Μαρίας Παπαδοπούλου κ.α. ν. Κενδέα Α. Σέργη κ.α., Αρ. Αγωγής: 2345/05, 29 Φεβρουαρίου, 2012

(1)(ee). Υποστηρίζεται από την Ένορκη Δήλωση της Σοφίας Πετρίδου, η οποία είναι η Ενάγουσα

1. Σε αυτήν δηλώνει ότι γνωρίζει προσωπικά τα γεγονότα της υπόθεσης και είναι εξουσιοδοτημένη και από τους άλλους τρεις Ενάγοντες-Αιτητές για να προβεί στην Ένορκη Δήλωση. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό της, οι Ενάγοντες καταχώρησαν την Αγωγή Αρ.2345/2005 αξιώνοντας από το Δικαστήριο απόφαση ή/και διάταγμα, με το οποίο να ακυρώνεται η κατ' ισχυρισμό διαθήκη της Ελένης Βαρθολομαίου Παντελή, ημερομηνίας 08/06/
2. Στις 17/06/2011 είχε εκδοθεί απόφαση στη συγκεκριμένη αγωγή, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή και η επίδικη διαθήκη κρίθηκε από το Δικαστήριο νομότυπη και έγκυρη. Στις 05/08/2011 καταχωρήθηκε έφεση και, κατά την ομνύουσα, υπάρχουν πολύ καλές πιθανότητες η έφεση να επιτύχει. Είναι η πεποίθησή της ότι είναι ορθό και δίκαιο να εκδοθεί διάταγμα αναστολής της εκτέλεσης της απόφασης, γιατί αν εκτελεστεί η διαθήκη της αποβιώσασας δεν θα μπορεί να αποδοθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, στην περίπτωση που πετύχει η έφεση. Περαιτέρω προώθησε την άποψη ότι η διαταγή του Δικαστηρίου για την καταβολή των εξόδων των Εναγομένων είναι μέτρο ασύνηθες σε υποθέσεις τέτοιας φύσεως όπως η υπό εξέταση και ισχυρίστηκε ότι το αίτημα για αναστολή περιλαμβάνει και τη διαταγή των εξόδων, ενόψει του ότι οι λόγοι έφεσης καλύπτουν και το θέμα των εξόδων. Οι Εναγόμενοι-Καθ' ων η αίτηση καταχώρησαν Ένσταση, η οποία στηρίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς, Δ.35 θ.18, Δ.48 και Δ.64 και στις εγγενείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. Προβάλλονται τέσσερις

(4)λόγοι ένστασης, οι οποίοι μπορούν να συνοψιστούν ως ακολούθως: Η Αίτηση είναι δικονομικά και ουσιαστικά αστήρικτη, παράτυπη και αβάσιμη ή/και αντίκειται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς, οι Αιτητές δεν αποκαλύπτουν τα αναγκαία γεγονότα ή/και καλό λόγο για την έγκριση της Αίτησης, η Αίτηση βασίζεται επί εσφαλμένων γεγονότων και/ή είναι ουσιαστικά αβάσιμη και ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που τάσσει ο Νόμος για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Η Ένσταση υποστηρίζεται από την Ένορκη Δήλωση του Κενδέα Σέργη, ο οποίος είναι δικηγόρος και Εναγόμενος 1 στη συγκεκριμένη αγωγή. Ο ομνύοντας δηλώνει ότι γνωρίζει προσωπικά όλα τα γεγονότα της υπόθεσης και παραδέχεται ότι στις 05/08/2011 καταχωρήθηκε έφεση εναντίον της εκδοθείσας απόφασης, πλην όμως αρνείται ότι η συγκεκριμένη έφεση έχει καλές πιθανότητες να στεφθεί με επιτυχία. Είναι περαιτέρω η θέση του ότι δεν μπορεί να γίνει με βεβαιότητα πρόγνωση αναφορικά με την εξέλιξη της έφεσης καθώς επίσης και ότι οι ενδεχόμενες πιθανότητες επιτυχίας δεν είναι παράγοντας αποφασιστικής σημασίας. Ισχυρίζεται ότι η Ενόρκως Δηλούσα στην Αίτηση δεν επεξηγεί στον απαιτούμενο βαθμό πώς η ενδεχόμενη επιτυχία της έφεσης θα χάσει τη σημασία της, εάν δεν εγκριθεί η υπό κρίση Αίτηση. Κατά τη δική του άποψη, η απόφαση δεν μπορεί να ανασταλεί. Όσον αφορά την επιδίκαση εξόδων, είναι η θέση του ότι η επιδίκαση εξόδων υπέρ του νικητή διαδίκου δεν αποτελεί ασύνηθες μέτρο σε τέτοιου είδους διαδικασίες και ότι η Ενόρκως Δηλούσα στην Αίτηση δεν επεξηγεί επαρκώς πώς μια ενδεχόμενη επιτυχία της έφεσης θα μείνει χωρίς αντίκρισμα εάν δεν ανασταλεί η διαταγή των εξόδων. Οι δικηγόροι των Εναγομένων-Καθ' ων η αίτηση, κατά τον ομνύοντα, είναι έτοιμοι να παραχωρήσουν γραπτή ανάληψη υποχρέωσης επιστροφής των εξόδων σε περίπτωση ανατροπής της πρωτόδικης απόφασης. Καταληκτικά, ισχυρίζεται ότι τυχόν έγκριση της Αίτησης θα αποστερήσει από τους Εναγομένους-Καθ' ων η αίτηση τη δυνατότητα να απολαύσουν άμεσα τους καρπούς της νίκης τους. Ενώ, από την άλλη πλευρά, οι Αιτητές-Ενάγοντες, δεν εκδήλωσαν ετοιμότητα να παράσχουν οποιαδήποτε εγγύηση ή ασφάλεια υπέρ των Εναγομένων-Καθ' ων η αίτηση. Για τους πιο πάνω λόγους, κατά τον ομνύοντα, η Αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί. Και οι δύο πλευρές υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις με γραπτές αγορεύσεις. Ο κ. Κυπριανού κατέγραψε τις αρχές που προκύπτουν από τη νομολογία και αφορούν την παροχή αναστολής εκτέλεσης μιας εκδοθείσας απόφασης. Ο κ. Χριστοδούλου έκανε αναφορά στις αρχές που διέπουν την εξέταση τέτοιου είδους αιτήσεων και εισηγήθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που τάσσει ο Νόμος για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω τη νομική πτυχή της Αίτησης, η οποία έχει ως κύρια βάση της τη Δ.35 θ.18 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που αναφέρει τα εξής: "An appeal shall not operate as a stay of execution or of proceedings under the decision appealed from except so far as the Court appealed from or the Court of Appeal, or a Judge of either Court, may order; and no intermediate act or proceeding shall be invalidated, except so far as the Court appealed from may direct. Before any order staying execution is entered, the person obtaining the order shall furnish such security (if any) as may have been directed. If the security is to be given by means of a bond, the bond shall be made to the party in whose favour the decision under appeal was given." Το Δικαστήριο ασκώντας τη διακριτική ευχέρεια που του παρέχεται από τη Δ.35 θ.18 θα πρέπει να εξισορροπήσει δύο παράγοντες, τη φυσιολογική προσδοκία του Ενάγοντα να αξιοποιήσει άμεσα τους καρπούς της επιτυχίας του στο δικαστικό αγώνα και την ανάγκη η ενδεχόμενη επιτυχία της έφεσης να μη χάσει τη σημασία της. Στην απόφαση Χαραλάμπους v. A. Panayides Contractors Ltd

(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1978, αναφέρθηκαν οι αρχές, βάσει των οποίων μπορεί να ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Παραθέτω αυτούσιο σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του Δικαστή Κραμβή, σελ.1982: «Οι αρχές οι οποίες διέπουν το θέμα, εκπηγάζουν από τη νομολογία και μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: (α) Η απόφαση για αναστολή ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου η άσκηση της οποίας γίνεται στο πλαίσιο της Δ.35 θ.18 και σε συνάρτηση προς τα γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης. (β) Η έφεση δεν αναστέλλει το δικαίωμα εκτέλεσης ούτε μειώνει το κύρος της πρωτόδικης απόφασης η οποία, παραμένει ισχυρή και διατηρεί την τελεσιδικία της μέχρι την τροποποίηση ή την ανατροπή της από το Εφετείο. Έπεται ότι ο επιτυχών διάδικος δεν πρέπει να αποστερείται τους καρπούς της επιτυχίας του εκ μόνου του γεγονότος ότι εκκρεμεί η εκδίκαση της έφεσης του αντιδίκου του. Από την άλλη όμως αποτελεί βασική προϋπόθεση για την απονομή της δικαιοσύνης, η διασφάλιση της αποτελεσματικότητας του δικαιώματος για άσκηση έφεσης. Η άρνηση έκδοσης διαταγής για αναστολή εκτέλεσης της απόφασης δυνητικά συνεπάγεται κίνδυνο εξανέμισης της αξίας της έφεσης.» Το θέμα της αναστολής ενδιάμεσων αποφάσεων έτυχε πρόσφατα συζήτησης στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Μιχάλης Δημητρούδης ν. Ανδρέα Νίκου Λουγκρίδη, Πολ. Εφ. 294/2010 ημερ.31/03/2011, στην οποία ο Δικαστής Ναθαναήλ ανέφερε τα ακόλουθα: «Η νομολογία που επικαλέστηκε η συνήγορος του εφεσίβλητου- καθ΄ ου η αίτηση στην υπό κρίση διαδικασία, έχει οριοθετήσει την εμβέλεια και τον τρόπο εφαρμογής της Δ.35 θ. 18. Στην Aftomata Eleourgia Lythrodonta Limited v. Holy Monastery of Mahera

(1986)1 C.L.R. 524, υιοθετήθηκε η προηγούμενη προσέγγιση στην Fotiou and another v. Petrolina Ltd

(1984)1 C.L.R. 708, ως προς το ότι η Δ.35. θ. 18, δεν επιτρέπει την αναστολή περαιτέρω διαδικασιών εκκρεμούσης της έφεσης εφόσον η εν λόγω διάταξη αφορά τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να αναστέλλει μόνο εφέσιμα διατάγματα κάτω από τη Δ.35 θ. 2, είτε τελικά, είτε ενδιάμεσα. Όπου όμως δεν υπάρχει οτιδήποτε προς εκτέλεση από τη διαταγή του Δικαστηρίου, όπως στην περίπτωση καταδικαστικής απόφασης για αστική παρακοή διατάγματος, όπως ήταν το αντικείμενο στην Aftomata Eleourgia - πιο πάνω - τότε δεν δίνεται εξουσία αναστολής. Κρίθηκε ότι η Δ.35 θ. 18, δεν αποτελεί υποκατάστατο ή εναλλακτικό μέσο θεραπείας προνομιακού εντάλματος τύπου «prohibition» εκδιδόμενο μάλιστα από Δικαστήριο ίδιας δικαιοδοσίας, (δέστε ως προς την πτυχή αυτή και την απόφαση της Ολομέλειας στην Αναφορικά με την Αίτηση του Ευάγγελου Εμπεδοκλή (αρ. 3) για Certiorari

(2009)1 Α.Α.Δ. 529). Παρομοίως, στην Ντίνου Μ. Λύρα ν. Πετρολίνα Λτδ (αρ. 1)

(1997)1 Α.Α.Δ. 1384, κρίθηκε ότι το αντικείμενο της αναστολής δυνάμει της Δ.35 θ. 18, είναι «... η υποχρέωση ή καθήκον που επιβάλλεται από την απόφαση, και όχι η παγοποίηση ή ο προσωρινός παραμερισμός της απόφασης η οποία εφεσιβάλλεται». Αντικείμενο της επιδίωξης αναστολής σε εκείνη την υπόθεση ήταν η ακύρωση διατάγματος τριτοδιαδίκου. Στη μεταγενέστερη απόφαση στην Marfin Popular Bank Public Co. Ltd v. Telec Logistic Company Ltd κ.ά.

(2008)1 Α.Α.Δ. 764, επιβεβαιώθηκε εκ νέου η ως άνω αρχή με επιδοκιμαστική αναφορά στη Λύρας ν. Πετρολίνα Λτδ (αρ. 1) - ανωτέρω - και πάλι σε σχέση με διαδικασία ακύρωσης διατάγματος τριτοδιάδικου πρωτοδίκως. Γενικά το αντικείμενο της αναστολής συναρτάται προς ορισμένη θετική ενέργεια, υποχρέωση ή καθήκον που επιβάλλεται από την εφεσιβαλλόμενη απόφαση. Στην In re E.S. (an Infant)

(1986)1 C.L.R. 119, όπου αίτηση προς αναστολή περαιτέρω διαδικασίας ενόψει άρνησης του Δικαστηρίου να διατάξει τον διάδικο και το παιδί του να υποβληθούν σε αιματολογικό έλεγχο, απορρίφθηκε τόσο πρωτοδίκως, όσο και ενώπιον του Εφετείου, λέχθηκε ότι δεν υπήρχε λόγος διεύρυνσης της εμβέλειας της Δ.35 θ.18, η οποία περιορίζεται στην αναστολή θεμάτων συναρτώμενων προς την εκτέλεση απόφασης ή διαταγής του Δικαστηρίου ή της διαδικασίας, συναρτώμενης όμως με διαδικασίες που είναι μόνο παρεμφερείς της απόφασης υποκείμενης σε έφεση, όπως διαδικασίες μεσεγγύησης. Αυτό υπό το φως και της αντίστοιχης παλαιάς O.58 r. 12 των Αγγλικών Θεσμών, στο r.12

(1)(b) του οποίου αναφερόταν ότι «no intermediate act or proceeding shall be invalidated by an appeal». Σχετικές επί του προκειμένου είναι και οι υποθέσεις Παπακόκκινου v. Γλυκής

(1998)1 Α.Α.Δ. 513, Loukos v. Rainbow

(2000)1 Α.Α.Δ. 1014, Μιχαήλ v. Πούλλου

(2000)1 Α.Α.Δ. 438, Ros Estates κ.α. (αρ.2)

(2001)1 Α.Α.Δ. 147, Σάββα v. Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως

(2002)1 Α.Α.Δ. 195, και P. & M.A. Restaurants Ltd κ.α. v. Eric John Wakeham, Πολ. Έφ.286/2010, ημερ.13/07/2011. Στην παράγραφο 451 του Halsburys Laws of England, 4η έκδ., υπό τον τίτλο «Stay of execution generally» αναφέρεται επίσης μεταξύ άλλων ότι : «... On the contrary, the court's inherent jurisdiction to stay the execution of a judgment or order is limited in its extent, and can only be exercised on grounds that are relevant to a stay of the enforcement proceedings themselves, and not to matters which may operate as a defence in law or relief in equity, for such matters must be specifically raised by way of defence in the action itself. The special circumstances which entitle the court to stay execution of a money judgment are circumstances which go to the enforcement of the judgment and not those which go to its validity or correctness.» Όπως αναφέρεται στο Annual Practice του 1958 και συγκεκριμένα στις σελίδες 1697 και 1698, η οποιαδήποτε αναστολή παρέχεται συναρτούμενη πάντοτε με τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η δε διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με γνώμονα τα γεγονότα και τις ιδιαίτερες περιστάσεις που αυτά επιβάλλουν. Το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του εξουσίας, με βάση τις πιο πάνω αρχές, λαμβάνει υπόψη τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Όπως προκύπτει από τη νομολογία η έφεση δεν αναστέλλει το δικαίωμα εκτέλεσης ούτε μειώνει το κύρος της πρωτόδικης απόφασης. Η διασφάλιση του τελεσφόρου της πρωτόδικης απόφασης, αφενός και της αποτελεσματικότητας του δικαιώματος για άσκηση έφεσης, αφετέρου, συνιστούν τους κατεξοχήν παράγοντες που επενεργούν στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Η εξισορρόπηση των συγκρουόμενων δικαιωμάτων επιβάλλει τη στάθμιση κάθε γεγονότος που σχετίζεται τόσο με τις επιπτώσεις της αναστολής, όσο και τη ζωτικότητα του δικαιώματος για την άσκηση έφεσης. Οι προοπτικές επιτυχίας της έφεσης, είναι μεν παράγοντας σχετικός, αλλά οριακής σημασίας στις πλείστες περιπτώσεις. Το πλαίσιο για τη διάγνωση των δικαιωμάτων του εφεσείοντα σε συνάρτηση με την αποτίμηση των λόγων της έφεσης είναι η ακρόαση της έφεσης. Μόνο όπου μπορεί να γίνει πρόγνωση με βεβαιότητα ως προς την επιτυχία ή αποτυχία της έφεσης, χωρίς περαιτέρω συζήτηση του θέματος, ο παράγοντας αυτός αποκτά σπουδαιότητα στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως διαφαίνεται από το φάκελο του Δικαστηρίου, στις 17/06/2011 εκδόθηκε απόφαση υπέρ των Εναγομένων-Καθ' ων η αίτηση και εναντίον των Εναγόντων-Αιτητών και η διαθήκη, η οποία είχε αμφισβητηθεί, κρίθηκε έγκυρη και νόμιμη. Σημειώνω ότι οι Ενάγοντες-Αιτητές είναι εξ αίματος αδέλφια της αποβιώσασας Έλενας Βαρθολομαίου Παντελή. Η διαθέτιδα είχε αφήσει εξ ολοκλήρου την κινητή και ακίνητή της περιουσία στον Εναγόμενο 2 χωρίς να συμπεριλάβει τους Ενάγοντες, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι η διαθέτιδα κατά το χρόνο της σύνταξης της διαθήκης δεν είχε σώας τας φρένας και έπασχε από αρτηριοσκλήρωση. Ο Εναγόμενος 1 είχε διοριστεί εκτελεστής της διαθήκης. Μετά από συνεκτίμηση όλων των σχετικών παραγόντων και υπό το φως των αρχών που διέπουν την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, θεωρώ ορθό και δίκαιο όπως εκδώσω το αιτούμενο διάταγμα. Διατάσσεται η αναστολή εκτέλεσης της απόφασης υπό τους εξής όρους: (α) Οι Ενάγοντες-Αιτητές να καταθέσουν το συνολικό ποσό των €5.000- ή τραπεζική εγγύηση για ισάξιο ποσό στο Δικαστήριο, ως ασφάλεια. (β) Παρέχεται χρονικό διάστημα 15 ημερών από σήμερα για να συμμορφωθούν με τους όρους αναστολής της εκτέλεσης. Δεδομένου ότι οι Ενάγοντες-Αιτητές συμμορφωθούν με τους πιο πάνω όρους, η αναστολή θα ισχύσει. Επιδικάζονται τα έξοδα της Αίτησης υπέρ των Εναγομένων-Καθ' ων η αίτηση και εναντίον των Εναγόντων-Αιτητών, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Ε. Γεωργίου Αντωνίου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο