Μενέλαου Σταυρινού Τερσεφάνου. ν. Ολέσια Κελεσίδου, Αρ. Αγωγής: 2049/2009, 30 Απριλίου 2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2012:A125 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2049/2009 Μεταξύ: Μενέλαου Σταυρινού, Τερσεφάνου. Ενάγοντα -και- Ολέσια Κελεσίδου, Λάρνακα. Εναγομένης Ημερομηνία: 30 Απριλίου
- Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Γ. Λουκαϊδης για Ανδρέας Ποιητής & Σία. Για Εναγομένη: κ. Ματσάγκγος για Χάρης Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε. (Για να ακούσει απόφαση η κα Δ. Τταουξιή και ο κ. Αναγνώστου) Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα αγωγή αφορά τροχαία σύγκρουση μεταξύ της μοτοσικλέτας KSD 230 και του αυτοκινήτου KUJ 955 στις 21.5.2009 στη Λάρνακα, τα οποία οδηγούντο από τον Ενάγοντα και την Εναγομένη αντιστοίχως. Ο Ενάγων ισχυριζόμενος ότι την ευθύνη φέρει η Εναγόμενη αξιώνει ειδικές αποζημιώσεις ύψους €7.919, γενικές αποζημιώσεις και τόκο. Η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι την αποκλειστική και ή συντρέχουσα ευθύνη φέρει ο Ενάγων και αρνείται ότι οφείλει οποιαδήποτε αποζημίωση. Μαρτυρία Για να αποδείξει την υπόθεση του ο Ενάγων κάλεσε τέσσερεις μάρτυρες, ενώ η Εναγόμενη κατέθεσε μόνον η ίδια προς υπεράσπιση της. Ο Μ.Ε.1 Αστ. 3555, Μιχάλης Μιχαήλ, υπηρετούσε τότε στην Τροχαία Λάρνακας. Κατά την προφορική του μαρτυρία αναφέρθηκε μεταξύ άλλων: - Στην πρώτη επίσκεψη του στη σκηνή, στις θέσεις που εντόπισε τα ενεχόμενα οχήματα και στην ενημέρωση που είχε από τους εμπλεκόμενους οδηγούς γενικά, αλλά και περί του ότι είχαν διευθετήσει τη διαφορά, οπότε δεν απαιτείτο η παρέμβαση της Αστυνομίας. - Σε δεύτερη επίσκεψη του στη σκηνή σε άλλη ημερομηνία και στην παρουσία του Ενάγοντος, οπότε έλαβε μετρήσεις και ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα, βάσει του οποίου αργότερα ετοίμασε το τελικό του σχέδιο, τα οποία και εξήγησε (Τεκμήρια 2,3). - Σε παρατηρήσεις του όσον αφορά τις διάφορες κατευθύνσεις, την ορατότητα, το όριο ταχύτητας, την κατάσταση του δρόμου και το φωτισμό. - Στη λήψη καταθέσεων, ήτοι στις 11.11.2009 από τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 5) και στις 12.11.2009 από την Εναγόμενηο (Τεκμήριο 4). Ο Μ.Ε.2, Νεόφυτος Παπανεοφύτου, είναι Νευρολόγος Ψυχίατρος και αναφέρθηκε στην παρακολούθηση του Ενάγοντος από τις 26.5.2009 λόγω μεταδιασεισικού συνδρόμου και οξέος αγχώδους μετατραυματικού συνδρόμου ως απότοκων του ατυχήματος, στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και αναρρωτικής άδειας μέχρι και τις 31.10.2009 και τέλος στη συνολική του χρέωση των €
- Ο Ενάγων (Μ.Ε.3) αναφέρθηκε μεταξύ άλλων: - Στο εργασιακό του καθεστώς περί το τέλος 2008 - αρχές 2009 και συγκεκριμένα στο ότι ήταν Διευθυντής της καντίνας του Αεροδρομίου Λάρνακας με μισθό €1.367, παρουσιάζοντας Βεβαίωση Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τεκμήριο 8). Εξήγησε ότι βασικά υπήρχε διαχείριση βάσει συμβολαίου και ότι στο τέλος του 2008 τούυ δόθηκε χρόνος 5 μηνών να αποχωρήσει λόγω της αναμενόμενης μεταστέγασης στο νέο αεροδρόμιο. Πριν το ατύχημα είχε ήδη αναζητήσει Κατά την περίοδο του ατυχήματος ανέμενε απάντηση για νέα εργοδότηση από μια άλλη επιχείρηση (Hobo Steak House). - Στο ότι το Τεκμήριο 1 είναι το πιστοποιητικό εγγραφής της μοτοσικλέτας. - Στον τρόπο που έγινε το ατύχημα ισχυριζόμενος ότι έκανε όλα τα προβλεπόμενα κατά την προσέγγιση σε κόμβο. Εισερχόμενος είδε το αυτοκίνητο εξ αριστερών του αναπτύσσοντας ταχύτητα να κατευθύνεται προς το μέρος του. Χρησιμοποίησε τα φρένα του και προέβη σε ελιγμό οπότε απέφυγε τη σύγκρουση, αλλά έπεσε στην άσφαλτο λίγο πιο κάτω. - Στο ότι η Εναγόμενη συνέχισε την πορεία της αλλά ανακόπηκε από άλλο οδηγό και ο σύζυγος της είπε πως θα αναλάμβανε όλα τα έξοδα. - Στο ότι οι ζημιές του μοτοποδηλάτου του ήταν €584 (Τεκμήριο 9). - Στις σωματικές του βλάβες παρουσιάζοντας ιατρικόά πιστοποιητικό του Δρος Σ. Σεργίου (Τεκμήριο 10) και στην εξόφληση του με €200 (Τεκμήριο 11). - Στην ανάληψη νέας εργασίας από το Νοέμβριο του 2009 με μισθό €1.
- Στην αντεξέταση του δήλωσε ότι κατά τον επίδικο χρόνο δεν είχε οποιαδήποτε προσωπικά ή επαγγελματικά προβλήματα. Αναγνώρισε ότι το έγγραφο παραίτησης από την προηγούμενη εργασία έφερε την δική του υπογραφή (Τεκμήριο 12), όπως και η Συμφωνία για Άδεια Χρήσης ημερ. 12.1.2009, για την οποία είπε πως τελικά δεν εφαρμόστηκε, εξ ου και υπέγραψε την παραίτηση (Τεκμήρια 13, 14). Ο Μ.Ε.4 Δρ Σέργιος Σεργίου είναι Ορθοπεδικός Χειρουργός και είχε εξετάσει τον Ενάγοντα. Αναγνώρισε τα Τεκμήρια 10 και 11 με τα οποία συμφώνησε, προσθέτοντας ότι ο Ενάγων ήταν ανίκανος για εργασία για 20 ημέρες, από απόψεως σωματικής λειτουργίας. Η Εναγόμενη στη δική της μαρτυρία υιοθέτησε καταρχάς το περιεχόμενο της κατάθεσης της στην Αστυνομία (Τεκμήριο 4). Όσον αφορά το ατύχημα είπε πως η ίδια φθάνοντας στον κόμβο σταμάτησε για να ελέγξει. Είδε ότι εισέρχοντο οχήματα από απέναντι της και για αυτό τα εκ δεξιών της οχήματα ήταν ακινητοποιημένα. Επειδή όμως όσα εισέρχοντο δεν έστριβαν στον κόμβο θεώρησε ότι μπορούσε να περάσει και η ίδια, οπότε εκκίνησε προχωρώντας περί το ένα μέτρο. Τό, οπότε αντιλήφθηκε εκ δεξιών της τη μοτοσικλέτα να βγαίνει μέσα από τα δύο αυτοκίνητα χωρίς να σταματήσει, με μεγάλη ταχύτητα και για αυτό η ίδια πάτησε φρένα. Το μοτοποδήλατο πέρασε από μπροστά της, έχασε την ισορροπία του και έπεσε σε απόσταση περίπου 20 μέτρωνα από το αυτοκίνητο της. Επειδή τής κόρναραν τα οχήματα πίσω της προχώρησε και σταμάτησε απέναντι ειδοποιώντας το σύζυγο της. Προσέθεσε πως δεν ευθύνετο για το ατύχημα, αλλά επειδή λυπήθηκαν τον Ενάγοντα τού πρότειναν να επιδιορθώσουν τη μοτοσικλέτα του σε δικό τους μηχανικό με δικά τους έξοδα. Αξιολόγηση μαρτυρίας Παρακολούθησαε με την επιβαλλόμενη προσοχή όλους τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία και την αξιοπιστία τους. Ο Μ.Ε.1 Αστ. 3555 Μ. Μιχαήλ υπηρετούσε τότε στον Κλάδο Διερεύνησης Τροχαίων Ατυχημάτων της Αστυνομίας Λάρνακας. Πρόκειται για πρόσωπο που ενεπλάκη στη διερεύνηση του ατυχήματος λόγω της θέσης του αυτής. Τον θεωρώ ανεξάρτητο μάρτυρα, λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψιν πως δεν είχε οποιαδήποτε σχέση με τους εμπλεκόμενους και συνεκτιμώντας την όλη εικόνα του στο δικαστήριο. Δεν διαπίστωσα να είχε οποιοδήποτε λόγο ή πρόθεση να αλλοιώσει τα γεγονότα ή να ευνοήσει κάποιον. Οι απαντήσεις του ήταν άμεσες, πειστικές και τεκμηριωμένες και δέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολο της. Από αυτή προκύπτει ότι στις 21.5.2009 μεταξύ 20:00-20:30 επισκέφθηκε τη σκηνή του ατυχήματος στον κυκλικό κόμβο Πλατείας Μητροπόλεως στη Λάρνακα. Από την ενημέρωση της οποίας έτυχε διαπίστωσε ότι οδηγός της μοτοσικλέτας ήταν ο Ενάγων και του αυτοκινήτου η Εναγόμενη. Η μοτοσικλέτα ευρίσκετο πεσμένη στο δρόμο και σε άλλο σημείο ήταν το αυτοκίνητο, εντός του οποίου ήταν η Εναγόμενη και ο σύζυγος της, (όταν έφθασε ο μάρτυρας). Ο μάρτυρας αυτός σ΄ αυτή την πρώτη επίσκεψη μίλησε με όλους τους πιο πάνω παρευρισκόμενους. Η κοινή θέση όλων ήταν ότι δεν υπήρχαν τραυματισμοί και ότι είχαν διευθετήσει το θέμα μεταξύ τους. Ως εκ τούτου ο Μ.Ε.1 δεν είχε άλλη ανάμειξη εκείνη τη νύκτα, δεν έλαβε μέτρα και αποχώρησε. Τα όσα ανέφερε συνάδουν με όσα ισχυρίστηκαν οι διάδικοι. Όπως επιβεβαιώνεται και από τη μαρτυρία του Ενάγοντος, ο Μ.Ε.1 επισκέφθηκε σε άλλην ημερομηνία τη σκηνή, δηλαδή μετά την ακολουθήσασα καταγγελία του Ενάγοντος. Στην παρουσία του τελευταίου, κατά τη δεύτερη αυτή επίσκεψη, έλαβε μετρήσεις και ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα (Τεκμήριο 2), με βάση το οποίο αργότερα ετοίμασε το τελικό, δηλαδή το Τεκμήριο
- Δέχομαι ότι η επί τόπου κατάσταση είναι ως την έχει αποτυπώσει ο εν λόγω μάρτυρας στα δύο αυτά σχεδιαγράμματα. Για ό,τι ενδιαφέρει σ΄ αυτό το στάδιο να σημειωθεί ότι από τον κυκλικό κόμβο ξεκινούν τέσσερεις οδοί, ήτοι μια προς κάθε σημείο του ορίζοντα. Σύμφωνα με τα όσα υπέδειξαν οι δύο οδηγοί, ο Ενάγων ερχόταν από νότια οδηγώντας επί της Λεωφόρου Ν. Μυλωνά και είχε πρόθεση να πάει απέναντι, στην οδό Π. Κυπριανού, ενώ η Εναγόμενη ερχόταν από ανατολικά οδηγώντας επί της οδού Χαμίτ Μπέη και ήθελε να κατευθυνθεί απέναντι, στην οδό Δ. Διανέλλου (κατευθύνσεις Α και Β αντίστοιχα επί του σχεδιαγράμματος). Το Χ επί του σχεδίου είναι το σημείο πτώσης της μοτοσικλέτας και υπεδείχθη από τον Ενάγοντα. Ευρίσκεται εντός του ανοίγματος της οδού Π. Κυπριανού και συγκεκριμένα σε απόσταση 6.20 μέτρα από τη νοητή ευθεία της αριστερής άκρης της οδού Χαμίτ Μπέη και 5 μέτρα από το αριστερό πεζοδρόμιο της οδού Π. Κυπριανού. Σημειώνω πως δεν υπήρξε καμιά αμφισβήτηση ότι όντως εκεί ήταν το σημείο πτώσης της. Στη γωνία που σχηματίζεται μεταξύ της Λεωφόρου Ν. Μυλωνά και της οδού Χαμίτ Μπέη υπάρχουν δύο πάσσαλοι οδικού φωτισμού και ακόμα ένας επί του αριστερού πεζοδρομίου της οδού Π. Κυπριανού(πιο μπροστά από το σημείο πτώσης). Όσον αφορά την ορατότητα δέχομαι την αναντίλεκτη θέση του Μ.Ε.1 ότι είναι μεγάλη από όλες τις κατευθύνσεις προς τον κυκλικό κόμβο και ότι όταν κάποιος ευρίσκεται σε θέση αλτ επί του κόμβου, ως η πορεία της Εναγόμενης, δηλαδή επί της οδού Χαμίτ Μπέη, έχει ορατότητα προς τα δεξιά του, προς την πορεία του Ενάγοντος, περί τα 30-40 μέτρα, οπότε βλέπει ολόκληρη τη νησίδα που υπάρχει εκεί και μέχρι τη στροφή (που προηγείται). Το όριο ταχύτητας είναι σε όλους τους δρόμους στην περιοχή 50 χ.α.ω. Ο Μ.Ε.1 έλαβε κατάθεση στις 11.11.2009 από τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 5) και από την Εναγόμενη στις 12.11.2009 (Τεκμήριο 4). Άμεση μαρτυρία για το ατύχημα προέρχεται μόνον από τους δύο εμπλεκόμενους οδηγούς. Εξετάζοντας συνολικά τη μαρτυρία τους και την εικόνα τους στο δικαστήριο πρέπει να παρατηρήσω καταρχάς για τον Ενάγοντα ότι γενικά μου έκαμε καλήν εντύπωση, με εξαίρεση κάποια σημεία από τη μαρτυρία του τα οποία αφορούν τις συνέπειες από το ατύχημα, ήτοι όσον αφορά την κατάσταση της υγείας του και την επίδραση της στην ικανότητα του για εργασία, στα οποία θα γίνει αναφορά κατωτέρω. Όσον αφορά την εξιστόρηση των γεγονότων του ατυχήματος είμαι πεπεισμένος πως περιέγραψε με σαφήνεια, ειλικρίνεια, σταθερότητα και κατά τρόπο ο οποίος συνάδει με την προηγηθείσα κατάθεση του στην Αστυνομία το τι είχε συμβεί. Η μαρτυρία του σ΄ αυτά τα θέματα παρουσίαζε λογική και συνοχή, χωρίς να κλονιστεί κατά την αντεξέταση, ενώ σε αρκετά σημεία ενισχύεται και από άλλη μαρτυρία. Αντιθέτως η Εναγόμενη στα ουσιώδη ζητήματα μού έδωσε την εικόνα πως προσπαθούσε με επιτηδευμένο τρόπο να αποποιηθεί την ευθύνη της. Τα κύρια χαρακτηριστικά της μαρτυρίας της ήταν πως προσπάθησε εκ των υστέρων να προσθέσει σημαντικές αναφορές, τις οποίες όμως δεν είχε παραθέσει στην γραπτή κατάθεση της και σε κάποια σημεία περιέπεσε σε αντιφάσεις. Είναι ενδεικτικό πως ενώ στην κυρίως εξέταση της υιοθέτησε την γραπτή κατάθεση της και στην αρχή της αντεξέτασης επιβεβαίωσε ότι θυμάται πολύ καλά τα γεγονότα αρνούμενη ότι υπήρχε κάτι που δεν αποδόθηκε σωστά σ΄ αυτή, εντούτοις αργότερα επέμενε ότι υπήρχαν θέσεις τις οποίες ανέφερε στον αστυφύλακα και ότι ο τελευταίος δεν τις κατέγραψε. Πρόκειται για, τρεις τουλάχιστον, βασικές θέσεις τις οποίες λογικά, αν έτσι είχαν τα πράγματα, θα αναμένετο να είχε εξηγήσει με σαφήνεια στην κατάθεση της από τότε και να είχε βεβαιωθεί ότι κατεγράφησαν σωστά. Ειδικότερα η βασική της θέση στο Τεκμήριο 4 ήταν πως είχε σταματήσει σε θέση αλτ όταν έφθασε στον κόμβο, ήλεγξε τον δρόμο και είδε δύο αυτοκίνητα να έρχονται από απέναντι της, κατευθυνόμενα προς Ορφανίδη εξ όσων αντιλήφθηκε επειδή δεν είχαν κάμει σήμα για στροφή. Θεωρώντας ότι είχε χρόνο και χώρο να εισέλθει εκκίνησε αλλά μόλις το έπραξε είδε τη μοτοσικλέτα να έρχεται από τα δεξιά της και να περνά μέσα από τα δύο αυτά αυτοκίνητα τα οποία οδηγούντο επί του κόμβου. Είναι σαφές πως δεν ήταν τότε η θέση της ότι υπήρχαν αυτοκίνητα σταματημένα επί της Λεωφ. Μυλωνά (σε θέση αλτ) διά μέσου των οποίων πέρασε ο Ενάγων, με μεγάλη ταχύτητα και χωρίς να σταματήσει, όπως η Εναγόμενη ισχυρίστηκε κατά την ακρόαση. Αυτές οι τρεις είναι οι ουσιώδεις θέσεις που θα αναμένετο να είχε περιλάβει από τότε στην γραπτή κατάθεση της. Η γνώμη μου είναι πως ο λόγος που δεν περιελήφθησαν δεν είναι επειδή δεν τις κατέγραψε ο αστυφύλακας - προς τον οποίον εν πάση περιπτώσει δεν υπεβλήθη κάτι τέτοιο κατά την αντεξέταση του - αλλά απλώς επειδή δεν έγιναν έτσι τα πράγματα και για αυτό δεν είχε προβάλει τέτοια εκδοχή η Εναγόμενη τότε. Αναμφίβολα πρόκειται για εκ των υστέρων σκέψεις, τις οποίες προέβαλε μόνο στο δικαστήριο και δεν τις δέχομαι. Δεν είναι μάλιστα καθόλου τυχαίο που παρά την αρχική θέση της ότι ενθυμείτο πολύ καλά τα γεγονότα ακόμα και σήμερα, εντούτοις όταν ερωτήθηκε κατά πόσον η μοτοσικλέτα πέρασε από δεξιά ή τι είδους οχήματα ήταν τα ακινητοποιημένα, επικαλέστηκε αδυναμία μνήμης. Άλλωστε είναι σαφές πως επιτόπου η Εναγόμενη, στην παρουσία και του συζύγου της, είχε αναγνωρίσει την ευθύνη της, εξ ου και δήλωσαν στον Μ.Ε.1 την διευθέτηση τους και την μη αναγκαιότητα περαιτέρω διερεύνησης. Βεβαίως η Εναγόμενη έχει δίκαιο στο ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή εγείρετο μόνο θέμα υλικών ζημιών, οπότε από κοινού δήλωσαν στην Αστυνομία ότι δεν θα χρειάζοντο τις υπηρεσίες της, όπως επιβεβαιώνει και ο ίδιος ο Ενάγων στη γραπτή κατάθεση του (Τεκμήριο 5), αλλά αυτό αν και είναι θέμα που αφορά και άλλα ζητήματα που θα εξεταστούν κατωτέρω, δεν αναιρεί την παραδοχή ευθύνης. Με βάση όλα τα ανωτέρω καταλήγω πως όσον αφορά το ατύχημα τα γεγονότα έγιναν όπως τα περιέγραψε ο Ενάγων. Στην πραγματικότητα η Εναγόμενη ευρισκόμενη σε θέση αλτ προ του κυκλικού κόμβου εστίασε την προσοχή της σε οχήματα απέναντι της και δεν είδε τη μοτοσικλέτα του Ενάγοντος. Εκτιμώντας ότι είχε την ευκαιρία να εισέλθει με ασφάλεια στον κόμβο εκκίνησε για να το πράξει. Μόλις εκκίνησε αντιλήφθηκε πλέον την μοτοσικλέτα η οποία ερχόταν από τα δεξιά της. Ο Ενάγων ευρισκόμενος στον κόμβο και κατευθυνόμενος απέναντι αντιλήφθηκε την εκκίνηση της Ενάγουσας και την είσοδο και αυτής στον κόμβο από τα αριστερά του. Οπότε προέβη σε ελιγμό για να την αποφύγει, πράγμα που πέτυχε μεν, αλλά εξαιτίας του οποίου έχασε την ισορροπία του και ανατράπηκε στην άσφαλτο λίγο πιο κάτω. Αμέσως μετά το ατύχημα έγινε συζήτηση μεταξύ των δύο οδηγών και στην παρουσία του συζύγου της Εναγομένης για το θέμα των ζημιών στη μοτοσικλέτα. Είναι προφανές πως η Εναγόμενη αναγνώριζε επί τόπου την ευθύνη της για το ατύχημα και δεν δέχομαι τη θέση της ότι απλώς λυπήθηκαν τον Ενάγοντα. Αυτός ήταν και ο λόγος που δεν ζήτησαν περαιτέρω ανάμειξη του Μ.Ε.1 που είχε φθάσει στη σκηνή, συμφωνώντας ότι θα αποζημίωναν τον Ενάγοντα για τις ζημιές στο όχημα του. Όπως έχει αναφερθεί πιο πριν, ο Ενάγων δεν ήγειρε το ίδιο βράδυ οποιοδήποτε θέμα σωματικών τραυματισμών. Όπως εξήγησε και στην γραπτή κατάθεση του τέτοιο θέμα προέκυψε μόνο την επόμενη μέρα λόγω πόνων στα γόνατα (Τεκμήριο 5). Ο πόνος στα γόνατα ήταν η αφορμή για την επίσκεψη στον Δρα Σεργίου την επόμενη μέρα (22.5.2009). Ο Δρ Σεργίου (Μ.Ε.4) είναι ορθοπεδικός χειρουργός με 30ετή πείρα και η εμπειρογνωμοσύνη του δεν αμφισβητείται. Οι αρχές με βάση τις οποίες εξετάζεται και αξιολογείται τέτοια μαρτυρία είναι πολύ καλά γνωστές (Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746). Παρακολούθησα με προσοχή τον Δρα Σεργίου και σχημάτισα την εντύπωση ότι όσον αφορά τους σωματικούς τραυματισμούς του Ενάγοντος υπήρξε αξιόπιστος και ειλικρινής. Διατηρώ όμως κάποιες σοβαρές επιφυλάξεις στο θέμα του ψυχολογικού σοκ, στις οποίες θα γίνει αναφορά κατωτέρω. Αποτελεί κατάληξη μου πως ο Ενάγων στις 22.5.2009 εξετάστηκε από τον Δρα Σεργίου και διαπιστώθηκε ότι έφερε: ι) Εκτεταμένες εκδορές και θλάσεις σε αμφότερα τα γόνατα ιι) Μώλωπες και εκδορές σε αμφότερους τους αγκώνες ιιι) Εκτεταμένη αποσπαστική εκδορά στη ράχη, ιδίως στην περιοχή της αριστερής ωμοπλάτης. Δεν υπήρχαν κατάγματα ή εξαρθρήματα. Τού χορηγήθηκε κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και εξήλθε της κλινικής αυθημερόν. Επανεξετάστηκε από τον Δρα Σεργίου μια εβδομάδα μετά και διαπιστώθηκε ότι η κατάσταση του έβαινε ικανοποιητικά αφού οι περισσότερες εκδορές είχαν αρχίσει να επουλώνονται και δεν υπήρχε μόλυνση. Ο Δρ Σεργίου τον ξαναείδε 15 ημέρες μετά το ατύχημα και διαπίστωσε ότι είχαν υποχωρήσει σχεδόν και επουλωθεί οι περισσότερες εκδορές, θλάσεις και μώλωπες. Στις 24.10.2009, ημερομηνία σύνταξης του Ιατρικού Πιστοποιητικού (Τεκμήριο 10), διαπιστώθηκε ότι η κατάσταση είχε βελτιωθεί και ο Ενάγων είχε αποθεραπευθεί πλήρως από τις θλάσεις και αιματώματα. Παρέμεναν όμως εμφανή σημάδια από τις εκδορές στη ράχη, στα γόνατα και στον αγκώνα. Όπως εξήγησε και προφορικά ο Δρ Σεργίου, από σωματικής λειτουργίας και ακεραιότητας ο Ενάγων δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα 20 ημέρες μετά το ατύχημα οπότε και ήταν σε θέση να εργαστεί, πράγμα που δέχομαι. Επίσης δέχομαι πως για τις υπηρεσίες του Δρος Σεργίου ο Ενάγων κατέβαλε συνολικό ποσό €200 (Τεκμήριο 11). Όσον αφορά τον ισχυρισμό για πρόκληση ψυχολογικού σοκ στον Ενάγοντα το οποίο τον εμπόδισε να εργαστεί για τους επόμενους πέντε μήνες (μέχρι τον Οκτώβριο του 2009) πρέπει να πω ότι διάφορα σημεία από τη μαρτυρία των δύο ιατρών αλλά και του ίδιου του Ενάγοντος με οδηγούν στο συμπέρασμα πως υπήρξαν ανακρίβειες, αβάσιμες αναφορές και υπερβολή στις σχετικές αναφορές και δεν έχω πειστεί ότι η όποια ψυχολογική πτυχή λόγω του ατυχήματος ήταν τέτοια που να καταστήσει τον Ενάγοντα ανίκανο για εργασία για πέντε μήνες. Ακολουθεί ανάλυση της μαρτυρίας, η οποία σχετίζεται με το θέμα αυτό. Πρώτη αναφορά για ψυχολογικό σοκ έγινε από τον Δρα Σεργίου στο Ιατρικό Πιστοποιητικό του ημερ. 24.10.2009 (Τεκμήριο 10). Είναι γεγονός όμως πως όπως έχει αναγνωρίσει και ο ίδιος, ένα τέτοιο θέμα δεν εμπίπτει στα θέματα εμπειρογνωμοσύνης του εν λόγω ιατρού. Ακόμα και να διαπίστωσε στα πλαίσια των γενικών του γνώσεων κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα στον Ενάγοντα, διεφάνη στο δικαστήριο πως δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει τεκμηριωμένα με ποιο τρόπο το έπραξε και ειδικά με ποιο τρόπο το απέδωσε στο ατύχημα. Η μόνη του προσπάθεια να εξηγήσει ένα τέτοιο συμπέρασμα εξαντλείται στην αναφορά του ότι μπορούσε να το πράξει επειδή είδε τον Ενάγοντα αμέσως μετά το ατύχημα. Η πραγματικότητα όμως είναι πως δεν είδε τον Ενάγοντα αμέσως μετά, αλλά μόνον την επόμενη μέρα, ήτοι στις 22.5.2009, όπως σαφέστατα ανέφερε και ο ίδιος ο Ενάγων. Συνεπώς η αναφορά του στο Τεκμήριο 10 ότι ο Ενάγων «μεταφέρθηκε αμέσως» στην κλινική του, αλλά και η επιμονή του στο δικαστήριο ότι είδε τον Ενάγοντα στις 21.5.2009 πόρρω απέχουν από την αλήθεια. Η καταφυγή του σ΄ αυτό το ανυπόστατο γεγονός και η επίκληση αόριστα και γενικά κάποιου φόβου ή σύγχισης που αντιλήφθηκε δεν με έχουν πείσει ότι βασίμως προέβη σε εύρημα ψυχολογικού σοκ και πολύ περισσότερο ότι βασίμως συνέδεσε αυτό με το ατύχημα της προηγούμενης νύκτας. Κάποιος φόβος και κάποια σύγχιση είναι απολύτως φυσιολογικά και αναμενόμενα συναισθήματα για οποιονδήποτε εμπλακεί σ΄ ένα τροχαίο ατύχημα και δεν θεωρώ ότι η διαπίστωση τους οδηγεί έτσι απλά σε διάγνωση ψυχολογικού σοκ με την ιατρική έννοια. Άλλωστε, όπως θα διαφανεί κατωτέρω, ο Ενάγων το ίδιο βράδυ του ατυχήματος προέβη σε χειρισμούς και ενέργειες οι οποίες δεν συνάδουν καθόλου με ψυχολογικό σοκ. Ο ίδιος ο Ενάγων στην δική του μαρτυρία προσπάθησε να θέσει το υπόβαθρο για το ισχυριζόμενο ψυχολογικό σοκ λέγοντας πως λόγω κάποιων άλλων ενοχλήσεων που είχε τα βράδια δεν μπορούσε να κοιμηθεί οπότε επισκέφθηκε τον Δρα Παπανεοφύτου 10-11 φορές, ο οποίος και του έδωσε άδεια μέχρι τέλος Οκτωβρίου
- Στην αντεξέταση του εξήγησε πως εννοούσε ότι είχε αϋπνίες και κάποια εφιαλτικά όνειρα αν τον έπαιρνε ποτέ ο ύπνος και κάποιες έντονες ανησυχίες όταν έμπαινε συνοδηγός σε αυτοκίνητο. Κατέφυγε σε ψεύδη όταν ρωτήθηκε αν είχε τότε προβλήματα στην εργασία του και στην προσωπική του ζωή αργότερα. Ιδιαίτερα έντονη ήταν η θέση του και επιμονή του ότι πήγαιναν όλα καλά στη δουλειά του και ότι δεν χρωστούσε κάπου χρήματα, θέσεις που καταρρίφθηκαν κατά την αντεξέταση του. Το πρώτο που πρέπει να σημειωθεί είναι πως λογικά αν υπήρχε τόσο έντονο ψυχολογικό πρόβλημα, δηλαδή σοκ εξαιτίας του ατυχήματος, θα αναμένετο διαφορετική συμπεριφορά από το ίδιο βράδυ του ατυχήματος και τουλάχιστον θα επεδίωκε πιο νωρίς να επισκεφθεί τον ειδικό ιατρό από ότι έπραξε. Αντιθέτως όμως κάποια αναντίλεκτα γεγονότα καταδεικνύουν πως αφενός δεν υπήρξε κάτι πέραν από μια φυσιολογική για οποιονδήποτε ταραχή και αφετέρου πως η όποια αγχώδης ψυχολογική κατάσταση του Ενάγοντος συνδέεται κυρίως με τις υπόλοιπες προσωπικές περιστάσεις του, όπως οι επαγγελματικές, οικονομικές και αισθηματικές δυσκολίες, για αυτό και προσπάθησε να τις αποκρύψει. Το ίδιο βράδυ του ατυχήματος ο Ενάγων ήταν σε θέση να χειριστεί την κατάσταση, δηλαδή πήγε κοντά στο όχημα της Εναγομένης, είδε και συγκράτησε αριθμούς εγγραφής, συνομίλησε με την ίδια και το σύζυγο της, κατέληξαν σε προφορική συμφωνία για επιδιόρθωση των υλικών ζημιών, ο ίδιος ειδοποίησε την Αστυνομία, έλαβε μέρος στην συνομιλία με τον αστυφύλακα λέγοντας του ότι δεν χρειάζοντο την Αστυνομία και ακολούθως διευθέτησε τη μεταφορά με ρυμουλκό στο σπίτι του, όπως εξήγησε στην κατάθεση του (Τεκμήριο 5). Δεν είχε πρόβλημα το ίδιο βράδυ και δεν ένιωσε την ανάγκη να επισκεφθεί κάποιο γιατρό. Ο Ενάγων αναμφίβολα είχε κατά τον επίδικο χρόνο προβλήματα με την εργασία του και συνεπακόλουθα οικονομικά προβλήματα, τα οποία ανεπιτυχώς προσπάθησε να αποκρύψει και αποσιωπήσει κατά την παρουσία του στο δικαστήριο, όπως εξηγείται πιο κάτω. Κατά την κυρίως εξέταση του δεν ξεκαθάρισε το εργασιακό του καθεστώς. Από την μια είπε πως ήταν υπάλληλος - διευθυντής του εστιατορίου-καντίνας του Παλιού Αεροδρομίου Λάρνακας και λάμβανε μισθό €1.367.- από την Cyprus Airports Food & Beverage Ltd (στο εξής «η εταιρεία») παρουσιάζοντας και σχετική βεβαίωση των Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τεκμήριο 8), από την οποία πράγματι προκύπτει ότι κατά το 2008 ήταν δηλωμένος ως μισθωτός με το πιο πάνω μηνιαίο εισόδημα. Αργότερα δέχθηκε όμως πως είχε τη διεύθυνση της καντίνας με βάση συμβόλαιο, μέχρι το τέλος του 2008, οπότε τού δόθηκε χρόνος 5 μηνών για να αποχωρήσει επειδή η καντίνα θα στεγάζετο πλέον στο νέο αεροδρόμιο Λάρνακας με άλλη διαχειρίστρια εταιρεία, οπότε ο ίδιος είχε προθεσμία μέχρι το τέλος Μαΐου 2009 να αποχωρήσει πωλώντας τον εξοπλισμό που είχε αρχικά αγοράσει. Έτσι τον Μάϊο του 2009 προέβαινε σε μεταφορές εξοπλισμού στο σπίτι του και ακολούθως θα έκανε προσπάθειες να εξεύρει παρόμοια εργασία. Είχε προλάβει να δώσει αυτοβιογραφικό σημείωμα σε μια συγκεκριμένη επιχείρηση στη Λάρνακα (Hobo Steak House), από τον Δεκέμβριο του
- Στην αντεξέταση του ο Ενάγων αρνήθηκε ότι είχε οποιοδήποτε πρόβλημα με την εργασία του και ότι χρωστούσε χρήματα σε οποιονδήποτε. Επέμεινε ότι πήγαιναν όλα καλά στη δουλειά του. Όμως το Τεκμήριο 12 αποτελεί (όπως αναγνώρισε) επιστολή παραίτησης του από την εταιρεία με τελευταία ημερομηνία εργοδότησης την 31.12.
- Προσπάθησε να πείσει πως την υπέγραψε απλώς και μόνο για να πάρει εφάπαξ, λέγοντας πως τον «είχαν υποχρεώσει κατά κάποιο τρόπο», αφού το αρχικό συμβόλαιο διαχείρισης ήταν για ένα έτος με δικαίωμα ανανέωσης για ακόμα ένα, πράγμα που δεν μπορούσε να τηρηθεί ενόψει του ότι η καντίνα στο νέο αεροδρόμιο δεν θα δίδετο σε ιδιώτη, αλλά θα την διαχειρίζετο η ίδια η εταιρεία. Αργότερα είπε όμως πως είχε συζητήσει για να αναλάβει και στο νέο αεροδρόμιο αλλά τα ποσά που ζητούντο ήταν υπέρογκα για τον ίδιο, οπότε όταν τον κάλεσαν για συζήτηση υπέγραψε το Τεκμήριο
- Είπε πως μετά την υπογραφή του (13.12.2008) είχε ακόμα 4-5 μήνες προθεσμία να διαχειρίζεται την καντίνα με μειωμένο όμως προσωπικό αφού το υπόλοιπο (προσωπικό) είχε μεταφερθεί στο νέο αεροδρόμιο. Επέμενε δηλαδή πως δεν είχε ανανεωθεί το αρχικό συμβόλαιο του
- Κατά την αντεξέταση του ερχόμενος αντιμέτωπος με άλλο έγγραφο ημερ. 12.1.2009 στο οποίο αναγνώρισε τις υπογραφές του (Τεκμήριο 13) έδειξε να ξαφνιάζεται, λέγοντας παράλληλα πως προσπαθούσε να καταλάβει τι ήταν αυτό. Υποχρεώθηκε τελικά να παραδεχθεί πως ήταν συμφωνία του με την εταιρεία για την περίοδο 1.1.2009 έως 31.10.2009, αλλά και πάλιν προέβαλε πως ποτέ δεν εφαρμόστηκε επειδή διακόπηκε η συνεργασία και τον είχαν υποχρεώσει να υπογράψει την παραίτηση (Τεκμήριο 12). Προώθησε αντιφατικές εξηγήσεις, όπως ότι το Τεκμήριο 13 δεν ήταν συμβόλαιο, αλλά μια ανανέωση η οποία διακόπηκε με τον εξαναγκασμό του να υπογράψει την παραίτηση (η οποία φέρει αρκετά παλαιότερη ημερομηνία). Η εξήγηση του ήταν πως δεν ενθυμείτο ότι είχε υπογράψει το Τεκμήριο 13 και για αυτό ξαφνιάστηκε όταν το είδε στο δικαστήριο. Δέχθηκε τελικά πως παρόμοια συμφωνία υπήρχε και για το 2008 και ότι το Τεκμήριο 13 ήταν η ανανέωση της για το
- Μάλιστα δέχθηκε ότι στις 15.5.2009 είχε λάβει μέρος σε συνάντηση με την εταιρεία και ότι το Τεκμήριο 14 είναι μια συμφωνία για οφειλές «που έλεγαν» ότι είχε και οι οποίες σε μεταγενέστερο στάδιο διευθετήθηκαν από τον πατέρα του που ήταν και ο εγγυητής του. Παρόλα όσα είχαν αποκαλυφθεί ο Ενάγων εξακολουθούσε να επιμένει ότι δεν είχε οικονομικά προβλήματα. Όπως και ότι από την περίοδο της παραίτησης του (13.12.2008) παράλληλα αναζητούσε νέα εργασία, πράγμα που συνέχισε και μετά το ατύχημα, χωρίς να συγκεκριμενοποιήσει τον αόριστο αυτό ισχυρισμό. Με βάση όλα τα πιο πάνω ως πρώτο συμπέρασμα θα πρέπει να σημειωθεί ότι και κατά το 2008 ευρίσκετο σε ισχύ Συμφωνία για Άδεια Χρήσης της καντίνας παρόμοια με αυτή του Τεκμηρίου
- Ο Ενάγων ως Υποδιαχειριστής είχε την υποχρέωση να καταβάλλει στην Διαχειρίστρια εταιρεία: ι) €1.000,- μηνιαίως ιι) Το συνολικό κόστος παροχής προσωπικού από την Εταιρεία ιιι) Τα τέλη για νερό, ρεύμα και τηλέφωνο. Πέραν αυτών είχε την υποχρέωση με δικά του έξοδα να διακοσμήσει το χώρο και να προβαίνει σε όλες τις αναγκαίες μετατροπές για την ορθή και επιτυχή εκμετάλλευση του χώρου. Το ότι εμφανίζεται ως Υποδιαχειριστής της καντίνας και παράλληλα ως μισθωτός της Διαχειρίστριας Εταιρείας (Τεκμήριο 12) μπορεί να εξηγηθεί μόνο με το αναγκαίο συμπέρασμα ότι ουσιαστικά ανήκε και ο ίδιος στο προσωπικό που χορηγούσε η Εταιρεία με βάση τη συμφωνία, το συνολικό κόστος του οποίου (προσωπικού) τελικά όφειλε να καταβάλλει ο ίδιος στην εταιρεία στις 10 εκάστου μηνός (όρος 4(α) του Τεκμηρίου 13). Δεν παρουσίασε καμιά μαρτυρία για τα κέρδη που τυχόν απεκόμιζε κατά την λειτουργία της συμφωνίας. Προφανώς δε η κατάσταση αυτή ως προς τον ίδιο διατηρήθηκε έτσι μόνο μέχρι το τέλος του 2008, εξ ου και υπέγραψε παραίτηση στις 13.12.2008 για να λάβει εφάπαξ, όπως και ο ίδιος ανέφερε. Αν ήταν διαφορετικά τα πράγματα προφανώς θα είχε στη διάθεση του κατάσταση αποδοχών μισθωτού και για τους πρώτους 4 μήνες του 2009 (παρόμοια με το Τεκμήριο 8). Το γεγονός όμως της διαφοροποίησης του δικού του εργασιακού καθεστώτος δεν αναιρεί σε καμιά περίπτωση και την ανανέωση της Συμφωνίας για Άδεια Χρήσης που όντως υπεγράφη στις 12.1.2009 και όντως κάλυπτε την περίοδο μέχρι 31.10.
- Η θέση του Ενάγοντος ότι αυτή η δεύτερη συμφωνία δεν εφαρμόστηκε ποτέ και ότι διακόπηκε με την προγενέστερη παραίτηση του ημερ. 13.12.2008 είναι τουλάχιστον εξωπραγματική, ακατανόητη και ανυπόστατη. Η πραγματικότητα είναι πως συνέχισε ο ίδιος τη διαχείριση της καντίνας, έστω και με μειωμένο προσωπικό, όπως ο ίδιος ανέφερε υπό το βάρος της αντεξέτασης σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του. Όπως δεν ευσταθεί και η αρχική θέση του ότι δεν είχε οικονομικά ή άλλα προβλήματα επαγγελματικά. Ο ισχυρισμός αυτός καταρρίπτεται από το Τεκμήριο 14, το οποίο συνιστά πρακτικό συνάντησης του με τους ιθύνοντες της εταιρείας Cyprus Airports (F & B) Ltd στις 15.5.
- Όπως φαίνεται από την κατάσταση οφειλών του, χρωστούσε στις 7.5.2009: ι) Ενοίκια ύψους €6.483,87 για την περίοδο Οκτωβρίου 2008 έως Απρίλιο 2009, ιι) Κοινωνικές ασφαλίσεις ύψους €1.694,26 για την περίοδο Νοεμβρίου 2008 έως Μάρτιο 2009, ιιι) Ηλεκτρικό ρεύμα ύψους €7.037,19 για την περίοδο Ιανουαρίου 2008 έως Μάρτιο
- Πρόκειται για το συνολικό οφειλόμενο ποσό των €15.215,32, το οποίο καταγράφηκε στο Τεκμήριο 14 και δηλώθηκε ρητώς τότε ότι ο Ενάγων «δεν δύναται να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που ανέλαβε με την συμφωνία της 12.1.2009» και όπως «από τις 15.6.2009 εγκαταλείψει άμεσα το οίκημα», (αφού καταβάλει και ποσόν €2.500,- μέχρι τις 30.5.2009). Σ΄ αυτή την κατάσταση ήταν ο Ενάγων στις 21.5.2009 όταν ενεπλάκη στο ατύχημα. Τα πιο πάνω, αλλά και η παραπομπή στον πατέρα του (που ήταν εγγυητής) ως προς την διευθέτηση του χρέους του, καταδεικνύουν ακριβώς τη δύσκολη οικονομική κατάσταση, αλλά και την φάση αναζήτησης νέας εργασίας, δεδομένου ότι όντως εκείνες τις μέρες μετέφερε και τον εξοπλισμό του από την καντίνα στο σπίτι του, για να αναζητήσει αγοραστές. Σ΄ αυτή την κατάσταση τον είδε και ο Δρ Παπανεοφύτου, όταν ο Ενάγων σκέφθηκε να τον επισκεφθεί 5 ημέρες μετά. Είναι ακριβώς αυτή την κατάσταση που περιέγραψε ο Δρ Παπανεοφύτου επιβεβαιώνοντας κατά την αντεξέταση του πως όταν τον επισκέφθηκε ο Ενάγων ανέφερε πως περνούσε μια περίοδο άγχους λόγω του ότι κάτι είχε συμβεί με τη δουλειά του όπου λόγω αλλαγών ευρέθηκε χωρίς εργασία και προέβαινε σε διάφορους σχεδιασμούς για το πώς θα μπορούσε να επαναδραστηριοποιηθεί επαγγελματικά. Σ΄ αυτό το πρόβλημα προστέθηκαν σταδιακά και οι συγκρούσεις που ξεκίνησαν με την κοπέλα με την οποία διατηρούσε τότε δεσμό. Ο εν λόγω ιατρός δέχθηκε πως κάποιος που μένει χωρίς εργασία και ευρίσκεται στη διαδικασία αναζήτησης αντιμετωπίζει μια τραυματική κατάσταση. Υποκειμενικά ο Ενάγων παραπονείτο για ζάλη, αφηρημάδα, κόπωση και φοβίες. Όλα αυτά τον οδήγησαν να έχει συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης και για αυτό έλαβε φαρμακευτική αγωγή. Μετά και την πιο πάνω επεξήγηση του ιατρού το ερώτημα που απασχολεί είναι κατά πόσον το οξύ αγχώδες σύνδρομο ήταν απότοκο του ατυχήματος, όπως ο ίδιος είχε καταγράψει στο Τεκμήριο 6 και στο οποίο στηρίζεται ο Ενάγων για να υποστηρίξει ότι ήταν ανίκανος για εργασία για 5 μήνες. Ο Δρ Παπανεοφύτου συνολικά μού έδωσε την εικόνα πως στο επίμαχο θέμα προσπαθούσε κυρίως να βοηθήσει τον Ενάγοντα, χωρίς όμως να έχει κάποιο αντικειμενικό στοιχείο ή έστω κάποια τεκμηριωμένη επιστημονική άποψη που να συνδέει την τότε κατάσταση άγχους με το ατύχημα. Απόδειξη της προσπάθειας του αυτής είναι καταρχάς η αμηχανία και δυσκολία του να εξηγήσει για ποιο λόγο δεν κατέγραψε στο Τεκμήριο 6 το ιστορικό του άγχους λόγω των επαγγελματικών δυσκολιών (οικονομικές δυσκολίες και αναζήτηση εργασίας) αφού το γνώριζε και αφετέρου η παραδοχή του ότι αν συμπεριλάμβανε αυτά καθώς και την ερωτική απογοήτευση του Ενάγοντος θα μπορούσε να έγραφε και 10 σελίδες στο Ιατρικό Πιστοποιητικό. Προσπάθησε να πείσει πως περιορίστηκε σε μισή μόνο σελίδα επειδή έγραψε αυτά που θα ενδιέφεραν το δικαστήριο «δηλαδή αυτά στα οποία εστιαζόμαστε». Αυτό καταδεικνύει ακριβώς πως ο εν λόγω ιατρός συνέταξε ένα πιστοποιητικό το οποίο θα εξυπηρετούσε τον Ενάγοντα στην αγωγή του θεωρώντας από μόνος του πως δεν θα ενδιάφερε το δικαστήριο η συνολική και πραγματική εικόνα του Ενάγοντος - πράγμα που βεβαίως δεν ισχύει. Το αποκορύφωμα όλων ήταν πως παραδεχόμενος ότι όλα τα στοιχεία που είχε ήταν υποκειμενικές αναφορές του Ενάγοντος (π.χ. ζάλη, πνευματική και σωματική κόπωση, αφηρημάδα, όνειρα, φοβίες, πονοκέφαλοι, κλπ) είπε πως υπάρχουν δύο πιθανότητες: Είτε να ψεύδεται ο πελάτης του (Ενάγων) και να πήγε εννιά φορές να τον δει για σκοπούς αποζημιώσεων, είτε να του έλεγε την αλήθεια. Είπε πως ο ίδιος απέκλεισε την πρώτη και δέχθηκε τη δεύτερη, παραπέμποντας απλώς στην εντύπωση που απεκόμισε βλέποντας τον Ενάγοντα. Το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υιοθετήσει τις απόψεις ενός ειδικού, ακόμα και αν αυτές παραμένουν χωρίς αντεξέταση (που εδώ δεν παρέμειναν). Η μαρτυρία των ειδικών προσφέρεται με σκοπό την παρουσίαση της επιστημονικής βάσης πάνω στην οποία εργάστηκαν ούτως ώστε το δικαστήριο να μπορέσει να εξαγάγει τα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα, τα οποία θα αποτελέσουν την ανεξάρτητη κρίση του δικαστηρίου με βάση τα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί. Οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν οποιοδήποτε προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες όπως των συνήθων μαρτύρων (βλ. υπ. Vasilico Cements Works v. Σταύρου
(1978)1 C.L.R. 389 και Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746). Δεν ισχυρίζομαι ότι ο Δρ Παπανεοφύτου δεν υπήρξε έντιμος και ειλικρινής απέναντι στο δικαστήριο όσον αφορά την προσωπική του άποψη. Η εμπειρογνωμοσύνη και τα προσόντα του δεν έχουν αμφισβητηθεί. Θεωρώ όμως πως αφενός είδε με επιείκεια τον Ενάγοντα και αφετέρου σφάλλει όσον αφορά την εκτίμηση του για τον Ενάγοντα. Είναι προφανές πως αυτός και κίνητρο είχε να διασυνδέσει τα όποια τυχόν προβλήματα είχε με το επίδικο ατύχημα, αφού με αυτό τον τρόπο θα μπορούσε να διεκδικήσει αποζημιώσεις για όσο διάστημα παρέμενε χωρίς εργασία, αλλά και την ικανότητα και ετοιμότητα να το πράξει είχε, αλλοιώνοντας τα γεγονότα, όπως εξάλλου επιχείρησε και ενώπιον του δικαστηρίου, σχετικά με τα εργασιακά του θέματα και τα υπαρκτά οικονομικά του προβλήματα. Η διάγνωση του Δρος Παπανεοφύτου στηρίζεται σε υπόβαθρο που προέρχεται από τον Ενάγοντα, το οποίο δεν μπορώ να δεχθώ ότι ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η κατάληξη μου είναι πως το άγχος και η κατάθλιψη στα οποία οδηγήθηκε ο Ενάγων οφείλονται στα υπόλοιπα προβλήματα που έχουν αναφερθεί και όχι στο ατύχημα. Βασικό πρόβλημα του ήταν η επερχόμενη τότε ολοκλήρωση της επαγγελματικής του απασχόλησης, η αδυναμία εξευρέσεως νέας εργασίας και οι οικονομικές δυσκολίες τις οποίες δεν μπορούσε μόνος του να αντιμετωπίσει. Για οποιαδήποτε αξία μπορεί να έχει δέχομαι ότι η συνολική αμοιβή του Δρος Παπανεοφύτου ανέρχεται στα €620. Όσον αφορά τη μοτοσικλέτα δεν έχει αμφισβητηθεί πως ανήκε στον Ενάγοντα και ότι ο Ενάγων κατέβαλε €584,- για την επιδιόρθωση της. Νομική πτυχή Στον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας και την εκπλήρωση του το Δικαστήριο πρέπει να καθοδηγείται από τα επίπεδα της κοινής λογικής και να μην περιπλέκεται με λεπτομέρειες δίνοντας την εντύπωση ότι καταπιάνεται με μαθηματική άσκηση (βλ. Vakanas v. Thomas and another
(1982)1 C.L.R. 530, Παπασωζόμενου ν. Αναστασίου
(1998)1 Α.Α.Δ. 329 και Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460). Κάθε πεζός και κάθε οδηγός οφείλει ο ένας προς τον άλλο καθήκον φροντίδας και επιμέλειας επειδή και οι δύο είναι χρήστες των δρόμων (βλ. Tavellis v. Evangelou and Another
(1984)1 C.L.R. 460). Το καθήκον αυτό οφείλεται προς κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη είναι δυνατό να επηρεαστεί π.χ. από τις πράξεις του οδηγού ή του πεζού. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό και μέτρο είναι ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Έτσι σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση και με βάση τα συγκεκριμένα περιστατικά, εκείνο που εξετάζεται είναι κατά πόσον διαπιστώνεται παρέκκλιση από το επίπεδο συμπεριφοράς ενός λογικού και συνετού οδηγού. Το θέμα σχετίζεται άμεσα με την δέουσα παρατηρητικότητα και προσοχή που πρέπει να επιδεικνύει κάθε οδηγός κατά τη χρήση μηχανοκίνητου οχήματος. Θα πρέπει επίσης να προστεθεί πως σύμφωνα με την υπ. Σχίζα ν. Βραχίμη
(2003)1Γ Α.Α.Δ. 1742, ι) ένας οδηγός δεν είναι συνήθως υπόχρεος να προβλέψει ότι ένας άλλος θα ενεργήσει αμελώς (εκτός αν η εμπειρία καταδεικνύει το αντίθετο υπό τις περιστάσεις), ιι) η απόπειρα αποκοπής της πορείας άλλου οχήματος όταν αυτό είναι κοντά δεν είναι συνηθισμένο φαινόμενο και το θύμα σε τέτοιες περιπτώσεις δεν έχει την υποχρέωση να λάβει προληπτικά μέτρα. Στην παρούσα περίπτωση τα γεγονότα είναι απλά. Η Εναγόμενη παρέλειψε να αντιληφθεί εγκαίρως τον Ενάγοντα ο οποίος εισήλθε στον κυκλικό κόμβο και είχε προτεραιότητα. Λόγω αυτής της παράλειψης εκκίνησε και η δική της είσοδος έθεσε τον Ενάγοντα στην αγωνία της στιγμής ο οποίος στην προσπάθεια του να την αποφύγει ανατράπηκε στην άσφαλτο. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως η ενέργεια της Εναγομένης ήταν κατώτερη του επιπέδου συμπεριφοράς ενός λογικού και συνετού οδηγού αφού η αποκοπή της πορείας του Ενάγοντος αποτέλεσε την αιτία του ατυχήματος για το οποίο φέρει την αποκλειστική ευθύνη (βλ. υπ. Μακρίδης ν. Χαρίτωνος
(2001)1 Α.Α.Δ. 1330, Κωνσταντίνου ν. Ανδρέου, Πολ. Έφ. 7/2008, ημερ. 14.7.2010). Γενικές αποζημιώσεις Όσον αφορά τις γενικές αποζημιώσεις οι αρχές είναι πολύ καλά γνωστές και δεν χρειάζεται εκτενής αναφορά τους. Αρκεί να λεχθεί ότι ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789). H νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας, και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση του ανθρώπου (βλ. Μαυροπετρή ν. Γεωργίου
(1995)1 Α.Α.Δ. 66). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Είναι δεκτό, επίσης, πως πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (βλ. Ιακώβου ν. Ι. Παπαδάκη κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ. 2079 και Karkallis v. Galatariotis & Sons
(1980)1 C.L.R. 265). Αποτελεί επίσης σταθερή αρχή πως οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση (βλ. υπ. Μαυροπετρή, ανωτέρω). Στην παρούσα υπόθεση έχει διαπιστωθεί και λαμβάνω υπόψιν μου κατά τον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων ότι ο Ενάγων υπέστη εκτεταμένες εκδορές και θλάσεις στο γόνατα, μώλωπες, και εκδορές στους αγκώνες και αποσπαστική εκδορά στη ράχη, ιδίως στην αριστερή ωμοπλάτη. Όλες οι εκδορές, θλάσεις και μώλωπες είχαν υποχωρήσει και επουλωθεί σχεδόν πλήρως εντός 15 ημερών και κατόπιν της θεραπείας από τον Δρα Σεργίου. Ο τελευταίος εξήγησε προφορικά πως ο Ενάγων ήταν ανίκανος για εργασία για 20 ημέρες, πράγμα που σημαίνει πως μέχρι εκείνη την ημέρα τα τραύματα είχαν αποκατασταθεί πλήρως, εξ ου και δεν υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα σωματικής λειτουργίας και ακεραιότητας. Βεβαίως να σημειωθεί πως πέντε μήνες μετά κατέγραψε στο πιστοποιητικό του πως υπήρχαν εμφανή σημάδια από τις εκδορές στη ράχη, στα γόνατα και στον αγκώνα, πράγμα που δεν αμφισβητήθηκε. Επίσης ότι ο Δρ Σεργίου χορήγησε στον Ενάγοντα παυσίπονα και αντιβιωτικά. Ο κ. Λουκαΐδης επικαλέστηκε τέσσερεις αποφάσεις του Εφετείου στις οποίες δόθηκαν αποζημιώσεις €1.537, €1.700, €4.271 και €10.000 αναγνωρίζοντας βεβαίως πως κάθε υπόθεση έχει τα δικά της γεγονότα και χαρακτηριστικά και όντως έτσι είναι. Ο κ. Ματσάγκος επικαλέστηκε απόφαση Επαρχιακού Δικαστηρίου στην οποίαν δόθηκαν €3.500, την οποίαν διέκρινε από την παρούσα εισηγούμενος ότι το ποσόν των €1.500 θα ήταν ικανοποιητικό επί πλήρους ευθύνης. Στην παρούσα συνεκτιμώντας όλα τα ανωτέρω, τον πόνο και ταλαιπωρία του Ενάγοντος, καθώς και την παραμονή κάποιων σημαδιών, καταλήγω ότι ποσόν €3.500 είναι κατάλληλο για να αποζημιώσει τον Ενάγοντα επί πλήρους ευθύνης. Ειδικές αποζημιώσεις Από πλευράς ειδικών αποζημιώσεων ο Ενάγων έχει αποδείξει στον κατάλληλο βαθμό την καταβολή: €200 στον Δρα Σεργίου €584 για επιδιόρθωση μοτοσικλέτας. Τα έξοδα του ιατρού Δρος Παπανεοφύτου, ενόψει της διαπίστωσης μου ότι οι επισκέψεις αυτές καθώς και τα προβλήματα του Ενάγοντος δεν οφείλοντο στο ατύχημα, είναι προφανές πως δεν μπορούν να αποδοθούν στον Ενάγοντα. Πέραν των πιο πάνω ο Ενάγων διεκδίκησε ποσόν €6.835 ως απώλεια εσόδων από εργασία για την περίοδο 21.5.2009 - 31.10.2009. Δεν δέχομαι ότι η παραμονή του Ενάγοντος εκτός εργασίας για ολόκληρη την πιο πάνω περίοδο οφείλεται στο ατύχημα. Τέτοια διασύνδεση, δηλαδή αιτιώδης συνάφεια, υπάρχει μόνον για την περίοδο των 20 ημερών που ανέφερε ο ιατρός Σεργίου. Ειδικές αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος για την περίοδο αυτή (των 20 ημερών) μπορούν, σύμφωνα με την υπόθ. Καρδανάς ν. Καραμούζη
(2007)1 Α.Α.Δ. 191, να δοθούν στη βάση των μηνιαίων απολαβών του Ενάγοντος. Εφόσον η εργασιακή του σχέση συνέχιζε και τους πρώτους μήνες του 2009 θεωρώ ότι μπορώ να στηριχθώ στις μηνιαίες απολαβές που αναφέρονται στο Τεκμήριο 8, ήτοι των €1.
- Συνεπώς για την περίοδο των 20 ημερών δικαιούται σε αποζημιώσεις €
- Όσον αφορά τους τόκους να σημειώσω ότι το θέμα ρυθμίζεται από το άρθρο 58Α του Κεφ. 148 όπως έχει τροποποιηθεί από το Ν.82
(1)/2008, καθώς και από σχετική νομολογία (βλ. υπ. Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Λεριός ν. Αλεξίου κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ. 1195). Επί των γενικών αποζημιώσεων επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημέρα του ατυχήματος, εκτός αν υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής, που εδώ δεν υπήρξε καμιά καθυστέρηση. Επί των ειδικών αποζημιώσεων επιδικάζεται επίσης τόκος από την ημέρα του ατυχήματος αλλά μειωμένος κατά το ήμισυ μέχρι την απόφαση, ούτως ώστε να αντισταθμιστεί με το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή. Κατάληξη Με βάση όλα τα ανωτέρω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον της Εναγομένης για: Α. €3.500 γενικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από 21.5.2009 μέχρι εξόφλησης. Β. €1.695 ειδικές αποζημιώσεις με τόκο 2,75% από 21.5.2009 μέχρι σήμερα και 5,5% από σήμερα μέχρι εξόφλησης. Γ. Έξοδα συν Φ.Π.Α. και έξοδα επίδοσης ως θα υπολογιστούν, με νόμιμο τόκο από σήμερα. (Υπ.)....................................... Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο