Μιχαλάκη Σταύρου Χριστοφόρου κ.α. ν. Ελληνική Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ, Αρ. Αγωγής: 637/2008, 26/6/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2012:A157 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Στ. Λουκίδου - Βασιλείου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 637/2008 Μεταξύ:
- Μιχαλάκη Σταύρου Χριστοφόρου εξ Αγγλίας
- Μαρία Σταύρου Χριστοφόρου εκ Λευκωσίας
- Χριστάκης Χριστοφόρου ως διαχειριστής της περιουσίας της αποβιωσάσης Χριστίνας Σταύρου Χριστοφόρου εξ Αγγλίας Εναγόντων και Ελληνική Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ Εναγομένων Ημερομηνία: 26/6/12 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες-Αιτητές: κ. Κληρίδης Για την Εναγόμενη-Καθ'ης η αίτηση: κα. Κωνσταντίνου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή, οι ενάγοντες ζητούν τις ακόλουθες θεραπείες: A. Δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι οι Εναγόμενοι παρέβησαν κατά ή περί τέλος του 1995 και αρχές του 1996 συμφωνία επί Δικαστηρίου μεταξύ των διαδίκων ημερ. κατά ή περί 28/3/1994 σύμφωνα με την οποία οι Εναγόμενοι συμφώνησαν όπως με την εκάστοτε πληρωμή ¼ μεριδίου του εξ αποφάσεως χρέους εις την αγωγή 2209/93 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, αναλογούντες τόκους οι Εναγόμενοι θα απάλλασσαν από την υποθήκη Υ924/86 Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας συγκεκριμένο τεμάχιο που θα υποδείκνυαν γραπτώς οι Ενάγοντες και ότι ταυτόχρονα με την εν λόγω απαλλαγή ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του τεμαχίου θα απαλάττετο από οποιαδήποτε ευθύνη. B. Δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι σαν αποτέλεσμα οι Εναγόμενοι υποχρεούνται όπως αποζημιώσουν πλήρως τους Ενάγοντες σε σχέση με κάθε προκύπτουσα ζημιά και ιδιαίτερα αλλά όχι αποκλειστικά σε σχέση με το γεγονός ότι συνεπεία των πράξεων και/ή παραλείψεων των Εναγομένων κατά παράβαση της ως άνω συμφωνίας οι Ενάγοντες και/ή ο Εναγόμενος 3 αδυνατεί να εκπληρώσει άμεσα συμφωνία πώλησης ακινήτου με αρ. τεμαχίου 52Φ/Σχ. L/
- W2 έκτασης 6.800 τ.μ. στην Τερσεφάνου προς κάποιον Χάρη Ανδρέας Χαραλάμπους εξ Αγγλίας. Γ. Δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι οι Εναγόμενοι εμποδίζονται και/ή δεν δικαιούνται από του να προχωρούν με εκτέλεση της προς όφελος απόφασης τους στην αγωγή 2209/93 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας και/ή ότι δεν δικαιούνται και εμποδίζονται από του να χρεώνουν οποιονδήποτε τόκο στην εν λόγω απόφαση από κατά ή περί τον Δεκέμβριο 1995 και/ή Ιανουάριο
- Δ. Δήλωση Του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι οι Ενάγοντες ή άλλο πρόσωπο για λογαριασμό τους έχουν δικαίωμα να καταβάλλουν το ¼ της εξ αποφάσεως χρέους στην αγωγή 2209/93 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας πλέον έξοδα ο καθένας τους και όπως απαλλάξουν από οποιαδήποτε περαιτέρω ευθύνη και ότι οι Εναγόμενοι έχουν υποχρέωση όπως απαλλάξουν από την υποθήκη Υ924/86 συγκεκριμένα τεμάχια που θα υποδεικνύουν οι Ενάγοντες με την καταβολή του πιο πάνω ποσού. Ε. Οποιαδήποτε άλλη θεραπεία ή δήλωση το Δικαστήριο ήθελε κρίνει πρέπουσα υπό τας περιστάσεις. ΣΤ. Ειδική Εκτέλεση της επί Δικαστηρίου Συμφωνίας ως έκδοση σχετικών διαταγμάτων υποχρεώνων τους Εναγόμενους εις συμμόρφωση έναντι καταβολής των οφειλομένων κατά τον ουσιώδη χρόνο πάντα ή ως το Δικαστήριο ήθελε καθορίσει. Η Εναγόμενη στην Έκθεση Υπεράσπισης της αρνείται τους ισχυρισμούς των εναγόντων και ζητά την απόρριψη της αγωγής. Συνοπτικά αναφέρω ότι η απαίτηση των εναγόντων εδράζεται στην άρνηση της εναγόμενης να άρει και/ή διαγράψει την υποθήκη επί τριών τεμαχίων γης, ιδιοκτησία των εναγόντων, όπως είχε συμφωνηθεί μεταξύ τους και δηλώθηκε ενώπιον Δικαστηρίου. Μεταξύ άλλων, ισχυρίζονται και ότι η ενάγουσα 3 κατά πάντα ουσιώδη χρόνο είχε πωλήσει ένα από τα αναφερόμενα τεμάχια σε τρίτο πρόσωπο, ονόματι Χάρη Ανδρέα Χαραλάμπους, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να το μεταβιβάσει επ' ονόματι του, πλην όμως λόγω της άρνησης της εναγόμενης να άρει την υποθήκη, η ενάγουσα 3 δεν ήταν σε θέση να προβεί στη μεταβίβαση. Ένεκα τούτου κατά/ή περί τον Ιούνιο του 2008 ο αγοραστής κατεχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας την αγωγή 2734/08 αξιώνοντας ειδική εκτέλεση της εν λόγω συμφωνίας πώλησης και/ή αποζημιώσεις. Με την υπό εξέταση αίτηση οι ενάγοντες ζητούν την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης ως ακολούθως: (α) Τροποποίηση της παραγράφου 21 της Έκθεσης Απαίτησης δια της προσθήκης στο τέλος αυτής της νέας παραγράφου: «Κατά ή περί τις 8.3.2012 επήλθε στο στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας συμβιβασμός της πιο πάνω αγωγής σύμφωνα με την οποία εκδόθηκε απόφαση κατά του Εναγόμενου και προς όφελος του Ενάγοντα αγοραστή του εν λόγω ακινήτου Χάρη Ανδρέα Χαραλάμπους συνεπεία παράβασης του πωλητηρίου εγγράφου λόγω των πράξεων και ή παραλείψεων της Εναγομένης δια ποσού €215.000 πλέον νόμιμο τόκο από 8.3.2012 πλέον €15.000 έξοδα χωρίς τόκο πλέον ΦΠΑ εκτός για τα έξοδα με αναστολή εκτέλεσης 12 μήνες με τον όρο αν καταβληθεί το ποσό των €100.000 πλέον 5,5% κατά την περίοδο της αναστολής, η όλη απόφαση θα θεωρείται ως εξοφληθείσα και θα ακυρώνει το κατατεθέν συμβόλαιο. Ο Ενάγων διατηρεί δικαίωμα καταχώρησης memo. (β) Προσθήκη νέας παραγράφου 21Α μετά την παράγραφο 21 της Έκθεσης Απαίτησης ως εξής: «Σαν αποτέλεσμα η Ενάγουσα 3 εναντίον της περιουσίας της οποίας εξεδόθη η εν λόγω απόφαση δεδομένου ότι ήταν η Πωλήτρια του εν λόγω ακινήτου υπέστη απώλεια βλάβη και ή ζημιά η οποία ανέρχεται στο ποσό των €215.000 πλέον τόκο 5,5% από 8.3.2012 πλέον €15.000 έξοδα πλέον ΦΠΑ και ή τουλάχιστον στο ποσό των €100.000 πλέον 5,5% από 8.3.2012 πλέον €15.000 πλέον ΦΠΑ έξοδα την οποία και διεκδικεί εναντίον της Εναγομένης. Οι Ενάγοντες θα ισχυριστούν ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο και ιδιαίτερα κατά ή περί τον Δεκέμβριο του 1995 και ή τον Ιανουάριο του 96 αλλά και έπειτα η Εναγόμενη γνώριζε τις υποχρεώσεις τις οποίες είχε αναλάβει η αποβιώσασα πωλήτρια του επίδικου κτήματος και συνεπώς η άρνηση κατά παράβαση των υποχρεώσεων εν πλήρει γνώση των συνεπειών την καθιστά υπεύθυνη να αποζημιώσει τον Ενάγοντα 3 διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης.» (γ) Προσθήκη στην παράγραφο 28 της Έκθεσης Απαίτησης και της ακόλουθης θεραπείας ως 28.Β.1: «28.Β.
- Δήλωση του σεβαστού Δικαστηρίου ότι οι Εναγόμενοι υποχρεούνται όπως αποζημιώσουν τον Ενάγοντα 3 δια κάθε ποσό το οποίο ο Ενάγοντας 3 ήθελε καταβάλει και ή πληρώσει προς όφελος του Ενάγοντα Χάρη Ανδρέα Χαραλάμπους εξ Αγγλίας στην αγωγή Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας με αριθμό 2734/08 δυνάμει απόφασης του σεβαστού Δικαστηρίου προς όφελος του εν λόγω Ενάγοντα και σε βάρος του Εναγόμενου 3 δυνάμει δικαστικής απόφασης ημερ. 8.3.2012 ως ανωτέρω περιγράφεται.» (δ) Προσθήκη στην παράγραφο 28 της Έκθεσης Απαίτησης και της ακόλουθης θεραπείας ως 28.Β.2: «28.Β.
- Απόφαση κατά της Εναγομένης για το ποσό των €215.000 πλέον 5,5% από 8.3.2012 πλέον €15.000 έξοδα πλέον ΦΠΑ και ή διαζευκτικά δια το ποσό των €100.000 πλέον τόκο 5,5% από 8.3.2012 πλέον €15.000 έξοδα πλέον ΦΠΑ» Νομική βάση της αίτησης αποτελούν οι θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.25 θ.1,5 Δ.9 θ.1,2,6,10 Δ.48 θ2-8 Δ.64 θ.1 Δ.57 θ.1-4 καθώς και οι συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του ενάγοντα 3 διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης μητέρα του Χριστίνας Σταύρου Χριστοφόρου. Σε σχέση με την αναγκαιότητα της τροποποίησης αναφέρει πως πρόσφατα και συγκεκριμένα στις 8/3/12 και ενώ σχεδόν είχε ολοκληρωθεί η ακροαματική διαδικασία επετεύχθη συμβιβασμός στην αγωγή 2743/08 που ηγέρθηκε εναντίον του από τον Χάρη Ανδρέα Χαραλάμπους, με την έκδοση σε βάρος του απόφασης για το ποσό που αναφέρεται πιο πάνω στην προτεινόμενη τροποποίηση. Ο δικηγόρος του τον συμβούλεψε ότι ο αναφερόμενος συμβιβασμός ήταν λογικός και αναγκαίος έτσι ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο καταδίκης του σε αποζημιώσεις πέραν των €500.000 που ήταν η απαίτηση του ενάγοντα. Καταληκτικά είναι η θέση του ότι οι αιτούμενες με την αγωγή αποζημιώσεις έχουν πλέον αποκρυσταλλωθεί και είναι αναγκαίο, έτσι ώστε να εκδικαστούν όλα τα επίδικα θέματα, όπως συμπεριληφθεί η εξειδικευμένη πλέον απαίτηση όπως επιδιώκεται με την τροποποίηση. Πρόκειται για ζημιά την οποία έχει υποστεί η περιουσία της διαχείρισης λόγω της παράβασης των υποχρεώσεων της εναγομένης, η οποία τώρα αποκρυσταλλώθηκε σε συγκεκριμένο ποσό. Η αίτηση συνάντησε την ένσταση της εναγόμενης, νομική βάση της οποίας αποτελεί η Δ.48 θ.4 και οι συμφυείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. Στην ειδοποίηση ένστασης αποτυπώνεται σειρά συγκεκριμένων λόγων και ειδικότερα προτάσσεται πως: 1) Η τροποποίηση που επιζητείται δεν καλύπτεται από το κλητήριο ένταλμα με το οποίο ουσιαστικά ζητείται δήλωση του Δικαστηρίου ότι υπήρξε παράβαση της μεταξύ των μερών συμφωνίας καθώς και δήλωση ότι οι ενάγοντες δικαιούνται να αποζημιωθούν για την ζημιά που ισχυρίζονται ότι έχουν υποστεί. 2) Η τροποποίηση εισαγάγει νέα βάση αγωγής. 3) Οι αιτητές δεν προβάλλουν οποιαδήποτε δικαιολογία για την υπέρμετρη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης, ενώ, η ισχυριζόμενη ζημιά ήταν γνωστή σε αυτούς από την ημερομηνία της ισχυριζόμενης παράβασης. 4) Ουσιαστικά οι ενάγοντες δεν υφίστανται ζημιά εφόσον οι ίδιοι σιωπηρά αποδέχονται ότι η αξία του ακινήτου σήμερα ανέρχεται περίπου στις €500.
- 5) Στην αγωγή 2743/08 δεν προστέθηκαν ως διάδικοι οι εναγόμενοι με αποτέλεσμα να μην αποφασιστεί καταληκτικά εάν οφείλουν να καταβάλουν οποιεσδήποτε αποζημιώσεις ή όχι ή ακόμα και το ύψος αυτών. 6) Οι ενάγοντες εμποδίζονται να εγείρουν το θέμα αυτό στην παρούσα αγωγή ενόψει του γεγονότος ότι η απόφαση εξεδόθηκε εκ συμφώνου. 7) Η πρόθεση του ενάγοντα σε σχέση με την αναγκαιότητα της τροποποίησης δεν είναι γνήσια. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η τροποποίηση δικογράφων διέπεται από τη Δ.25, θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για την τροποποίηση δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην απόφαση της υπόθεσης Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation,
(1989)1E A.Α.Δ. 33, συνοψίστηκαν οι αρχές που διέπουν το θέμα ως ακολούθως: «
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση . Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave ν. Case, 28 Ch.D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη.» Αναφορικά με τη φύση των ισχυρισμών που μπορούν να εισαχθούν με την αιτούμενη τροποποίηση δικογράφου σχετική είναι η απόφαση στην υπόθεση SΑΒΑ & Co. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents,
(1994)1 A.Α.Δ. 426, στην οποία λέχθηκε ότι η διαπίστωση πως επιδιώκεται νέα βάση αγωγής δεν οδηγεί χωρίς άλλο σε απόρριψη της αίτησης τροποποίησης. Όπως προκύπτει από την νομολογία, κυρίαρχος παράγοντας κατά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου να επιτρέψει την τροποποίηση δικογράφου, είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Πολλοί παράγοντες επενεργούν στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης. Ο πρώτος είναι ότι είναι επιθυμητό, όλες οι διαφορές μεταξύ των διαδίκων, οι οποίες αναφέρονται στα επίδικα θέματα, να επιλύονται διεξοδικά στην ίδια διαδικασία. Ο βέβαιος προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων, καθώς και η διατύπωση των εκατέρωθεν θέσεων και η απόδειξή τους μέσα σε σταθερό πλαίσιο, είναι άλλος σημαντικός παράγοντας ο οποίος υπεισέρχεται στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. (Βλέπε απόφαση της υπόθεσης Kallice Holding Co. Ltd n. TR Metals (Overseas) Ltd,
(1996)1A A.A.D 162). Αναφορικά με το χρόνο υποβολής αίτησης για τροποποίηση δικογράφου, χρήσιμη είναι η αναφορά στην απόφαση της υπόθεσης Astor Manufacturing & Exporting Co.κ.α. ν. A.& G. Leventis κ.α.,
(1993)1 Α.Α.Δ.726, όπου λέχθηκε ότι ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός, δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Για το ίδιο θέμα, αυτό δηλαδή που αφορά το χρόνο υποβολής της αίτησης, σχετικές είναι και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Federal Bank of Lebanon(S.A.L.) v. Nίκου Κ. Σιακόλα,
(1999)1Α Α.Α.Δ 44 και SABA & Co. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents, (πιο πάνω). Στην απόφαση της υπόθεσης Federal Bank of Lebanon(S.A.L.) v. Nίκου Κ. Σιακόλα, (ανωτέρω) το Εφετείο επιβεβαίωσε ότι η μακρά εκκρεμότητα μιας αγωγής δεν μπορεί να επενεργήσει απόλυτα σαν κώλυμα στην έγκριση αιτήματος τροποποίησης δικογράφου, αλλά αποτελεί παράγοντα, ο οποίος επαυξάνει την ανάγκη για ταχύτερη προώθηση της διαδικασίας και ότι η έννοια της καθυστέρησης στην υποβολή αιτήματος προϋποθέτει τη δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας και για να συνιστά κώλυμα θα πρέπει να μην είναι καλόπιστη. Στην απόφαση της υπόθεσης SΑΒΑ & Co. (Τ.Μ.P.) v. Τ.Μ.P. Agents, (ανωτέρω) το Εφετείο αναφέρθηκε στην ανάγκη παροχής εξήγησης όταν παρατηρείται καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης τροποποίησης. Όπως λέχθηκε, η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του Αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Μια καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Σε σχέση με το θέμα της καθυστέρησης υποβολής αίτησης για τροποποίηση, σημειώνω ότι ο χρόνος αρχίζει να υπολογίζεται από το χρονικό σημείο που ο Αιτητής διαπίστωσε την ανάγκη για τροποποίηση σε συνάρτηση με τον χρόνο που τελικά προώθησε την σχετική αίτηση για τον σκοπό αυτό.(Βλέπε απόφαση στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon(S.A.L.) v. Nίκου Κ. Σιακόλα, (ανωτέρω)). Η σύγχρονη τάση σε αιτήσεις τροποποίησης παρατηρείται να είναι φιλελεύθερη. Σχετική απόφαση που δείχνει την τάση φιλελευθεροποίησης των τροποποιήσεων δικογράφων είναι η απόφαση στην υπόθεση Δόμνα Νικόλα Χριστοδούλου ν. Αθηναϊδος Ιωάννου Χριστοδούλου κ.α.,
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, όπου χαρακτηριστικά λέχθηκε ότι αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. (Βλέπε απόφαση στην υπόθεση Ιωάννης Νικολάου ν. Ζωής Μιλτιάδους κ.α.,
(2007)1Β Α.Α.Δ. 1005). Η γενικότητα όμως, με την οποία είχε αποδοθεί η πιο πάνω αρχή, διευκρινίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση της υπόθεσης Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Ανδρέα Παύλου,
(1995)1 Α.Α.Δ.560, ότι εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακρατικής εξουσίας του Δικαστηρίου, είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Με βάση τις πιο πάνω νομολογημένες αρχές θα προχωρήσω να εξετάσω την αίτηση σε συνάρτηση με τους προβαλλόμενους λόγους ένστασης. Η Καθ'ης η αίτηση προβάλλει σαν κύριο λόγο ένστασης ότι η τροποποίηση που επιζητείται δεν καλύπτεται από το κλητήριο ένταλμα και ως εκ τούτου η αιτούμενη τροποποίηση εισάγει νέα βάση αγωγής. Η θέση αυτή δεν με βρίσκει σύμφωνη. Μεταξύ των αιτούμενων θεραπειών στην αγωγή είναι και η εξής: «Δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι σαν αποτέλεσμα οι Εναγόμενοι υποχρεούνται όπως αποζημιώσουν πλήρως τους Ενάγοντες σε σχέση με κάθε προκύπτουσα ζημιά και ιδιαίτερα αλλά όχι αποκλειστικά σε σχέση με το γεγονός ότι συνεπεία των πράξεων και/ή παραλείψεων των Εναγόμενων κατά παράβαση της ως άνω συμφωνίας οι Ενάγοντες και/ή ο Ενάγοντας 3 αδυνατεί να εκπληρώσει άμεσα συμφωνία πώλησης ακινήτου με αρ. τεμαχίου 52Φ/Σχ. L/30. W.2 έκτασης 6.800 τ.μ. στην Τερσεφάνου προς κάποιος Χάρη Ανδρέας Χαραλάμπους εξ Αγγλίας.» Στην Έκθεση Απαίτησης τους οι ενάγοντες αναφέρονται στο γεγονός της πώλησης ενός εκ των υποθηκευμένων τεμαχίων γης και ισχυρίζονται ότι λόγω της άρνησης της εναγόμενης να άρει την υποθήκη η ενάγουσα 3 δεν είναι σε θέση να προβεί στη μεταβίβαση με αποτέλεσμα να υφίσταται ζημιά. Περαιτέρω μετά από σχετική τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης γίνεται αναφορά στην καταχώρηση της αγωγής υπ' αριθμό 2734/08 εκ μέρους του αγοραστή του ακινήτου με την οποία απαιτεί μεταξύ άλλων και αποζημιώσεις. Με βάση τα πιο πάνω προκύπτει συνεπώς ότι δεν πρόκειται για περίπτωση υποκατάστασης του βάθρου της αγωγής. Κρίνεται αφενός ότι με τις ζητούμενες τροποποιήσεις δεν εισάγεται νέα βάση αγωγής και αφετέρου ότι η φύση των τροποποιήσεων, η σχετικότητα τους και η διαπλοκή τους με τους ήδη δικογραφημένους ισχυρισμούς είναι τέτοια ώστε να καθίσταται ενδεδειγμένη η έγκριση της αίτησης και η εκδίκαση των θεμάτων αυτών με την αρχική απαίτηση. Εκείνο το οποίο έχει σημασία στα πλαίσια μιας αίτησης όπως η παρούσα, χωρίς βέβαια στο στάδιο αυτό να αποφασίζεται η ουσία του θέματος ή να αξιολογούνται οι θέσεις των διαδίκων, είναι το κατά πόσο οι προτεινόμενες τροποποιήσεις είναι σχετικές με τα επίδικα θέματα, που στη προκειμένη περίπτωση κρίνεται ότι αυτό ισχύει αφού με την αιτούμενη τροποποίηση επιδιώκεται η συμπερίληψη στην απαίτηση της αποκρυσταλλωμένης πλέον ζημιάς που οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι έχει προκληθεί από τη συμπεριφορά της εναγόμενης. Ακόμα όμως και στις περιπτώσεις που επιδιώκεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής, η οποία δεν έχει παραγραφεί, η αίτηση τροποποίησης δεν οδηγείται χωρίς άλλο σε απόρριψη, αλλά ο παράγοντας αυτός συνεκτιμάται με τα υπόλοιπα στοιχεία (βλ. SABA & CO. (T.M.P.) (πιο πάνω), Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1Α Α.Α.Δ.704). Θεωρώ ότι το στάδιο αυτό είναι κατάλληλο για την προώθηση της ισχυριζόμενης απαίτησης εκ μέρους των αιτητών η οποία βασίζεται στα ίδια επίδικα θέματα της υφιστάμενης αγωγής. Με αυτό τον τρόπο θα αποφευχθεί η πολλαπλότητα των διαδικασιών στην περίπτωση που οι ενάγοντες και/ή ο ενάγοντας 3 καταχωρήσουν άλλη αγωγή εναντίον της εναγόμενης για να απαιτήσουν ως αποζημίωση το ποσό που επιχειρείται να συμπεριληφθεί στις αιτούμενες θεραπείες με την προτεινόμενη τροποποίηση. Στην απόφαση Περικτιόνη Χρίστου (πιο πάνω) τονίστηκε ότι η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας νομικών διαδικασιών. Σε ότι αφορά τον ισχυρισμό που προβάλλεται με την ένσταση ότι υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτός δεν φαίνεται να ευσταθεί με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης. Οι ενάγοντες υπέβαλαν την αίτηση αμέσως μετά την έκδοση της απόφασης στην πιο πάνω αναφερόμενη αγωγή. Η θέση της καθ'ης η αίτηση ότι η ισχυριζόμενη ζημιά ήταν γνωστή στους αιτητές από την ημερομηνία παράβασης της συμφωνίας, δεν υποστηρίχτηκε με οποιαδήποτε στοιχεία αλλά ούτε και έχει υποδειχθεί, εκ μέρους της καθ'ης η αίτηση, με ποιο τρόπο οι αιτητές ήσαν σε θέση να γνωρίζουν επακριβώς τη ζημιά που ισχυρίζονται ότι έχουν υποστεί έτσι ώστε να την καθορίσουν από την αρχή στην Έκθεση Απαίτησης τους. Ακόμα όμως και έτσι να είχαν τα πράγματα θα έλεγα ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπονται οι τροποποιήσεις έστω και εάν αυτές είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποκατασταθεί με έξοδα. Την δυνατότητα τροποποίησης το Ανώτατο Δικαστήριο την έθεσε στην υπόθεση Χριστοδούλου πιο πάνω όπου το αίτημα για τροποποίηση έγινε από την ενάγουσα μετά που ακούστηκαν εφτά μάρτυρες και μετά από επιτόπια έρευνα υπαλλήλου του κτηματολογίου. Το πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε το αίτημα με την αιτιολογία ότι οι εφεσίβλητοι θα εζημιούντο δυσμενώς αν η τροποποίηση επιτρεπόταν και η αδικία που θα τους εγίνετο δεν μπορούσε να αποζημιωθεί με έξοδα ή άλλως πως αφού μεταξύ άλλων θα απαιτείτο νέα επιτόπια έρευνα και διότι η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε πολύ πριν την υποβολή αίτησης. Η ενάγουσα εφεσίβαλε την απόφαση και το Ανώτατο Δικαστήριο δεχόμενο την έφεση μεταξύ άλλων ανάφερε τα ακόλουθα στη σελίδα 938: «Στην υπόθεση Nicolaides v. Yerolemi
(1980)1 C.L.R. 1, το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε αυτό που ο Λόρδος Denning M.R.είπε στην υπόθεση Associated Leisure Ltd, and Others v. Associated Newspapers Ltd [1970] 2 All E.R. 754, στην οποία ανέφερε τα πιο κάτω: ´I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here.' Περαιτέρω στην υπόθεση Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (πιο πάνω) λέχθηκε σε σχέση με την καθυστέρηση ότι η δικαιολόγηση της και η σημασία της ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό με την γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στη παρούσα περίπτωση προκύπτει πως πρόθεση των αιτητών είναι όπως με την αιτούμενη τροποποίηση συμπεριλάβουν στην απαίτηση τους την ζημιά που ισχυρίζονται ότι έχει προκληθεί από τη συμπεριφορά της εναγομένης όπως αυτή έχει αποκρυσταλλωθεί μετά την έκδοση της αναφερόμενης πιο πάνω απόφασης. Η καθ'ης η αίτηση προβάλλει περαιτέρω με την ένσταση της ότι οι αιτητές ουσιαστικά δεν υφίστανται ζημιά εφόσον οι ίδιοι σιωπηρά αποδέχονται ότι η αξία του ακινήτου σήμερα ανέρχεται περίπου στις €500.000 και περαιτέρω ότι εμποδίζονται να εγείρουν το θέμα των συγκεκριμένης ζημιάς στην παρούσα αγωγή, εν όψει του γεγονότος ότι η απόφαση στην αγωγή με αριθμό 2734/08 εξεδόθη εκ συμφώνου. Επισημαίνω ότι το καθήκον του Δικαστηρίου κατά την εξέταση αιτήσεων τροποποίησης δεν επεκτείνεται στη διερεύνηση και εξαγωγή συμπερασμάτων ως προς τις πιθανότητες ή προοπτικές επιτυχίας μιας επιπρόσθετης διεκδίκησης η οποία ζητείται να προστεθεί με την τροποποίηση, αυτό είναι θέμα ουσίας το οποίο κρίνεται κατά τη δίκη και την τελική απόφαση του Δικαστηρίου. Εκείνο που το Δικαστήριο πρέπει να διαπιστώσει είναι αν οι αιτούμενες τροποποιήσεις είναι αναγκαίες, ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη μεταξύ των διαδίκων με τρόπο που θα αποφευχθεί η πολλαπλότητα των διαδικασιών. Η καθ'ης η αίτηση προβάλλει επίσης ότι η πρόθεση των εναγόντων-αιτητών δεν είναι γνήσια. Ο ισχυρισμός αυτός δεν τεκμηριώνεται με συγκεκριμένη μαρτυρία της καθ'ης η αίτηση. Σε κάθε περίπτωση δεν έχω διαπιστώσει οποιαδήποτε κακοπιστία εκ μέρους των αιτητών στην καταχώριση της αιτούμενης τροποποίησης, έτσι ώστε, το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια απορρίπτοντας την αίτηση. Τέλος η καθ'ης η αίτηση προβάλλει ως λόγο ένστασης ότι δεν προστέθηκε ως διάδικος στην αγωγή 2734/08 έτσι ώστε να αποφασιστεί καταληκτικά εάν οφείλει να καταβάλει οποιεσδήποτε αποζημιώσεις ή όχι ή ακόμα και το ύψος αυτών. Θα πρέπει να λεχθεί ότι το ζήτημα αυτό όπως έχει τεθεί δεν άπτεται των προϋποθέσεων που εξετάζονται για την έγκριση μιας αίτησης όπως η παρούσα. Όμως και εάν προστίθετο ως τριτοδιάδικος, όπως ήταν η εισήγηση του συνηγόρου της στο στάδιο των αγορεύσεων, ακόμα και στην περίπτωση αυτή δεν θα ήταν εναγόμενη στην αγωγή του ενάγοντα αγοραστή ούτε και θα είχε δικαίωμα να υπερασπιστεί την αξίωση του εναντίον του εναγόμενου 3. Στην υπόθεση Νικήτα v. Medcon Construction Ltd κ.α.
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 646) λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Μετά την επίδοση της Ειδοποίησης τριτοδιαδίκου, ο τριτοδιάδικος καθίσταται διάδικος στην αγωγή αυτή και έχει τα ίδια δικαιώματα σχετικά με την υπεράσπιση του ως εάν να είχε εναχθεί με κανονική αγωγή από τον εναγόμενο. Ο τριτοδιάδικος όμως, δεν είναι εναγόμενος στην υφιστάμενη αγωγή του ενάγοντα εναντίον του εναγομένου, εκτός αν ο ενάγων αποφασίσει και τον καταστήσει συνεναγόμενο. Η Διαδικασία Τριτοδιάδικου είναι εντελώς ξεχωριστή και ανεξάρτητη διαδικασία από την προϋπάρχουσα αγωγή (βλ. Stott v. West Yorkshire Road Car Co. [1971] 3 All E.R.534, Annual Practice 1985, σελ. 381 κ.ε.). Παράλληλα θα πρέπει να τονιστεί ότι, όπως προκύπτει από το φάκελλο της υπόθεσης και τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μου, της αγωγής υπ' αριθμό 2734/08 προηγήθηκε η καταχώρηση της παρούσας αγωγής με την οποία οι αιτητές είχαν ήδη εγείρει την αξίωση τους εναντίον της καθ'ης η αίτηση. Μάλιστα οι αιτητές έσπευσαν με σχετική αίτηση να τροποποιήσουν την Έκθεση Απαίτησης τους και να συμπεριλάβουν σε αυτή το γεγονός της μεταγενέστερης καταχώρησης της αγωγής υπ' αριθμό 2734/08. Η εναγόμενη-καθ΄ης η αίτηση συγκατατέθηκε στην αιτούμενη τροποποίηση χωρίς να τεθεί από πλευράς της, στο στάδιο εκείνο, το ζήτημα προσθήκης της ως διαδίκου στην αναφερόμενη αγωγή. Υπό το φως όλων των πιο πάνω που προσπάθησα να εξηγήσω κρίνω ότι η υπό εξέταση περίπτωση είναι τέτοια ώστε το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ της έγκρισης της αίτησης. Εκδίδεται συνεπώς διάταγμα τροποποίησης ως η παράγραφος Α (α)(β)(γ) και (δ) της αίτησης. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός
(5)πέντε ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος. Υπεράσπιση στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός
(15)δέκα πέντε ημερών από την καταχώρηση της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης. Οι αιτητές να προωθήσουν τη σύνταξη του διατάγματος εντός τριών
(3)εργάσιμων ημερών από σήμερα. Όλα τα έξοδα της παρούσας αίτησης όπως και αυτά που θα σπαταληθούν συνεπεία της τροποποίησης επιδικάζονται υπέρ της Καθ'ης η αίτηση και εναντίον των Αιτητών όπως αυτά θα υπολογιστούν από το Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, τα οποία θα είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας της δίκης. Επειδή με την τροποποίηση όπως έχει επιτύχει αλλάζει η κλίμακα της παρούσας αγωγής οι ενάγοντες θα πρέπει με την καταχώριση της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης τους να προβούν στα δέοντα μέτρα για αύξηση της κλίμακας. Η υπόθεση ορίζεται για οδηγίες στις 12/9/12 και το Πρωτοκολλητείο καλείται να τη θέσει ενώπιον δικαστή που θα έχει δικαιοδοσία. (Υπ.) ...................... Στ. Λουκίδου - Βασιλείου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο