταν έγινε εγχείριση στο Νοσοκομείο Λάρνακας στο δεξί του πόδι του έκαναν τομή και φαίνεται ουλή η οποία εξακολουθεί να υπάρχει και τώρα. Τις ουλές αυτές δεν τις είχε προηγουμένως, προκλήθηκαν μετά από το δυστύχημα γιατί έγιναν οι εγχειρίσεις. Για τις ουλές αυτές επισκέφθηκε το γιατρό Δρ. Καμμίτση αρχές Μαρτίου
18. Οι ουλές και δυσμορφίες που έχει είναι αντικείμενο εξέτασης ή σχολίων όταν παραδείγματος χάριν βρίσκεται στη θάλασσα. Ο γιατρός Καμμίτσης τον συμβούλευσε ότι μπορούσε να κάμει πλαστικές εγχειρίσεις για διόρθωση των ουλών και είναι επιθυμία του Ενάγοντα να τις κάνει. Ο ώμος του έχει πόνο και δυσκαμψία, δεν κινείται ελεύθερα το χέρι και δημιουργείται πρήξιμο όταν κινείται. Με δυσκολία μπορεί να το ψηλώσει. Υπάρχει ασυμμετρία μεταξύ των δύο ώμων όταν ψηλώσει και τα δύο χέρια. Όσον αφορά το δεξί πόδι αισθάνεται πόνο και δυσκαμψία στη δεξιά ποδοκνημική κάτω από το σημείο του τραύματος, πόνο και δυσκαμψία στο γόνατο, πόνο στην ουλή. Δεν μπορεί να μένει πολύ ώρα στεκόμενος, δυσκολεύεται στο τρέξιμο, στο περπάτημα, δεν μπορεί να διανύει μεγάλες αποστάσεις και δυσκολεύεται να ανεβαίνει και να κατεβαίνει τα σκαλιά. Δυσκολεύεται, επίσης, στο οδήγημα. Κουράζεται το χέρι όταν κρατά το τιμόνι αρκετή ώρα και το πόδι όταν είναι πολύ ώρα ακίνητο. Δυσκολεύεται να περπατήσει ανήφορα και κατήφορα και κουράζεται. Μετά τον τραυματισμό του δεν μπορεί να εκτελεί την εργασία του ως Γεωλόγος που συμπεριλαμβάνει την αναγκαιότητα να γυρίζει σε κάμπους, σε ανώμαλες περιοχές για να ερευνήσει την περιοχή, ακατοίκητες λαγκαδιές, βουναλάκια και τα λοιπά. Αν δεν τραυματίζετο θα συνέχιζε να εργάζεται μετά τη συνταξιοδότηση του μέχρι και τα εβδομήντα του. Είχε κάμει έρευνα για τη δυνατότητα εργοδότησης του ως συμβούλου Γεωλόγου στην εταιρεία SH. Soil Engineering Ltd και στον Νίκο Στυλιανού. Υπήρχαν και άλλες εταιρείες που ασχολούνταν με εδαφοτεχνικές μελέτες με τις οποίες θα μπορούσε να συνεργαστεί. Μετά το δυστύχημα δεν ήταν σε θέση να εργαστεί γι΄αυτό δεν επικοινώνησε με αυτές τις εταιρείες. Επανερχόμενος στο επίδικο δυστύχημα ανέφερε ότι στην ποινική υπόθεση που καταχωρήθηκε εναντίον του Εναγόμενου 1 δεν χρειάστηκε να δώσει μαρτυρία, αν και είχε κλητευθεί ως μάρτυρας, διότι ο Εναγόμενος 1 είχε παραδεχθεί ενοχή. Αναφερόμενος στα διάφορα έξοδα, ιατρικά και άλλα, που πλήρωσε ανέφερε τα εξής: ¾ Έξοδα μεταφοράς με ασθενοφόρο ΛΚ30 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15

(1)) ¾ Αναπηρική καρέκλα και βοήθημα ΛΚ186 ¾ Μεταλλικό μπαστούνι ΛΚ26 ¾ Ορθοπεδικό ντιβάνι ΛΚ192 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15

(3)) ¾ M.R.I ΛΚ150 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15

(4)) ¾ Ultrasound ΛΚ88 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15

(5)(i)) Επιβαρύνθηκε, επίσης διάφορα ιατρικά έξοδα ως το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15

(2). Παρέμεινε κλινήρης στο σπίτι για περίοδο επτά μηνών και μετακινείτο χρησιμοποιώντας πλαίσιο και αναπηρική καρέκλα για τις φυσικές του ανάγκες. Τους τελευταίους δύο μήνες χρησιμοποίησε δεκανίκια και τέλος του Μάρτη του 2006 σταμάτησε να τα χρησιμοποιεί. Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς γιατί μετά που πήρε εξιτήριο από το Νοσοκομείο Λάρνακας δεν συνέχισε την περίθαλψή του, αν όχι στο Νοσοκομείο Λάρνακας στο Νοσοκομείο Λευκωσίας, απάντησε ότι εμπιστευόταν τον γιατρό Σεργίου. Αφυπηρέτησε το 2004 και συγκεκριμένα τέλος του Μάρτη. Ερωτηθείς για τη δουλειά που του ανατέθηκε μέχρι τον Ιούλιο του 2005, αναφέρθηκε σε αυτήν με το γραφείο Στυλιανού και εξήγησε τι καθήκοντα θα είχε. Συγκεκριμένα, θα έκαμνε γεωλογική μελέτη της περιοχής του Παραμαλιού για εντοπισμό κατάλληλου σημείου για ανόρυξη διάτρησης. Υπελόγιζε δε ότι θα χρειαζόταν περίπου δύο με τρεις μήνες για να διενεργήσει τη μελέτη του. Ήξερε ένα περίπου τη γεωλογία της περιοχής. Αρνήθηκε την υποβολή ότι σε καμιά συμφωνία είχε προβεί με τον Στυλιανού. Αρνήθηκε την υποβολή ότι με κανένα και ουδέποτε μετά την αφυπηρέτηση του συμφώνησε ή προσπάθησε να βρει δουλειά ή θα εργαζόταν και απάντησε ότι έκανε προσπάθειες και θα συνεργαζόταν με το γραφείο Στυλιανού. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η πρόθεση του ήταν να πάει στις ΗΠΑ και ότι έκαμνε τρεις με πέντε μήνες και ότι δεν θα έβρισκε δουλειά ενόσω θα διέμενε τόσο μεγάλο διάστημα στις ΗΠΑ και πρόσθεσε ότι αυτό το διάστημα το έκανε μετά που έπαθε το δυστύχημα. Όσον αφορά τη φυσιοθεραπεία που έκαμνε εξήγησε ότι μέχρι τέλος του Δεκέμβρη του 2005 τον έπαιρνε η γυναίκα του για φυσιοθεραπεία και μετά έκαμνε σπίτι του φυσιοθεραπεία. Ερωτηθείς σχετικά με τις ουλές και τα σχόλια που ανέφερε ότι γίνονται όταν πηγαίνει θάλασσα, διευκρίνισε ότι πηγαίνει τακτικά θάλασσα γιατί ήταν ανάγκη κατόπιν προτροπής του γιατρού να πηγαίνει για να βρει τη φυσιολογική του κίνηση. Δεν σταμάτησε να πηγαίνει θάλασσα και συνεχίζει να το κάνει όταν βρίσκεται στην Κύπρο. Έχει διαμέρισμα στην παραλία στη Λάρνακα. Σε σχέση με τις δραστηριότητες του πριν το δυστύχημα ανέφερε ότι συμμετείχε σε συγκρότημα χορού και παρακολουθούσε επιμορφωτικά μαθήματα του Υπουργείου Παιδείας για δύο με τρία χρόνια. Όσον αφορά τη συμφωνία που είχε κάνει για να δουλέψει με την εταιρεία SH. Soil Engineering Ltd αυτή έγινε μέσα Σεπτεμβρίου του 2004 και θα άρχιζε τον Οκτώβριο του

1. Πριν να φύγει από την Κύπρο για να πάει Αμερική ματαιώθηκε αυτή η εργασία γι΄αυτό πήγε στο εξωτερικό. Τόσο η συμφωνία όσο και η ακύρωσή της έγιναν πριν τον Σεπτέμβριο του
2. Ερωτηθείς σε σχέση με την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία και ερωτηθείς κατά πόσο είχε αναφέρει θετικά ότι το αυτοκίνητο τον πέταξε προς την πλευρά που είναι το ξενοδοχείο Princess, απάντησε ότι κατ΄εκείνο το στάδιο ήταν σε κατάσταση shock, είχε τρομερούς πόνους, είχε έντονη συναισθηματική κατάσταση και κάτω από αυτές τις συνθήκες όφειλε να απαντήσει του Αστυνομικού που τον είχε επισκεφθεί για να του πάρει κατάθεση. Αναφέρθηκε σε μνήμες παλιές που είχε όταν σκοτώθηκε ο θείος του ενώ περπατούσε στο δρόμο και το ότι το δικό του δυστύχημα του έφερε στο μυαλό αυτές τις μνήμες και αναμνήσεις. Την επομένη, αφού προβληματίστηκε, κατέληξε ότι είχε δίκαιο για την αναφορά του ότι το αυτοκίνητο τον είχε πετάξει προς την πλευρά του ξενοδοχείου. Αρνήθηκε την υποβολή ότι άλλαξε την κατάθεση του γιατί του ελέχθη ότι δεν του εσύμφερε. Ερωτηθείς γιατί χρειάστηκαν τρεις μήνες να σκεφτεί να τηλεφωνήσει της Αστυνομίας για να διορθώσει την αναφορά του, απάντησε ότι προτεραιότητα του ήταν να γίνει καλά και δεν τον ενδιέφερε οτιδήποτε άλλο και ότι μετά που τελείωσαν οι εγχειρίσεις τον ενδιέφερε η αλήθεια. Ερωτηθείς γιατί δεν ξεκαθάρισε το ζήτημα την επομένη και περίμενε πέντε μήνες, επανέλαβε ότι προτεραιότητα του ήταν να αποκατασταθεί η υγεία του. Ερωτηθείς γιατί δεν έχει προχωρήσει σε πλαστική εγχείριση για πέντε χρόνια, απάντησε ότι έχει κάνει τρεις εγχειρίσεις με γενική νάρκωση στους εννέα μήνες, δεν ήθελε να υποβληθεί σε άλλη εγχείριση υπό γενική νάρκωση μέχρι να βρει το ρυθμό του και να επανέλθει. Αναφερόμενος στις συνθήκες του δυστυχήματος σημείωσε στη φωτογραφία ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14(Β) με κύκλο το σημείο όπου είχε σταθεί ένα μέτρο από την άκρια του δρόμου με σκοπό να διασταυρώσει. Όταν σταμάτησε εκεί, είχε δεξιά του ένα μέτρο στην άκρια του δρόμου μια κοπέλα που στεκόταν. Αυτή είχε ήδη ξεκινήσει λίγο πριν ώσπου ο Ενάγοντας να κοιτάξει αν έρχονται αυτοκίνητα στο δρόμο. Είχε ξεκινήσει να διασταυρώνει μετά που αυτός κοίταξε αριστερά. Όταν ο Ενάγοντας είχε κοιτάξει προς τα δεξιά του η κοπέλα στεκόταν στην άκρια του δρόμου. Ο Ενάγοντας κοίταξε προς Δεκέλεια, μετά προς Λάρνακα και μετά ξανά προς Δεκέλεια και διαπίστωσε ότι δεν έρχονταν αυτοκίνητα. Όταν είχε σταθμεύσει στο χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου δεν ήξερε ότι σε απόσταση 91 μέτρων υπήρχε διάβαση πεζών. Δεν ήταν ορατή από το σημείο που στεκόταν ούτε υπήρχαν φώτα. Τη συγκεκριμένη διάβαση τη μέτρησε και είναι 91 μέτρα μακριά από το τοιχαράκι του Princess και δεν έχει φώτα πορτοκαλιά ούτε πινακίδες από το σημείο που ο Ενάγοντας βρισκόταν. Πριν να σταθμεύσει στο ξενοδοχείο Princess είχε προχωρήσει μέχρι τη βάση Δεκέλειας και μετά έκανε στροφή και ήρθε πίσω και είδε ότι είχε κόσμο και αποφάσισε να σταματήσει. Αυτά δεν τα ανέφερε στην κατάθεση του γιατί εκεί έλεγε ό,τι τον ρωτούσαν. Ερωτηθείς για την ορατότητα που είχε στο σημείο που είχε σταματήσει με κατεύθυνση προς Δεκέλεια, απάντησε ότι ήταν εκατόν μέτρα. Ερωτηθείς για την ορατότητα του προς την κατεύθυνση της Λάρνακας, απάντησε πάλι ότι ήταν περίπου εκατόν μέτρα. Όταν κοίταξε δεξιά, αριστερά και πάλι δεξιά δεν έρχονταν αυτοκίνητα και ο δρόμος ήταν άδειος. Δεν είδε το αυτοκίνητο του Εναγόμενου να έρχεται ούτε είδε φώτα αυτοκινήτου. Στην υποβολή ότι το αυτοκίνητο του Εναγομένου ήταν ορατό, απάντησε ότι δεν το είδε και πρόσθεσε ότι αν τα φώτα ήταν στη χαμηλή στάση και με βάση το δεδομένο ότι υπήρχαν λαμπτήρες το φως διαχέεται. Ερωτηθείς πώς και αφού έβλεπε σε απόσταση πέραν των εκατόν μέτρων προς Λάρνακα και υπήρχε ικανοποιητικός φωτισμός δεν είδε τη διάβαση πεζών, απάντησε ότι είδε φως τροχαίας πράσινο, δεν είδε διάβαση πεζών και δεν υπήρχαν πορτοκαλιά φώτα που να αναβοσβήνουν. Το μόνο που είδε ήταν φως πράσινο, όπως τα συνηθισμένα φώτα τροχαίας. Ερωτηθείς γιατί στην κύρια εξέτασή του δεν αναφέρθηκε στο ότι είχε δει φως πράσινο και φώτα τροχαίας, απάντησε ότι ό,τι ρωτήθηκε απάντησε και πρόσθεσε ότι είχε αναφέρει ότι δεν είχε φώτα πορτοκαλιά που θα του έδινε να καταλάβει ότι ήταν διάβαση πεζών. Ερωτηθείς γιατί απέκρυψε το πράσινο φως των φώτων τροχαίας, απάντησε ότι δεν απέκρυψε τίποτε και ότι αν υπήρχαν εκεί φώτα τροχαίας δεν σημαίνει ότι υπήρχε διάβαση πεζών. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι είδε την κοπέλα που διασταύρωνε και άρχισε να διασταυρώνει με τον ίδιο βηματισμό, δεν είχε λόγο να τρέξει. Ερωτηθείς σε σχέση με τον φωτισμό, ανέφερε ότι οι πάσσαλοι της ΑΗΚ ήταν στην πλευρά του Princess και απέναντι δεν είχε λαμπτήρες, αλλά υπήρχε φως από τα φώτα των κέντρων. Ερωτηθείς γιατί στην κύρια εξέτασή του είχε αναφέρει ότι υπήρχαν λαμπτήρες της ΑΗΚ και στις δύο πλευρές του δρόμου, απάντησε ότι υπήρχαν και από τις δύο πλευρές από το σημείο διάβασης πεζών προς Λάρνακα. Στην παρατήρηση ότι ερωτάτο για το σημείο όπου έγινε το δυστύχημα, διευκρίνισε ότι δεν εννοούσε για το σημείο του δυστυχήματος, αλλά στο σημείο από τη διάβαση πεζών προς Λάρνακα ότι υπήρχαν και από τις δύο πλευρές του δρόμου λαμπτήρες της ΑΗΚ. Αρνήθηκε την υποβολή ότι όπως στεκόταν δεν αντελήφθηκε το ταξί και μπήκε απότομα στο δρόμο γιατί δεν το είδε και ότι αν το έβλεπε θα περνούσε γρήγορα. Στην υποβολή ότι δεν είδε το ταξί, απάντησε ότι αν το ταξί είχε φωτισμό στη χαμηλή στάση και λόγω των φώτων της ΑΗΚ το φως διαχέεται. Αρνήθηκε την υποβολή ότι διασταύρωνε διαγωνίως έτσι ώστε να μην αντιλαμβάνεται τα αυτοκίνητα που έρχονταν από Λάρνακα και πρόσθεσε ότι είχε δει προηγουμένως ότι δεν είχε αυτοκίνητα και γι΄αυτό προχώρησε απέναντι. Στην υποβολή ότι μόλις μπήκε στο δρόμο και έγινε ορατός από τον Εναγόμενο, ο τελευταίος πάτησε φρένα αλλά ήταν αδύνατο να τον αποφύγει, απάντησε ότι προηγουμένως είχε βεβαιωθεί ότι δεν είχε αυτοκίνητα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι δίπλα στην έξοδο του Princess υπάρχει πινακίδα διάβασης πεζών και ότι δεν την είδε. Αρνήθηκε, επίσης, την υποβολή ότι υπερβάλλει για τους τραυματισμούς και τα επακόλουθα και πρόσθεσε ότι εξήγησε τι πέρασε μέχρι σήμερα και τι του έχει μείνει. Μαρτυρία ΜΕ4 Ο ΜΕ4 είναι χειρούργος ορθοπεδικός. Εξέτασε τον Ενάγοντα μετά το δυστύχημα τον Ιούλιο του
3. Έτυχε θεραπείας από τον ίδιο μετά που εξήλθε ο Ενάγοντας από το Νοσοκομείο στις 19.7.
4. Τον επισκέφθηκε στο σπίτι του όπου ο Ενάγων ήταν ακινητοποιημένος στο κρεβάτι με το δεξί πόδι στο γύψο. Του είχε αναφέρει ότι πονούσε τον αριστερό ώμο ο οποίος ήταν φουσκωμένος, πολύ επώδυνος και δεν μπορούσε να τον κινήσει. Τον έστειλε για εξέταση M.R.I του αριστερού ώμου και διαπιστώθηκε ότι είχε ρήξη του τένοντα και συγκεκριμένα ρήξη υπερακάνθιου και υποπλάτιου τένοντα του αριστερού ώμου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 11). Τα τραύματα του Ενάγοντα ήταν τα ακόλουθα: Κάταγμα της δεξιάς κνήμης και περόνης που ήταν συντριπτικό και επιπλεγμένο. Πρόκειται για τα πιο σοβαρά κατάγματα της κνήμης. Ρήξη υπερακανθίου και υποπλατίου τένοντος αριστερού ώμου. Οι τένοντες των μυών επενεργούν στην άρθρωση του ώμου ώστε να μπορεί να κινείται ο ώμος. Θλαστικό τραύμα τριχωτού της κεφαλής. Λόγω του ότι το κάταγμα κνήμης και περόνης δεν είχε επουλωθεί - ο οργανισμός κάνει προσπάθεια για να ενωθούν τα οστά και δεν παρήχθη νέο οστούν - του έγινε επέμβαση υπό γενική αναισθησία και συγκεκριμένα ανοικτή ανάταξη και συγκράτηση του κατάγματος με locking plate. Επίσης του έγινε μεταφορά οστικού μοσχεύματος από τους κνημιαίους σπονδύλους στο σημείο του κατάγματος. Εξήγησε κοιτάζοντας τις ακτινογραφίες του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 12 τι ακριβώς αυτές απεικόνιζαν. Όσον αφορά την παρούσα κατάσταση του Ενάγοντα ο Ενάγοντας παραπονείται για πόνο, κρηγμό και δυσκαμψία του αριστερού ώμου. Έχει ελάττωση των κινήσεων του ώμου και όταν κινείται αισθάνεται πόνο και κρηγμό (θόρυβο). Σε σχέση με την κνήμη παραπονείται για πόνο στο σημείο του κατάγματος, πόνο και δυσκαμψία του δεξιού γόνατος και της δεξιάς ποδοκνημικής, δεν μπορεί να είναι όρθιος πολύ ώρα, να περπατήσει μεγάλες αποστάσεις, να τρέξει, να κάμει σπορ, γυμναστική, χορό και τα λοιπά, όταν κατεβαίνει σκαλιά νιώθει ότι το γόνατο δεν τον σηκώνει και λυγίζει απότομα. Στην ποδοκνημική η κάμψη του γόνατος είναι ελαττωμένη κατά 20°. Η ραχιαία έκταση είναι πολύ ελαττωμένη και συγκεκριμένα είναι μόνο 5° και η πελματιαία κάμψη 15°. Οι κινήσεις της ποδοκνημικής συνοδεύονται από πόνο στο σημείο του κατάγματος. Ο Ενάγοντας δυσκολεύεται στο οδήγημα, στα σκαλιά, ανηφόρα - κατηφόρα, να κάνει κηπουρική, να μεταφέρει βαριά αντικείμενα. Η κίνηση στο πόδι είναι ελαττωμένη και επώδυνη. Σε σχέση με τον αριστερό ώμο ίσως στο μέλλον να είναι πιο προβληματικός και εξήγησε ότι αντί να λειτουργούν τρεις μυς, ένας μόνο λειτουργεί και κάνει τη δουλειά των τριών. Οι κινήσεις του ώμου είναι ελαττωμένες κατά 30% και συνοδεύονται από κρηγμό. Περαιτέρω, ο τένοντας του υπερακανθίου μπορεί να παρουσιάσει με τα χρόνια εκφύλιση, φθορά μέχρι και ρήξη. Θα χρειαστεί να υποβληθεί σε τέταρτη εγχείριση υπό γενική αναισθησία για αφαίρεση των μετάλλων και θα είναι τότε υπό ανάρρωση για περίοδο έξι με οκτώ εβδομάδες. Σ΄ό,τι αφορά τα έξοδα του αναφέρθηκε στις αποδείξεις που εξέδωσε και είναι μέρος του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 15

(2)ως ακολούθως: Å Απόδειξη υπ΄αρ. 0451 ημερομηνίας 8.12.2005 για ΛΚ2.

1. Å Απόδειξη υπ΄αρ. 0454 ημερομηνίας 13.10.2006 για ΛΚ1.
2. Å Απόδειξη υπ΄αρ. 0412 ημερομηνίας 6.11.2006 για ΛΚ
3. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η μέθοδος που ακολουθήθηκε στο Νοσοκομείο Λάρνακας για την ανάταξη του κατάγματος της δεξιάς κνήμης και περόνης και τη συγκράτηση με δύο pins και γύψο είναι μια παλιά μέθοδος που δεν χρησιμοποιείται. Σ΄ό,τι αφορά τον αριστερό ώμο ανέφερε ότι το τραύμα με τους τένοντες πρέπει να υπήρχε από την ημέρα του δυστυχήματος και θα έπρεπε να είχε εντοπιστεί. Για τον σκοπό αυτό θα έπρεπε να του είχε διενεργηθεί M.R.I. Αν το Νοσοκομείο εντόπιζε τέτοιο τραυματισμό, δηλαδή ρίξιμο τένοντα, κατά την ημέρα του δυστυχήματος και αντιμετωπιζόταν σε επτά μέρες και γινόταν η επέμβαση άμεσα, τότε τα αποτελέσματα θα ήταν καλύτερα. Μαρτυρία ΜΕ5 Ο ΜΕ5 είναι Ανώτερος Τεχνικός Δικτύων ΑΗΚ και εξετάζει διάφορα παράπονα για βλάβες σε σχέση με οδικό φωτισμό σε όλη την περιφέρεια της Λάρνακας. Ερωτηθείς να περιγράψει τον οδικό φωτισμό στο δρόμο Λάρνακας - Δεκέλειας και κατά μήκος του δρόμου, ανέφερε ότι υπάρχουν ξύλινοι πάσσαλοι με δύο λαμπτήρες ψηλής πίεσης νατρίου 250 vat και η απόσταση μεταξύ των πασάλων είναι 30 μέτρα. Οι πάσσαλοι έχουν δύο λαμπτήρες 250 vat με μεγάλο βραχίονα για να έχει ψηλό φωτισμό πλάγια και μπροστά στο δρόμο. Ο λαμπτήρας βρίσκεται στα 17 πόδια από το έδαφος. Όσον αφορά το ξενοδοχείο Princess, στις 4.7.2005 υπήρχαν δύο πάσσαλοι, ένας στα αριστερά και ένας στα δεξιά της εισόδου του ξενοδοχείου. Η απόσταση των πασάλων ήταν στα 30 μέτρα. Στον πεζόδρομο που υπάρχει πίσω προς την πλευρά του ξενοδοχείου υπάρχει ακόμη ένας λαμπτήρας 70 vat. Στις 4.7.2005 οι λαμπτήρες άναψαν στις 20.31 και έσβησαν στις 5.
4. Ερωτηθείς κατά πόσο ένας που οδηγούσε στο δρόμο Λάρνακας - Δεκέλειας θα μπορούσε να δει πεζό που έβγαινε για να διασταυρώσει στην πορεία Β του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 2, απάντησε ότι ο φωτισμός είναι ψηλός και έχει ορατότητα μέχρι 200 μέτρα. Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς κατά πόσο στο ίδιο σημείο ένας πεζός θα μπορούσε να έβλεπε το αυτοκίνητο στα 200 μέτρα, απάντησε καταφατικά. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι οι λαμπτήρες των ηλεκτρικών πασάλων κάλυπταν μια ακτίνα 30 μέτρα. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι υπήρχαν πάσσαλοι της ΑΗΚ στον πλαγιόδρομο απέναντι από το ξενοδοχείο Princess με μονούς λαμπτήρες των 70 vat. Μαρτυρία ΜΕ6 Ο ΜΕ6 είναι Πολιτικός Μηχανικός. Μετά την αφυπηρέτηση του, από δημόσιος υπάλληλος που ήταν μέχρι το 2003, ιδιωτεύει. Με τον Ενάγοντα συμφώνησαν να συνεργαστούν στην ιδιωτική εταιρεία SH. Soil Engineering Ltd που προσφέρει υπηρεσίες σε γεωτεχνικές έρευνες για υπέδαφος. Η συμφωνία έγινε το 2004, αλλά δεν προχώρησε γιατί, εν τω μεταξύ, δεν υπήρξαν περιπτώσεις που χρειάστηκαν οι υπηρεσίες του Ενάγοντα της ειδικότητας του ως Γεωλόγου. Οι υπηρεσίες του θα ήταν όταν και εφόσον η εταιρεία χρειαζόταν για συγκεκριμένη εργασία και υπολόγισαν ότι ετησίως θα ανέρχονταν σε ΛΚ6.
5. Ο ΜΕ6 προσέφερνε υπηρεσίες ως ιδιώτης σε θέματα νερού γιατί είχε εμπειρίες με φράγματα. Ο ΜΕ6 είχε αναλάβει μια δουλειά σε εταιρεία που θα κατασκεύαζε γήπεδο γκολφ στο Παραμάλι και θα έπρεπε να ερευνήσουν λύσεις για να προμηθεύσουν νερό για το project. Μεταξύ των λύσεων ήταν η ανόρυξη διατρήσεων. Είχαν συμφωνήσει με τον Ενάγοντα να τους προσφέρει υπηρεσίες να εντοπίσουν πιθανούς τόπους για γεωτρήσεις. Ο ΜΕ6 συμφώνησε μαζί με τον Ενάγοντα προσωπικά για την αμοιβή του για ποσό ΛΚ3.
6. Η συμφωνία έγινε στις 2.7.
7. Τελικώς, ο ΜΕ6 τη δουλειά την ανέθεσε αλλού και την έκαμε άλλος ειδικός για το θέμα αυτό. Μαρτυρία ΜΕ7 Ο ΜΕ7 είναι Πρωτοκολλητής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας - Αμμοχώστου. Έχει υπό τον έλεγχο του το μητρώο καταχωρήσεων ποινικών υποθέσεων όπου είναι καταχωρημένη η υπόθεση Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας υπ΄αρ. 2822/06 και αφορά τον κατηγορούμενο Πέτρο Τζιάναρο και την κατηγορία της αμελούς οδήγησης. Ο φάκελος της υπόθεσης δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία του η πρώτη εμφάνιση στην ποινική υπόθεση ήταν στις 28.3.2006, η επόμενη ημερομηνίας όπου ανεβλήθη η υπόθεση για επίδοση ήταν 5.5.2006 και 5.6.2006, στη συνέχεια ορίστηκε για ακρόαση 21.9.2006 και ανεβλήθη και στις 27.10.2006 επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο πρόστιμο ΛΚ130 πλέον ΛΚ40 έξοδα και δύο βαθμοί ποινής. Μαρτυρία ΜΕ8 Ο ΜΕ8 είναι δικηγόρος και ήταν παρών στην υπόθεση 2822/06 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας με κατηγορούμενο τον Εναγόμενο 1 για το επίδικο δυστύχημα. Εμφανίστηκε δύο φορές στα πλαίσια αυτής της υπόθεσης, η μια στις 21.9.2006 που ήταν ορισμένη για ακρόαση και ανεβλήθη και στις 27.10.2006 που ήταν πάλι ορισμένη για ακρόαση. Και στις δύο περιπτώσεις συνόδευε τον Ενάγοντα που ήθελε να παρακολουθήσει τη διαδικασία. Στις 27.10.2006 ο Εναγόμενος 1 συνοδευόμενος από τον δικηγόρο του παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο και ζήτησε άδεια να αλλάξει απάντηση στην κατηγορία από μη παραδοχή σε παραδοχή. Ο Ενάγοντας βρισκόταν στο Δικαστήριο γιατί είχε κλητευθεί ως μάρτυρας κατηγορίας. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι αυτά που είπε είναι αυτά που περιήλθαν στην αντίληψη του συνοδεύοντας τον Ενάγοντα και ήταν παρών όταν ο Εναγόμενος 1 παραδέχθηκε ενοχή. Μαρτυρία ΜΕ9 Η μαρτυρία του ΜΕ9 συνίστατο στη λήψη κάποιων φωτογραφιών στην περιοχή της σκηνής του επίδικου δυστυχήματος και κάποιων μετρήσεων όπως π.χ. η απόσταση από το σημείο που ο Ενάγων στεκόταν μέχρι τη διάβαση πεζών, η απόσταση μεταξύ των πασσάλων της ΑΗΚ και επίσης την αναφορά ότι το 2005 οι ταπέλες της Τροχαίας που σηματοδοτείτο η διάβαση πεζών ήταν με φώτα Τροχαίας που αναβόσβηναν και υπήρχε κουμπάκι με το Σταμάτη και το Γρηγόρη και όχι λάμπες πορτοκαλιές. Δέχτηκε δε ότι τη νύχτα το φως από τη διάβαση πεζών φαίνεται καλύτερα από ότι την ημέρα έχοντας προηγουμένως αναφέρει ότι για κάποιον άγνωστο στην περιοχή θα ήταν δύσκολο να διακρίνει αν επρόκειτο για διάβαση πεζών ή για φώτα τροχαίας και ότι από το σημείο που στεκόταν ο πεζός η απόσταση μέχρι τη διάβαση πεζών - 110 μ. - ήταν αρκετά μεγάλη. Διευκρίνισε δε ότι ο έλεγχος που έκανε ο ίδιος να δει από την απόσταση 110 μ. δεν ήταν ενώ ήταν βράδυ γιατί, όπως αναφέρθηκε, πήγε στο μέρος μεσημέρι. Η έρευνα που έκανε ήταν 2 ½ μήνες πριν καταθέσει στο Δικαστήριο το
8. Μαρτυρία Εναγομένου (ΜΥ1) Ο Εναγόμενος στις 4.7.2005 οδηγούσε το αυτοκίνητο TXL615 στο δρόμο Λάρνακας-Δεκέλειας όταν έγινε το επίδικο δυστύχημα. Καταθέτοντας υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασής του την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3). Σ΄ αυτήν αναφέρονται, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα ακόλουθα: Τα τελευταία δέκα χρόνια εργάζεται ως ταξιτζής. Στις 4.7.2005 έπιασε δουλειά η ώρα έξι το απόγευμα. Γύρω στις έντεκα παρά τέταρτο το βράδυ έπιασε ένα ζευγάρι από τη Τσεχία από το γραφείο για να τους πάρει στο ξενοδοχείο Lordos Beach Hotel όπου διέμεναν. Οδηγούσε στο δρόμο Λάρνακας-Δεκέλειας και, ενώ βρισκόταν κοντά στο ξενοδοχείο Princess, οδηγώντας με ταχύτητα περίπου 40 χ.α.ω. και έχοντας αναμμένα τα φώτα του, είδε μια κοπέλα σε απόσταση 20 με 25 μέτρα περίπου να στέκεται κοντά στο δρόμο και να μπαίνει μέσα στο δρόμο με σκοπό να διασταυρώσει απέναντι. Η κοπέλα ήταν στα δεξιά σύμφωνα με την πορεία του. Τότε ο Εναγόμενος ελάττωσε περισσότερο. Στην άκρια του δρόμου, πάλι στα δεξιά σύμφωνα με την πορεία του, είδε ένα άντρα να στέκεται στην άκρια του δρόμου και αμέσως μπήκε μέσα στο δρόμο με σκοπό να διασταυρώσει απέναντι. Μόλις ο Εναγόμενος τον είδε πάτησε τα φρένα του. Εκείνος, όμως, συνέχισε να τρέχει. Το αυτοκίνητο του Εναγόμενου έτριψε τα λάστιχα του από τη δύναμη που πάτησε τα φρένα του. Εκείνος ήταν στη μέση της λωρίδας που οδηγούσε ο Εναγόμενος το αυτοκίνητο με αποτέλεσμα, αν και η ταχύτητα του Εναγόμενου ήταν χαμηλή, να τον κτυπήσει πάνω στα πόδια με τη μέση του αυτοκινήτου του μπροστά. Ο πεζός έπεσε πάνω στο καπό του αυτοκινήτου και στη συνέχεια κτύπησε πάνω στον ανεμοθώρακα με αποτέλεσμα να τον σπάσει. Το αυτοκίνητο μετά τη σύγκρουση συνέχισε για ένα μέτρο περίπου και σταμάτησε. Στη συνέχεια, ο πεζός στάθηκε στα πόδια και περπάτησε λίγα μέτρα και έπεσε στην άσφαλτο. Αντεξεταζόμενος είπε ότι η κοπέλα που βρισκόταν στο μέρος είχε διασταυρώσει το δρόμο κανονικά χωρίς να την κτυπήσει κανένας. Μόλις την είδε ο Εναγόμενος που διασταύρωνε το δρόμο ελάττωσε ταχύτητα, σχεδόν σταμάτησε και της έδωσε την δυνατότητα να περάσει. Όταν πέρασε η κοπέλα αυτός ανέπτυξε ταχύτητα για να φύγει σιγά - σιγά. Όσον αφορά τον Ενάγοντα ανέφερε ότι αυτός στεκόταν στην δεξιά πλευρά σύμφωνα με την πορεία του και αφού πέρασε η κοπέλα και ο Εναγόμενος άρχισε σιγά - σιγά να αναπτύσσει ταχύτητα ήρθε ο Ενάγοντα και κτύπησε πάνω του. Ο Ενάγοντας προσπάθησε να διασταυρώσει ενώ από την απέναντι του Εναγόμενου πλευρά ερχόταν αυτοκίνητο το οποίο ο Ενάγοντας απέφυγε τρέχοντας αλλά κτύπησε πάνω στο αυτοκίνητο του Εναγόμενου. Σε άλλη ερώτηση ο Εναγόμενος ανέφερε ότι είναι ο Ενάγοντας που ήρθε και έδωσε πάνω στο αυτοκίνητο του στο μπροστινό δεξί φανάρι. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι υπήρχαν μάρτυρες επί τόπου που λένε ότι δεν έφταιγε ο ίδιος και ότι έτρεξε ο Ενάγοντας να διασταυρώσει. Ερωτηθείς κατά πόσο φρόντισε να εντοπίσει αυτούς τους μάρτυρες απάντησε αρνητικά λέγοντας ότι δεν τον ενδιέφερε. Πρόσθεσε ότι πήγε στο Δικαστήριο και παραδέχτηκε και δεν χρειάστηκε να μάθει για μάρτυρες. Διευκρίνισε ότι η παραδοχή του δεν σήμαινε ότι παραδέχετο ότι ευθύνετο για το δυστύχημα αλλά παραδέχθηκε για να γλυτώσει. Αρνήθηκε την υποβολή ότι δεν είχε σταματήσει το αυτοκίνητο του την ώρα που διασταύρωνε η κοπέλα αλλά ότι συνέχισε με μεγάλη ταχύτητα. Διευκρίνισε ότι την ώρα που η κοπέλα άρχισε να διασταυρώνει βρισκόταν σε απόσταση 20 με 25 μέτρα από τον ίδιο. Νομίζει ότι δεν ανέφερε στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία ότι την ώρα που είδε την κοπέλα ερχόταν από την αντίθετη πλευρά αυτοκίνητο. Ο Εναγόμενος «εμούνταρε» να διασταυρώσει το δρόμο για να αποφύγει το αυτοκίνητο που ερχόταν από την αντίθετη με τον Εναγόμενο κατεύθυνση. Τον Εναγόμενο τον είδε αστραπιαία την στιγμή που «έδωσε» στο αυτοκίνητο του. Αν τον έβλεπε θα μπορούσε να «στραβοτιμονιάσει» το αυτοκίνητο του για να μην το κτυπήσει. Διευκρίνισε ξανά ότι όταν κτύπησε στο αυτοκίνητο είδε τον Ενάγοντα. Προηγουμένως τον είχε δει που στεκόταν στην άκρια του δρόμου αλλά δεν περίμενε ότι θα έτρεχε στο δρόμο σαν «φουρτούνα» να δώσει πάνω στο αυτοκίνητο του. Αν τον έβλεπε ότι περπατούσε στο δρόμο θα του έδινε την ευκαιρία να περάσει. Ερωτηθείς πόση ήταν η απόσταση του από το αυτοκίνητο του όταν είδε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά να στέκεται στην άκρια του δρόμου στο παγκέτο απάντησε ότι στα 20 με 25 μέτρα όταν είδε την κοπέλα να διασταυρώνει πρόσεξε και τον Ενάγοντα να στέκει στην είσοδο και έξοδο του ξενοδοχείου Princes. Η προσοχή του Εναγομένου ήταν στην κοπέλα ώστε να περάσει με ασφάλεια και δεν ήξερε ότι ο Ενάγων θα «μούνταρε» μέσα στα αυτοκίνητα και να φθάσει κοντά του. Ερωτηθείς κατά πόσο ήταν φυσικό επακόλουθο ότι θα διασταύρωνε ο Ενάγοντας βρισκόμενος στο σημείο που τον είδε ο Εναγόμενος απάντησε ότι δεν ήξερε τι θα έκαμνε ούτε ήταν στο μυαλό του για το τι σκεφτόταν. Πρόσθεσε ότι μπορούσε να περιμένει κάποιον να περάσει να τον πιάσει. Διερωτήθηκε δε κατά πόσο θα πρέπει κάθε φορά που βλέπουμε ένα πεζό να στέκει στην άκρια του δρόμου τα αυτοκίνητα να σταματούν. Όταν ο Ενάγοντας κτύπησε πάνω του ο Εναγόμενος σταμάτησε αμέσως. Εκείνη τη στιγμή δεν έτρεχε, μακάρι να πήγαινε 5χλμ με την δεύτερη ταχύτητα. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι περίμενε την γυναίκα να φύγει εντελώς από τον δρόμο και όταν έφυγε ανέπτυξε ταχύτητα οπόταν ήρθε ο Ενάγοντας και έδωσε πάνω στο αυτοκίνητο του και ο Εναγόμενος σταμάτησε χρησιμοποιώντας τα φρένα του. Την ημέρα του δυστυχήματος ήταν νύκτα και είχε τα φώτα του αναμμένα στη χαμηλή στάση γιατί έρχονταν αυτοκίνητα από απέναντι. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ο λόγος που παραδέχθηκε την ποινική υπόθεση για αμελή οδήγηση ήταν γιατί θεωρούσε ότι ήταν υπεύθυνος για το δυστύχημα και πρόσθεσε ότι ο λόγος ήταν για να απαλλαγεί από την φασαρία και τα έξοδα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ήταν αφηρημένος και ότι δεν είχε την προσοχή του στην κίνηση των πεζών που υπήρχε στο δρόμο εκεί όπου έγινε η σύγκρουση. Αρνήθηκε επίσης ότι έτρεχε με μεγάλη ταχύτητα. Μαρτυρία ΜΥ2 Ο ΜΥ2 κατέθεσε υπό την ιδιότητα του Επιστήμονα Εμπειρογνώμονα στον ανασχηματισμό τροχαίων δυστυχημάτων. Από το 2000 μετά την αφυπηρέτηση του από την Αστυνομία διατηρεί ιδιωτικό γραφείο διερεύνησης και αναπαράστασης τροχαίων δυστυχημάτων. Εξέτασε την παρούσα υπόθεση και του ζητήθηκε να εκφράσει την γνώμη του για την ευθύνη. Τα έγγραφα που του δόθηκαν είναι αντίγραφα της Αστυνομικής Έκθεσης, του Σχεδιαγράμματος του εξεταστή και της κατάθεσης του, της κατάθεσης του Εναγόμενου, της κατάθεσης του Ενάγοντα και της κατάθεσης της ανεξάρτητης μάρτυρας Νίκης Γαβριήλ. Στην μαρτυρία του συνοψίζει αρχικά το περιεχόμενο των καταθέσεων που λήφθηκαν υπόψη και που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Ο ΜΥ2 στις 20/6/07 και περί ώρα 18.30 επισκέφθηκε την σκηνή του δυστυχήματος και με βάση τα μέτρα του σχεδίου της Αστυνομίας καθόρισε το σημείο συγκρούσεως στην άσφαλτο. Επίσης πήρε συμπληρωματικά μέτρα του δρόμου με βάση τα στοιχεία που δίνονται στο σχέδιο της αστυνομίας και της κατάθεσης της ανεξάρτητος μάρτυρος Νίκης Γαβριήλ και ετοίμασε δικό του σχέδιο επί κλίμακος το οποίο επισυνάπτει στην έκθεση του ως Παράρτημα Γ. Την ίδια μέρα πήρε 10 φωτογραφίες της σκηνής οι οποίες επισυνάπτονται στην έκθεση του ως Παράρτημα Δ. Για σκοπούς αναπαράστασης του δυστυχήματος έχει προχωρήσει σε υπολογισμούς της ταχύτητας του αυτοκινήτου ΤΧL615 και του χρόνου που χρειάστηκε κατά την τροχοπέδηση. Χρησιμοποίησε παράγοντες τριβής 0,70 - 0,80 που είναι οι συνηθισμένοι σε δρόμους της Κύπρου και στο συγκεκριμένο δρόμο. Κατέληξε δε στα ακόλουθα αποτελέσματα: ® Η αρχική ταχύτητα του αυτοκινήτου υπολογίστηκε σε 44-47 ΧΛΩ. ® Η ταχύτητα του αυτοκινήτου την στιγμή της σύγκρουσης υπολογίστηκε σε 19 - 20 ΧΛΩ. ® Ο χρόνος που χρειάστηκε κατά την τροχοπέδηση μέχρι που το αυτοκίνητο ακινητοποιήθηκε τελείως υπολογίστηκε σε 1,65 - 1,76 δευτερόλεπτα. ® Ο χρόνος που χρειάστηκε κατά την τροχοπέδηση από την αρχή της μέχρι την στιγμή της σύγκρουσης ήταν 0,94 - 1,00 δευτερόλεπτο. Όσον αφορά τον υπολογισμό του χρόνου που ο πεζός χρειάστηκε από την στιγμή που μπήκε στο οδόστρωμα μέχρι που μπήκε στο σημείο σύγκρουσης ο ΜΥ2 υπολόγισε τους χρόνους ως εξής: ® Με κανονικό βήμα, 3,50 δευτερόλεπτα. ® Με γρήγορο βήμα, 2,33 δευτερόλεπτα. ® Τροχάδην, 1,75 δευτερόλεπτα. Ο ΜΥ2 ανέφερε ότι με βάση την κατάθεση του Εναγόμενου όπου λέει ότι οδηγούσε με 40 ΧΛΩ, κρίνει την στρατηγική οδήγησης του ως ορθή γιατί αυτή η ταχύτητα ήταν υπό τις περιστάσεις η ενδεδειγμένη και φυσιολογική ταχύτητα σε δρόμο που το όριο ταχύτητας είναι 65ΧΛΩ. Στην συνέχεια ο ΜΥ2 αναφέρει ότι το ότι η ταχύτητα του αυτοκινήτου του Εναγόμενου ήταν χαμηλή επιβεβαιώνεται και από την μαρτυρία της πεζής η οποία βλέποντας το ενεχόμενο ταξί να πλησιάζει από τα αριστερά της ήταν σε απόσταση πάνω από 40 μέτρα και η ίδια υπολόγισε ότι είχε τον χρόνο για να διασταυρώσει, πράγμα που τελικά επιτεύχθηκε με το να επιταχύνει το βήμα της και με το να ελαττώσει ελαφρά την ταχύτητα του το ενεχόμενο ταξί. Ο ΜΥ2 ανέφερε σε άλλο σημείο ότι ο Εναγόμενος ήταν υποχρεωμένος να έχει τα φώτα του αυτοκινήτου στην χαμηλή στάση γιατί μόλις διασταυρώθηκε με αυτοκίνητα που πήγαιναν προς την Λάρνακα και άρα η ορατότητα του περιοριζόταν στην απόσταση που φώτιζαν τα φώτα του αυτοκινήτου του δηλαδή στα 25 - 30 μέτρα στα αριστερά του και πολύ λιγότερα στην δεξιά άκρη του δρόμου που είναι γύρω στα 20 μέτρα. Ανέφερε επίσης ότι η ορατότητα του Εναγόμενο ως προς την θέση του πεζού πιθανόν να περιοριζόταν και από τα αυτοκίνητα που πήγαιναν προς Λάρνακα. Στο ερώτημα κατά πόσο ο Εναγόμενος, σε απόφαση 80 μέτρων μετά από διάβαση πεζών, θα έπρεπε να αναμένει οποιοδήποτε πεζό να διασταυρώνει και μάλιστα δύο πεζούς από διαφορετικά σημεία του δρόμου, απάντηση του ΜΥ2 ήταν αρνητική. Πρόσθεσε ότι παρά ταύτα ο εναγόμενος είχε την προσοχή του στην οδήγηση και αντέδρασε με τον καλύτερο τρόπο που προσφερόταν. Στην περίπτωση της Νίκης Γαβριήλ με το να ελαττώσει την ταχύτητα του και στην περίπτωση του Ενάγοντα να φρενάρει βίαια. Ο ΜΥ2 σχολίασε και την στρατηγική όπως την χαρακτήρισε του Ενάγοντα πεζού με βάση την μαρτυρία. Έκρινε ότι ήταν λανθασμένη για τους εξής λόγους: Ο Ενάγοντας αμέλησε να χρησιμοποιήσει την διάβαση πεζών η οποία βρισκόταν μόλις 80 μέτρα μακριά από το σημείο το οποίο βγήκε από το ξενοδοχείο. Πρέπει να γνώριζε την ύπαρξη της διάβασης γιατί μόλις είχε περάσει από αυτή με το αυτοκίνητο του και έπρεπε να δει την ενημερωτική πινακίδα τροχαίας που βρίσκεται ακριβώς δίπλα από το σημείο που βγήκε από το Ξενοδοχείο. Όπως φαίνεται στο σχέδιο της Αστυνομίας η πορεία του Ενάγοντα την ώρα που διασταύρωνε ήταν διαγώνια του δρόμου. Ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι όταν έφτασε στην άκρια του δρόμου κοίταξε δεξιά, αριστερά και πάλι δεξιά και δεν είδε αυτοκίνητο να πλησιάζει, ενώ διαψεύδεται από την πεζή Νίκη Γαβριήλ, η οποία αναφέρει στην κατάθεση της ότι σταμάτησε στην άκρια του δρόμου μέχρι που πέρασαν τα αυτοκίνητα που έρχονταν από την Δεκέλεια προς Λάρνακα και μετά είδε από τα αριστερά της από την Λάρνακα, να πλησιάζουν δύο αυτοκίνητα σε απόσταση πέραν των 40 μέτρων από την ίδια. Συνεπώς ο Ενάγοντας δεν έλεγξε την τροχαία από τα αριστερά του. Ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι έφθασε μέχρι την μέση του δρόμου και δεν είδε ούτε αυτοκίνητο, ούτε φώτα, ούτε άκουσε φρένα. Η στρατηγική που είχε κατά την ώρα που διασταύρωνε ήταν λανθασμένη γιατί θα έπρεπε κατά την διάρκεια της διασταύρωσης να ελέγχει συνεχώς το δρόμο και από τις δύο κατευθύνσεις. Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς κατά πόσο έχει πάρει τα πρακτικά της μαρτυρίας του Ενάγοντα και του Εναγόμενου στην παρούσα υπόθεση απάντησε αρνητικά διευκρινίζοντας ότι για σκοπούς ετοιμασίας της έκθεσης του βασίστηκε στις καταθέσεις που έδωσαν μετά το δυστύχημα. Ερωτηθείς σε σχέση με τους παράγοντες τριβής και συγκεκριμένα κατά πόσο είχε εξετάσει τα λάστιχα του αυτοκινήτου του Εναγόμενου απάντησε αρνητικά και πρόσθεσε ότι δεν υπολόγισε τον συντελεστή τριβής κατόπιν δοκιμής γιατί δεν είχε την ευχέρεια να το κάμει γι΄ αυτό χρησιμοποίησε τους μέσους παράγοντες. Σε άλλη ερώτηση διευκρίνισε ότι πράγματι στην κατάθεση του Εναγόμενου (Τεκμήριο 3) δεν αναφέρει αν τα φώτα του ήταν σε χαμηλή στάση. Δέκτηκε την θέση ότι όταν τα φώτα είναι σε χαμηλή στάση το βεληνεκές τους είναι μικρότερο απ΄ ότι αν είναι σε ψηλή. Σε άλλη ερώτηση σχετικά με το πώς θα ενεργούσε αν είχε δύο αντιφατικές μαρτυρίες απάντησε ότι αποδέχεται μια μαρτυρία εκτός αν δεν συνάδει με τους όρους της φυσικής. Ερωτηθείς για την αναφορά του ότι ο οδικός φωτισμός ήταν μειωμένος λόγω της μεγάλης απόστασης έξω από τον δρόμο όπου εβρίσκονταν οι λάμπες ειδικού φωτισμού και κατά πόσο είχε ελέγξει την ισχύ των λαμπών φωτισμού απάντησε αρνητικά. Σε ερώτηση κατά πόσο υπήρχε απέναντι άπλετος φωτισμός από τα κέντρα ο οποίος έπεφτε στο δρόμο και αθροίζετο με τα φώτα των λαμπτήρων του δρόμου απάντησε ότι τα φώτα των κέντρων ο οδικός φωτισμός εκεί που είναι τα κέντρα είναι αρκετά έξω από τον κύριο δρόμο. Πρόσθεσε ότι τα κέντρα ήταν πολύ μακριά και δεν επηρέαζαν το δρόμο. Εξήγησε ότι αν οποιοδήποτε φως φωτίζει την άσφαλτο εκείνο που φωτίζει καλύτερα την άσφαλτο είναι οι λάμπες ειδικού φωτισμού που είναι πιο κοντά από τον φωτισμό των κέντρων. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ως προς τη νομική πτυχή της εξέτασης και διακρίβωσης αμέλειας, συντρέχουσας αμέλειας και του καθορισμού ευθύνης μεταξύ των διαδίκων, ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Δ. Στυλιανίδης (όπως ήταν τότε), ανάφερε τα ακόλουθα στην υπόθεση Μαυρίδης ν. Dharaghji

(1990)1 A.A.Δ.1013, σελ.1013-1024: «Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα Άρθρα 51, 57 και 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148: Η ορθή προσέγγιση του Δικαστηρίου όπως αποφασίστηκε στην υπόθεση Fitzgerald v. Lord

(1988)2 All E.R.961, η οποία ανέτρεψε την απόφαση του Lord Pearce στην υπόθεση The Miraflores and the Abadese

(1967)1 All E.R.672,677, είναι: Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των Εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν ο Ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ των Εναγομένων, από τη μια και Ενάγοντα από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα. .....» Στον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ των δύο οδηγών οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης[1]. Στην υπόθεση Κυριάκου Χριστοδούλου ν. Γρηγόρη Γρηγορίου

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.178, ο Δικαστής Πικής (όπως ήταν τότε) ανάφερε στις σελίδες 183-184: «Ο καταμερισμός της ευθύνης είναι πρωτίστως έργο του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Οι καθοριστικοί παράγοντες για τον καθορισμό της ευθύνης είναι δύο: (α) Η υπαιτιότητα (blameworthiness) που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια του άλλου και (β) Η αιτιώδης συνάφεια (causative potency) μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνία του μέσου συνετού πολίτη όπως επεξηγείται στις υποθέσεις Charalambous v. Kassapis

(1988)1 C.L.R.25 και Polykarpou v. Adamou

(1988)1 C.L.R.727. (Δέστε επίσης Βελάρης ν. Ηροδότου

(1991)1 Α.Α.Δ.881,885).» Η έννοια της αμέλειας, όπως καθορίστηκε από το Δικαστή Κωνσταντινίδη στην απόφαση της πλειοψηφίας στις υποθέσεις Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ.475, ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Στη σελίδα 484 αναφέρει τα εξής: «Αυτό κατά εναρμονισμό προς το θεμελιωμένο ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς θα υπενθυμίζαμε πως γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriakou Mavrou

(1970)1 C.L.R.215).» Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού[2] και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για λήψη προφυλακτικών μέτρων διαφαίνεται κατά τη λογική πρόβλεψη[3]. Στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη

(1996)1 Α.Α.Δ.420 ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ.Μ.Πικής, εισάγει ένα ευρύτερο προσδιοριστέο καθήκον των χρησιμοποιούντων το δρόμο, το καθήκον της επιμέλειας για την ασφάλεια των άλλων η εκπλήρωση του οποίου τους καθιστά υπόλογους για αμέλεια. «Το καθήκον», συνεχίζει η απόφαση, «για επιμέλεια γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ΄αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο τη λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειάς τους.» Περαιτέρω αναφέρεται για το κριτήριο αμέλειας ως εξής: «Το κριτήριο της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο.» Σε σχέση με δυστυχήματα κατά τα οποία πεζοί παρασύρονται και τραυματίζονται από διερχόμενα αυτοκίνητα υπάρχει σωρεία νομολογίας.[4] Στην υπόθεση Tavellis v. Evangelou and another

(1984)1 CLR 460 τονίστηκε ότι ο οδηγός του αυτοκινήτου και ο πεζός είναι και οι δύο τους πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο και ο καθένας έχει καθήκον να επιδείξει προσοχή προς τον άλλο και προς αυτούς που χρησιμοποιούν το δρόμο και ότι, αν αποτύχουν στην εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος, τότε, με βάση τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης, ο ένας από αυτούς ή και οι δύο τους μπορεί να βρεθούν ένοχοι για την αμέλεια που οδήγησε στο δυστύχημα. Σχετικά είναι τα όσα αναφέρονται στις σελίδες 462 - 463: «It would not, of course, be correct to state that whenever a pedestrian is hit by a car the driver of such car is solely to blame and the pedestrian cannot be found guilty of any contributory negligence. They are both of them users of a road at the material time and they owe a duty of care to each other and to other road users; and if they fail to discharge such duty then, depending on the circumstances of the particular case, either or both of them could be found guilty of negligence which has led to the accident (see, for example, Omer v. Pavlides

(1971)1 CLR 404). » Στο Σύγγραμμα Halsbury's Laws of England 4η έκδοση, Τόμος 34 σελ.40, παρ. 49 διατυπώνονται τα καθήκοντα των πεζών όταν χρησιμοποιούν τους δρόμους. Παραθέτω τη σχετική περικοπή [η οποία αναφέρθηκε με επιδοκιμασία στην υπόθεση Tavellis (ανωτέρω)]: «49. Pedestrians. Persons on foot have a right to be on the highway and are entitled to the exercise of reasonable care on the part of persons driving vehicles on it, but they must take reasonable care of themselves, and may be answerable if they occasion accidents to vehicles. The amount of care reasonably to be required of them depends on the usual and actual state of the traffic, and on the question whether or not the foot passenger is at an approved and indicated pedestrian crossing. A driver owes no special duty to infirm persons on the highway unless he knows or should have known of their infirmity". Η πιο πάνω περικοπή υιοθετήθηκε και στην υπόθεση Nicolaou v. Louca

(1985)1 C.L.R. 91. Στην υπόθεση Αβραάμ ν. Αρέστη Στυλιανού

(2002)1 Α.Α.Δ. 50, αναφέρθηκαν τα εξής σχετικά: «Το δικαίωμα του πεζού στη χρήση του δρόμου είναι το ίδιο με εκείνο του οδηγού αυτοκινήτου. Ο βαθμός της απαιτούμενης προσοχής από τον Ενάγοντα συσχετίζεται με τις περιστάσεις και τις συνθήκες που περιστοιχίζουν το ατύχημα. Ο κανόνας που διέπει την συμπεριφορά του Ενάγοντα είναι ότι πρέπει να φανεί ότι επέδειξε, για τη δική του ασφάλεια, την προσοχή που αναμένεται από το μέσο λογικό άνθρωπο που είναι συνυφασμένη με την έννοια της σωφροσύνης.» Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Murrel ν. Αστυνομίας

(1994)2 A.A.Δ. 217 στις σελίδες 223-224: «Το καθήκον για επιμέλεια συναρτάται με τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Είναι θεμελιωμένο ότι το καθήκον για τη λήψη εξαιρετικά αποτρεπτικών μέτρων γεννάται αφού εκδηλωθεί κίνδυνος στο δρόμο για την αποφυγή του οποίου ο συνετός οδηγός πρέπει να δράσει. Η παρουσία ενήλικου πεζού στο κράσπεδο του δρόμου δεν υποδηλώνει αφ' εαυτής την ύπαρξη κινδύνου έναντι του οποίου πρέπει να ληφθούν προφυλακτικά μέτρα. Κίνδυνος μπορεί να προκύψει, όπως προέκυψε και σ' αυτή την υπόθεση, αφότου ο πεζός αποπειράται να διασταυρώσει το δρόμο». ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ Είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου. Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο, ποιότητα και σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και καθοδηγούμενη από σειρά παραγόντων που είναι αδύνατο να καταγραφούν εξαντλητικά.Τέτοιοι παράγοντες είναι, μεταξύ άλλων, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων και η ύπαρξη σ΄αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, οι ευκαιρίες που είχαν να αντιληφθούν τα διαδραματισθέντα, η μνήμη τους και οι λόγοι που είχαν να ενθυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία καταθέτουν, η πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα κ.τ.λ.[5] Προτού προχωρήσω να αξιολογώ τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα που κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, θέλω να τονίζω ότι η αξιολόγηση μου δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, δηλαδή υποβάλλοντας την στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας, με βάση την προσέγγιση που η νομολογία μας επιτάσσει στο θέμα αυτό.[6] Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ1 Η μαρτυρία του Μ.Ε.1 εξεταστή του επίδικου τροχαίου δυστυχήματος ήταν σαφής και θετική. Κατέθεσε με άνεση σε σχέση με τα ευρήματα του στη σκηνή του δυστυχήματος και επεξήγησε ειδικότερα στην αντεξέταση του αυτά. Ήταν σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία του καθ΄ όλη τη διάρκεια της εξέτασης του ενώπιον του Δικαστηρίου και δεν κλονίστηκε η μαρτυρία του κατά την αντεξέταση. Κατ΄ουσία στο στάδιο της αντεξέτασης ερωτήθηκε και κλήθηκε να επεξηγήσει περαιτέρω τα ευρήματα και τις καταλήξεις του, πράγμα που το έκαμε και κλήθηκε να επεκταθεί και σε περισσότερα στοιχεία και δεδομένα της σκηνής. Η μαρτυρία του Μ.Ε.1 ο οποίος φάνηκε να είναι ένας αμερόληπτος, ανεξάρτητος και αντικειμενικός εξεταστής του επίδικου δυστυχήματος, γίνεται αποδεκτή καθ΄ όσον αφορά τα πραγματικά του ευρήματα. Κατά συνέπεια ο χώρος όπου έγινε το επίδικο ατύχημα στο δρόμο Λάρνακας - Δεκέλειας παρά το ξενοδοχείο Princess όπως αυτός απεικονίζεται στα Τεκμήρια 1 και 2, οι σχετικές μετρήσεις που έκαμε ο μάρτυρας, η τελική θέση του ενεχομένου οχήματος TXL615, οι ζημιές που υπήρχαν σε αυτό το σημείο σύγκρουσης ανάμεσα στο όχημα και στον πεζό που σημειώνεται με το σημείο Χ, τα ίχνη τροχοπέδησης δεξιών και αριστερών τροχών του ενεχόμενου οχήματος που σημειώνονται με το Γ και Γ1 αντιστοίχως, αποτελούν τα πραγματικά ευρήματα για την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την κρίση της αξιοπιστίας και ακρίβειας της προσαχθείσας μαρτυρίας. Η σημασία της πραγματικής μαρτυρίας αναλύθηκε και επεξηγήθηκε σε αρκετές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η πραγματική μαρτυρία από μόνη της δεν μπορεί να αποκαλύψει πως έχει επισυμβεί ένα δυστύχημα. Εντούτοις αποτελεί γνώμονα για την κρίση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας και στην αξιολόγηση των διισταμένων εκδοχών και σταθερό οδηγό για τον έλεγχο της ακρίβειας και των λεπτομερειών της μαρτυρίας σε θέματα τα οποία οι άμεσα αναμεμειγμένοι εύκολα μπορεί να κάνουν λάθος, όπως οι αποστάσεις και ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των διαδραματιζομένων. Είναι αυτονόητο ότι η σημασία της πραγματικής μαρτυρίας ποικίλει ανάλογα με τον βαθμό στον οποίο διαφωτίζει ως προς τα ουσιώδη γεγονότα.[7] Αξιολόγηση μαρτυρίας Ενάγοντα Αξιολογώντας τη μαρτυρία του Ενάγοντα αναφορικά με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος λέω ότι σε γενικές γραμμές μου έκανε καλή εντύπωση και θεωρώ ότι στα πλείστα ζητήματα ήταν ειλικρινής. Συγκεκριμένα δέχομαι από τη μαρτυρία του τα όσα κατέθεσε σε σχέση με το σημείο όπου ευρισκόταν με πρόθεση να διασταυρώσει το δρόμο και να πάει απέναντι, ως επίσης, και τον τρόπο που διασταύρωσε κινούμενος με κανονικό και σταθερό βηματισμό και λοξώς ανατολικά. Ειλικρινής ήταν, επίσης, και σε σχέση με την ορατότητα που είχε από το σημείο όπου στεκόταν με πρόθεση να διασταυρώσει προς την κατεύθυνση τόσο της Λάρνακας όσο και της Δεκέλειας αλλά και για το φωτισμό στο μέρος τον οποίο περιέγραψε με αρκετή λεπτομέρεια. Σαφής και ξεκάθαρος ήταν σε σχέση με το τι συνέβη αμέσως μετά τη σύγκρουση του με το όχημα που οδηγείτο από τον Εναγόμενο. Εξήγησε δε, πιστεύω ειλικρίνεια, το λόγο που δεν είχε συμφωνήσει με το σημείο σύγκρουσης και πτώσης του όταν του υπεδείχθη από τον εξεταστή του δυστυχήματος το πρόχειρο σχεδιάγραμμα (Τεκμήριο 1) λέγοντας ότι ήταν με την εντύπωση ότι είχε κτυπήσει στη μέση και ότι το σημείο πτώσης του βρισκόταν στη νότια και όχι βόρεια λωρίδα του δρόμου, εντύπωση που άμεσα συνειδητοποίησε ότι ήταν λανθασμένη άσχετα αν το γεγονός αυτό το είχε κοινοποίησει στον Αστυνομικό μερικούς μήνες μετά για τους λόγους που εξήγησε, δηλαδή λόγω του ότι κατ' εκείνο το χρονικό διάστημα εκείνο που προείχε για τον ίδιο ήταν η υγεία του. Ειλικρινής ήταν, πιστεύω, και στη θέση του ότι δεν είχε αντιληφθεί από το σημείο που στεκόταν διάβαση πεζών που, εκ των υστέρων, είχε διαπιστώσει ότι υπήρχε σε απόσταση 90 μ. από τη δυτική άκρη της εξόδου από το χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου Princess προς Λάρνακα. Αντεξεταζόμενος για το θέμα της διάβασης πεζών έδωσε τη δική του εξήγηση γιατί δεν την είδε λέγοντας ότι δεν υπήρχαν φώτα χρώματος πορτοκαλί που να αναβοσβήνουν για να τον πληροφορήσουν για τη διάβαση αλλά είχε δει φως πράσινο και φώτα τροχαίας κάτι που δεν του έδωσε να καταλάβει ότι επρόκειτο για διάβαση πεζών. Θεωρώ την εξήγηση που έδωσε λογική και ειλικρινή. Το ζήτημα εδώ που κρίνεται δεν είναι κατά πόσο θα μπορούσε να είχε διαπιστώσει την παρουσία της διάβασης πεζών, αν ήταν πιο προσεκτικός, αλλά αν έλεγε την αλήθεια όταν ανέφερε ότι δεν την είχε αντιληφθεί. Και στην προκειμένη περίπτωση ήταν προφανές ότι ο Ενάγων δεν την είχε αντιληφθεί. Εκεί όπου θεωρώ ότι ο Ενάγων δεν είπε όλη την αλήθεια είναι σε σχέση με το αν είχε κοιτάξει προσεκτικά προτού επιχειρήσει να διασταυρώσει το δρόμο τόσο προς την κατεύθυνση της Δεκέλειας όσο και προς την κατεύθυνση της Λάρνακας όπως και σε σχέση με την αναφορά του ότι είχε διαπιστώσει ότι δεν είχε αυτοκίνητα στο δρόμο. Μάλιστα, κατά το στάδιο της αντεξέτασης όταν του τέθηκε ευθέως ότι το αυτοκίνητο του Εναγομένου ήταν ορατό ο Ενάγων προέβαλε τη θέση ότι αν τα φώτα ήταν στη χαμηλή στάση και με βάση το δεδομένο ότι υπήρχαν λαμπτήρες στο δρόμο τότε το φως διαχέεται προσπαθώντας μ' αυτό τον τρόπο να δώσει μια εξήγηση για το λόγο που δεν είχε δει το αυτοκίνητο του Εναγομένου και αφού προηγουμένως είχε προσδιορίσει ο ίδιος ότι η ορατότητα του προς την κατεύθυνση της Λάρνακας ήταν 100 μ. Θεωρώ ότι στο σημείο αυτό ο Ενάγοντας αισθάνθηκε την ανάγκη να δώσει αυτή την εξήγηση σε μια προσπάθεια να υποστηρίξει την εκδοχή του ότι είχε ελέγξει το δρόμο με προσοχή προτού επιχειρήσει να διασταυρώσει και ότι είχε διαπιστώσει ότι ο δρόμος ήταν καθαρός, μια εκδοχή που φάνηκε ότι ήθελε να προωθήσει στο Δικαστήριο από την αρχή μέχρι το τέλος. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου και η αναφορά της Νίκης Γαβριήλ στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5), της οποίας τη βαρύτητα ως εξ ακοής μαρτυρία συνεκτιμάται στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας που έχει προσαχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου[8], ότι πριν επιχειρήσει να διασταυρώσει είχε διαπιστώσει ότι από αριστερά της, δηλαδή από την κατεύθυνση της Λάρνακας, έρχονταν δύο αυτοκίνητα τα οποία, όμως, είχαν μια απόσταση από την ίδια πέραν των 40 μ. και ότι, όταν έφτασε στα μισά του δρόμου, το αυτοκίνητο που, όπως προέκυψε, ήταν αυτό του Εναγομένου, την προσέγγισε στο σημείο που βρισκόταν. Υπενθυμίζω δε εδώ την αναφορά του Ενάγοντα ότι πριν επιχειρήσει ο ίδιος να διασταυρώσει είχε δει μια κοπέλα προς τα δεξιά του να στέκεται στην άκρια του δρόμου η οποία στη συνέχεια προχώρησε να διασταυρώσει το δρόμο. Επαναλαμβάνω ότι η κατάθεση αυτή έχει συνεκτιμηθεί στο όλο πλέγμα της προσαχθείσας μαρτυρίας και αφού, βεβαίως, έχει κριθεί και αξιολογηθεί αυτοτελώς η μαρτυρία του Ενάγοντα. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ5 Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ΜΕ5, η οποία βασικά συνίστατο στην περιγραφή του οδικού φωτισμού που υπήρχε στο δρόμο Λάρνακας - Δεκέλειας κατά μήκος του δρόμου και για το πότε είχαν ανάψει και σβήσει οι λαμπτήρες των πασσάλων οδικού φωτισμού που υπήρχαν στο μέρος στις 4.7.05 που ήταν η ημερομηνία που επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα, διαπιστώνω ότι μαρτυρία αυτή ήταν απόλυτα σαφής και θετική. Ο ΜΕ5 ήταν πλήρως διαφωτιστικός και κατατοπιστικός στην μαρτυρία του καθόλη τη διάρκεια της εξέτασής του. Απάντησε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, τόσο κατά το στάδιο της κύριας εξέτασης όσο και κατά το στάδιο της αντεξέτασης με άνεση και αμεσότητα. Δεν έχει αμφισβητηθεί η μαρτυρία του κατά την αντεξέταση στη διάρκεια της οποίας επιδιώχθηκε η παροχή από τον μάρτυρα κάποιων περαιτέρω διευκρινίσεων και λεπτομερειών επί των όσων είχε καταθέσει, τις οποίες ο ΜΕ5 έδωσε χωρίς οποιαδήποτε δυσκολία. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω αξιολόγησης η μαρτυρία του ΜΕ5 γίνεται αποδεχτή στο σύνολό της. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ9 Όσον αφορά τη μαρτυρία του ΜΕ9, η οποία συνίστατο στη λήψη κάποιων φωτογραφιών στην περιοχή της σκηνής του επίδικου δυστυχήματος και κάποιων μετρήσεων όπως π.χ. η απόσταση από το σημείο που ο Ενάγων στεκόταν μέχρι τη διάβαση πεζών, η απόσταση μεταξύ των πασσάλων της ΑΗΚ και επίσης την αναφορά ότι το 2005 οι ταπέλες της Τροχαίας που σηματοδοτείτο η διάβαση πεζών ήταν με φώτα Τροχαίας που αναβόσβηναν και υπήρχε κουμπάκι με το Σταμάτη και το Γρηγόρη και όχι λάμπες πορτοκαλιές, ήταν σαφής και θετική. Κατά την αντεξέταση, χωρίς βασικά να αμφισβητούνται τα ευρήματα του, του ζητήθηκαν περαιτέρω διευκρινίσεις που ο μάρτυρας έδωσε. Ανάμεσα στα ζητήματα που ερωτήθηκε και απάντησε, ήταν ότι η δική του έρευνα έγινε μέρα και, συγκεκριμένα, μεσημέρι. Δέχτηκε δε ότι τη νύχτα το φως από τη διάβαση πεζών φαίνεται καλύτερα από ότι την ημέρα έχοντας προηγουμένως αναφέρει ότι για κάποιον άγνωστο στην περιοχή θα ήταν δύσκολο να διακρίνει αν επρόκειτο για διάβαση πεζών ή για φώτα τροχαίας και ότι από το σημείο που στεκόταν ο πεζός η απόσταση μέχρι τη διάβαση πεζών - 110 μ. - ήταν αρκετά μεγάλη. Διευκρίνισε δε ότι ο έλεγχος που έκανε ο ίδιος να δει από την απόσταση 110 μ. δεν ήταν ενώ ήταν βράδυ γιατί, όπως αναφέρθηκε, πήγε στο μέρος μεσημέρι. Επισημαίνεται λοιπόν ότι, αν και ο μάρτυρας αυτός φάνηκε να είναι ένας ειλικρινής μάρτυρας, οι μετρήσεις του και γενικά οι έρευνές του έγιναν κάτω από διαφορετικές συνθήκες σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα εφόσον πήγε μεσημέρι στη σκηνή του δυστυχήματος και έλεγξε κατά πόσον ο πεζός από το σημείο που στεκόταν μπορούσε να δει τη διάβαση πεζών που υπήρχε σε απόσταση 110μ. Αυτό τον έλεγχο, ωστόσο, δεν έκανε υπό τις συνθήκες που επικρατούσαν τότε που επεσυνέβη το δυστύχημα, δηλαδή βράδυ και με την ύπαρξη οδικού φωτισμού στο μέρος. Έπειτα η έρευνα που έκανε ήταν 2 ½ μήνες πριν καταθέσει στο Δικαστήριο το 2010, ενώ το επίδικο δυστύχημα επεσυνέβη το 2005. Υπό το φως των πιο πάνω δεδομένων αν και η μαρτυρία του, επαναλαμβάνω, ήταν ειλικρινής, περιορισμένη αξία μπορεί, τελικώς, να έχει. Αξιολόγηση μαρτυρίας Εναγομένου Αξιολογώντας στη συνέχεια τη μαρτυρία του Εναγομένου ήταν, πιστεύω, εμφανής η προσπάθεια να παρουσιάσει ότι ο Ενάγοντας προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο τρέχοντας και ότι ήλθε και έδωσε πάνω στο αυτοκίνητο του Εναγομένου. Μάλιστα, όπως χαρακτηριστικά το έθεσε, ο Ενάγοντας «εμούνταρε» να διασταυρώσει το δρόμο με αποτέλεσμα ο Εναγόμενος να τον δει αστραπιαία τη στιγμή που «έδωσε» στο αυτοκίνητο του. Μάλιστα στην προσπάθεια του να ενδυναμώσει περισσότερο αυτή την εκδοχή στην αντεξέταση του ισχυρίσθηκε ότι ο Ενάγοντας προσπάθησε να διασταυρώσει ενώ από την απέναντι του Εναγομένου πλευρά (αντίθετη κατεύθυνση) ερχόταν αυτοκίνητο το οποίο ο Ενάγοντας απέφυγε τρέχοντας αλλά κτύπησε πάνω στο αυτοκίνητο του Εναγομένου. Δηλαδή ότι ο λόγος που ο Ενάγοντας «εμούνταρε» να διασταυρώσει το δρόμο ήταν για να αποφύγει το αυτοκίνητο που ερχόταν από την αντίθετη με τον Εναγόμενο κατεύθυνση. Είναι, όμως, αξιοσημείωτο ότι τέτοιος ισχυρισμός δεν προβλήθηκε από τον Εναγόμενο όταν έδιδε την κατάθεση του στην Αστυνομία ή όταν κατέθετε στο στάδιο της κύριας εξέτασης - όπου υιοθέτησε την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία. Περαιτέρω να επισημάνω ότι τέτοια εκδοχή, ότι δηλαδή ο Ενάγοντας εισήλθε στο δρόμο απότομα και τρέχοντας για να διασταυρώσει το δρόμο επειδή ήθελε να αποφύγει το αυτοκίνητο που ερχόταν από την αντίθετη με τον Εναγόμενο κατεύθυνση δεν τέθηκε στον Ενάγοντα ενώ αυτός αντεξετάζετο για να πει τη θέση του και να τη σχολιάσει. Είναι γνωστές οι συνέπειες από την παράλειψη αντεξέτασης ενός μάρτυρα σε ουσιαστικά ζητήματα. Παραπέμπω στην υπόθεση Μοσχάτου ν. Μοσχάτου

(1999)1 Α.Α.Δ. 785 (στη σελίδα 791): ".. Στην απουσία δέουσας εξήγησης της παράλειψης (αντεξέτασης) το Δικαστήριο μπορεί εύλογα να μη λάβει υπόψη τους ισχυρισμούς επί γεγονότων που διετυπώθηκαν στους μάρτυρες της άλλης πλευράς λόγω του ότι δεν δόθηκε η ευκαιρία στον αντίδικο να αντικρούσει με μαρτυρία τους ισχυρισμούς αυτούς. Στην απουσία μιας τέτοιας αντιπαράθεσης το Δικαστήριο μένει μόνο με τη μια πλευρά της ιστορίας και μπορεί για το λόγο αυτό να την απορρίψει ως μονόπλευρη και ασύμβατη με το δικαίωμα της άλλης πλευράς να έχει την κατάλληλη ευκαιρία να παρουσιάσει την υπόθεση της επί του σημείου". Παραπέμπω, επίσης, στην υπόθεση Frederickou Schools Co. Ltd κ.α. v.Acuac Inc

(2002)1 A.A.Δ. 1527 (στη σελ.1541): "Υπάρχουν ωστόσο δύο κανόνες πρακτικής που έχουν εμπεδωθεί προ πολλού στα δικαστήρια μας οι οποίοι πρέπει απαρέγκλιτα να τηρούνται. Ο πρώτος είναι ότι ο μάρτυρας πρέπει να αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται. Διαφορετικά το Δικαστήριο θεωρεί - και το εκλαμβάνει - ότι η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε. Ο δεύτερος είναι ότι κατά την αντεξέταση τίθεται στο μάρτυρα η υπόθεση που θα στηθεί από τον αντίδικο.Τέτοια αντεξέταση είναι προϋπόθεση για να κληθεί μαρτυρία που αντικρούει το μάρτυρα". Ακόμη διαπίστωσα σημαντικές αντιφάσεις στη μαρτυρία του σε σχέση με την περιγραφή των συνθηκών πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος ενώ στην κύρια εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι είχε ελαττώσει ταχύτητα όταν είδε μια κοπέλα στα δεξιά του σε απόσταση 20 - 25 μ. να στέκεται κοντά στο δρόμο και να εισέρχεται μέσα στο δρόμο με σκοπό να διασταυρώσει απέναντι και στη συνέχεια είδε πάλι στα δεξιά του στην άκρια του δρόμου ένα άντρα να στέκεται και αμέσως αυτός μπήκε μέσα στο δρόμο με σκοπό να διασταυρώσει απέναντι και ότι μόλις τον είδε πάτησε τα φρένα του αλλά εκείνος συνέχισε να τρέχει. Στην αντεξέταση του, ωστόσο, ισχυρίστηκε ότι όταν πέρασε η κοπέλα ανέπτυξε ταχύτητα για να φύγει και ήλθε ο Ενάγοντας και κτύπησε πάνω του. Δηλαδή, ενώ στην κύρια εξέτασή του είπε ότι μόλις είδε τον Ενάγοντα να μπαίνει μέσα στο δρόμο με σκοπό να διασταυρώσει απέναντι, πάτησε τα φρένα αλλά ο Ενάγων συνέχισε να τρέχει, στην αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι περίμενε την κοπέλα να φύγει εντελώς από το δρόμο και ότι, όταν αυτή έφυγε, ανέπτυξε ταχύτητα οπόταν ήλθε ο Ενάγοντας και «έδωσε» πάνω στο αυτοκίνητό του και ο Εναγόμενος σταμάτησε χρησιμοποιώντας τα φρένα του. Δηλαδή, η εκδοχή του εδώ ήταν ότι όταν ο Ενάγοντας χτύπησε πάνω του ο Εναγόμενος σταμάτησε αμέσως. Παράδοξη, επίσης, ήταν και η όλη εξήγηση που έδωσε για την παραδοχή που έκανε στην ποινική υπόθεση στην κατηγορία της αμελούς οδήγησης αναφορικά με το επίδικο δυστύχημα. Προέβαλε την μη λογικοφανή και/ή αληθοφανή εκδοχή ότι η παραδοχή του έγινε για να γλυτώσει από τα έξοδα των δικηγόρων. Κατ' ακολουθία όλων των πιο πάνω και έχοντας δώσει κάποια παραδείγματα τα οποία αποτελούν ένα ενδεικτικό και μόνο μέρος των όσων προσπάθησα να εξηγήσω, αναφορικά με την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Εναγόμενου, καταλήγω ότι ο Εναγόμενος δεν κατέθεσε τα πραγματικά γεγονότα σε σχέση με το πώς επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα και, επομένως, απορρίπτω την εκδοχή του ως αναξιόπιστη καθ' όσον αφορά τα αμφισβητούμενα σημεία. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ2 Προχωρώ να αξιολογήσω στη συνέχεια τη μαρτυρία του ΜΥ2 ο οποίος κατέθεσε υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα σε υποθέσεις αναπαράστασης δυστυχημάτων. Για τους λόγους που πιο κάτω θα εξηγήσω θεωρώ ότι δεν μπορώ να αποδεχτώ τη μαρτυρία του η οποία εν πολλοίς υπήρξε θεωρητική, όπως θα διαφανεί στη συνέχεια. Προχωρώ να δώσω κάποια ενδεικτικά παραδείγματα ως ακολούθως: ­ Προχώρησε σε υπολογισμούς της ταχύτητας του αυτοκινήτου TXL615 και του χρόνου που χρειάστηκε κατά την τροχοπέδηση. Χρησιμοποίησε τους μέσους παράγοντες τριβής που είναι συνηθισμένοι σε δρόμους της Κύπρου και στο συγκεκριμένο δρόμο[9]. Δεν εξέτασε, ωστόσο, τα λάστιχα του αυτοκινήτου του Εναγομένου και δεν υπελόγισε το συντελεστή τριβής κατόπιν δοκιμής γιατί δεν είχε, προφανώς, την ευχέρεια να το κάνει. Ο υπολογισμός έγινε χωρίς αναφορά στο συγκεκριμένο όχημα και δρόμο ώστε να διαπιστωθούν τα αποτελέσματα της τριβής στη σκηνή του δυστυχήματος και, κατ' επέκταση, να προσδιοριστούν οι παράμετροι καθορισμού της ταχύτητας ώστε ο συσχετισμός τους με τα ίχνη τροχοπέδησης να είναι βάσιμος. Ο προσδιορισμός έγινε μεν με αναφορά στα ίχνη τροχοπέδησης, αλλά βάσει θεωρητικών δεδομένων και όχι σε συνάρτηση με το δρόμο και το αυτοκίνητο[10]. ­ Βασίσθηκε αποκλειστικά στις καταθέσεις που έδωσαν ο Ενάγων, ο Εναγόμενος και η Νίκη Γαβριήλ. Δεν πήρε τα πρακτικά της υπόθεσης και, συνεπακόλουθα, δεν έλαβε υπόψη του την προφορική μαρτυρία που προσκομίσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Από τη στιγμή που δεν έλαβε υπόψη την προφορική μαρτυρία η έκθεση του είναι θεωρητική και δεν μπορεί να προσφέρει οποιαδήποτε πρακτική βοήθεια στο Δικαστήριο στην παρούσα υπόθεση. ­ Στη σελίδα 6 του Εγγράφου 2 (που είναι η Έκθεσή του) αναφέρει ότι ο Εναγόμενος είχε τα μεγάλα του φώτα στη χαμηλή στάση γιατί μόλις είχε διασταυρωθεί με άλλα αυτοκίνητα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το γεγονός της διασταύρωσης με άλλα αυτοκίνητα το βρήκε τελικά στην κατάθεση της Νίκης Γαβριήλ. Όμως η κατάθεση της Νίκης Γαβριήλ δεν μιλούσε για τη στάση των φώτων του αυτοκινήτου του Εναγόμενου. Τελικώς δε ο μάρτυρας παραδέχτηκε ότι ο Εναγόμενος δεν λέει στην κατάθεση του ότι είχε τα φώτα του στη χαμηλή στάση αλλά μόνο ότι τα φώτα του ήταν αναμμένα. ­ Ισχυρίσθηκε στην Έκθεση του ότι ο οδικός φωτισμός ήταν μειωμένος χωρίς να έχει ελέγξει την ισχύ των λαμπτήρων φωτισμού. Επισημαίνεται περαιτέρω ότι ο ΜΥ2 επισκέφθηκε τη σκηνή του δυστυχήματος μέρα (στις 20.6.07 και ώρα περίπου 18.30) και όχι κατά τη διάρκεια της νύχτας. Έπειτα η μαρτυρία του δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη τα όσα είχαν καταθέσει για το θέμα του οδικού φωτισμού στο μέρος όπου επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα ο εξεταστής του δυστυχήματος (ΜΕ1) και ο ΜΕ5 Ανώτερος Τεχνικός Δικτύου της ΑΗΚ απότοκο του γεγονότος ότι δεν είχε υπόψη του την προφορική μαρτυρία που προσκομίσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και, όπως, προκύπτει έρχεται σε αντίθεση με αυτά που κατέθεσε ο ΜΥ2 για το θέμα αυτό. ­ Ο μάρτυρας παρέπεμψε στη φωτογραφία 4, η οποία λήφθηκε από το σημείο που ο πεζός πιθανότατα να κατέβηκε στο δρόμο για να διασταυρώσει, αναφέροντας ότι ο θάμνος αροδάφνης εμποδίζει τον πεζό να βλέπει το ενεχόμενο αυτοκίνητο και τον οδηγό του αυτοκινήτου να βλέπει τον πεζό. Το ερώτημα που εγείρεται εδώ είναι η σημασία μιας τέτοιας αναφοράς λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ίδιος ο Εναγόμενος στην κατάθεση του είχε πει ότι είδε τον πεζό όταν ακόμα αυτός στεκόταν στην άκρια του δρόμου και πριν να ξεκινήσει να διασταυρώνει. Επισημαίνεται ότι η Έκθεση του ΜΥ2 στηρίζεται σε καταθέσεις του Εναγόμενου, Ενάγοντα και της Νίκης Γαβριήλ οι οποίες λήφθηκαν κατά το στάδιο διερεύνησης της υπόθεσης από την Αστυνομία. Όπως ήδη επισημάναμε, ο ΜΥ2 δεν στηρίχθηκε, ούτε είχε κατά νου όταν ετοίμαζε την παρούσα Έκθεση του στη μαρτυρία που προσκομίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Όπως σημειώνεται στο Σύγγραμμα Phipson on Evidence, 16η έκδοση, παρα.33-16: «An expert may give his opinion upon facts which are either admitted, or proved by himself, or other witnesses in his hearing, at the trial, or are matters of common knowledge; as well as upon a hypothesis based thereon.» Πέραν τούτου ή, καλύτερα, ως αποτέλεσμα τούτου ο ΜΥ2 προβαίνει κατ' ουσίαν σε αξιολόγηση ισχυρισμών λαμβάνοντας μάλιστα ως δεδομένη τη μία ή την άλλη αναφορά. Όπως είναι δομημένη η έκθεσή του δεν πρόκειται για γνώμη επί πραγματικών δεδομένων αλλά για κρίση, κατά πρωθύστερο τρόπο, ενώ αποτελεί θεμελιακό αξίωμα πως οι εμπειρογνώμονες δίδουν μαρτυρία και δεν αποφασίζουν τα θέματα[11]. Για παράδειγμα, στην Έκθεσή του αναφέρει ότι η ταχύτητα του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Εναγόμενος ήταν χαμηλή στηριζόμενος στο περιεχόμενο της κατάθεσης της Νίκης Γαβριήλ την οποίαν κατάθεση βασικά ο ίδιος ερμηνεύει για να καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα αναφορικά με την ταχύτητα του Εναγόμενου εφόσον δεν υπάρχει στην εν λόγω κατάθεση ρητή αναφορά σε υπολογισμό της ταχύτητας του Εναγόμενου από μέρους της Νίκης Γαβριήλ. Περαιτέρω επικαλείται την κατάθεση της Νίκης Γαβριήλ για να λάβει ως δεδομένη την παρουσία αυτοκινήτων από την αντίθετη προς τον Εναγόμενο κατεύθυνση, επιλέγοντας με αυτό τον τρόπο την εκδοχή που προκύπτει από την κατάθεση της Νίκης Γαβριήλ. Χαρακτηριστικό του τρόπου που ετοίμασε την έκθεσή του ο ΜΥ2 είναι και οι αναφορές του στην κατάθεση του Ενάγοντα αναφορικά με τον ισχυρισμό του τελευταίου ότι είχε κοιτάξει το δρόμο δεξιά, αριστερά και πάλι δεξιά όταν έφτασε στην άκρη του δρόμου και δεν είδε αυτοκίνητο να πλησιάζει, επιλέγοντας ο ΜΥ2 την κατάθεση της Νίκης Γαβριήλ λέγοντας ότι η κατάθεση αυτή διαψεύδει τον Ενάγοντα. Με άλλα λόγια ο ίδιος ο ΜΥ2 κρίνει και αποφασίζει για το ποιος λέει την αλήθεια και καταλήγει σε συμπεράσματα, κάτι που, ασφαλώς, εκφεύγει του ρόλου του και εμπίπτει καθαρά στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου. Επίσης στην έκθεσή του προβαίνει σε υποθέσεις που δεν φαίνεται να στηρίζονται σε κάποια αντικειμενικά ή αποδεδειγμένα στοιχεία όπως είναι παραδείγματος χάριν, η αναφορά του ότι ο Εναγόμενος «ήταν υποχρεωμένος να έχει τα φώτα του αυτοκινήτου στη χαμηλή στάση γιατί μόλις διασταυρώθηκε με αυτοκίνητα που πήγαιναν προς τη Λάρνακα», συνεχίζοντας στη συνέχεια να προβαίνει και σε συμπεράσματα από τέτοιου είδους αναφορές και, συγκεκριμένα, στο συμπέρασμα ότι με δεδομένο ότι ο Εναγόμενος είχε τα φώτα του στη χαμηλή στάση η ορατότητα του περιοριζόταν στην απόσταση που φώτιζαν τα φώτα του αυτοκινήτου του. Προχώρησε στον καθορισμό της ταχύτητας του αυτοκινήτου TXL615 και του χρόνου που χρειάστηκε κατά την τροχοπέδηση παραπέμποντας στο Παράρτημα Ε της Έκθεσης του όπου φαίνεται να χρησιμοποιείται κάποια φόρμουλα και κάποια δεδομένα που δεν επεξηγήθηκαν στο Δικαστήριο ούτως ώστε να δώσουν το αποτέλεσμα που ο ΜΥ2 κατέθεσε στο Δικαστήριο. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν είναι αρκετό αφού, όπως προέκυψε, ο μάρτυρας αναφέρθηκε στην αφετηρία και στο αποτέλεσμα χωρίς να επεξηγεί τη διαδικασία που ακολούθησε και γενικά όλους τους παράγοντες που έλαβε υπόψη του και με ποιο τρόπο τελικώς κατέληξε στην ταχύτητα που ανέφερε και το χρόνο που χρειάστηκε το αυτοκίνητο κατά την τροχοπέδηση. Για να το θέσω πιο απλά, μας έδωσε τα αποτελέσματα χωρίς να εξηγήσει τι δεδομένα λήφθηκαν υπόψη και γενικά την όλη διαδικασία και φόρμουλα που ακολούθησε για να καταλήξει σ' αυτά. Επισημαίνεται δε ότι εφόσον ουδεμία επεξήγηση έγινε του περιεχομένου του Παραρτήματος Ε από το μάρτυρα η απλή επισύναψή του στην Έκθεση του ΜΥ2 δεν παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα για έλεγχο της ορθότητας και της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Επαναλαμβάνω. Έχοντας ο ΜΥ2 ενεργήσει με αυτό τον τρόπο είναι πασιφανές ότι δεν έχει εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλα τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορεί το Δικαστήριο να ελέγξει την ορθότητα των συμπερασμάτων του και να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση, όπως είναι, με βάση την πάγια νομολογία, η υποχρέωση ενός εμπειρογνώμονα[12]. ΠΑΡΑΔΟΧΗ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ ΣΕ ΠΟΙΝΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΑΜΕΛΗ ΟΔΗΓΗΣΗ Ένα ζήτημα που αναφέρθηκε στην παρούσα υπόθεση αφορούσε το γεγονός της παραδοχής του Εναγόμενου σε ποινική υπόθεση που του είχε προσαφθεί για την κατηγορία της αμελούς οδήγησης σχετικά με το επίδικο δυστύχημα. Η σχετική μαρτυρία για το ζήτημα αυτό προήλθε από δύο μάρτυρες, τον κ. Κ. Δεσπότη (ΜΕ7) και τον κ. Λ. Χατζηδημήτρη (ΜΕ8). Αμφότεροι οι πιο πάνω μάρτυρες υπήρξαν πλήρως αξιόπιστοι και ειλικρινείς σε σχέση με αυτά που κατέθεσαν με αποτέλεσμα να γίνεται αποδεχτή η μαρτυρία τους. Ως αποτέλεσμα προέκυψε ότι ο Εναγόμενος στις 27.10.06 παρουσιάστηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας αναφορικά με την ποινική υπόθεση 2822/06 στην οποία αντιμετώπιζε την κατηγορία της αμελούς οδήγησης και, αφορούσε το επίδικο δυστύχημα αφού προηγήθηκε αλλαγή απάντησης, παραδέχτηκε την εν λόγω κατηγορία. Στη συνέχεια του επιβλήθηκε πρόστιμο για το ποσό των ΛΚ130.- πλέον ΛΚ40.- έξοδα και δύο βαθμούς ποινής. Αναφορικά με την νομική σημασία και επακόλουθα της παραδοχής του Εναγόμενου στην πιο πάνω κατηγορία θα ήθελα να επισημάνω ότι η παραδοχή του δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη καθότι δεν έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τα γεγονότα στη βάση των οποίων στοιχειοθετήθηκε το εν λόγω αδίκημα. Όπως λέχθηκε στην πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Δώρα Κωνσταντίνου ν. Γεωργίας Αντρέου κ.α., Πολ. Έφ. 7/08, ημ. 14.7.2010: «.. Η παραδοχή ενοχής σε ποινική υπόθεση σε κάθε περίπτωση αποτιμάται σε συνάρτηση προς τα γεγονότα που θεωρήθηκαν ότι στοιχειοθετούν το αδίκημα για να αξιολογηθεί η αποδεικτική σημασία της στην αστική δίκη.» Επομένως, η αποδεικτική αξία της παραδοχής του Εναγομένου 1, που είναι και το ζητούμενο στη διαδικασία αυτή, δεν μπορεί να αξιολογηθεί από το Δικαστήριο[13]. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης προχωρώ να διατυπώσω τα ευρήματα του Δικαστηρίου αναφορικά με την ευθύνη: ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ü Στις 4.7.05 και λίγο πριν τις 11 το βράδυ ο Εναγόμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο ΤΧL615 στο δρόμο Λάρνακας - Δεκέλειας στην πορεία Α όπως αυτή σημειώνεται στο Τεκμήριο 1 τηρώντας κανονικά την αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας έχοντας αναμμένα τα φώτα του στη χαμηλή στάση. ü Ενώ βρισκόταν κοντά στο ξενοδοχείο Princess είδε μια κοπέλα στα δεξιά της πορείας του να στέκεται κοντά στο δρόμο και στη συνέχεια να εισέρχεται εντός αυτού με σκοπό να διασταυρώσει απέναντι. Τότε ο Εναγόμενος ελάττωσε την ταχύτητα του και η κοπέλα διασταύρωσε το δρόμο κανονικά. Εκείνη τη στιγμή ο Εναγόμενος είχε δει στην άκρια του δρόμου πάλι στα δεξιά σύμφωνα με την πορεία του ένα άνδρα να στέκεται.Αφού η κοπέλα διασταύρωσε το δρόμο ο Εναγόμενος ανέπτυξε ταχύτητα για να φύγει όταν ξαφνικά αντιλήφθηκε τον Ενάγοντα να διασταυρώνει το δρόμο απέναντι οπόταν για να τον αποφύγει πάτησε τα φρένα του χωρίς, όμως, να τα καταφέρει και συγκρούσθηκε με τον Ενάγοντα ο οποίος πετάχτηκε στον αέρα και έπεσε στο καπώ του αυτοκινήτου του Εναγόμενου και στη συνέχεια προς την πλευρά του ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου. Ο Ενάγοντας κατέληξε ξαπλωμένος στο έδαφος μπροστά και αριστερά του αυτοκινήτου, συμφώνως της πορείας του, έχοντας τραυματισθεί. ü Η σύγκρουση μεταξύ του αυτοκινήτου του Εναγομένου και του Ενάγοντα έγινε στο σημείο «Χ» όπως τούτο σημειώνεται στο Τεκμήριο 2, ήτοι εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του Εναγομένου στο μέσο αυτής και ενώ απέμενε μία απόσταση 1.80μ. μέχρι την άκρια της αριστερής λωρίδας. ü Το αυτοκίνητο του Εναγομένου συνέχισε λίγο μετά τη σύγκρουση και σταμάτησε καταλήγοντας στην τελική θέση όπως αυτή σημειώνεται με το γράμμα Α1, στο Τεκμήριο 2. ü Από τη σύγκρουση προκλήθηκαν ζημιές στο αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Εναγόμενος και συγκεκριμένα βούλωμα στο κέντρο του προφυλακτήρα μπροστά και ελαφρώς αριστερά και ο ανεμοθώρακας έσπασε από το κτύπημα με το σώμα και το κεφάλι του Ενάγοντα. Το επίκεντρο του κτυπήματος ήταν στο κέντρο και αριστερά του προφυλακτήρα όπου υπήρχε βούλωμα. ü Ο δρόμος όπου επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα πλάτους 7,20 εκ. είχε δύο λωρίδες κυκλοφορίας μία σε κάθε κατεύθυνση πλάτους 3,60 εκ. η κάθε μια. ü Στο μέρος όπου επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα υπήρχε επαρκής φωτισμός προερχόμενος από μπυραρίες που βρίσκονταν στα αριστερά συμφώνως της πορείας του οχήματος του Εναγομένου και στα δεξιά υπήρχε οδικός φωτισμός προερχόμενος από πόλους φωτισμού που σημειώνονται με τους αριθμούς 1 και 2 στο Τεκμήριο 2. ü Η απόσταση του σημείου σύγκρουσης Χ μέχρι την άκρια της ασφάλτου κοντά στην είσοδο του ξενοδοχείου Princess είναι έξη

(6)μέτρα περίπου ενώ η απόσταση του σημείου Χ από την αριστερή άκρια της ασφάλτου, συμφώνως της πορείας του Εναγομένου, είναι 1,80 εκ. ü Στη σκηνή ανιχνεύθηκαν ίχνη τροχοπέδησης προερχόμενα από τους τροχούς του αυτοκινήτου του Εναγομένου. Συγκεκριμένα υπήρχαν ίχνη τροχοπέδησης των αριστερών τροχών του οχήματος μήκους 9,60 εκ. που σημειώνονται στο Τεκμήριο 2 με το γράμμα Γ και ίχνη τροχοπέδησης των δεξιών τροχών του οχήματος μήκους 8,20 εκ. που σημειώνονται με το γράμμα Γ

1. ü Η ορατότητα του Ενάγοντα στο σημείο όπου στεκόταν πριν να επιχειρήσει να διασταυρώσει το δρόμο ήταν γύρω στα 100μ. τόσο προς την κατεύθυνση της Δεκέλειας όσο και προς την κατεύθυνση της Λάρνακας. ü Σε απόσταση 80μ. από το σημείο του δυστυχήματος υπήρχε διάβαση πεζών και υπήρχε πινακίδα της διάβασης εκεί που είναι το ξενοδοχείο Princess δίπλα από το σταθερό σημείο Ο2.Η διάβαση πεζών ήταν ορατή από το σημείο Β στην άκρια του δρόμου. ü Η κοπέλα που είχε διασταυρώσει το δρόμο πριν το επιχειρήσει είχε διαπιστώσει ότι από τα αριστερά της, δηλαδή από την κατεύθυνση της Λάρνακας έρχονταν δύο αυτοκίνητα τα οποία, όμως, είχαν μια απόσταση από την ίδια πέραν των 40 μ. και, όταν έφτασε στα μισά του δρόμου, το αυτοκίνητο - που, όπως προέκυψε, ήταν αυτό που οδηγούσε ο Εναγόμενος - την προσέγγισε στο σημείο που βρισκόταν. ü Το όριο ταχύτητας στο δρόμο όπου έγινε το δυστύχημα ήταν κατά το 2005 50 ΧΛΩ. ü Η ορατότητα για το όχημα που κινείτο στην πορεία Α με κατεύθυνση προς την πορεία του Ενάγοντα, που σημειώνεται με το γράμμα Β μέχρι και το σημείο σύγκρουσης είναι πέραν των 100μ. Εμπόδιο δεν υπήρχε και ο δρόμος ήταν ευθύς. ü Ο Ενάγων δεν είδε το αυτοκίνητο του Εναγομένου να έρχεται πριν να επιχειρήσει να διασταυρώνει. ü Είδε την κοπέλα που διασταύρωνε και άρχισε και ο ίδιος να διασταυρώνει με σταθερό κανονικό βηματισμό χωρίς να τρέχει με κατεύθυνση το κέντρο - μπυραρία, που βρισκόταν απέναντι, κινούμενος λοξώς ανατολικά με σκοπό να περάσει απέναντι. ü Κατά μήκος του δρόμου Λάρνακας - Δεκέλειας υπάρχουν ξύλινοι πάσσαλοι με δύο λαμπτήρες ψηλής πίεσης νατρίου 250 VAT με μεγάλο βραχίονα για να έχει ψηλό φωτισμό πλάγια και μπροστά στο δρόμο. Ο λαμπτήρας βρίσκεται στα 17 πόδια από το έδαφος. Η απόσταση μεταξύ των πασσάλων είναι 30 μ. ü Στις 4.7.05 υπήρχαν δύο πάσσαλοι ένας στα αριστερά του ξενοδοχείου Princess και ένας στα δεξιά της εισόδου του ξενοδοχείου σε απόσταση οι δύο πασσάλοι μεταξύ τους 30 μ. ü Στις 4.7.05 οι λαμπτήρες άναψαν στις 20.31 και έσβησαν στις 5.
2. ü Ένας που οδηγούσε στο δρόμο Λάρνακας - Δεκέλειας θα μπορούσε να δει πεζό που έβγαινε για να διασταυρώσει στην πορεία Β που σημειώνεται στο Τεκμήριο 2 γιατί ο φωτισμός ήταν ψηλός και υπήρχε ορατότητα μέχρι τα 200 μ. ü Στο ίδιο σημείο ένας πεζός θα μπορούσε να έβλεπε το αυτοκίνητο στα 200μ. ü Κατά τον ουσιώδη χρόνο που επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα ο Εναγόμενος οδηγούσε το όχημα TXL615 ιδιοκτησίας του Εναγομένου 2 στα πλαίσια εργοδότησής του από τον Εναγόμενο
3. ΤΕΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω ο Εναγόμενος δεν αντιλήφθηκε καθόλου την παρουσία του Ενάγοντα στο δρόμο ενώ αυτός άρχισε να διασταυρώνει το δρόμο από τα δεξιά του συμφώνως της πορείας του Εναγόμενου. Είδε τον Ενάγοντα ξαφνικά μόνο όταν ήταν ήδη μπροστά του και πολύ κοντά και εφάρμοσε τα φρένα του. Τα 9,60 εκ. και 8,20 εκ. ίχνη φρένων πριν το σημείο σύγκρουσης σε σχέση με την απόσταση σκέψης (thinking distance) επιβεβαιώνουν αναμφίβολα την παράλειψη του Εναγομένου να αντιληφθεί έγκαιρα την παρουσία του Ενάγοντα στο δρόμο. Ενόψει της ικανοποιητικής ορατότητας που υπήρχε στο δρόμο στον ουσιώδη χρόνο σε συνδυασμό με το φωτισμό που προέρχετο από ηλεκτρικούς πασσάλους με λαμπτήρες ψηλής πίεσης που παρείχαν ψηλό φωτισμό και του ότι ο Ενάγων είχε ήδη καλύψει και το μέσο της λωρίδας επί της οποίας κινείτο ο Εναγόμενος πριν τη σύγκρουση και άρα του ότι αυτός, δηλαδή ο Ενάγων, ήταν σε κίνηση κατά την προσπάθειά του να διασταυρώσει το δρόμο, η παράλειψη του Εναγόμενου να αντιληφθεί την ύπαρξη του Ενάγοντα στο δρόμο και να αποφύγει τη σύγκρουση με αυτόν είναι αδικαιολόγητη. Ο Εναγόμενος ήταν σε θέση να αντιληφθεί την είσοδο του Ενάγοντα στο δρόμο από ικανή απόσταση και να πάρει αποτελεσματικά μέτρα αποφυγής του δυστυχήματος. Αν ο Εναγόμενος εκτελούσε το καθήκον της δέουσας επισκόπησης του δρόμου (proper look out) θα έβλεπε νωρίτερα τον Ενάγοντα ο οποίος εισήλθε στο δρόμο και τον διασταύρωνε με κανονικό βηματισμό. Η παρούσα περίπτωση δεν αφορά περίπτωση ξαφνικής και απροσδόκητης κάθετης διασταύρωσης δρόμου από πεζό (dashing case) οπότε η ευθύνη του οδηγού σε περίπτωση δυστυχήματος είναι κατά κανόνα ανύπαρκτη. Παρά την ορατότητα που είχε ο Εναγόμενος δεν πρόσεξε την παρουσία του Ενάγοντα στο δρόμο πριν τη σύγκρουση. Επαναλαμβάνω. Ο Εναγόμενος ήταν σε θέση να αντιληφθεί την είσοδο του Ενάγοντα στο δρόμο από ικανή απόσταση και να πάρει αποτελεσματικά μέτρα αποφυγής του δυστυχήματος. Ενόψει όλων λοιπόν των περιστάσεων και δεδομένων καταλήγω ότι ο Εναγόμενος δεν επέδειξε τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή κατά την οδήγηση του οχήματος του και η σύγκρουση οφείλεται στο ότι ο Εναγόμενος δεν πρόσεξε έγκαιρα τον Ενάγοντα με αποτέλεσμα να τον χτυπήσει. ΣΥΝΤΡΕΧΟΥΣΑ ΑΜΕΛΕΙΑ Το επόμενο ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ο Ενάγων είναι ένοχος συντρέχουσας αμέλειας. Όπως προκύπτει από όλα τα πιο πάνω ο Ενάγων προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο χωρίς να βεβαιωθεί ότι αυτό ήταν ασφαλές. Αν ο Ενάγων κοίταζε το δρόμο προσεκτικά πριν διασταυρώσει με δεδομένη την ικανή ορατότητα που είχε προς την κατεύθυνση που κινείτο το όχημα του Εναγόμενου θα αντιλαμβάνετο το όχημα αυτό το οποίο οδηγείτο στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας σύμφωνα με την πορεία του. Ο Ενάγων είχε την υποχρέωση καθόλη τη χρονική στιγμή και διάρκεια της προσπάθειας να διασταυρώσει το δρόμο να βεβαιώνεται ότι τούτο ήταν ασφαλές, ασκώντας τη δέουσα παρατηρητικότητα στο δρόμο. Επισημαίνεται δε ότι ο Ενάγων επιχείρησε να διασταυρώσει το δρόμο κινούμενος λοξώς ανατολικά και συνέχισε να διασταυρώνει το δρόμο χωρίς, όπως προέκυψε, να προβαίνει σε οποιοδήποτε έλεγχο της τροχαίας κίνησης καθ' οιονδήποτε στάδιο που βρισκόταν στη διαδικασία αυτή. Όπως προέκυψε ο Ενάγων ουδέποτε πριν τη σύγκρουση αντιλήφθηκε την παρουσία του οχήματος του Εναγόμενου στο δρόμο. Η συμπεριφορά του Ενάγοντα κάτω από τις συνθήκες αυτές και ο τρόπος ενέργειάς του φανερώνει και εκ μέρους του αμέλεια και απροσεξία. Εν κατακλείδι λέω ότι αποπειραθείς ο Ενάγοντας να διασταυρώσει το δρόμο όφειλε ως συνετός άνθρωπος να ελέγξει το δρόμο για τους λογικά προβλεπτούς κινδύνους για την ασφάλειά του, πράγμα το οποίο δεν έπραξε με αποτέλεσμα να συμβάλει με αυτό τον τρόπο στον τραυματισμό του. Στην περίπτωση αμέλειας η ευθύνη συναρτάται από την τυχόν παράλειψη της εκπλήρωσης καθήκοντος ενός οδηγού προς τους άλλους. Σε ό,τι αφορά τη συντρέχουσα αμέλεια η ευθύνη έγκειται στην παράλειψη του Ενάγοντα να λάβει τέτοιες προβλεπτές προφυλάξεις για τη δική του ασφάλεια. Αναφορικά με το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας ο Λόρδος Denning στην υπόθεση Jones v. Livox Quarries Ltd

(1952)2 Q.B. 608 στη σελίδα 615 τόνισε ότι: "Although contributory negligence does not depend on a duty of care, it does depend on foreseeability. Just as actionable negligence requires the foresseability of harm to others, so contributory negligence requires the foreseeability of harm to oneself. A person is guilty of contributory negligence if he ought reasonably to have foreseen that, if he did not act as a reasonable, prudent man, he might hurt himself; and in his reckonings he must take into account the possibility of others being careless. " Προχωρώ στη συνέχεια να αναφερθώ σε νομολογία που είναι σχετική με την υπό εξέταση υπόθεση αναφορικά με τον καταμερισμό της ευθύνης. Στην υπόθεση Γεώργιος Λοής κ.α. ν. Χριστιάνας Παύλου

(1998)1 Α.Α.Δ. 1662 οδηγός οχήματος οδηγώντας το αυτοκίνητο του με ταχύτητα 39 μ.α.ω. (το κανονικό όριο ήταν 30 μ.α.ω) χτύπησε βίαια πεζή η οποία είχε ήδη διασταυρώσει τα τρία τέταρτα λεωφόρου με οδικό φωτισμό μικρής έντασης. Ο οδηγός του οχήματος είχε τα μεγάλα φώτα του οχήματός του σε χαμηλή στάση και δεν πρόσεξε την πεζή που διασταύρωνε φορώντας σκούρα ρούχα. Ο επιμερισμός ευθύνης σε ποσοστό 60% για τον οδηγό και 40% για την πεζή επικυρώθηκε κατ' έφεση. Στην υπόθεση Άδωνης Αλεξάντρου διά της μητρός του και πλησιεστέρας φίλης Μαρίας Αλεξάντρου κ.α. ν. Άντρης Σωτηρίου Λεβέντη κ.α.

(1996)1 Α.Α.Δ. 420 καταμερίστηκε ευθύνη 25% σε ανήλικο πεζό 8 ετών που χτυπήθηκε από αυτοκίνητο ενώ διασταύρωνε δρόμο πλάτους 23 ποδών με ορατότητα 100 περίπου μέτρων και προς τις δύο κατευθύνσεις και ενώ ο πεζός είχε διανύσει τα τρία τέταρτα της απόστασης. Στην υπόθεση Γεωργίου ν. Αντωνίου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1098, όχημα χτύπησε πεζή η οποία με γοργό βηματισμό άρχισε να διασταυρώνει κάθετα πολυσύχναστη λεωφόρο στη Λευκωσία. Κατά την ώρα του δυστυχήματος έβρεχε ελαφρά, τα φώτα του οχήματος ήταν σε λειτουργία και η εμβέλεια τους ήταν 20 μ. Οδηγός του οχήματος και πεζή δεν είδαν ο ένας τον άλλο παρά μόνο λίγα μέτρα ή λίγο χρόνο πριν να επισυμβεί το ατύχημα. Ο επιμερισμός ευθύνης σε ποσοστό 70% σε βάρος του οδηγού του οχήματος και 30% σε βάρος της πεζής επικυρώθηκε κατ' έφεση. Όπως ήδη αναφέρθηκε επιλαμβανόμενο το Δικαστήριο απαίτησης για αποζημιώσεις λόγω αμέλειας αποφασίζει πρώτα εάν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του Εναγόμενου και, αν η απόφαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 του Κεφ. 148 αν ο Ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Εν συνεχεία αποφασίζει το ποσοστό ευθύνης του Εναγόμενου από τη μια και Ενάγοντα από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα. Στην προκειμένη υπόθεση λαμβάνοντας υπόψη τα ευρήματα του Δικαστηρίου ως επίσης και τη συμπεριφορά ενός εκάστου των εμπλεκομένων στο επίδικο δυστύχημα η οποία περιγράφηκε ανωτέρω και καθοδηγούμενη από σχετική νομολογία κρίνω δίκαιο να επιμερίσω την ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος σε ποσοστό 65% σε βάρος του Εναγόμενου 1 και 35% σε βάρος του Ενάγοντα. Ευθύνη Εναγόμενου 2 - Εκ προστήσεως ευθύνη Στην παρούσα υπόθεση ο Εναγόμενος 2 ενάγεται με βάση τις αρχές που διέπουν την εκ προστήσεως ευθύνη. Με βάση την παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαίτησης προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε το αυτοκίνητο υπ' αριθμό εγγραφής TXL615 της ιδιοκτησίας του Εναγόμενου 2 ως αντιπρόσωπος και/ή εντολοδόχος και/ή υπηρέτης του Εναγόμενου 2 και/ή στην πορεία της εργασίας του που εκτελούσε ως εργοδοτούμενος του Εναγομένου 2 και/ή υπό συνθήκες που καθιστούσαν υπεύθυνο τον Εναγόμενο 2 εκ προστήσεως για τις πράξεις και/ή παραλείψεις και/ή αμέλεια του Εναγόμενου

1. Επισημαίνεται ότι στην Υπεράσπιση στην παράγραφο 3 αυτής από την παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαίτησης που αναφέρθηκε ανωτέρω προβάλλεται άρνηση από μέρους των Εναγομένων μόνον του ισχυρισμού για ύπαρξη οποιασδήποτε παράλειψης και ή αμέλειας εκ μέρους τους. Με άλλα λόγια δεν έχουν αμφισβητηθεί οι υπόλοιποι ισχυρισμοί που έχουν εκτεθεί ανωτέρω και, συγκεκριμένα, ο ισχυρισμός ότι ο Εναγόμενος 1 ήτο εργοδοτούμενος του Εναγόμενου 2 και ότι οδηγούσε το αναφερόμενο αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του Εναγομένου 2 στα πλαίσια της εργασίας του. Πέραν του ότι δεν υπήρχε αμφισβήτηση μέσω των δικογράφων των πιο πάνω ισχυρισμών επισημαίνεται ότι από τη μαρτυρία του Εναγόμενου και συγκεκριμένα το Τεκμήριο 3 που είναι η κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία και την οποία υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου ως μέρος της κύριας εξέτασης προκύπτει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως ταξιζής στο ταξί Μακρής και ότι την ώρα που επεσυνέβη το δυστύχημα έπαιρνε πελάτες σε προορισμό που καθόρισε. Ανοίγω εδώ μία παρένθεση για να συνοψίσω τις αρχές που διέπουν το θέμα της εκ προστήσεως ευθύνης. Συνοπτικά εκ προστήσεως ευθύνη, βάσει του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου περιορίζεται σε πράξεις αντιπροσώπου ή υπηρέτη κάτω από τους όρους που θέτει το Άρθρο 13 του ΚΕΦ.
2. Το πότε ένας εργοδότης ευθύνεται για τις πράξεις υπαλλήλου του. Το θέμα αυτό διέπεται από το Άρθρο 13 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148 το οποίο κωδικοποιεί το αγγλικό κοινοδίκαιο. Ο γενικός κανόνας είναι ότι ο εργοδότης είναι και ο ίδιος υπεύθυνος για τα αστικά αδικήματα του υπαλλήλου του που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της απασχόλησης του, είτε ο εργοδότης τα εξουσιοδότησε, είτε όχι και από τα οποία προκαλείται από τον εργοδοτούμενο σε τρίτα πρόσωπα ζημιά και/ή σωματική βλάβη, είτε τα πρόσωπα αυτά είναι συνάδελφοι του υπαλλήλου του εργοδότη, είτε όχι. Η ευθύνη καλύπτει: (α) παράνομη πράξη ή παράλειψη που ρητά ή σιωπηρά ο εργοδότης εξουσιοδότησε (β) παράνομη πράξη ή παράλειψη που συνιστά μη εξουσιοδοτημένο τρόπο διενέργειας πράγματος που εξουσιοδότησε ο εργοδότης, και (γ) παράνομη και μη εξουσιοδοτημένη πράξη ή παράλειψη που μεταγενέστερα ενέκρινε ο εργοδότης. Το κατά πόσο μια πράξη είναι εντός των ορίων απασχόλησης (in the course of the employment) είναι θέμα πραγματικό. Είναι καθαρό ότι ο εργοδότης ευθύνεται για πράξεις όντως εξουσιοδοτημένες από αυτόν. Αλλά ευθύνεται και για πράξεις που δεν έχει εξουσιοδοτήσει νοουμένου ότι είναι τόσο συνδεδεμένες με πράξεις που έχει εξουσιοδοτήσει ώστε να μπορούν ορθά να θεωρηθούν ως τρόποι - έστω και λανθασμένοι τρόποι - διενέργειας τους[14]. Το γεγονός ότι ο υπάλληλος δεν υπακούει στις οδηγίες του εργοδότη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ενεργεί εκτός των ορίων απασχόλησης. Υπό το φως των πιο πάνω αναντίλεκτων γεγονότων αλλά και της απουσίας οποιασδήποτε αμφισβήτησης στα δικόγραφα σαφώς εγείρεται θέμα εκ προστήσεως ευθύνης για την αμέλεια του Εναγόμενου 1 από πλευράς του Εναγομένου 2, εργοδότη του και ιδιοκτήτη του αυτοκινήτου που ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε τον ουσιώδη χρόνο. Ως εκ τούτου ο Εναγόμενος 2 είναι υπεύθυνος στη βάση της εκ προστήσεως ευθύνης για την αμέλεια που επέδειξε ο εργοδοτούμενος του Εναγόμενος
3. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΓΙΑ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Προχωρώ να αξιολογήσω τη μαρτυρία που προσκομίστηκε σε σχέση με τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντα. Οι μάρτυρες που κάλυψαν αυτό το θέμα είναι τρεις

(3)και συγκεκριμένα ο Ενάγων (ΜΕ3), ο Δρ. Σέργιος Σεργίου (ΜΕ4) και ο Δρ. Αλ. Καμμίτσης (ΜΕ2). Εξετάζοντας τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΕ4 λέγω από την αρχή ότι αφού εξέτασα το επάγγελμα τους, την εκπαίδευση που έτυχαν, την πείρα τους και τα προσόντα τους, έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας[15],είναι η κατάληξη μου ότι οι μάρτυρες αυτοί είναι εμπειρογνώμονες. Κατά συνέπεια η μαρτυρία τους θα προσεγγιστεί με βάση τις αρχές προσέγγισης μαρτυρίας εμπειρογνώμονα. Όπως έχει συναφώς νομολογηθεί ο εμπειρογνώμονας, κατ΄ εξαίρεση προς τον γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του[16]. Σε τέτοια περίπτωση ο εμπειρογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία[17]. Να προσθέσω, επίσης, ότι όσον αφορά τους μάρτυρες γιατρούς είναι γνωστή η αρχή ότι η συμπεριφορά ειδικών μαρτύρων όπως οι γιατροί στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στη περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα[18]. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ2 Αξιολογώντας τη μαρτυρία του Δρα Καμμίτση διαπίστωσα ότι ήταν σαφής και θετική. Ο μάρτυρας αυτός αναφέρθηκε στην εξέταση που έκανε το 2010 του Ενάγοντα για σκοπούς εκτίμησης της κατάστασής του και που αφορούσε τις ουλές που αυτός είχε και τον τρόπο αντιμετώπισής τους. Εξήγησε ξεκάθαρα ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρχε τρόπος εξάλειψης των ουλών αλλά μόνον βελτίωση τους διά της διενέργειας πλαστικής εγχείρησης. Αναφέρθηκε με σαφήνεια στους λόγους που δικαιολογούσαν τη διενέργεια τέτοιας επέμβασης που δεν περιορίζονταν μόνο στο θέμα εμφάνισης αλλά γενικότερα και σε θέματα υγείας τα οποία προσδιόρισε. Παρέμεινε σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία του παρά την αντεξέταση που υπέστη και παρά την έντονη θέση που του τέθηκε αναφορικά με το κατά πόσον ο Ενάγων πράγματι είχε τις ουλές τις οποίες ο μάρτυρας είχε περιγράψει. Ο ΜΕ2 ήταν κατηγορηματικός ότι διαπίστωσε τις ουλές που περίγραψε αφού έλαβε υπόψη του τα σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά αλλά και το ιστορικό που του έδωσε ο ίδιος ο Ενάγων. Ως επίσης και από εξέταση που του διενήργησε. Σταθερός παρέμεινε επίσης και στα όσα είχε καταθέσει αναφορικά με τους λόγους που δικαιολογούσαν τη διενέργεια επέμβασης προς το σκοπό βελτίωσης των ουλών. Δεν έχει κλονιστεί η μαρτυρία του από την αντεξέταση σε οποιονδήποτε σημείο. Κατ' ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητά της. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ4 Αξιολογώντας στη συνέχεια τη μαρτυρία του ΜΕ4 επισημαίνω από την αρχή ότι μου έκανε πολύ καλή εντύπωση τόσο για την επιστημονική προσέγγιση που είχε στη διατύπωση των θέσεών του όσο και για τον απλό τρόπο με τον οποίο μετέφερε στο Δικαστήριο τις θέσεις του δίδοντας, όπου χρειαζόταν, την αναγκαία τεκμηρίωση και επεξήγηση. Ο μάρτυρας αυτός περιέγραψε με σαφήνεια το είδος των τραυματισμών που είχε υποστεί ο Ενάγοντας ήτοι κάταγμα της δεξιάς κνήμης και περόνης που ήταν συντριπτικό και επιπλεγμένο και το οποίο, όπως εξήγησε, είναι ένα από τα πιο σοβαρά κατάγματα της κνήμης, ρήξη υπερακανθίου και υποπλατίου τένοντος αριστερού ώμου και θλαστικό τραύματα τριχωτού της κεφαλής. Εξήγησε επίσης το είδος της επέμβασης που είχε διενεργήσει στον Ενάγοντα υπό γενική αναισθησία λόγω του ότι το κάταγμα κνήμης και περόνης δεν είχε επουλωθεί. Πλήρως διαφωτιστικός ήταν και σε σχέση με την παρούσα κατάσταση του Ενάγοντα και τα κατάλοιπα που του παρέμειναν. Παρέμεινε σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία του καθόλη τη διάρκεια της εξέτασής του και δεν την έχει διαφοροποιήσει σε οποιονδήποτε σημείο κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Σ' αυτό το στάδιο επισημαίνω ότι κλήθηκε να απαντήσει και απάντησε αρκετά ερωτήματα σε σχέση με τα όσα είχε καταθέσει και έδωσε πλήρεις και σαφείς απαντήσεις. Ανάμεσα στα ζητήματα που κάλυψε η μαρτυρία του στο στάδιο της αντεξέτασης ήταν και σε σχέση με την αιτιολογία του τραυματισμού στον αριστερό ώμο όπου ξεκαθάρισε ότι το τραύμα με τους τένοντες πρέπει να υπήρχε από την ημέρα του δυστυχήματος και ότι θα έπρεπε να είχε εντοπιστεί μέσω της διενέργειας Μαγνητικής Τομογραφίας (MRI). Στη μαρτυρία του ο ΜΕ4 αναφέρθηκε σε όλα τα στάδια που ο ίδιος παρακολουθούσε τον Ενάγοντα και στην εξέλιξη γενικά της κατάστασης της υγείας του. Επαναλαμβάνω. Ο ΜΕ4 ήταν απόλυτα επεξηγηματικός και έδωσε όλες τις λεπτομέρειες που του ζητήθηκαν. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω αξιολόγησης αποδέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολό της κρίνοντας την ως απόλυτα αξιόπιστη. Αξιολόγηση μαρτυρίας ενάγοντα αναφορικά με τις σωματικές του βλάβες Προχωρώ στη συνέχεια να αξιολογήσω τη μαρτυρία του ενάγοντα όσον αφορά τα όσα κατέθεσε σε σχέση με τις σωματικές του βλάβες και γενικά την κατάσταση της υγείας του ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του στο επίδικο ατύχημα. Το είδος του τραυματισμού που υπέστη ο ενάγων όσο και η θεραπεία που έτυχε προκύπτουν από την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε και την οποία έχουμε αξιολογήσει ανωτέρω. Ο ενάγων αναφέρθηκε και αυτός με απλό αλλά θετικό τρόπο στον τραυματισμό του και, κυρίως, στον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη ως αποτέλεσμα αυτού. Περιέγραψε με σαφήνεια και λεπτομέρεια όλα τα στάδια θεραπευτικής αγωγής που ακολούθησε μέχρι την ανάρρωσή του τόσο κατά τη διάρκεια που ευρισκόταν κλινήρης στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας όσο και μετά που επέστρεψε στο σπίτι και παρέμεινε και εκεί κλινήρης για αρκετούς μήνες. Αναφέρθηκε επίσης λεπτομερώς και σε σχέση με τις επεμβάσεις που του διενεργήθηκαν και τη φυσιοθεραπευτική αγωγή που ακολούθησε. Ήταν σαφής και κατατοπιστικός αναφορικά με τις συνέπειες που προκλήθηκαν στον ίδιο ένεκα του τραυματισμού του και τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σε καθημερινή βάση και γενικά για όλα τα κατάλοιπα που του παρέμειναν. Δεν έχω διαπιστώσει να υπερβάλλει ο ενάγων στις αναφορές του σε σχέση με τα προβλήματος και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του. Εν πάση περιπτώσει αυτά που ο ίδιος κατέθεσε συμβαδίζουν με τις διαπιστώσεις που προκύπτουν από τη μαρτυρία του ιατρού Μ.Ε.4 και τις αναφορές του σχετικά με τα κατάλοιπα που προέρχονται από τον τραυματισμό του ενάγοντα. Ούτε και σε σχέση με την περιγραφή της θεραπευτικής αγωγής που ακολούθησε διαπίστωσα ο ενάγων να είναι υπερβολικός. Με απλό και φυσικό τρόπο προσπάθησε να μεταφέρει στο Δικαστήριο την εικόνα της κατάστασης της υγείας του από την αρχή όταν υπέστη τον επίδικο τραυματισμό μέχρι σήμερα. Σημειώνω περαιτέρω ότι ο ενάγων δεν έχει αμφισβητηθεί μέσω της αντεξέτασης για τα όσα κατέθεσε σχετικά με το θέμα αυτό. Πλην του ζητήματος με τις ουλές και τους λόγους που δεν είχε προχωρήσει σε πλαστική εγχείρηση μέχρι σήμερα. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης αποδέχομαι τη μαρτυρία του Ενάγοντα στο σύνολό της κρίνοντας της ως ειλικρινή και αξιόπιστη. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης προχωρώ να διατυπώσω τα ευρήματα του Δικαστηρίου. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ® Ο Ενάγων κατόπιν τροχαίου δυστυχήματος που επεσυνέβη στις 4/7/05 μεταφέρθηκε στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. ® Έφερε τραύμα 5 εκατοστών στο πρόσθιο κάτω τριτημόριο της δεξιάς κνήμης. Επίσης έφερε θλαστικό τραύμα του τριχωτού της κεφαλής το οποίο συνεράφη στις Πρώτες Βοήθειες. ® Από τον ακτινολογικό έλεγχο που διενεργήθη διαπιστώθηκε ανοιχτό κάταγμα πρώτου βαθμού δεξιάς κνήμης και περόνης που ήταν συντριπτικό και επιπλεγμένο. ® Κατόπιν προεγχειρητικού ελέγχου και εισαγωγής στο Ορθοπεδικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας διενεργήθη υπό γενική νάρκωση ανάταξη του κατάγματος της δεξιάς κνήμης και περόνης και συγκράτηση και ακινητοποίηση με δύο steinmann pins εκατέρωθεν του κατάγματος και γύψο κάτω από το γόνατο. Στο τραύμα μήκους 5 εκ. έγινε συρραφή κατόπιν χειρουργικού καθαρισμού. ® Στις 17/7/05 αφαιρέθηκαν οι ραφές από το τραύμα κατόπιν διάνοιξης παραθύρου στο γύψο. ® Εξήλθε του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας στις 19/7/05 με οδηγίες για παρακολούθησή του στα εξωτερικά ιατρεία για διορθωτική γυψοτομή και έλεγχο του κατάγματος. ® Ακολούθως έτυχε θεραπείας ιδιωτικά από το Δρα Σέργιο Σεργίου (ΜΕ4). ® Επειδή κλινικά είχε σημεία ρήξης του υπερακάνθιου τένοντος - ο Ενάγων παρεπονείτο ότι πονούσε τον αριστερό ώμο ο οποίος ήταν φουσκωμένος, πολύ επώδυνος και δεν μπορούσε να κινηθεί - του έγινε MRI αριστερού ώμου όπου και επισημοποιήθηκε η διάγνωση, δηλαδή ότι είχε ρήξη υπερακάνθιου και υποπλατίου τένοντος αριστερού ώμου (Τεκμήριο 11). ® Στις 28/7/05 του έγινε εγχείρηση υπό γενική αναισθησία για συρραφή του υπερακανθίου. Μόνο ο υπερακάνθιος κατέστη δυνατό να συρραφεί, ενώ ο υποπλάτιος ήταν αδύνατο να επανέλθει στη θέση του. ® Επειδή ο υπερακάνθιος ήταν αδύνατο να τοποθετηθεί στην αρχική του θέση, τοποθετήθηκε σε μη ανατομική θέση με τη βοήθεια ειδικών ραφών (άγκυρες). Παρέμεινε στην κλινική έξη μέρες και βγήκε στις 2.8.05. ® Λόγω του ότι το κάταγμα κνήμης και περόνης δεν είχε επουλωθεί, του διενεργήθη στις 11.11.05 υπό γενική αναισθησία ανοιχτή ανάταξη και συγκράτηση του κατάγματος με locking plate.Επίσης του έγινε μεταφορά οστικού μοσχεύματος από τους κνημιαίους σπονδύλους στο σημείο του κατάγματος.Το κάταγμα επουλώθηκε τέσσερις μήνες μετά την εγχείρηση. ® Μετεγχειρητικά του έγινε φυσιοθεραπεία στον αριστερό ώμο και δεξιά ποδοκνημική άρθρωση. Συγκεκριμένα έκανε 1½ μήνα φυσιοθεραπεία για δύο με τρεις φορές την εβδομάδα. Μέχρι το τέλος του χρόνου

(2005)έκαμνε φυσιοθεραπεία και μετά συνέχισε στο σπίτι του μέχρι τον Μάρτιο του

1. ® Όσον αφορά την παρούσα κατάσταση σε σχέση με τον αριστερό ώμο ο Ενάγων παραπονείται για πόνο, κρηγμό και δυσκαμψία. Έχει ελάττωση των κινήσεων του ώμου και όταν κινείται αισθάνεται πόνο και κρηγμό. ® Σε σχέση με την κνήμη παραπονείται για πόνο στο σημείο του κατάγματος, πόνο και δυσκαμψία του δεξιού γόνατος και της δεξιάς ποδοκνημικής, δεν μπορεί να είναι όρθιος για πολλή ώρα, να περπατήσει μεγάλες αποστάσεις, να τρέξει, να κάνει σπορ, γυμναστική, χορό κλπ. Όταν κατεβαίνει σκαλιά νοιώθει ότι το γόνατο δεν τον σηκώνει και λυγίζει απότομα. Δυσκολεύεται στο οδήγημα, στα σκαλιά, ανήφορα - κατήφορα, να κάνει κηπουρική, να μεταφέρει βαριά αντικείμενα. ® Στην ποδοκνημική η κάμψη του γόνατος είναι ελαττωμένη κατά 20 μοίρες. Η ραχιαία έκταση της ποδοκνημικής είναι πολύ ελαττωμένη και συγκεκριμένα έχει μόνο 5 μοίρες, ενώ η πελματιαία κάμψη 15 μοίρες. Οι κινήσεις της ποδοκνημικής συνοδεύονται από πόνο στο σημείο του κατάγματος. ® Σε σχέση με τον αριστερό ώμο, ίσως στο μέλλον να είναι περισσότερο προβληματικός.Αντί να λειτουργούν τρεις τένοντες, λειτουργεί μόνο ένας και κάνει τη δουλειά και των τριών. Οι κινήσεις του ώμου είναι ελαττωμένες κατά 30% και συνοδεύονται από κρηγμό. Περαιτέρω, ο τένοντας του υπερακανθίου μπορεί να παρουσιάσει με τα χρόνια εκφύλιση, φθορά μέχρι και ρήξη. Τέλος ο αριστερός ώμος έχει εγχειρητική ουλή μήκους 12 εκ. ® Ο Ενάγων θα χρειαστεί να υποβληθεί σε τέταρτη εγχείρηση υπό γενική αναισθησία για αφαίρεση των μετάλλων και θα είναι τότε υπό ανάρρωση για περίοδο 6 - 8 εβδομάδες.Το κόστος αυτής της εγχείρησης ανέρχεται σε ΛΚ1.000 (€1.708,60). ® Ο Ενάγων παρέμεινε κλινήρης στο σπίτι για περίοδο 7 μηνών και μετακινείτο χρησιμοποιώντας πλαίσιο και αναπηρική καρέκλα για τις φυσικές του ανάγκες.Τους τελευταίους 2 μήνες χρησιμοποίησε δεκανίκια και τέλος του Μάρτη του 2006 σταμάτησε να τα χρησιμοποιεί. ® Ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του στο επίδικο δυστύχημα και των εγχειρήσεων που του διενεργήθηκαν προκλήθηκαν στον Ενάγοντα διάφορες ουλές ως ακολούθως: · Δύσμορφος ουλή εκτάσεως 12Χ2 εκ. εκτεινομένη από την αυχενική χώρα μέχρι τον αριστερό ώμο. · Δυσχρωμία του δέρματος σε έκταση 12Χ7 εκ. κατά το αριστερό αντιβράχιο. · Δυσχρωμία του δέρματος σε έκταση 4Χ3 εκ. στο δεξιό αντιβράχιο. · Δύσμορφος ουλή κατά την προσθία επιφάνεια του δεξιού γόνατος εκτάσεως 5Χ2 εκ.. · Δύσμορφος ουλή εκτάσεως 4Χ8 εκ. κατά την προσθία επιφάνεια της δεξιάς κνήμης. · Δύσμορφος ουλή κατά την προσθία επιφάνεια της δεξιάς κνήμης μήκους 20 εκ.. · Δύο δύσμορφες ουλές στην έσω και έξω επιφάνεια της δεξιάς κνήμης εκτάσεως 3Χ2 εκ. και 2Χ2 εκ. αντιστοίχως. ® Για τις ουλές αυτές ο Ενάγων επισκέφθηκε τον πλαστικό χειρουργό Δρα Αλ. Καμμίτση αρχές Μαρτίου
2. Οι ουλές και δυσμορφίες που έχει είναι αντικείμενο εξέτασης ή σχολίων όταν, π.χ., βρίσκεται στη θάλασσα.Ο Δρ. Καμμίτσης τον συμβούλευσε ότι μπορούσε να κάνει πλαστικές εγχειρήσεις για διόρθωση των ουλών και είναι επιθυμία του Ενάγοντα να τις κάμει. ® Για τις πιο πάνω ουλές μετά την πάροδο πέντε και πλέον χρόνων από την ημέρα του τραυματισμού του Ενάγοντα οι ουλές έφτασαν σε ώριμη κατάσταση και δεν αναμένεται βελτίωση ή αλλαγή. Δεν υπάρχει τρόπος για εξάλειψή τους, μόνο βελτίωσή τους. Πέραν του αισθητικού θέματος για αντιμετώπισή της εμφάνισης που δημιουργούν οι ουλές υπάρχουν και λόγοι υγείας για την αναγκαιότητα διενέργειας πλαστικών χειρουργικών επεμβάσεων γιατί το δέρμα δεν είναι φυσιολογικό εκεί όπου βρίσκονται οι ουλές, δεν υπάρχει ελαστικότητα, οι ουλές ξηραίνονται, είναι επιρρεπείς σε τραυματισμό και σπάνια μπορεί να αναπτύξουν και καρκίνο του δέρματος.Ιδιαίτερα αν η ουλή βρίσκεται σε σημείο που δέχεται τριβές και ερεθισμούς ή είναι εκτεθειμένη στον ήλιο οπόταν ο κίνδυνος αυξάνεται. ® Σε περίπτωση που διενεργηθούν επεμβάσεις πλαστικής χειρουργικής για τις ουλές αν αυτές γίνουν όλες ταυτόχρονα ο Ενάγων θα υποβληθεί σε γενική νάρκωση και μετά αναμένεται να χρειαστεί άδεια για τέσσερις εβδομάδες. Το κόστος των εν λόγω πλαστικών επεμβάσεων ανέρχεται στο ποσό των €2.000.- ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγων σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική, πλέον, πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1C.L.R.789: «. To ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας[19]. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές[20]. Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ τους[21]. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος[22]. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή

(1998)1Α.Α.Δ.445 επισημαίνεται ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Να σημειώσουμε, τέλος, ότι είναι ταυτόχρονα νομολογημένο ότι η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση.[23] Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία αριθμού υποθέσεων στις οποίες καθορίστηκαν ποσά γενικών αποζημιώσεων για παρόμοιους τραυματισμούς και τα σύγκρινα με αυτά της υπό κρίση περίπτωσης. Άντλησα καθοδήγηση από αριθμό αποφάσεων στις οποίες υπάρχει αναλογία με τη συγκεκριμένη υπόθεση, στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθα, προβαίνοντας, βέβαια, στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητες της και ότι είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία[24]. Προχωρώ στη συνέχεια να αναφερθώ σε κάποιες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου που αφορούν παρόμοιες περιπτώσεις τραυματισμού όπως η υπό εξέταση. Στην υπόθεση Κουρρής ν. Παπαδοπούλου

(1998)1 Α.Α.Δ. 1147 ο Εφεσείων ηλικίας 35 χρόνων κατά το ατύχημα υπέστη ανοιχτό σ