Γιαννάκη Παναγή ν. Karen Gully, Αρ. Αγωγής: 1007/2008, 3/10/2012

(7)μάρτυρες ως ακολούθως: Δρ Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΕ1) Μαρία Πραστίτη (ΜΕ2) Κατερίνα Ππασιά (ΜΕ3) Δρ Νικόλαος Βασούρης (ΜΕ4) Δρ Αλέξανδρος Καμμίτσης (ΜΕ5) Νίκος Ασπρής (ΜΕ6) Γιαννάκης Παναγή/Ενάγοντας (ΜΕ7) Από πλευράς Υπεράσπισης κατέθεσαν δύο

(2)μάρτυρες ως ακολούθως: Δρ Ανδρέας Σκαρπάρης (ΜΥ1) Δρ Σέργιος Σεργίου (ΜΥ2) Προχωρώ στη συνέχεια να συνοψίσω την προσαχθείσα μαρτυρία. Μαρτυρία Δρα Κ. Κωνσταντίνου (ΜΕ1) Ο ΜΕ1 είναι χειρούργος ορθοπεδικός ο οποίος ιδιωτεύει και από το 2000 που βρίσκεται στην Κύπρο εργάζεται στην Πολυκλινική Λητώ στο Παραλίμνι. Εξέτασε τον Ενάγοντα την πρώτη φορά στις 12.9.08 και από τότε τον παρακολουθεί. Έχει ετοιμάσει ιατρικό πιστοποιητικό με τα ευρήματα του ημερ. 22.1.

1. Το κατέθεσε ως μέρος της κύριας εξέτασής του (ΕΓΓΡΑΦΟ 1) και το υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου. Σε συντομία αναφέρονται τα ακόλουθα στο εν λόγω πιστοποιητικό: Το πιστοποιητικό είναι βασισμένο : 1) στις ιατρικές εξετάσεις του Ενάγοντα που έγιναν από 12.9.08 μέχρι 7.8.09, 2) στο ιστορικό του Ενάγοντα όπως αναφέρθηκε στον ΜΕ1, 3) στις ακτινογραφίες που ο Ενάγοντας προσκόμισε στον ΜΕ1 από τις 24.6.08 μέχρι τις 7.8.09, 4) στο ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Παραλιμνίου στις 26.3.
2. Με βάση το ιστορικό του Ενάγοντα αυτός έχει υποστεί τροχαίο στις 22.4.08 και λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης του μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Την ίδια μέρα υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση στο αριστερό μηριαίο και τοποθετήθηκε γύψος στη δεξιά πηχαιοκαρπική. Παρέμεινε στο Νοσοκομείο μέχρι τις 30.5.
3. Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε: 1) κάταγμα σώματος θ7 συμπιεστικό - εκρηκτικό με απώλεια του σώματος περίπου 40%. Το κάταγμα έχει πωρωθεί. Κάταγμα αριστεράς κλείδας πορωθέν πλημμελώς με εφίππευση περίπου 2 εκ. το κεντρικό του περιφερειακού τμήματος, 2) κάταγμα στο άνω τριτημόριο αριστερού μηριαίου χειρουργηθέν με ενδομυελικό ήλο. Χειρουργηθέν στις 31.10.08, 3) κάταγμα δεξιού σκαφοειδούς μη πορωθέν. Χρήζει χειρουργικής αποκατάστασης με όλα τα επακόλουθα. Η κλινική εξέταση έχει ως εξής: 1) Ο Ενάγων βαδίζει με πλήρη φόρτιση αλλά χωλαίνει. 2) Έχει δυσμορφία στην περιοχή της αριστερής κλείδας. 3) Παρουσιάζει ουλή στο αριστερό μηριαίο περίπου 28 εκ. 4) Παρουσιάζει ανισοσκέλεια 3 εκ. μεγαλύτερο το δεξιό από το αριστερό κάτω άκρο. 5) Επώδυνες κινήσεις του καρπού δεξιά στην περιοχή του σκαφοειδούς. 6) Άλγος στην απαγωγή και κάμψη του αριστερού μηριαίου στην περιοχή του ισχίου λόγω μετακίνησης του ήλου προς την λεκάνη 2 εκ. Κατά την ιατρική έκθεση του Γενικού Νοσοκομείου Παραλιμνίου αναφέρεται ότι έγινε αξονική τομογραφία στις 22.4.08 η οποία έδειξε: 1) Ύπαρξη πνευμοθώρακα. 2) Κάταγμα αυχενικών σπονδύλων Α1, Α6, Α7 και Θ
4. Ο Ενάγων αναφέρει ότι στις 22.4.08 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και τοποθετήθηκε στον αριστερό μηρό πλάκα και βίδες. Στις 21.10.08 προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία του Νοσοκομείου με ψευδάρθρωση με θραύση βιδών (υλικών οστεοσύνθεσης). Στις 24.10.08 εισήχθη για χειρουργική επέμβαση όπου τοποθετήθηκε ενδομυελικός ήλος στο αριστερό μηριαίο. Στις 31.10.08 εισήχθη ξανά στο χειρουργείο για επανατοποθέτηση περιφερικών κοχλίων. Όσον αφορά το συμπέρασμα του ΜΕ1 είναι ότι ο Ενάγων έχει υποστεί ένα βαρύ τροχαίο και έχει παραμείνει 40 μέρες στο Νοσοκομείο. Έχει υποβληθεί από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι σήμερα τρεις φορές σε χειρουργική επέμβαση. Χρήζει ακόμη δύο χειρουργείων τουλάχιστον και σε καλύτερη περίπτωση άλλο ένα χρόνο για να επανέλθει σε μία κατάσταση που να μπορεί να εργαστεί. Χρήζει χειρουργικής επέμβασης στο σκαφοειδές η οποία είναι πολύ λεπτή επέμβαση, επώδυνος και με ψηλά ποσοστά αποτυχίας. Το κόστος της επέμβασης αυτής είναι περίπου €3.
5. Χρήζει ακινητοποίησης της δεξιάς πηχαιοκαρπικής για δύο μήνες και μετά άλλους δύο μήνες φυσιοθεραπεία. Το κάταγμα του μηριαίου έχει πορωθεί αλλά παρουσιάζει βράχυνση του σκέλους περίπου 3 εκ. Χρήζει και δεύτερο χειρουργείο για αφαίρεση των υλικών το κόστος του οποίου στοιχίζει γύρω στα €1.
6. Οι ουλές που αναφέρθηκαν ανωτέρω και οι παραμορφώσεις στην κλείδα και η διαφορά μήκους των κάτω άκρων είναι μόνιμες. Ο Ενάγων έχει υποστεί 1 ½ χρόνο μέχρι σήμερα ταλαιπωρίας, έχει τουλάχιστον ακόμη ένα χρόνο ταλαιπωρίας, απώλεια δουλειάς, φυσιοθεραπεία, χειρουργικών επεμβάσεων και οικονομικό κόστος. Στο μέλλον θα έχει σοβαρό πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη λόγω της πλημμελούς πώρωσης του κατάγματος του θ
7. Θα φέρει για όλη του τη ζωή ανύψωση του αριστερού παπουτσιού με επιπλέον πάτο 3 εκ. ή θα επιβαρύνει τη σπονδυλική στήλη πάρα πολύ (χρόνιες οσφυοϊσχιαλγίες). Αν δεν χειρουργηθεί το σκαφοειδές αδυνατεί να κάνει χειρωνακτική εργασία με το δεξιό άνω άκρο. Θα έχει χρόνια προβλήματα με τον αυχένα λόγω των πολλαπλών καταγμάτων της αυχενικής μοίρας. Με τα καλύτερα δεδομένα ασθενής 40 ετών με τα πιο πάνω κατάγματα στη σπονδυλική στήλη και την ανισοσκέλεια είναι πολύ δύσκολο να εργαστεί ξανά ως ισιωτής αυτοκινήτων. Τον Ενάγοντα τον είδε πρώτη φορά στις 12.9.08, τον ξαναείδε στις 7.8.09 και άλλες 7 φορές στη συνέχεια. Διενήργησε μικρό χειρουργείο περιφερικών κοχλίων με ενδομυελικό ήλο στις 27.1.
8. Τελευταία φορά που τον είδε είναι στις 12.7.
9. Η κατάσταση του παραμένει μόνιμη και σταθερή. Κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΑ 1(Α) μέχρι (Θ) ακτινογραφίες που του προσκόμισε ο Ενάγοντας τις οποίες και περιέγραψε σε σχέση με το τι απεικονίζουν ενώπιον του Δικαστηρίου. Αναφερόμενος στη χειρουργική επέμβαση στο σκαφοειδές εξήγησε ότι είναι πολύ λεπτή και επώδυνη επέμβαση. Για δύο μήνες το χέρι θα πρέπει να βρίσκεται σε γύψο και υπάρχει ένα ποσοστό 10 - 15% αποτυχίας ακόμη και όταν διενεργηθεί από μικροχειρούργο που είναι πιο εξειδικευμένος. Θα υπάρχει δε πόνος μετά το χειρουργείο για ένα χρονικό διάστημα. Σε ό,τι αφορά την βράχυνση/ανισοσκέλεια στο δεξιό κάτω άκρο αυτό είναι ένα μετεγχειρητικό πρόβλημα. Ο Ενάγων μετά τον τραυματισμό του υπέστη βράχυνση του σκέλους. Ερωτηθείς να εξηγήσει την αναφορά του ότι στις 21.10.08 ο Ενάγων προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία του Νοσοκομείου με ψευδάρθρωση ανέφερε ότι δεν έχει κολλήσει το μηριαίο οστούν. Σε ό,τι αφορά την θραύση βιδών εξήγησε ότι είχαν σπάσει τα υλικά οστεοσύνθεσης που είναι μια επιπλοκή του χειρουργείου. Γι' αυτό το λόγο βγήκαν τα παλιά υλικά και έγινε άλλη επέμβαση με τοποθέτηση ενδομυελικού ήλου. Εξηγώντας την αναφορά του στην «πλημμερή πόρωση του κατάγματος του θ7» ανέφερε ότι έγινε μη ανατομική πόρωση. Αφ' η στιγμής έχει χάσει ο Ενάγων το 40% του σώματος δεν είναι ανατομική η πόρωση. Και θα έχει σοβαρό πρόβλημα στο μέλλον. Θα παρουσιάσει περισσότερη κύφωση και οστεόφυτα στην περιοχή του κατάγματος στο μακρό μέλλον. Οι συνέπειες αυτών των προβλημάτων είναι πόνος στην περιοχή όταν ξαπλώνει και μετά στις απότομες στροφές του σώματος. Όσον αφορά τα κατάγματα στον αυχένα θα προκαλούν χρόνια προβλήματα με αυχεναλγία δηλαδή πόνο στον αυχένα και είναι επαναλαμβανόμενα προβλήματα εφόσον δεν έρχονται μία φορά και φεύγουν. Όσον αφορά το κάταγμα αριστερού μηριαίου και τη βράχυνση του σκέλους ανέφερε ότι οι συνέπειες για τον Ενάγοντα είναι ότι θα πρέπει να φοράει για όλη του τη ζωή ανύψωση παπουτσιού 3 εκ. ή αν δεν το φορεί, να χωλαίνει. Αν δεν το φορεί θα επιβαρύνεται η σπονδυλική στήλη με αποτέλεσμα την οσφυαλγία ή την κήλη δίσκου. Οι οσφυαλγίες θα είναι μόνιμες αν δεν βάζει υπόδημα με ανύψωση. Ερωτηθείς κατά πόσον μπορεί στην κατάσταση που βρίσκεται να επανέλθει στην εργασία του ως ισιωτής αυτοκινήτων απάντησε αρνητικά. Ερωτηθείς κατά πόσον μπορεί να κάνει άλλη χειρωνακτική εργασία που συνεπάγεται τη χρήση του τραυματισμένου χεριού και ποδιού απάντησε αρνητικά. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι ο Ενάγων δεν μπορεί να τρέξει χωρίς ανυψωτήρα αλλά και με ανυψωτήρα θα έχει ενοχλήσεις στο σίστιχο, δηλαδή στο ίδιο γόνατο. Όσον αφορά την ικανότητα του για ορθοστασία χωρίς ανυψωτήρα στο πέλμα θα έχει οσφυαλγία, ενώ με ανυψωτήρα δεν θα έχει. Δεν θα έχει πρόβλημα αν φορεί το ανυψωτικό υπόδημα στην περίπτωση μακράς ορθοστασίας. Όσον αφορά ανεβοκατέβασμα σκαλών ανέφερε ότι με υπόδημα θα υπάρχει δυσφορία λόγω υψομετρικής διαφοράς γονάτων, ενώ χωρίς υπόδημα θα είναι πολύ πιο επώδυνο και δύσκολο. Έχει μεγάλο πρόβλημα στο βαθύ κάθισμα λόγω υψομετρικής διαφοράς των δύο γονάτων. Λόγω του σκαφοειδούς κατάγματος στο χέρι αδυνατεί ο καρπός να έχει δύναμη και όλες οι κινήσεις του. Έχει πρόβλημα στη συσφιγκτική ικανότητα και δραγμό του χεριού και στο κράτημα βάρους έχει πόνους στον καρπό. Μπορεί, ωστόσο, να γίνεται ανύψωμα του χεριού φυσιολογικά όπως και να κάνει στροφικές κινήσεις. Ερωτηθείς πόσο καιρό δεν θα μπορεί να εργαστεί μετά την εγχείρηση σκαφοειδούς απάντησε ότι θα χρειαστεί ακινητοποίηση για δύο μήνες της δεξιάς πηχαιοκαρπικής και άλλους δύο μήνες για φυσιοθεραπεία. Άρα το μίνιμουμ χρονικό διάστημα ανέρχεται στους 4 μήνες. Όσον αφορά την αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης θα χρειαστεί να μείνει εκτός εργασίας ο Ενάγοντας 1-2 μήνες αν δεν υπάρξουν επιπλοκές. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι έγινε εγχείρηση στις 27.1.11 για αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης γιατί ο Ενάγων είχε ενόχληση από τους περιφερικούς κοχλίες οι οποίοι αφαιρέθηκαν με τοπική αναισθησία γιατί δεν υπήρχε πλήρης πόρωση του κατάγματος.Όπως εξήγησε ο Ενάγων είχε ως υλικά οστεοσύνθεσης ενδομυελικό ήλο και δύο περιφερικούς κοχλίες. Στην υποβολή ότι το κάταγμα το μηριαίου είχε πορωθεί και μπορούσε να γίνει εγχείρηση ταυτόχρονα με την αφαίρεση ενδομυελικού ήλου ο ΜΕ1 απάντησε ότι στο μηριαίο οστούν γίνεται αφαίρεση ενδομυελικού ήλου μετά από 18 μήνες από τη μέρα της πόρωσης. Είναι ριψοκίνδυνο να αφαιρεθεί ο ενδομυελικός ήλος πριν από αυτή την περίοδο γιατί μπορεί να έχουμε επανακάταγμα. Στην υποβολή ότι θα μπορούσε να γίνει εγχείρηση για αφαίρεση περιφερικών κοχλίων μαζί με την εγχείρηση για αφαίρεση του ενδομυελικού ήλου ο ΜΕ1 απάντησε ότι ιατρικών δεν μπορούσε να το ρισκάρει. Πρόσθεσε ότι οι κοχλίες αφαιρέθηκαν γιατί προκαλούσαν ενόχληση στον Ενάγοντα, είχαν βγει απέξω και ενοχλούσαν τον Ενάγοντα στο να λυγίσει το γόνατο. Για να μην στοιχίσει η επέμβαση ο ΜΕ1 τη διενήργησε με τοπική αναισθησία. Σε άλλη ερώτηση είπε ότι ο Ενάγων δεν μπορούσε να γονατίσει. Εξήγησε ότι όταν ο κοχλίας βγει προς τα έξω στα μαλακά μόρια προκάλεσε αντιδραστικό οίδημα στην περιοχή και ο Ενάγων δεν μπορούσε να λυγίσει καθόλου το πόδι γιατί η βίδα είχε εισχωρήσει στους μύες. Η εγχείρηση έγινε για να βοηθήσει τον Ενάγοντα να λυγίσει το γόνατο μέχρι το σημείο που μπορούσε. Με τους κοχλίες λόγω μηχανικού κωλύματος δεν μπορούσε να το λυγίσει καθόλου. Ο Ενάγοντας, όπως διευκρίνισε, λόγω του τραυματισμού του έχει μία απώλεια από την πλήρη κάμψη του γόνατος η οποία θεωρείται μόνιμη. Ερωτηθείς γιατί στο ιατρικό πιστοποιητικό του Νοσοκομείου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) δεν γίνεται αναφορά σε συμπιεστικό κάταγμα, ο ΜΕ1 εξήγησε ότι ο ίδιος έχει δώσει μια πιο πλήρη περιγραφή του κατάγματος. Στην υποβολή ότι δεν διαπιστώθηκε από το Νοσοκομείο το κάταγμα που αναφέρει στο Έγγραφο 1 ως «κάταγμα σώματος θ7», ανέφερε ότι βασίστηκε και στις ακτινογραφίες που του προσκόμισε ο Ενάγοντας από τις 24.6.08 μέχρι 7.8.
10. και σε αυτές φαίνεται καθαρά το κάταγμα. Στην υποβολή ότι στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 του Νοσοκομείου γίνεται αναφορά σε κατάγματα αυχενικών σπονδύλων μεταξύ άλλων θ8 και όχι θ7 ο ΜΕ1 απάντησε ότι πολλές φορές μπορεί να υπάρχει μια διαφορά σε ένα θώρακα και αυτό εξαρτάται από το σημείο που το μετράς. Σε άλλη ερώτηση τόνισε ότι δεν αναφέρθηκε σε άλλους αυχενικούς σπονδύλους γιατί τα άλλα κατάγματα αυχενικών σπονδύλων ήταν αμελητέα. Αναφέρθηκε στο πιο σοβαρό. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι ο Ενάγων μπορεί να εργαστεί σε καθιστική εργασία ή σε εργασία που δεν είναι χειρωνακτικής φύσεως. Στην υποβολή ότι εάν γίνει εγχείρηση για το σκαφοειδές ο Ενάγων θα μπορεί να κάνει χειρωνακτική εργασία ο ΜΕ1 ανέφερε ότι με το δεξί άνω άκρο θα μπορεί αν γίνει η εγχείρηση για το σκαφοειδές να σηκώσει βάρος, να χτυπήσει με το σφυρί και να κάνει οτιδήποτε άλλο με το δεξιό άνω άκρο. Διευκρίνισε στη συνέχεια ότι το επάγγελμα του ισιωτή συνεπάγεται τη χρήση όλων των μελών του σώματος και δεν θα μπορούσε να το εξασκήσει.Δεν χρησιμοποιείται μόνο το άνω άκρο σε τέτοιο επάγγελμα. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι εάν φορεί ανυψωτικό παπούτσι δεν θα χωλαίνει στη βάδιση και δεν θα έχει οσφυαλγία που είναι δευτερογενές σύμπτωμα που προκύπτει από την ανισοσκέλεια. Ερωτηθείς κατά πόσον θα μπορούσε η εγχείρηση σκαφοειδούς να γίνει ταυτόχρονα με την εγχείρηση για τον ενδομυελικό ήλο απάντησε καταφατικά διευκρινίζοντας ότι κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει κάποια προβλήματα. Εξήγησε ότι με την αφαίρεση των υλικών στο πόδι (ενδομυελικού ήλου) ο Ενάγων θα χρειαστεί μία εβδομάδα πατερίτσες. Το σκαφοειδές δεν θα μπορεί να τον βοηθήσει εκτός αν μείνει στο στρώμα 10 μέρες κλινήρης. Ερωτηθείς για το κόστος της εγχείρησης για το σκαφοειδές ανέφερε ότι ανέρχεται κατά μέσο όρο σε ποσό €3.500 μέσω μικροχειρουργικής επέμβασης.Η γνώση του προέρχεται από άλλους ασθενείς που συνεργάζονται με άλλους συναδέλφους που τους χειρουργούν στην κλινική που εργάζεται. Μαρτυρία Μαρίας Πραστίτη (ΜΕ2) Η ΜΕ2 είναι οδοντίατρος και ιδιωτεύει. Είδε τον Ενάγοντα στο ιατρείο της στις 6.8.
11. Αυτός είχε τρεις κοπτήρες σπασμένους στην άνω σιαγόνα από το χτύπημα. Οι δύο κοπτήρες ήταν σπασμένοι μέχρι την περιοχή του νεύρου και χρειάζονταν απονεύρωση και ανασύσταση ώστε να χτιστεί το δόντι. Ο τρίτος κοπτήρας δεν χρειαζόταν απονεύρωση αν και ήταν αρκετά σπασμένος, όχι όμως μέχρι την περιοχή του νεύρου και του έγινε μόνο ανασύσταση. Εξήγησε ότι η ανασύσταση είναι η στήριξη του υπόλοιπου δοντιού που έχει μείνει από το σπάσιμο για να χτιστεί με κάποιο υλικό. Στη συνέχεια ακολούθησε και άλλη θεραπεία. Υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης της ιατρικό πιστοποιητικό που ετοίμασε (ΕΓΓΡΑΦΟ 2) το οποίο έχει ως εξής: · Η πρώτη φάση θεραπείας είχε ως εξής: ¾ απονεύρωση δοντιού #7 και ανασύσταση με καρφίδες, €
12. ¾ απονεύρωση δοντιού #8 και ανασύσταση με καρφίδες, €
13. ¾ ανασύσταση #9, €
14. · Δεύτερη φάση θεραπείας: Στα παραπάνω δόντια θα πρέπει να τοποθετηθούν στεφάνες για αποφυγή σπασίματος του δοντιού ή της ρίζας. - #7, #8, #9 δόντια, 3 Χ €260 = €780 Η ΜΕ2 εξήγησε ότι στεφάνη είναι η κάλυψη σε ένα δόντι που θεωρείται αδύνατο και δεν θα αντέξει επειδή δεν υπάρχει δόντι πάνω στημένο με σφράγισμα και καρφίδες. Ένα τέτοιο δόντι δεν μπορεί να μασήσει κανονικά και είναι αδύνατο στις μασητικές δυνάμεις και στο τέλος σπάζει. Με άλλα λόγια οι στεφάνες είναι καλύμματα. Έκανε τη δεύτερη φάση της θεραπείας μόνο στα δόντια #8 και #
15. Στο #7 δόντι έγινε ανασύσταση. Όταν τελείωσαν οι απονευρώσεις σύστησε στον Ενάγοντα να τοποθετήσει στεφάνες αλλά ο Ενάγοντας δεν έχει έλθει. Στις 26.1.10 το δόντι #8 έσπασε και το έκτισαν ξανά με καρφίδες, δηλαδή έγινε ανασύσταση. Σύστησε στον Ενάγοντα να κάνει οπωσδήποτε στεφάνες αλλιώς θα έχανε τα δόντια του. Στις 13.4.10 αποφάσισε να τις κάνει και έκανε τα δόντια #8 και #
16. Πλήρωσε €260 για το καθένα δηλαδή συνολικά €
17. Σε άλλη παράγραφο η ΜΕ2 παρουσίασε απόδειξη για €180 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4) και ανέφερε ότι τις υπόλοιπες αποδείξεις πρέπει να τις έχει ο Ενάγων. Η θεραπεία της πρώτης φάσης κράτησε 3 ως 4 ραντεβού η κάθε απονεύρωση. Συνολικά έγιναν 7-8 ραντεβού, κάθε ραντεβού γύρω στο μισάωρο. Στη διαδικασία που γίνεται τοποθετούν αναισθητικό και το δόντι μετά από 1-2 μέρες είναι ευαίσθητο και χρειάζεται παυσίπονα. Η δεύτερη φάση της θεραπείας για τοποθέτηση στεφάνων χρειάστηκε πέντε ραντεβού εκ των οποίων το πρώτο που ήταν το μεγάλο διήρκεσε περίπου 1 1/2 - 2 ώρες. Αντεξεταζόμενη και ερωτηθείσα σχετικά με τη συνολική πληρωμή που έκανε ο Ενάγων ανέφερε ότι έλαβε €250 για την πρώτη φάση και €520 για την επόμενη. Συνολικά €
18. Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 που αφορά ποσό €180 ήταν έναντι των €
19. Ερωτηθείσα κατά πόσο από την εμπειρία της αν ο Ενάγων φορούσε κράνος κατά την ώρα του δυστυχήματος θα αποφεύγετο ο τραυματισμός στα δόντια απάντησε πως υποθέτει πως ναι. Ερωτηθείσα κατά πόσον αν φορούσε κράνος δεν θα έσπαζαν οι πάνω κοπτήρες, απάντησε ότι ένα κράνος μπορεί να προστατεύσει το κεφάλι διευκρινίζοντας ότι όταν δέχεσαι μεγάλο χτύπημα οι σιαγόνες μεταξύ τους ακόμη και αν είναι ενωμένα τα δόντια χωρίς να κουνιούνται, από το σφίξιμο μεταξύ των δοντιών μπορεί να σπάσουν ακόμη και χωρίς τη μετακίνηση τους. Σε άλλη ερώτηση διευκρίνισε ότι όταν κάποιος χτυπήσει ένα άτομο ή το σπρώξει υποθέτει ότι οι σιαγόνες μεταξύ τους θα κάνουν την κίνηση του σφιξίματος των δοντιών λόγω της μετακίνησης της κροταφογναθικής άρθρωσης. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι όταν της παρουσιαστεί περίπτωση με σπασμένα δόντια μπορεί αν πει αν ήταν το αποτέλεσμα σαπίσματός ή χτυπήματος. Εξηγώντας ότι αν είναι από χτύπημα τα δόντια είναι καθαρά και έχουν άσπρα αιχμηρά σημεία, ενώ αν είναι από σάπισμα παρουσιάζονται καφέ κηλίδες που είναι ενδείξεις σαπίσματος. Μαρτυρία Κατερίνας Πασιά (ΜΕ3) Η ΜΕ3 είναι Επιθεωρητής στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις Λάρνακας όπου εργάζεται εδώ και 19 χρόνια. Ερωτηθείσα αν ο Ενάγων με Δ.Τ.702124 δηλώνετο στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις το 2007 απάντησε καταφατικά. Πρόσθεσε ότι το 2007 ήταν εγγεγραμμένος στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ως ελαιοχρωματιστής αυτοκινήτων έχοντας την ιδιότητα του αυτοτελώς εργαζομένου. Το 2007 πλήρωσε κοινωνικές ασφαλίσεις σε εισόδημα ΛΚ 9.380 δηλαδή €16.026,68 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5). Το 2008 εξακολουθούσε να δηλώνεται αυτοτελώς εργαζόμενος και πλήρωσε σε εισόδημα ΛΚ 4.727 και έλαβε επίδομα ασθενείας για το ποσό των €9.855 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 6). Ερωτηθείσα αν ο Ενάγων πήρε οποιοδήποτε ποσό ως επίδομα ασθενείας από τις Κοιν. Ασφαλίσεις απάντησε ότι για την περίοδο από 25/4/08 μέχρι 31/12/08 πήρε ποσό €7.451,25 ως επίδομα ασθενείας (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7) και για την περίοδο από 24/4/09 μέχρι 31/12/09 ποσό €75.326,70 ως σύνταξη ανικανότητας (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8). Εξήγησε ότι για να εξασφαλισθεί επίδομα ασθενείας υποβάλλεται αίτηση από τον Αιτητή και προσκομίζονται ιατρικά πιστοποιητικά ότι έχει πρόβλημα υγείας. Στην προκειμένη περίπτωση αναφέρεται κάταγμα μηριαίου. Ερωτηθείσα αν ο Ενάγων παίρνει σύνταξη ανικανότητας απάντησε καταφατικά προσθέτοντας ότι από τις 24/4/09 μέχρι σήμερα λαμβάνει σύνταξη ανικανότητας. Ο Αιτητής έχει έγγραφο που βεβαιούται το ποσοστό ανικανότητας του στο ποσοστό του 75% το οποίο κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
20. Για το 2010 κατέθεσε ως ΤΕΚΚΜΗΡΙΟ 9 βεβαίωση για λήψη από τον Ενάγοντα σύνταξης ανικανότητας από 1/1/10 μέχρι 31/12/10 για ποσό €8.081,
21. Επίσης κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 βεβαίωση για λήψη από τον Ενάγοντα σύνταξης ανικανότητας από 1/1/11 μέχρι 31/12/11 για ποσό €8.271,
22. Αντεξεταζόμενη είπε ότι ο Ενάγων είχε πληρώσει και τα προηγούμενα χρόνια ασφαλιστέες αποδοχές. Ερωτηθείσα από πότε ξεκίνησε να πληρώνει ασφαλιστέες αποδοχές ως ελαιοχρωματιστής αυτοτελώς εργαζόμενος απάντησε ότι από τις 11/8/97 που ενεγράφη ως αυτοτελώς εργαζόμενος μέχρι 3/1/
23. Για τα προηγούμενα χρόνια η Μ.Ε.3 έχει κατάσταση του Ενάγοντα ως μισθωτός/υπάλληλος σε εργοδότες. Πάντως από το 1997 είναι αυτοτελώς εργαζόμενος. Αναφέρθηκε και σε κατάσταση του ασφαλιστικού λογαριασμού του Ενάγοντα για το έτος 2006 όπου φαίνεται ότι ως αυτοτελώς εργαζόμενος οι ασφαλιστέες αποδοχές βάσει των οποίων καταβλήθηκαν εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ανέρχονται στο ποσό των ΛΚ5.202 και έλαβε επίδομα ασθενείας για το ποσό των ΛΚ
24. (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12). Σε άλλη ερώτηση η Μ.Ε.3 ανέφερε ότι ο Ενάγων πλήρωνε πάνω στο τεκμαρτό εισόδημα το οποίο υπολογίζεται ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εμπίπτει. Κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13 κατάσταση του ασφαλιστικού λογαριασμού του Ενάγοντα από το 1987 μέχρι το
25. Μαρτυρία Δρα Νικόλαου Βασούρη (ΜΕ4) Ο ΜΕ4 είναι ορθοπεδικός-χειρούργος τραυματιολόγος. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 22.4.08 και ετοίμασε το πιστοποιητικό ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 το οποίο υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασής του. Σε αυτό αναφέρονται, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα ακόλουθα: Στις 22.4.08 ο Ενάγων μεταφέρθηκε στο ΤΕΠ του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου. Η κλινική εξέταση έδειξε: 1) ανοιχτό κάταγμα δευτέρου βαθμού αριστερού μηριαίου οστού 2) αυχενική θλάση 3) άλγος και οίδημα στην περιοχή της αριστερής κλείδας και ωμοπλάτης 4) άλγος θωρακικής σπονδυλικής μοίρας 5) άλγος, οίδημα δεξιού καρπού Η ακτινολογική εξέταση έδειξε: 1) συντριπτικό ανοιχτό κάταγμα αριστερού μηριαίου οστού στη μεσότητα του, κάταγμα αριστερής κλείδας και κάταγμα δεξιού σκαφοειδούς οστού Η ακτινολογική εξέταση του θώρακα δεν έδειξε την ύπαρξη καταγμάτων των θωρακικών πλευρών. Η αξονική τομογραφία : 1) θώρακα έδειξε την ύπαρξη πνευμοθώρακα 2) σπονδυλικής στήλης έδειξε κατάγματα αυχενικών σπονδύλων του Α1,Α6,Α7 και Θ
26. 3) Κοιλίας δεν έδειξε αιμορραγία ή ρήξη ενδοκοιλιακών οργάνων Στις 22.4.08 εισήχθη στο χειρουργείο και υπεβλήθη σε χειρουργική / ορθοπεδική αποκατάσταση του κατάγματος του αριστερού μηριαίου με ΑΟ- οστεοσύνθεση (πλάκα και βίδες). Τοποθετήθηκε γύψος πηχεοκαρπικός στο δεξί χέρι για θεραπεία του κατάγματος του σκαφοειδούς. Στις 16.5.08 έγινε αξονική επανεξέταση της σπονδυλικής μοίρας του αυχένα και της θωρακικής σπονδυλικής μοίρας και κατέδειξε την χωρίς αλλαγές ή μετατόπιση των καταγμάτων των σπονδύλων. Στις 30.5.08 μετά από μια σταθερή και με σταδιακή βελτίωση της κατάστασή του ο Ενάγων απελύθη. Παρακολουθείτο στα εξωτερικά ιατρεία στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου κάθε δύο εβδομάδες. Για 4 μήνες μετά την εγχείρηση ήταν σε αποθεραπεία (φυσιοθεραπεία, ενδυνάμωση και σταδιακή μερική φόρτιση του αριστερού κάτω άκρου, η σταδιακή φόρτιση του επιτράπηκε στους 4 μήνες μετεγχειρητικά) Στις 21.10.08 προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία με άλγος στο σημείο της οστεοσύνθεσης. Η ακτινολογική εξέταση έδειξε δημιουργία ψευδάρθρωσης, κόπωση και σπάσιμο των βιδών και απελευθέρωση της πλάκας. Στις 24.10.08 ο Ενάγων εισήχθη στο χειρουργείο για αντιμετώπιση του κατάγματος με κλειδωμένο ενδομυελικό ήλο και τοποθέτηση περιφερειακών κοχλιών κλειδώματος. Στις 31.10.08 έγινε επανατοποθέτηση των περιφερειακών κοχλιών κλειδώματος. Η μετεγχειρητική πορεία του Ενάγοντα ήταν καλή. Με σταδιακή φόρτιση του αριστερού κάτω άκρου. Σήμερα μετά από κλινική και ακτινολογική εξέταση έχει διαπιστωθεί η σταθερή θέση του ενδομυελικού ήλου και των περιφερειακών κοχλιών κλειδώματος. Το καταγματικό τμήμα του οστού δείχνει σημεία πόρωσης. Ο Ενάγων φορτίζει σταδιακά, είναι σε στάδιο αποθεραπείας και ανάρρωσης με φυσιοθεραπεία και ενδυνάμωση του αριστερού κάτω άκρου. Κατά την κλινική εξέταση δηλώνει κατά διαστήματα άλγος στην περιοχή της αριστερής ωμοπλάτης και κλείδας. Άλγος και οίδημα του δεξιού καρπού από το μη πωρωθέν κάταγμα του δεξιού σκαφοειδούς. Η δημιουργία ψευδάρθρωσης του σκαφοειδούς οστού χρήζει χειρουργικής αντιμετώπισης που θα πραγματοποιηθεί σε δεύτερο χρόνο (μετά από αποκατάσταση του αριστερού κάτω άκρου). Στο παρόν στάδιο ο Ενάγων είναι σε στάδιο αποθεραπείας του αριστερού κάτω άκρου και παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση. Το πότε θα μπορεί να είναι ικανός να περπατά και να φορτίζει το σκέλος στο μέγιστο θα φανεί στο μέλλον. Ο Ενάγων θα συνεχίζει τη φυσιοθεραπεία και την αποκατάσταση. Κληθείς να εξηγήσει τι είναι το συντριπτικό ανοικτό κάταγμα μηριαίου οστού και πώς δημιουργείται ανέφερε ότι απαιτείται πολύ μεγάλο τραύμα, υψηλής ενέργειας όπως π.χ. πτώση από ύψος ή χτύπημα με το αυτοκίνητο. Αποτέλεσμα του συντριπτικού κατάγματος και της παρεκτόπισης των καταγματικών άκρων είναι η δημιουργία μεγάλου τραύματος μαλακών μορίων και πρόκληση μιας συνεχούς και μεγάλης αιμορραγίας. Εξήγησε ότι εγκυκλοπαιδικά το κάταγμα μηριαίου οστού θεωρείται ένα από τα πολύ σοβαρά κατάγματα που προκαλεί μεγάλη απώλεια αίματος έως και 2 λίτρα. Αν έχουμε ρήξη μεγαλύτερου αγγείου π.χ. μηριαία αρτηρία τότε επέρχεται γρήγορος θάνατος λόγω αιμορραγίας. Εξηγώντας την έννοια του ανοιχτού κατάγματος ανέφερε ότι τα οστά έρχονται σε επαφή με το έξωθεν περιβάλλον, υπάρχει διαταραχή, ρήξη μυών που περιβάλλουν το οστούν, ρήξη δέρματος και ένας βλέπει ευθέως τα οστά. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι στην προκειμένη περίπτωση ο Ενάγων μεταφέρθηκε στο ΤΕΠ του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου σε κατάσταση σοκ. Είχε χάσει πολύ αίμα και συνέχισε να χάνει και αυτό υπήρξε η κύρια αιτία για να οδηγηθεί στο χειρουργείο. Υπήρχε κίνδυνος για τη ζωή του. Όπως εξήγησε όταν ένας ασθενής δεν είναι αιμοδυναμικά σταθερός, δηλαδή πέφτει η αρτηριακή πίεση και αυξάνονται οι σφυγμοί τότε αυτό είναι μία κατάσταση που προειδοποιεί για το επείγον, το σοβαρό και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Χρειάζεται, δηλαδή, γρήγορη και αποτελεσματική αντιμετώπιση διότι κινδυνεύει η ζωή του ασθενή. Κληθείς να σχολιάσει το εύρημα για ύπαρξη πνευμοθώρακα ανέφερε ότι προκλήθηκε από το κάταγμα κλείδας διότι ήταν συντριπτικό. Ο ΜΕ4 είδε τις ακτινογραφίες και υπήρχε παρασχίδα, ένα τμήμα οστού σαν λεπίδα η οποία τραυμάτισε τον θωρακικό τοίχο με αποτέλεσμα την πρόκληση πνευμοθώρακα, δηλαδή εισχωρεί μέσα στο θώρακα μεταξύ πνευμόνων και θώρακα αέρας και δημιουργεί αύξηση της πίεσης και αποτέλεσμα αυτού είναι η συρρίκνωση του ενός ή και των δύο πνευμόνων ανάλογα σε ποια πλευρά είναι. Ερωτηθείς ποια είναι τα ενοχλήματα που προκαλούνται στον τραυματία λόγω πνευμοθώρακα ο ΜΕ4 τόνισε ότι πρόκειται για επείγουσα και σοβαρή επιπλοκή η οποία υπάγεται στη γενική χειρουργική και θωρακοχειρουργική και πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα και κατεπειγόντως λόγω του ότι με τη συρρίκνωση των πνευμόνων ο ασθενής αδυνατεί να αναπνεύσει φυσιολογικά, προκαλείται αναπνευστική δυσχέρεια και, αν δεν αντιμετωπιστεί η κατάσταση έγκαιρα, ο ασθενής μπορεί να καταλήξει, να πεθάνει από ασφυξία. Σε άλλη ερώτηση αναφέρθηκε στα είδη καταγμάτων που μπορούν να προκύψουν σε ένα ατύχημα λόγω της πίεσης που ασκείται εξηγώντας ότι υπάρχει κατηγορία με τα απλά κατάγματα όπου έχουμε τα δύο άκρα των οστών μεταξύ του περιφερειακού και κεντρικού τμήματος χωρίς σημείο συντριπτικότητας και μπορεί το κάταγμα να αναταχθεί. Εξήγησε ότι η συντριπτικότητα είναι όταν μεταξύ δύο τμημάτων οστού δημιουργούνται πολλά κομματάκια από οστικά στοιχεία. Αναφερόμενος στο συντριπτικό κάταγμα εξήγησε ότι αυτό προκαλείται από τραυματισμό ψηλής ενέργειας και πίεσης με αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλου βαθμού συντριπτικότητας του οστού, διατάραξη της ολότητας του, διαταραχή των μαλακών μορίων που περιβάλλουν το οστούν το περιόστεο, τους μυς, τα αγγεία, τα νεύρα, το υποδόριο και το δέρμα. Αναφερόμενος στη διαφορά μεταξύ απλού και συντριπτικού κατάγματος τόνισε ότι στην περίπτωση συντριπτικού κατάγματος υπάρχει μεγάλη βλάβη στα μαλακά μόρια που είναι ο κύριος παράγων δημιουργίας οστικού πόρου και στο κατά πόσον ένα κάταγμα θα κλείσει σε μικρό διάστημα. Όπως εξήγησε όταν διαταραχθούν τα μαλακά μόρια η αποθεραπεία είναι πολύ πιο σύνθετη και μακρόχρονη, ενώ τα θεραπευτικά αποτελέσματα παρουσιάζουν λιγότερο βαθμό επιτυχίας. Αναφερόμενος στην περίπτωση του Ενάγοντα και στο κάταγμα μηριαίου ανέφερε ότι ήταν άσχημο και ότι παρουσίαζε δύσκολη κλινική εικόνα όταν ήλθε στο ΤΕΠ. Πρόσθεσε ότι αυτή η εικόνα λόγω της αιμορραγίας παρουσίασε διαταραχές του κυκλοφοριακού, υπήρχε κατάσταση σοκ και ήταν ένα από τα πιο σοβαρά κατάγματα μετά από αυτό της λεκάνης που αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα τίθεται σε κίνδυνο η ζωή του ασθενή. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι ο Ενάγων λόγω έλλειψης αίματος παρουσίαζε διαταραχές του ρυθμού της καρδίας. Πρόσθεσε ότι θεωρήθηκε επείγουσα η εξέταση στο χειρουργείο από καρδιολόγο ο οποίος προσήλθε και του έκανε «dopler» καρδίας. Υπήρχε αμφιβολία λόγω της μεγάλης απώλειας αίματος αν είχε κάνει έμφραγμα μυοκαρδίου και, τελικώς, αποδείχθηκε ότι δεν υπήρχε και μπορούσαν να προχωρήσουν στη χειρουργική επέμβαση. Συγκεκριμένα ο ασθενής εξετάστηκε αιματολογικά και διεπιστώθη ότι το ένζυμο τροπονίνη που εμφανίζεται στους εμφραγματίες ήταν αρνητικό.Πριν ξεκινήσει η επέμβαση μπήκε το σύστημα «bilau» το οποίο δημιουργεί υπόταση στη φυσιολογική υπόταση στο θώρακα εξαιτίας της δημιουργίας πνευμοθώρακα έτσι ώστε οι πνεύμονες να αναπτυχθούν στη φυσιολογική τους θέση. Παρόντες στο χειρουργείο ήταν ο ΜΕ4, ο ορθοπεδικός Ghassan και η επέμβαση διήρκεσε 3-4 ώρες. Πριν ξεκινήσει υπήρχε μεγάλη προετοιμασία. Σε άλλη ερώτηση αναφορικά με τις συνέπειες των καταγμάτων των αυχενικών σπονδύλων ο ΜΕ4 ανέφερε ότι η αυχενική σπονδυλική στήλη θεωρείται ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του ανθρωπίνου σώματος. Γιατί ουσιαστικά μέσω της αυχενικής μοίρας όπου είναι και η ανατομική ένωση εγκεφάλου με το υπόλοιπο σώμα περνούν όλα τα νεύρα, όλα όσα έχουν να κάνουν με τη σωστή λειτουργία του σώματος. Στην προκειμένη περίπτωση εξήγησε ότι αν δεν είχαν προσβάλει τα κατάγματα το σπονδυλικό σώμα π.χ. κατάγματα σπονδυλικών αποφύσεων των πίσω και πλαγίων αυτά τα κατάγματα πάντα δημιουργούν λειτουργικά προβλήματα στην αυχενική μοίρα, δηλαδή στη λειτουργία του μυϊκού, συνδεσμικού συστήματος της αυχενικής μοίρας και υπάρχει μεγάλη ευαισθησία στη συγκεκριμένη περιοχή και σε ένα μεγάλο ποσοστό αυτό του 80% των ασθενών με παρόμοια τραύματα δημιουργείται μόνιμη βλάβη, κούραση, ψυχικό στρες, μυϊκός σπασμός, σύσπαση μυϊκών ομάδων αυχενικής μοίρας και νευρολογικά ευρήματα στα άνω άκρα και στον ώμο και στην αυχενική μοίρα το οποίο ονομάζεται αυχενικό σύνδρομο και το οποίο με την πάροδο του χρόνου επιδεινώνεται. Ερωτηθείς τι επιπτώσεις προκαλούνται στο υπόλοιπο της σπονδυλικής στήλης και στη σταθερότητα της από τα ενοχλήματα αυτά ο ΜΕ4 απάντησε ότι η σπονδυλική στήλη είναι μία αλυσίδα και υπάρχει απόλυτη σχέση μεταξύ της αυχενικής, θωρακικής, οσφυϊκής μοίρας και της λεκάνης και ότι οποιαδήποτε αλλαγή τραυματιολογικής φύσεως σε ένα από αυτά τα τμήματα δημιουργεί σε βάθος χρόνου αλυσιδωτές αλλοιώσεις των σπονδυλικών δίσκων, δημιουργία σπονδυλοαρθρίτιδας, δισκοπάθειας και κήλης σπονδυλικών δίσκων. Ερωτηθείς για τις επιπτώσεις στον Ενάγοντα από αυτά που περιέγραψε ο ΜΕ4 ανέφερε ότι αν λάβουμε υπόψη την βράχυνση του αριστερού κάτω άκρου κατά 3 εκ. που θεωρείται λειτουργικά μία μεγάλη βράχυνση και αποτέλεσμα αυτής της ανισοσκέλειας των κάτω άκρων, τη δημιουργία σκολίωσης στην οσφυϊκή μοίρα και κατά συνέπεια και στη θωρακική διότι θα είναι μία αντιροπιστική σκολίωση της θωρακικής, μιλούμε για αλλαγή όλης της βιομηχανικής λειτουργίας της σπονδυλικής στήλης και συνέπεια αυτού τη δημιουργία σπονδυλοαρθρίτιδας, δισκοπάθειας. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι η ανισοσκέλεια είναι αποτέλεσμα του κατάγματος στο αριστερό μηριαίο. Πρόσθεσε ότι η σκολίωση θα επιδεινώνεται εξηγώντας ότι η απώλεια της σωστής βιομηχανικής της σπονδυλικής στήλης δημιουργεί επιδείνωση σε βάθος χρόνου. Τα συμπτώματα δε που θα αισθάνεται ο Ενάγων είναι άλγος, οσφυαλγία, άλγος στην άρθρωση αριστερού γόνατος και ισχίου. Θα υπάρχει αδυναμία στο να εργαστεί και πολλά πράγματα που έκανε πριν δεν θα μπορεί να τα κάνει τώρα. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι δεν θα μπορεί να περπατήσει φυσιολογικά και θα χωλαίνει, ενώ η χωλότητα θα επιδεινώσει με μαθητική ακρίβεια τη σκολίωση. Και σε 2-3 χρόνια τα προβλήματα θα είναι μεγαλύτερα. Εξήγησε ότι υπάρχει αλληλοεπίδραση μεταξύ της χωλότητας και της σκολίωσης και ότι αυτά τα δύο είναι αμφίδρομα. Η επιδείνωση της σκολίωσης έχει σχέση με την επιδείνωση της χωλότητας. Σε ό,τι αφορά την ικανότητα του Ενάγοντα για να κάνει βαθύ κάθισμα εξήγησε ότι σε τέτοια περίπτωση ενεργοποιείται όλη η σπονδυλική στήλη, η λεκάνη και τα κάτω άκρα και ότι όταν αυτά τα τρία από τα λειτουργικά τμήματα μιας κίνησης όπως είναι το βαθύ κάθισμα δεν μπορούν να συμμετάσχουν αρμονικά στην κίνηση τότε θα υπάρχει πρόβλημα. Σε ό,τι αφορά το γονάτισμα ο ΜΕ4 εξήγησε ότι σε ένα μεγάλο κάταγμα αριστερού μηριαίου όσο καλή και να είναι η θεραπεία πάντα υπάρχει αλλαγή άξονα του κάτω άκρου και της άρθρωσης. Πρόσθεσε ότι η απώλεια κάμψης του αριστερού γόνατος είναι αποτέλεσμα της αλλαγής του άξονα του μηριαίου οστού. Τόνισε ότι ο Ενάγων δεν μπορεί να κάνει πλήρη κάμψη και δεν μπορεί να γονατίσει. Σε σχέση με το ανεβοκατέβασμα σκαλών ο ΜΕ4 ανέφερε ότι όταν ενέργειες όπως απλό περπάτημα ή παρατεταμένη ορθοστασία ενοχλούν τον Ενάγοντα τότε το να ανεβαίνει σκάλες είναι πολύ πιο δύσκολη σε φυσική κατάρτιση ενέργεια και θα τον δυσκολεύει. Πρόσθεσε ότι ό,τι έχει να κάνει με πίεση των κάτω άκρων και της σπονδυλικής στήλης ο Ενάγων δεν θα μπορεί να το κάνει. Σε ό,τι αφορά το ορθοτικό πέλμα και κατά πόσον υπάρχει οτιδήποτε που θεραπεύει την κατάσταση ο ΜΕ4 ανέφερε ότι κανένα παπούτσι και καμία πρόθεση δεν μπορεί να θεραπεύσει την περίπτωση. Πρόσθεσε ότι το ορθοτικό πέλμα προσπαθεί να πλησιάσει το φυσιολογικό αλλά δεν είναι το ίδιο. Όπως το έθεσε «μπαλώνει» την κατάσταση. Εξήγησε ότι η προσθετική βρίσκεται σε συνεχή φάση εξέλιξης για να βρεθούν τα υλικά που μπορούν να αντικαταστήσουν όσο το δυνατό περισσότερο ή να πλησιάσουν τη φυσιολογική λειτουργία ενός άκρου διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτά είναι σε πειραματικό στάδιο. Σε ό,τι αφορά το κάταγμα του σκαφοειδούς εξήγησε ότι το σκαφοειδές είναι ένα από τα βασικότερα οστά του καρπού το οποίο στη βιομηχανική του καρπού παίζει ρόλο κατά 80% για τη φυσιολογική του λειτουργία. Αναφερόμενος στον τρόπο αντιμετώπισης αυτού του κατάγματος αναφέρθηκε στη συντηρητική θεραπεία και στη χειρουργική. Εξήγησε ότι πρωταρχικά γίνεται ακινητοποίηση του καρπού με νάρθηκα/γυψονάρθηκα. Για 4-6 εβδομάδες αρχικά έως και 12 εβδομάδες. Ανέφερε ότι πρόκειται για ένα από τα πιο ιδιόμορφα οστά του ανθρώπινου σώματος τα οποία θρέβουν άσχημα και αργά. Η δημιουργία οστικού πόρου δημιουργείται αργά. Στην προκειμένη περίπτωση φάνηκε τελικά μετά από 12 εβδομάδες ότι δεν μπορούσε να δημιουργηθεί οστικός πόρος αλλά δημιουργήθηκε ψευδάρθρωση που είναι η δημιουργία μεταξύ δύο καταγματικών άκρων αντί για υγιές οστικό πόρο δημιουργία ινώδους ιστού που είναι φτωχός σε αγγείωση και δεν μπορεί να ασβεστοποιηθεί, δηλαδή να μετατραπεί σε οστούν και κατά συνέπεια μένει εκεί και δημιουργεί πόνο, οίδημα, φλεγμονή. Όπως εξήγησε, η δημιουργία ψευδάρθρωσης ως μη φυσιολογικό και χρόνιο ερέθισμα στην περιοχή του καρπού, με το πέρας των μηνών και του χρόνου δημιουργεί οστεοαρθρίτιδα όλης της άρθρωσης του καρπού. Εκεί υπάρχει μία συνεχής φλεγμονή, οίδημα που με τη σειρά του αλλάζει βιοχημικά τη σύσταση του αρθρικού υγρού, το καθιστά μη φυσιολογικό με αποτέλεσμα τη διαταραχή, βλάβη, καταστροφή χόνδρου των αρθρώσεων και του οστού. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι η ικανότητα δραγμού και σύσφιξης του τραυματισθέντος χεριού έχει επηρεαστεί πάρα πολύ. Ερωτηθείς κατά πόσον η φυσιοθεραπεία που έγινε για το αριστερό μηριαίο οστούν ήταν ή όχι επώδυνη ο ΜΕ4 απάντησε ότι ήταν φοβερά επώδυνη υπογραμμίζοντας ότι ο Ενάγων είχε υποστεί βαρύ κάταγμα αριστερού μηριαίου και το αριστερό κάτω άκρο είχε παραμείνει για 4 και πλέον μήνες χωρίς φόρτιση και σε απραξία. Όπως εξήγησε αυτό συνεπάγεται λειτουργική δυσπραξία του άκρου, μυϊκή ατροφία του άκρου και αρθρική δυσπραγία τόσο του ισχίου (άρθρωση του γόνατος) όσο και της ποδοκνημικής. Όπως τόνισε όταν δεν πατά όλο το αριστερό άκρο πολλές μυϊκές ομάδες ατροφούν. Και μαζί με τις μυϊκές ομάδες προκαλείται αγγειακή δυσλειτουργία, νευρική δυσλειτουργία και ο Ενάγων αισθάνεται ψυχολογικά άσχημα. Όπως ανέφερε επρόκειτο για μεγάλη κάκωση για μεγάλο διάστημα απραξίας και αναπηρίας και δεν ήταν μόνο ότι περπατούσε ο Ενάγων με πατερίτσες αλλά ήταν και το ότι δεν μπορούσε να πιάσει με το ένα χέρι. Εν ολίγοις ο Ενάγων ταλαιπωρήθηκε πάρα πολύ και όλο αυτό τον έχει στιγματίσει και ψυχολογικά. Ερωτηθείς για τις πιθανότητες επιτυχίας εγχείρησης για το σκαφοειδές ο ΜΕ4 απάντησε ότι πρέπει πρώτα να διενεργηθεί μαγνητική τομογραφία (MRI) και απ' εκεί θα φανεί η δυνατότητα βιωσιμότητας των δύο τμημάτων οστού, αν έχουν νεκρωθεί, αν υπάρχουν αγγεία, αν μπορούν να επανατοποθετηθούν οι δύο πόλοι του οστού. Αν τα σημεία του MRI είναι καλά, θα χειρουργηθεί. Θα γίνει καθαρισμός των νεκρωτικών σημείων του οστού και οστεοσύνθεση, δηλαδή επανασυγκόλληση, επανατοποθέτηση. Αυτό απαιτεί κατ' ελάχιστο 2 ½ - 3 μήνες να μείνει εκτός εργασίας με άδεια ασθενείας. Εξήγησε ότι όσον αφορά τις πιθανότητες επιτυχίας ενόσω περνούν τα χρόνια αυτές είναι αισθητά μειωμένες. Ανέφερε, ακόμη, ότι υπάρχει ένα σοβαρό ποσοστό πιθανότητας αντί της αρχικής επέμβασης που είπε, να γίνει αρθρόδεση του καρπού που αυτό σημαίνει μείωση της κίνησης στα βασικά επίπεδα της κίνησης του καρπού, κάμψη, έκταση και αναπηρία και στο χέρι. Ερωτηθείς κατά πόσο σήμερα μπορεί να ασκήσει την εργασία του ισιωτή και πογιατζιή αυτοκίνητων απάντησε ότι αν είναι δεξιόχειρ δεν έχει καμία ελπίδα να το εξασκήσει με όλα αυτά. Η κύρια εξέταση του ΜΕ4 ολοκληρώθηκε με την αναγνώριση και περιγραφή των ακτινογραφιών που αφορούν τον Ενάγοντα, ΤΕΚΜΗΡΙΑ 1(Α) - (Θ). Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι εξέτασε τον Ενάγοντα στις 22.4.08 και μετά που χειρουργήθηκε κάθε μέρα ενόσω ήταν στο χειρουργείο. Μετά τις 30.5.08 τον έβλεπε, είτε εκείνος είτε ο Δρ. Ghassan. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι δεν ήταν ο ίδιος στη δεύτερη επέμβαση που έγινε στις 24.10.
27. Τον Ενάγοντα τον είδε πολλές φορές από τις 30.5.08 μέχρι 24.10.
28. Μετά τις 31.10.08 τον έβλεπε από κοινού με συνάδελφο. Όσον αφορά το πιστοποιητικό του ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 διευκρίνισε ότι αυτά που γράφει είναι κατόπιν συνεχούς συνεννόησης με το συνάδελφο του και ενόψει του ότι έβλεπε τον Ενάγοντα και ο ίδιος και, επίσης, έβλεπαν και τις ακτινογραφίες. Την τελευταία φορά που είδε τον Ενάγοντα ήταν στις 26.3.09 που τον κάλεσε να έρθει με τα χαρτιά του και τις ακτινογραφίες του για την ετοιμασία του πιστοποιητικού του. Δεν έκανε κλινική εξέταση του Ενάγοντα. Όταν ήλθε ο Ενάγοντας στις 26.3.09 χώλαινε και με πολλή δυσκολία περπατούσε . Ερωτηθείς κατά πόσο από τις 31.10.08 μέχρι 26.3.09 ο Ενάγων είχε τη δυνατότητα να εργαστεί σε μία εργασία μη χειρωνακτική, δηλαδή γραφειακή δουλειά απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι ως πρόσφατα και μέχρι το τέλος του περασμένου χρόνου βρισκόταν σε στάδιο φυσικοθεραπείας - ενδυνάμωσης. Ερωτηθείς κατά πόσον η χρήση ανυψωτικού υποδήματος θα μπορέσει να βοηθήσει τον Ενάγοντα στις κινήσεις του απάντησε ότι καμία πρόθεση δεν μπορεί να είναι φυσιολογική και θα αποτελεί «μπάλωμα». Τόνισε ότι το πόδι είναι 3 εκ. πιο κοντό και άρα ο Ενάγων είναι ανάπηρος. Στην υποβολή ότι αν φορεί ο Ενάγων ανυψωτικό υπόδημα θα μπορεί να γονατίζει, να κάνει βαθύ κάθισμα και βάδισμα απάντησε ότι καμία πρόθεση δεν μπορεί να αναπληρώσει ένα φυσιολογικό πόδι λειτουργικά. Σε άλλη υποβολή ανέφερε ότι ένα πόδι δεν κάνει μόνο αυτές τις κινήσεις αλλά και πολλές άλλες. Πρόσθεσε ότι εδώ έχουμε ένα βαρύ κάταγμα με βράχυνση με αλλαγή στον άξονα του ποδιού στην άρθρωση του ισχίου και του γόνατος και δεν μπορεί να κάνει φυσιολογικές κινήσεις. Δεν μπορεί να περπατά ο Ενάγων ωσάν να μην συμβαίνει οτιδήποτε. Διευκρίνισε ότι δεν είναι μόνο το ύψος το πρόβλημα αλλά και η μυϊκή ατροφία και η όλη δυσλειτουργία και από την κινητική και δομή των αρθρώσεων που επηρεάστηκαν λειτουργικά. Σε άλλη υποβολή διαφώνησε ότι αν διενεργηθεί εγχείρηση σκαφοειδούς και όλα πάνε καλά θα μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα του ο Ενάγων λέγοντας ότι δεν είναι το μόνο πρόβλημα του Ενάγοντα το σκαφοειδές αλλά και οι κακώσεις και τα κατάγματα στη σπονδυλική στήλη. Ερωτηθείς κατά πόσο μπορεί να κάνει ελαφριά εργασία και γραφειακή δουλειά απάντησε ότι δεν μπορεί να το ξέρει. Διευκρίνισε ότι μπορεί να κάνει επαγγέλματα που δεν έχουν πίεση και αυξημένες φυσικές απαιτήσεις. Στην υποβολή ότι το ανυψωτικό υπόδημα θα βοηθήσει τον Ενάγοντα να μην χωλαίνει στη βάδιση απάντησε ότι η χωλότητα δεν είναι το μόνο αποτέλεσμα της βράχυνσης κατά 3 εκ. αλλά και της ατροφίας και της μείωσης της λειτουργικότητας του άκρου. Επεσήμανε ότι το αριστερό άκρο είναι πιο αδύναμο, λιγότερο λειτουργικό και συνεπώς προβληματικό. Θα μετριάσει το βαθμό χωλότητας αλλά δεν θα τον εξαλείψει. Τόνισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η λειτουργική κατάσταση του άκρου και όχι μόνο η βράχυνση. Σε ό,τι αφορά την ορθοστασία ανέφερε ότι με τη χρήση ανυψωτικού υποδήματος θα έχει ισοσκέλεια. Προσθέτοντας ότι στη μακρά ορθοστασία θα έχει πρόβλημα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η χρήση ανυψωτικού υποδήματος θα αποτρέψει οσφυαλγία στη σπονδυλική στήλη προσθέτοντας ότι θα αποτρέψει το άλγος στη σπονδυλική στήλη ή τη δημιουργία σκολίωσης στα αρχικά στάδια αλλά 1, 2, 3 χρόνια μετά θα ξεκινήσουν τα χρόνια προβλήματα διευκρινίζοντας ότι εννοεί εκφύλιση των μεσοσπονδυλίων δίσκων, δημιουργία οσφυαλγίας και οσφυισχιαλγίας. Επανέλαβε ότι κανένα βοήθημα σε βάθος χρόνου δεν μπορεί να αναπληρώσει την ανατομική ισοσκέλεια των κάτω άκρων. Μαρτυρία Δρα Αλέκου Καμμίτση (ΜΕ5) Ο ΜΕ5 είναι πλαστικός χειρούργος. Εργάστηκε πολλά χρόνια στην κυβέρνηση ως διευθυντής Πλαστικής Χειρουργικής Μονάδας μέχρι το
29. Έκτοτε ιδιωτεύει. Τον Ενάγοντα τον εξέτασε στις 5.12.09 για εκτίμηση βλαβών από άποψης πλαστικής χειρουργικής. Στάληκε από μέρους του Δρα Ποιητή μαζί με όλα τα ιατρικά πιστοποιητικά που είχε. Τα πιστοποιητικά που έλαβε ήταν τα εξής: ¾ Πιστοποιητικό Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου ημερ. 26.8.09 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) του Δρα Βασούρη. ¾ Πιστοποιητικό ημερ. 22.1.10 του Δρα Κωνσταντίνου από την Κλινική Λητώ (ΕΓΓΡΑΦΟ 1). Υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης του ιατρικό πιστοποιητικό που συνέταξε ημερ. 28.12.09 (ΕΓΓΡΑΦΟ 3) στο οποίο αναφέρονται βασικά τα ακόλουθα: Ø Ο Ενάγων τραυματίσθηκε σε τροχαίο ατύχημα στις 22.4.08 και εισήχθη στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου για θεραπεία. Ø Από την ιατρική και ακτινολογική εξέταση που έγινε διαπιστώθηκαν τα εξής: (α) Συντριπτικό ανοικτό κάταγμα του αριστερού μηριαίου οστού. (β) Κάταγμα της αριστερής κλείδας. (γ) Κάταγμα του δεξιού σκαφοειδούς οστού. (δ) Κάταγμα των αυχενικών και θωρακικών σπονδύλων. (ε) Θλαστικό τραύμα στην ινιακή χώρα του τριχωτού της κεφαλής. Ø Ο Ενάγων έτυχε της δέουσας θεραπευτικής αγωγής στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και έκτοτε παρακολουθείται ανελλιπώς. Ø Ο ΜΕ5 εξέτασε τον Ενάγοντα στις 5.12.09 για εκτίμηση της κατάστασης από πλευράς πλαστικής χειρουργικής και έχει διαπιστώσει τα εξής: i. Δύσμορφη ουλή μήκους 28 εκ. κατά την έξω επιφάνεια του αριστερού μηρού. ii. Δύσμορφη ουλή κατά την άνω και έξω επιφάνεια του αριστερού μηρού μήκους 9 εκ. iii. Δύσμορφη ουλή έκτασης 7 Χ 2 εκ. κατά την ινιακή χώρα του τριχωτού της κεφαλής. iv. Δυσμορφία στην περιοχή της αριστερής κλείδας. Ø Τα εν λόγω ευρήματα ήταν αποτέλεσμα των κακώσεων που υπέστη ο Ενάγων κατά το ατύχημα και πρέπει να θεωρηθούν ως μόνιμες βλάβες. Ø Για την βελτίωση της κατάστασης του θα πρέπει να υποβληθεί σε πλαστικές χειρουργικές επεμβάσεις το κόστος των οποίων υπολογίζεται στο ποσό των €3.
30. Ερωτηθείς να πει την αιτία πρόκλησης των δύο ουλών στον αριστερό μηρό ο ΜΕ5 είπε ότι απ' ό,τι βλέπει στα ιατρικά πιστοποιητικά η κάκωση που υπέστη ο Ενάγων στο αριστερό άκρο δεν ήταν μόνο συντριπτικό κάταγμα αλλά συνοδευόταν από τραύμα δηλαδή κάκωση μαλακών μορίων και δέρματος. Κάτι τέτοιο μπορεί να προκληθεί είτε από την αρχική κάκωση του ατυχήματος, είτε από την χειρουργική επέμβαση στην περιοχή. Όσον αφορά την ουλή στην ινιακή χώρα του τριχωτού της κεφαλής ανέφερε ότι ήταν αποτέλεσμα του τραύματος που υπέστη στο ατύχημα και ήταν αρκετά εμφανής. Είχαν καταστραφεί οι ρίζες των τριχών και γι' αυτό ο Ενάγων δεν έχει μαλλιά στην περιοχή της ουλής. Όσον αφορά τη δυσμορφία στην περιοχή της αριστερής κλείδας ο ΜΕ5 εξήγησε ότι έσπασε η αριστερή κλείδα και τα δύο τμήματα της κλείδας στο σημείο του κατάγματος δεν τοποθετήθηκαν στη θέση τους αλλά εφιππεύει το ένα του άλλου και γι' αυτό υπάρχει δυσμορφία. Εξήγησε περαιτέρω ότι το οστούν της κλείδας ενώ είναι ένα ενιαίο οστούν στο σημείο του κατάγματος διακόπτεται και εφιππεύει το ένα πάνω στο άλλο με αποτέλεσμα τη δημιουργία αυτής της δυσμορφίας. Ανέφερε δε ότι αυτή η δυσμορφία είναι εμφανής είτε βλέποντας την, είτε ψηλαφώντας στην περιοχή. Ο ΜΕ5 τόνισε ότι δεν υπάρχει τρόπος μία ουλή να εξαλειφθεί πλήρως και να επανέλθει στην κατάσταση που ήταν προ του ατυχήματος. Με τις καλύτερες προϋποθέσεις θα υπάρχει ουλή αλλά λιγότερο ορατή. Σ' άλλο σημείο της κύριας εξέτασης του ανέφερε ότι θα χρειασθούν δύο επεμβάσεις, μία στον αριστερό μηρό και μία στο τριχωτό της κεφαλής οι οποίες θα πρέπει να διενεργηθούν υπό γενική αναισθησία. Η διάρκεια της επέμβασης στο μηρό θα πάρει δύο ώρες, ενώ αυτή στο τριχωτό της κεφαλής 1 ½ - 2 ώρες. Η επέμβαση στο τριχωτό της κεφαλής θα γίνει όχι μόνο για αφαίρεση της ουλής αλλά και για να φυτρώσουν μαλλιά. Με τις εγχειρήσεις οπωσδήποτε θα υπάρξει βελτίωση χωρίς να μπορεί να καθορισθεί ο βαθμός βελτίωσης. Από άτομο σε άτομο υπάρχει διαφορά. Με τη διενέργεια της κάθε επέμβασης ο Ενάγων θα πρέπει να πάρει αναρρωτική άδεια για 4 εβδομάδες για κάθε μία. Μετά τις επεμβάσεις θα υπάρχει ένας βαθμός ταλαιπωρίας. Αντεξεταζόμενος είπε ότι την τελευταία φορά που εξέτασε τον Ενάγοντα ήταν τέλος Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους. Η κατάσταση, όπως ανέφερε, ήταν η ίδια, και δεν είδε καμία σημαντική βελτίωση. Γι' αυτό, πρόσθεσε, δεν εξέδωσε νέο πιστοποιητικό. Στην υποβολή ότι με το πέρασμα του χρόνου η δυσμορφία στην αριστερή κλείδα βελτιώθηκε σημαντικά ο ΜΕ5 απάντησε ότι τα φουσκώματα και οιδήματα βελτιώθηκαν αλλά παραμένει η δυσμορφία και δεν έχει γίνει οτιδήποτε για να βελτιωθεί. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι το κράνος προστατεύει ένα οδηγό από εξωτερικές κακώσεις χωρίς να είναι πλήρως ασφαλές. Προστατεύει περισσότερο απ' ότι χωρίς να φορά κάποιος. Πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να πει μετά βεβαιότητας αν θα πάθει ένας τραύμα ή όχι και επανέλαβε ότι το κράνος είναι προστατευτικό σε κάποιο βαθμό. Διευκρίνισε ότι εξαρτάται από το είδος της κάκωσης που θα υποστεί κάποιος, το μέγεθος του ατυχήματος κλπ. Σ' άλλη ερώτηση ανέφερε ότι ενώ μπορούν να βελτιωθούν οι ουλές σ' ένα μεγάλο βαθμό δεν θα είναι η κατάσταση όπως ήταν πριν το ατύχημα. Θα είναι λιγότερο ορατές. Πρόσθεσε ότι ο βαθμός επιτυχίας διαφέρει από άτομο σε άτομο και πώς αντιδρά ο οργανισμός του καθενός. Σ' άλλο σημείο της αντεξέτασης του ανέφερε ότι οι δύο εγχειρήσεις που πρέπει να διενεργηθούν είναι διαφορετικές και είναι δύσκολο να γίνουν ταυτόχρονα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι αναρρωτική άδεια μίας εβδομάδας θα χρειασθεί σε κάθε περίπτωση. Όσον αφορά το κόστος των επεμβάσεων αυτών είπε ότι το ποσό των €3.000 που ανέφερε είναι με τα σημερινά δεδομένα το ελάχιστο και ότι, αν ετοίμαζε σήμερα το πιστοποιητικό, θα έγραφε μεγαλύτερο ποσό. Μαρτυρία Ενάγοντα (ΜΕ7) Μέσα στα πλαίσια της κύριας εξέτασης του ο Ενάγοντας υιοθέτησε και επανέλαβε το περιεχόμενο του ΕΓΓΡΑΦΟΥ 4 το οποίο, όπως μπορεί να συνοψισθεί, έχει ως ακολούθως: Ο Ενάγων γεννήθηκε στις 15/11/
31. Η μόρφωση του είναι αυτή του αποφοίτου Λυκείου και η μόνη δουλειά την οποία ξέρει είναι εκείνη του ισιωτή και πογιατζή αυτοκινήτων. Το επάγγελμα αυτό ασκούσε ως αυτοτελώς εργαζόμενος από το έτος 1997 μέχρι τις 22/4/08 που έγινε το επίδικο ατύχημα. Από τη δουλειά του κέρδιζε €14.533 ετησίως, ήτοι €1.200 μηνιαίως. Κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 24 φορολογική βεβαίωση ημερ. 19.11.2007 που εξεδόθη από το Υπουργείο Οικονομικών για το φορολογικό έτος 2006, στην οποία φαίνεται ότι το ολικό μεικτό εισόδημα του για εκείνο το φορολογικό έτος ήταν ΛΚ 9.250 ή €15.804,
32. Κατέθεσε, επίσης, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 25 Δήλωση Εισοδήματος που υπέβαλε για το φορολογικό έτος 2007 στην οποία φαίνεται ότι το δηλωθέν εισόδημα του ήταν ΛΚ 8.500 ή €14.523,
33. Αφού ο Ενάγων αναφέρθηκε συνοπτικά στις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος πρόσθεσε ότι ένεκα τούτου υπέστη τεράστιους τραυματισμούς. Ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης έχασε τις αισθήσεις του. Συνήλθε στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου αλλά χωρίς να έχει επαφή με το περιβάλλον. Ξυπνούσε και περιέπιπτε σε λήθαργο χωρίς να αντιλαμβάνεται τι συνέβαινε. Αυτό διήρκησε περίπου δύο εβδομάδες. Στο τέλος συνήλθε και αντιλήφθηκε τι του συνέβη. Διαπίστωσε ότι του είχαν τοποθετήσει κολλάρο το οποίο συνέχισε να έχει μέχρι και 3 μήνες περίπου μετά το δυστύχημα. Διαπίστωσε, επίσης, ότι του είχαν τοποθετήσει σίδερα για να κρατούν τον σπόνδυλο του. Τα σίδερα αυτά είχαν τοποθετηθεί μπροστά και πίσω σε ολόκληρο του τον κορμό από τη μέση ως τον αυχένα προφανώς για να συγκρατούν τον σπόνδυλο του. Είχε φοβερούς πόνους στην σπονδυλική του στήλη και πρηξίματα μεταξύ της κλείδας και της ωμοπλάτης. Επίσης είχε φοβερούς πόνους στη θωρακική σπονδυλική μοίρα. Οι γιατροί του ανέφεραν ότι είχε κάταγμα του αριστερού μηριαίου οστού, κατάγματα των σπονδύλων, κάταγμα της αριστερής κλείδας και κάταγμα του σκαφοειδούς του δεξιού χεριού. Είχε, επίσης, τρομερούς πόνους και πρήξιμο στο δεξιό καρπό ο οποίος δεν μπορούσε να κινηθεί. Υποβλήθηκε σε χειρουργικές επεμβάσεις γα αποκατάσταση του αριστερού μηριαίου οστού και του τοποθέτησαν γύψο στο δεξιό πήχη και καρπό. Καθ' όλο το διάστημα που βρισκόταν στο Νοσοκομείο εκτός από τους πιο πάνω πόνους που είχε βρισκόταν μόνο ανάσκελα και δεν μπορούσε να γυρίσει ούτε δεξιά, ούτε αριστερά. Σε περίπτωση που ήθελε να κινηθεί θα έπρεπε να τον μετακινήσουν άλλοι. Δεν μπορούσε να περιποιηθεί τον εαυτό του. Δεν μπορούσε να καθαριστεί μόνος του, ούτε να πάει τουαλέττα για τις προσωπικές του ανάγκες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να του δημιουργείται δυσκοιλιότητα, κάτι που επέτεινε την ταλαιπωρία του. Για να καθαριστεί έπρεπε να τον καθαρίσει η νοσοκόμα, κάτι που ένοιωθε καθημερινά ότι τον εξευτέλιζε. Δεν μπορούσε να κινήσει την κεφαλή του. Για να την κινήσει έπρεπε να την πιάσει στα χέρια του τρίτο πρόσωπο και να την στρίψει στην πλευρά που ήθελε. Αναφέρθηκε ονομαστικά στους γιατρούς που τον περιέθαλψαν, ήτοι τον Δρ Ν. Βασούρη και Δρ Γκασάν. Φυσιοθεραπεία στο Νοσοκομείο του έκανε ο Νίκος Ασπρής, περίπου 61 φυσικοθεραπείες τόσο ως εσωτερικός όσο και ως εξωτερικός ασθενής. Τον επισκέφθηκε και άλλες φορές. Η τελευταία ήταν τον Αύγουστο του
34. Από το Νοσοκομείο βγήκε στις 30/5/08 και συνέχισε να παρακολουθείται ως εξωτερικός ασθενής τόσο στο Νοσοκομείο όσο, επίσης, και από ιδιώτες ιατρούς μεταξύ των οποίων και τον ορθοπεδικό Δρ Κωνσταντίνου. Φορούσε το σιδερένιο θώρακα και το κολάρο για ακόμη 3 μήνες. Δεν μπορούσε να μπει στο μπάνιο, ούτε και να περπατήσει μόνος του. Μετακινείτο πάνω σε αναπηρική καρέκλα και συνέχιζε στις αρχές να κάνει τις ανάγκες του πάνω στην αναπηρική καρέκλα και μετά που βγήκε από το Νοσοκομείο. Για να ξεκινήσει να ικανοποιεί μόνος του τις προσωπικές του ανάγκες πέρασαν περίπου 4 μήνες αφότου βγήκε από το Νοσοκομείο. Μετά για να κάνει μπάνιο έπρεπε να τον τοποθετήσει η γυναίκα του σε μικρό καρεκλάκι μέσα στην μπανιέρα. Στις 24/10/08 υπεβλήθη σε πρόσθετη χειρουργική επέμβαση στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου για αφαίρεση της πλάκας και τοποθέτηση ενδομυελικού ήλου, όπως του είπαν οι γιατροί. Στις 31/10/08 τον εισήγαγαν και πάλι στο χειρουργείο για επανατοποθέτηση των περιφερειακών κοχλίων. Από το ατύχημα έσπασαν τα δόντια του και συγκεκριμένα οι κεντρικοί άνω κοπτήρες. Υποβλήθηκε σε οδοντιατρική θεραπεία από την οδοντίατρο Μ. Πραστίτη η οποία του είπε ότι έκανε απονεύρωση και ανασύσταση του 8ου και 7ου δοντιού και ανασύσταση του 9ου δοντιού. Επίσης του τοποθέτησε στεφάνες στα άνω δόντια. Ο λόγος που δεν έκανε τις στεφάνες αμέσως ήταν επειδή δεν είχε χρήματα. Τελικά πλήρωσε για όλη τη θεραπεία στην κα Πραστίτη €
35. Επίσης προκλήθηκαν στον Ενάγοντα δύο μεγάλες δύσμορφες ουλές στον αριστερό μηρό, μία δύσμορφη ουλή στο πίσω μέρος του τριχωτού της κεφαλής και εξόγκωμα της αριστερής κλείδας. Κατέθεσε για το σκοπό επίδειξης των ουλών τις φωτογραφίες ΤΕΚΜΗΡΙΑ 16(Α),(Β) και (Γ). Λόγω των ουλών αυτών, οι οποίες τον ενοχλούν, επισκέφθηκε ο Ενάγοντας τον πλαστικό χειρουργό Δρα Αλέκο Καμμίτση για να τον βοηθήσει να θεραπευθούν. Η πρώτη φορά που τον εξέτασε ήταν τον Δεκέμβριο του
36. Ο Δρ Καμμίτσης τον χρέωσε για την παρακολούθηση και το ιατρικό πιστοποιητικό €
37. Το κόστος των επεμβάσεων, σύμφωνα με τον Δρα Καμμίτση, ανέρχεται στο ποσό των €3.
38. Θα πρέπει να μείνει εκτός εργασίας μετά τη διενέργεια αυτών των επεμβάσεων για 3 μήνες. Όσον αφορά το σκαφοειδές του δεξιού χεριού ο Δρ Κωνσταντίνου του ανέφερε ότι θα τον χειρουργήσει με τη βοήθεια μικροχειρουργού. Το κόστος της εγχείρισης θα ανέλθει στο ποσό των €3.
39. Μετά την διενέργεια αυτής της εγχείρησης ο Ενάγων θα πρέπει να παραμείνει εκτός εργασίας για περίοδο 3 μηνών. Ο Δρ Κωνσταντίνου τον παρακολουθεί τακτικά από τον Σεπτέμβριο του 2008 μέχρι σήμερα και του έκανε και μία χειρουργική επέμβαση στον αριστερό μηρό τον Ιανουάριο του 2011 και ο Ενάγων τον πλήρωσε €
40. Επίσης τον πλήρωσε €150 για τη σύνταξη ιατρικού πιστοποιητικού (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3). Όταν ο Ενάγων περπατά χωλαίνει και περπατά γέρνοντας από τη μία πλευρά γιατί νοιώθει το ένα του σκέλος να είναι πιο κοντό από το άλλο. Χρησιμοποιεί ορθοτικό πέλμα. Όμως χάνει την ευστάθεια του και με το ορθοτικό πέλμα, ο αστράγαλος του δεν μπορεί να προβεί σε φυσιολογική κίνηση, να τρέξει ή να περπατήσει κανονικά. Η βοήθεια που προσφέρει το ορθοτικό πέλμα είναι, απλώς, ότι, όταν το φορεί, τα δύο σκέλη έρχονται στο ίδιο ύψος. Όμως η κίνηση στις αρθρώσεις δεν μπορεί να διορθωθεί διότι η κάμψη από τον αστράγαλο και το γόνατο διαφέρει από το ένα πόδι στο άλλο. Ταυτόχρονα έχει τρομερούς πόνους στο σπόνδυλο, γεγονός που τον αποκλείει από του να προβεί σε ορισμένες κινήσεις ή να περπατήσει πολλή ώρα. Οι γιατροί του ανέφεραν ότι θα πρέπει να υποβληθεί σε εγχείρηση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης, κάτι που θα τον κρατήσει εκτός εργασίας άλλους 2 μήνες. Την εγχείρηση αυτή θα την κάνει στο Δρα Κ. Κωνσταντίνου ο οποίος του είπε ότι θα στοιχίσει €1.
41. Όταν ξεκίνησε να εγκαταλείπει το αναπηρικό κάθισμα άρχισε να περπατά με πατερίτσες. Στην αρχή χρησιμοποιούσε δύο πατερίτσες, ύστερα μόνο μία. Με τις δύο πατερίτσες περπατούσε για περίπου 2 μήνες και με την μία πατερίτσα για άλλους δύο μήνες. Όμως του έμεινε η χωλότητα και ο πόνος στην περιοχή του ισχίου και στον σπόνδυλο. Δεν μπορεί να ανεβοκατεβαίνει σκάλες, ούτε και να τσουλοκάτσει. Δεν μπορεί να γονατίσει. Το αριστερό του πόδι παραμένει αδύνατο και άκαμπτο. Δεν μπορεί να στέκεται, να κάθεται, να ξαπλώνει πολλή ώρα ή να μένει στην ίδια στάση στο κρεβάτι πολλή ώρα γιατί πονά παντού. Όταν βγάζει το ορθοτικό πέλμα δεν μπορεί να περπατήσει. Νοιώθει συνεχώς ότι χειροτερεύει ο σπόνδυλος του. Δεν μπορεί να σηκώσει βάρος με το αριστερό του χέρι γιατί αισθάνεται πόνο στην περιοχή της αριστερής κλείδας, ούτε να το έχει ανυψωμένο πολλή ώρα. Το δεξί του χέρι έχει αδυναμία και δεν μπορεί να το σφίξει, αντίθετα νοιώθει πόνο όταν σφίξει οτιδήποτε. Επίσης δεν μπορεί να πιάσει βάρος με αυτό διότι πονά. Νοιώθει το χέρι του ανίκανο. Συνεπεία όλης αυτής της κατάστασης από την ημέρα του δυστυχήματος δεν μπορεί να κάνει την εργασία που έκανε πριν το δυστύχημα του ισιωτή και πογιατζή αυτοκινήτων, ούτε οποιαδήποτε άλλη εργασία. Παίρνει επίδομα αναπηρίας από το Γραφείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στη βάση ανικανότητας κατά 75% από τον Απρίλιο του
42. Πριν το δυστύχημα του άρεσε το κυνήγι και το ψάρεμα που δεν μπορεί τώρα να κάνει. Έγινε ένας άνθρωπος που εξαρτάται πλήρως από τα φάρμακα και τη φυσιοθεραπεία. Οι ζημιές στο μοτοποδήλατο του ήταν τέτοιες που αυτό καταστράφηκε ολοσχερώς και ζήμιωσε το ποσό των €1.
43. Όσον αφορά τα έξοδα του πλήρωσε τα πιο κάτω ποσά:

(1)Για τα έξοδα εκτίμησης των ζημιών του μοτοποδηλάτου του το ποσό των €200.

(2)€47,84 στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14).

(3)€40,95 στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου για ιατρικά έξοδα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 17).

(4)€8.04 στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου για ιατρικές και άλλες εξετάσεις και φάρμακα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18).

(5)€180 στην οδοντίατρο Μ. Πραστίτη (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4).

(6)€520 στην ονδοντίατρο Μ. Πραστίτη (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 19).

(7)€150 στο Δρα Κ. Κωνσταντίνου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3).

(8)€39,20 στο Stelios Stylianou Pharmacy για φάρμακα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20)

(9)€97,17 στο Stelios Stylianou Pharmacy για φάρμακα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20).

(10)€47 στο Stelios Stylianou Pharmacy για φάρμακα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20).

(11)€250 ΣΤΟ Κέντρο Ορθοπεδικών Εφαρμογών για σιδερένιο νάρθηκα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21).

(12)€85 για λήψη αστυνομικής έκθεσης.

(13)€250 στους ποδίατρους Θεοχαρίδη για εξέταση, πελματογράφημα και εφαρμογή ορθοπεδικών πελμάτων (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22).

(14)€90 στους M. Avraamides & Co Ltd για τοποθέτηση ορθοτικών πελμάτων (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 23).

(15)Χρωστεί €200 στο Δρα Καμμίτση. Ας σημειωθεί ότι η ζημιά που αφορά το μοτοποδήλατο του Ενάγοντα και που ανέρχεται στο ποσό των €1.350 έγινε παραδεκτή και από τις δύο πλευρές όπως, επίσης, και το ποσό των εξόδων του εκτιμητή που ανέρχεται σε €200 μετά από σχετική δήλωση των συνηγόρων των διαδίκων. Παραδεκτό γεγονός έγινε, ακόμη, και η καταβολή του ποσού των €85 για την ετοιμασία της Αστυνομικής Έκθεσης. Ο Ενάγων κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 28 σίδερο για την σπονδυλική στήλη, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 29 ιμάντες οι οποίοι συγκρατούν σιδερονάρθηκα στην πλάτη, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 30 κολλάρο. Ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 26 κατέθεσε 4 φωτογραφίες που δείχνουν τον Ενάγοντα λίγες μέρες μετά το δυστύχημα, ενώ ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 27 φωτογραφία που δείχνει τον Ενάγοντα όταν βγήκε από το Νοσοκομείο στο αναπηρικό καροτσάκι φορώντας σίδερο που κρατούσε την σπονδυλική στήλη. Όσον αφορά τις θεραπείες του στην οδοντίατρο ανέφερε ότι θα πήγε πάνω από 10 φορές. Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης που θα έμπαιναν οι βίδες η διάρκεια της θεραπείας ήταν γύρω στη ½ ώρα, ενώ κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης που θα έμπαιναν οι στεφάνες γύρω στις 1 ½ με 2 ώρες. Οι θεραπείες αυτές ήταν επώδυνες. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι την ημέρα του δυστυχήματος δεν φορούσε κράνος. Διαφώνησε με την υποβολή ότι αν φορούσε το κράνος του οι τραυματισμοί στο κεφάλι θα 'ταν λιγότερο σοβαροί. Ερωτηθείς πότε είδε τελευταία φορά τον γιατρό Βασούρη απάντησε ότι αυτό ήταν δύο μήνες πριν την μέρα που κατέθετε. Στην υποβολή ότι ο Δρ Βασούρης τον είχε δει για τελευταία φορά που τον εξέτασε πριν κάνει το πιστοποιητικό ημερ. 26/3/09 ο Ενάγων απάντησε ότι τον είχε δει για το πιστοποιητικό αλλά τον είχε δει και πριν 1-2 μήνες για εξέταση. Στην υποβολή ότι ποτέ δεν έγινε πρόσφατη εξέταση απάντησε ότι φαίνεται στο Νοσοκομείο ότι είχε ραντεβού. Ερωτηθείς για το επάγγελμα του πριν το δυστύχημα απάντησε ότι ήταν αυτό του ισιωτή/πογιατζή αυτοκινήτων. Στην υποβολή ότι στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις είναι δηλωμένος πογιατζής αυτοκινήτων ο Ενάγων απάντησε ότι όταν τον ρώτησαν στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις τους έλεγε ότι ήταν ισιωτής/πογιατζής αυτοκινήτων όπως και στα τιμολόγια του στο Φ.Π.Α. και σ' αυτούς έτσι έλεγε. Σ' άλλη ερώτηση ανέφερε ότι είχε πριν γκαράζ δικό του από το

1. Άλλη εργασία εκτός από αυτή δεν είχε. Το εισόδημα του ήταν γύρω στις €15.000 το χρόνο και οι εισφορές του στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ήταν ανάλογες. Μετά το δυστύχημα έκλεισε η επιχείρηση του. Σ' άλλη ερώτηση ανέφερε ότι ήταν στο αναπηρικό κάθισμα και χρησιμοποιούσε πατερίτσες γύρω στους 4-5 μήνες. Ερωτηθείς αν δεν μπορεί να ανεβοκατεβαίνει σκάλες απάντησε καταφατικά. Ερωτηθείς αν έχει στην είσοδο του σπιτιού του σκάλες απάντησε ότι έχει ράμπα. Στην υποβολή ότι στην είσοδο του σπιτιού του έχει 3-4 σκαλοπάτια που ανεβοκατεβαίνει χωρίς να έχει ράμπα απάντησε ότι πρόσφατα μετακόμισαν στο σπίτι και έκαναν ειδική ράμπα. Έχει ένα χρόνο που μετακόμισε εκεί. Το παλιό του σπίτι ήταν στο συνοικισμό Λιοπετρίου. Στην υποβολή ότι το ανυψωτικό παπούτσι τον βοηθά πάρα πολύ με τις κινήσεις του απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι δεν τον βοηθά πάρα πολύ αλλά τον βοηθά. Διαφώνησε με την υποβολή ότι δεν χωλαίνει κατά τη βάδιση με το ανυψωτικό παπούτσι. Αρνήθηκε, επίσης, την υποβολή ότι με το ανυψωτικό παπούτσι μπορεί να τρέχει και πρόσθεσε ότι δεν βοηθά στις κινήσεις, ούτε στο γόνατο, ούτε στη λεκάνη, ούτε στον αστράγαλο. Ερωτηθείς κατά πόσο μπορεί να σταθεί αρκετή ώρα με το ανυψωτικό παπούτσι απάντησε ότι μπορεί να σταθεί περισσότερη ώρα απ' ό,τι χωρίς αυτό προσθέτοντας ότι δεν παύεις να πονείς στο σπόνδυλο, μέση και μύες ποδιού. Ερωτηθείς για την εγχείρηση αφαίρεσης περιφερικών κοχλίων απάντησε ότι αυτή έγινε γιατί τον ενοχλούσαν στο γόνατο, δεν μπορούσε καθόλου να περπατήσει. Αρνήθηκε ότι ο λόγος της εγχείρησης ήταν για να βοηθηθεί να γονατίζει, να κάμπτει το γόνατο και να το λυγίζει περισσότερο. Αρνήθηκε την υποβολή ότι μπορεί να σφίξει το αριστερό του χέρι. Ερωτηθείς πότε ήταν η τελευταία φορά που έκανε φυσιοθεραπεία είπε ότι πρέπει να έχει ένα χρόνο. Κάνει, όμως, ορισμένες ασκήσεις που του είπε ο φυσιοθεραπευτής. Στην υποβολή ότι από το Γενάρη του 2010 μπορεί να κάνει εργασία μη χειρωνακτικής φύσης απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι είχε συχνές επισκέψεις στο γιατρό και φυσιοθεραπευτή πριν την αφαίρεση των περιφερικών κοχλίων. Στην υποβολή ότι από τον Γενάρη του 2011 μπορεί να κάνει εργασία μη χειρωνακτικής φύσεως απάντησε ότι το Γενάρη του 2011 αφαίρεσε βίδες. Ερωτηθείς κατά πόσο του είπε ο γιατρός ότι θα μπορούσε να κάνει χειρωνακτική εργασία μετά την εγχείρηση σκαφοειδούς απάντησε ότι συζήτησαν τα ποσοστά επιτυχίας και είναι ελάχιστα. Πρόσθεσε ότι συζήτησε και με άλλους που έκαναν την επέμβαση και δεν μπορούν ακόμα να δουλέψουν με 2-3 εγχειρήσεις σκαφοειδούς. Διαφώνησε με την υποβολή ότι για να μπορέσει να ξεπληρώσει τα χρέη του συνέχισε μετά το δυστύχημα να δουλεύει ως πογιατζής αυτοκινήτων. Μαρτυρία Νίκου Ασπρή (ΜΕ6) Ο ΜΕ6 είναι φυσιοθεραπευτής. Ιδιώτευε μέχρι το 2003 και είχε δικό του φυσιοθεραπευτήριο μέχρι που διορίσθηκε από το 2003 στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Παρακολούθησε ως ασθενή τον Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Ο Ενάγων νοσηλεύθηκε εκεί μετά από τροχαίο και τον παρακολούθησε. Στη συνέχεια ο ενάγων ερχόταν ως εξωτερικός ασθενής και ερχόταν κοντά του για φυσιοθεραπεία. Ο ΜΕ6 ήταν αυτός που έκανε φυσιοθεραπεία στον Ενάγοντα μετά από παραπομπή ιατρού. Συγκεκριμένα του έκανε ασκήσεις ενδυνάμωσης για το αριστερό πόδι, αντιφλεγμονώδη θεραπεία για πόνο και φλεγμονή. Φυσιοθεραπεία έκανε και για την κλείδα. Συνολικά του έκανε 61 θεραπείες. Η τελευταία φυσιοθεραπεία έγινε στις 12.8.
2. Στην αρχή η φυσιοθεραπεία ήταν επώδυνη και στο τέλος όσο περνούσε ο καιρός ήταν λιγότερο επώδυνη αλλά πάντα υπήρχε πόνος. Η διάρκεια της κάθε θεραπείας ήταν ½ ώρα κατά μέσο όρο. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι οι 61 φυσιοθεραπείες έγιναν μόλις βγήκε από το νοσοκομείο μέχρι τις 12.8.
3. Από το τέλος της 3ης επέμβασης και μετά. Βασικά ξεκίνησαν στις 21.1.
4. Χρειάσθηκε μια περίοδος 4 μηνών από τις 31.10.08 για να πατήσει το πόδι ο Ενάγων και απ' εκείνο το χρονικό στάδιο ξεκίνησαν οι φυσιοθεραπείες. Τον Ενάγοντα ο ΜΕ8 δεν τον ξαναείδε από τις 12.8.
5. Μαρτυρία Δρα Ανδρέα Σκαρπάρη (ΜΥ1) Ο ΜΥ1 είναι πλαστικός χειρουργός. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 4.3.
6. Υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης του το ΕΓΓΡΑΦΟ 5 το οποίο έχει, εν συνόψει, ως εξής: v Ο Ενάγων αναφέρει τραυματισμό σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 22.4.08 και νοσηλεύθηκε στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου για τα κάτωθι τραύματα: (Α) Κάταγμα αριστερής κλείδας. (Β) Κάταγμα δεξιού σκαφοειδούς οστού. (Γ) Συντριπτικό κάταγμα αριστερού μηριαίου οστού (αντιμετωπίστηκε χειρουργικά). (Δ) Κατάγματα αυχενικών και θωρακικών σπονδύλων. (Ε) Θλαστικό τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής στην ινιακή χώρα. v Η κλινική εξέταση στις 4.3.11 έδειξε τα ακόλουθα: I. Ουλή μήκους 28 εκ. στην έξω επιφάνεια του αριστερού μηρού - χειρουργική βελτίωση της ουλής μπορεί να επιτευχθεί. II. Ουλή μήκους 9 εκ. στην άνω έξω επιφάνεια του αριστερού μηρού. III. Δύσμορφη ουλή έκτασης 7 Χ 2 εκ. στο τριχωτό της κεφαλής στην ινιακή χώρα που χρήζει χειρουργικής βελτίωσης. IV. Η ουλή στην αριστερή κλείδα έχει βελτιωθεί σημαντικά. v Οι ουλές λόγω των κακώσεων και της χειρουργικής αντιμετώπισης του κατάγματος του μηριαίου οστού έχουν φθάσει στο στάδιο ωρίμανσης τους. Βελτίωση των ουλών χειρουργικά είναι δυνατή αλλά όχι η πλήρης εξάλειψη τους. Ο Ενάγων δεν έχει ακόμη αποθεραπευθεί. Το κόστος μιας τέτοιας θεραπείας ανέρχεται στο ποσό των €2.
7. Μαρτυρία Δρα Σέργιου Σεργίου (ΜΥ2) Ο ΜΥ2 είναι ορθοπεδικός και ιδιωτεύει. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 18.2.11 και για το σκοπό αυτό έχει συντάξει σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό (ΕΓΓΡΑΦΟ 6) το οποίο υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου ως μέρος της κύριας εξέτασής του. Στο ΕΓΓΡΑΦΟ 6 αναφέρονται, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα εξής: ® Ο Ενάγων κατόπιν τραυματισμού του σε τροχαίο στις 22.4.08 μεταφέρθηκε στις Α' Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου όπου διαπιστώθηκαν: i. ανοιχτό κάταγμα δεύτερου βαθμού αριστερού μηριαίου ii. κάκωση αυχένα iii. κάκωση αριστεράς κλείδας και ωμοπλάτης iv. πόνος στη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης v. κάκωση δεξιού καρπού. ® Από την ακτινολογική εξέταση διεπιστώθη συντριπτικό ανοιχτό κάταγμα αριστερού μηριαίου στη μεσότητα του, κάταγμα αριστεράς κλείδας, κάταγμα δεξιού σκαφοειδούς στον καρπό και επίσης κατάγματα αυχενικών σπονδύλων Α1,Α6,Α7 και θ
8. ® Η αξονική τομογραφία έδειξε την ύπαρξη πνευμοθώρακα χωρίς όμως κατάγματα πλευράς. Από την κοιλία δεν διεπιστώθη εσωτερική αιμορραγία από ενδοκοιλιακά όργανα. Την ίδια μέρα εισήχθη στο χειρουργείο και υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση για αποκατάσταση του κατάγματος του αριστερού μηριαίου και έγινε οστεοσύνθεση με πλάκα και βίδες. Έγινε ακινητοποίηση του δεξιού καρπού με πηχεοκαρπικό γύψο. ® Στις 16.5.08 έγινε έλεγχος των καταγμάτων της σπονδυλικής στήλης, της θωρακικής και αυχενικής μοίρας χωρίς παρεκτόπιση. Στις 30.5.08, μετά από σταδιακή βελτίωση της κατάστασης του, ο ασθενής απελύθη από το Νοσοκομείο με ακινητοποίηση του αυχένα και της θωρακικής μοίρας με ειδικό νάρθηκα και κηδεμόνα και βαδίζοντας με βακτηρίες μασχάλης με μερική φόρτιση του κάτω άκρου η οποία επιτράπηκε στους 4 μήνες. ® Στις 21.10.08 διεπιστώθη σπάσιμο των κλειδών και απελευθέρωση της πλάκας στο κάταγμα του μηριαίου. Στις 24.10.08 εισήχθη στο χειρουργείο ξανά και έγινε νέα εγχείρηση με ενδομυελικό ήλο και τοποθέτηση περιφερικών κοχλιών κλειδώματος. Στις 31.10.08 έγινε επανατοποθέτηση περιφερικών κοχλιών κλειδώματος. Η μετεγχειρητική πορεία ήταν ομαλή και άρχισε σταδιακή φόρτιση του κάτω μέλους. ® Αργότερα διεπιστώθη ψευδάρθρωση στο κάταγμα σκαφοειδούς του καρπού και πόρωση κατάγματος του μηριαίου. ® Ο ΜΥ2 εξέτασε τον Ενάγοντα στις 18.2.
9. Ο Ενάγων βαδίζει με πλήρη φόρτιση αλλά χωλαίνει αριστερά. Υπάρχει ελαφριά δυσμορφία στην περιοχή της αριστερής κλείδας λόγω του σχηματισμού κάλλου. Υπάρχει ουλή στην περιοχή του αριστερού μηρού, μήκους 28 εκ. Από τη μέτρηση των δύο σκελών υπάρχει ανισοσκέλεια 3 εκ. μεγαλύτερο το δεξιό από το αριστερό κάτω άκρο. ® Οι κινήσεις του δεξιού καρπού είναι ελαφρώς επώδυνες. Υπάρχει πόνος στην περιοχή του αριστερού μηριαίου, στην περιοχή του γλουτού λόγω μετακίνησης του ήλου στην περιοχή της λεκάνης προεξέχει 2 εκ. Υπάρχει ατροφία στο δεξιό μηρό, στον τετρακέφαλο της τάξης των 2 ½ εκ. Υπάρχει ελαφριά κλίση του αριστερού μηρού προς τα έξω. Η κάμψη του γόνατος είναι περίπου 70° και υπολείπεται του φυσιολογικού 40°. ® Στο αριστερό ημιθωράκιο υπάρχει ουλή η οποία έγινε από την τοποθέτηση ειδικού σωλήνα λόγω του πνευμοθώρακα, όπως αναφέρεται στα πιστοποιητικά του Νοσοκομείου και των άλλων πιστοποιητικών που έχουν εκδοθεί. ® Υπάρχει ουλή στην ηνιακή χώρα και υπάρχει απώλεια στην έκφυση μαλλιών περίπου σε μία έκταση 4 εκ. Υπάρχει ουλή στο αριστερό μέτωπο. ® Υπάρχει πόνος στη μέση και στον αυχένα οι οποίοι επιτείνονται μετά από κόπωση, υγρασία και αλλαγή του καιρού. ® Ο ασθενής περπατά στις πτέρνες και στις μύτες των ποδιών του με δυσκολία. Επίσης είναι πολύ ορατή η εξόγκωση στην αριστερή κλείδα και υπάρχει δυσκαμψία στον δεξιό αντίχειρα λόγω ρήξης των συνδέσμων στην περιοχή. ® Ο Ενάγων έχει υποστεί ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα, έχει μείνει πάνω από 40 μέρες στο Νοσοκομείο, έχει υποβληθεί από τη μέρα του ατυχήματος ως σήμερα σε 3 χειρουργικές επεμβάσεις. Όπως αναφέρει ο Ενάγων εξακολουθεί να είναι ανίκανος για εργασία σήμερα. ® Στον καρπό υπάρχει ψευδάρθρωση σκαφοειδούς και αν τον ενοχλεί θα χρειαστεί οπωσδήποτε επέμβαση με μεταμόσχευση του μοσχεύματος. Τα αποτελέσματα της επέμβασης είναι επισφαλή. Το κάταγμα του μηριαίου έχει πωρωθεί αλλά λόγω της συντριπτικότητας και των δύο επεμβάσεων που έχει υποστεί υπάρχει βράχυνση περίπου 3 εκ. και αναγκάζεται να χρησιμοποιεί υπερύψωση, εσωτερική και εξωτερική μέσα στο παπούτσι για να μη φαίνεται πολύ η χωλότητα του. Τα υλικά οστεοσύνθεσης εάν τον ενοχλούν πρέπει να αφαιρεθούν. ® Οι ουλές και οι παραμορφώσεις στην κλείδα και σε διάφορα μέρη του σώματος του είναι μόνιμα κατάλοιπα. Στη σπονδυλική στήλη υπάρχει πιθανότητα μελλοντικά να υπάρχει πόνος από τα κατάγματα που έχει υποστεί. ® Λόγω των καταγμάτων του μηριαίου, της βράχυνσης, της δυσκαμψίας του γόνατος, λόγω του κατάγματος του σκαφοειδούς, λόγω των καταγμάτων της σπονδυλική στήλης ο ασθενής δεν είναι ικανός για βαριά επαγγέλματα και ιδίως στο επάγγελμά του. Ο ΜΥ2 ανέφερε ότι με τη χρήση ανυψωτικού υποδήματος ο Ενάγοντας μπορεί να περπατά καλύτερα και να χωλαίνει λιγότερο. Ερωτηθείς κατά πόσο μπορεί να τρέχει με τη χρήση αυτού του βοηθήματος, απάντησε ότι προς στιγμή, αν χρειαστεί, μπορεί αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να κάνει τροχάδην και να γυμνάζεται. Ερωτηθείς κατά πόσον μπορεί να στέκεται όρθιος για πολλή ώρα απάντησε καταφατικά. Ερωτηθείς κατά πόσον μπορεί να σταθεί στο ένα πόδι και στιγμιαία και για πολλή ώρα απάντησε καταφατικά. Ερωτηθείς κατά πόσον μπορεί να κάνει βαθύ κάθισμα απάντησε ότι δεν μπορεί και στα δύο πόδια. Εξήγησε ότι με τη χρήση του ενός ποδιού που δεν επηρεάστηκε και το άλλο γόνατο που μένει μέχρι τον βαθμό των 70° που του επιτρέπει δεν μπορεί για πολλή ώρα. Πρόσθεσε ότι η κάμψη φτάνει δηλαδή μέχρι του βαθμού των 70°. Συνεπώς δεν μπορεί να κάνει βαθύ κάθισμα και στα δύο πόδια. Ερωτηθείς να εξηγήσει την αναφορά του στη σελ.3 για ύπαρξη ψευδάρθρωσης σκαφοειδούς απάντησε ότι εκείνο που εννοεί είναι ότι μεταξύ των δύο κομματιών οστού που έσπασε δημιουργήθηκε ιστός ο οποίος δεν αποτελείται από κόκκαλα αλλά είναι ινώδης ιστός που δεν αφήνει τα δύο κομμάτια οστού να κολλήσουν. Όταν γίνεται η επέμβαση αποκατάστασης καθαρίζουν τον ιστό, φέρνουν τα δύο κομμάτια σε επαφή, βιδώνονται τα δύο κομμάτια οστού με ειδική βίδα, σκάβουν τα δύο κομμάτια όπως είναι ενωμένα σε ένα σχετικό βάθος και τοποθετούν μέσα τεμάχιο οστού από τον ίδιο οργανισμό, είτε από τη λεκάνη και να μην είναι ενωμένο με αρτηρία είτε από άλλο μέρος του σώματος και το τεμάχιο αυτό ενωμένο με αρτηρία τοποθετείται στην εντομή, στο σκάψιμο στο σκαφοειδές και με το μικροσκόπιο ενώνεται με αρτηρία της περιοχής ούτως ώστε να τρέφεται. Η δεύτερη αυτή μέθοδος γίνεται από ειδικούς γιατρούς μικροαγγειοχειρούργους. Με αυτές τις δύο μεθόδους περίπου σε 3 μήνες τα δύο τεμάχια του κατάγματος ενώνονται. Η πιθανότητα να ενωθούν με ελεύθερο μόσχευμα που δεν αγγειούται είναι γύρω στο 70%. Η πιθανότητα να ενωθεί με το κάταγμα που είναι ενωμένο με αρτηρία η οποία θα ενωθεί με μικρή αρτηρία της περιοχής για να τρέφεται το τεμάχιο αυτό είναι γύρω στο 90%. Είναι γι' αυτό το λόγο, όπως τόνισε ο ΜΥ2, που θεωρεί τα αποτελέσματα της επέμβασης επισφαλή. Πρόσθεσε ότι στους 3 μήνες όταν διαπιστωθεί η συγκόλληση του κατάγματος αρχίζει σταδιακά η κινητοποίηση του καρπού και στους 6 μήνες η λειτουργία του καρπού και χρήση του χεριού σχεδόν αποκαθίσταται πλήρως και μπορεί να κάνει ο ασθενής ό,τι έκανε και πριν. Σταδιακά θα επανέλθει στην προηγούμενη του δραστηριότητα. Ερωτηθείς κατά πόσον υπάρχει περίπτωση να μην χρειαστεί τέτοια επέμβαση ο ΜΥ2 απάντησε ότι εξαρτάται από τον ασθενή. Πρόσθεσε ότι αν δεν του προκαλεί σοβαρά ενοχλήματα και θα ασχοληθεί με γραφειακά καθήκοντα μπορεί να παρατείνει το χρόνο και να το καθυστερήσει. Εάν, όμως, επιδιώκει την αποκατάσταση θα πρέπει να πάρει το ρίσκο της επέμβασης. Ερωτηθείς κατά πόσο στις 18.2.11 ο Ενάγων είχε την ικανότητα για ελαφριά καθιστική εργασία απάντησε καταφατικά λέγοντας ότι δεν μπορεί να κάμνει βαριά επαγγέλματα αλλά πιο ελαφριά. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι τα υλικά οστεοσύνθεσης αν δεν ενοχλούν τον Ενάγοντα δεν είναι αναγκαίο να αφαιρεθούν τονίζοντας ότι το έχει σαν αρχή του να μην ενοχλεί ό,τι δεν ενοχλεί. Ερωτηθείς κατά πόσον με τη χρήση κράνους θα μπορούσε να αποτραπεί η δημιουργία της ουλής στην ινιακή χώρα του Ενάγοντα ο ΜΥ2 απάντησε ότι η προστασία της κεφαλής εξαρτάται από το είδος του κράνους. Πρόσθεσε ότι υπάρχουν κράνη που προστατεύουν πλήρως τον αυχένα και το κεφάλι αλλά πρέπει να είναι καλά στερεωμένα από το χρήστη. Αλλά και πάλι, διευκρίνισε, αν η σύγκρουση είναι βίαιη μπορεί να φύγει το κράνος και να προκληθεί τραυματισμός. Κατέληξε λέγοντας ότι αν χρησιμοποιηθεί το καλύτερο κράνος, αν είναι πολύ καλά στερεωμένο και στη σύγκρουση δεν αποσπαστεί τότε πιθανότητες να υποστεί κάποιος τραύμα στην κεφαλή είναι λιγότερες. Αντεξεταζόμενος απαντώντας σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι αν δεν πετύχει η εγχείρηση σκαφοειδούς θα καταλήξει πάλι σε ψευδάρθρωση και το πρόβλημα να επιμένει ενώ ο ασθενής έχει κάμει ήδη μια εγχείρηση. Ερωτηθείς κατά πόσον σε περίπτωση δε που πετύχει δεν θα μπορεί ο Ενάγων να κάνει βαριά ή χειρωνακτικής φύσεως επαγγέλματα λόγω των άλλων προβλημάτων που έχει ο ΜΥ2 απάντησε ότι σε τέτοια περίπτωση ο Ενάγων θα έχει δύο χέρια αλλά ισχύουν τα υπόλοιπα που αναφέρθηκαν. Ερωτηθείς κατά πόσο με τα άλλα προβλήματα που έχει και πάλι δεν θα μπορεί να κάνει χειρωνακτική εργασία απάντησε ότι θα είναι δύσκολο. Ερωτηθείς κατά πόσον η εγχείρηση σκαφοειδούς μπορεί να γίνει από τον ίδιο ή άλλης ειδικότητας γιατρό απάντησε ότι ο ίδιος γνωρίζει την παλιά μέθοδο και αν ένας γιατρός είναι καλός γνώστης της μικροαγγειοχειρουργικής μεθόδου μεταμόσχευσης οστού την προκρίνει. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι για σκοπούς ετοιμασίας του δικού του πιστοποιητικού ημερ.20.3.11 έχει στηριχθεί στο ιστορικό του Ενάγοντα, στο πιστοποιητικό του γιατρού Ghassan, στο πιστοποιητικό του γιατρού Κωνσταντίνου και στο πιστοποιητικό του Δρα Βασούρη. Δεν αμφισβητεί το τι έχει υποστεί ο Ενάγων και τι ταλαιπωρία έχει περάσει ως, επίσης, και τι επεμβάσεις έχουν διενεργηθεί. Όσον αφορά τη γνώμη/πρόγνωση αυτό διαφαίνεται από το δικό του το πιστοποιητικό. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ Αξιολόγηση ιατρικής μαρτυρίας Προχωρώ να αξιολογήσω τη μαρτυρία που προσκομίστηκε σε σχέση με τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντα. Οι μάρτυρες που κάλυψαν αυτό το θέμα είναι εφτά

(7)και συγκεκριμένα ο Ενάγων (ΜΕ7), ο Δρ Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΕ1), η Μαρία Πραστίτη (ΜΕ2), ο Δρ Νικόλαος Βαρούρης (ΜΕ4), ο Δρ Αλ. Καμμίτσης (ΜΕ5), Ο Δρ Ανδρέας Σκαρπάρης (ΜΥ1) και ο Δρ Σέργιος Σεργίου (ΜΥ2). Όσον αφορά την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε για το θέμα αυτό εξετάζοντας τη μαρτυρία των ΜΕ1, ΜΕ2, ΜΕ4, ΜΕ5 από τη μια και ΜΥ1 και ΜΥ2 από την άλλη, λέγω από την αρχή ότι αφού εξέτασα το επάγγελμα τους, την εκπαίδευση που έτυχαν, την πείρα τους και τα προσόντα τους, έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας[1],είναι η κατάληξη μου ότι οι μάρτυρες αυτοί είναι εμπειρογνώμονες. Κατά συνέπεια η μαρτυρία τους θα προσεγγιστεί με βάση τις αρχές προσέγγισης μαρτυρίας εμπειρογνώμονα. Όπως έχει συναφώς νομολογηθεί ο εμπειρογνώμονας, κατ΄ εξαίρεση προς τον γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του[2]. Σε τέτοια περίπτωση ο εμπειρογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία[3]. Να προσθέσω, επίσης, ότι όσον αφορά τους μάρτυρες γιατρούς είναι γνωστή η αρχή ότι η συμπεριφορά ειδικών μαρτύρων όπως οι γιατροί στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στη περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα[4]. Στο σημείο αυτό θεωρώ χρήσιμο να αναφερθώ στον τρόπο που η νομολογία προκρίνει όσον αφορά την αξιολόγηση διϊστάμενης ιατρικής μαρτυρίας. Εκείνο το οποίο βασικά προκύπτει είναι ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να αναλύσει και να αντιπαραβάλει τη συγκρουόμενη επιστημονική μαρτυρία για να καταλήξει στο τέλος να καταγράψει με επιμέλεια και πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση όπως αυτή αναδύεται παραπέμποντας στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως αυτά επεξηγήθηκαν από τους εμπειρογνώμονες . Όπως τονίσθηκε πολύ πρόσφατα στην υπόθεση Novichkova Daria v. Θέμη Βλαβή, Πολ. Έφ. 83/09, ημερ. 31.5.12 από τον Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Στ. Ναθαναήλ ο οποίος εξέδωσε την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου: «Επί διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, το Δικαστήριο οφείλει, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση αξιολόγησης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, να κρίνει τη μαρτυρία αυτή στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων μη δίνοντας προβάδισμα σε οποιαδήποτε ιατρικώς εκφρασθείσα γνώμη από εκάτερο των διαδίκων. Η κρίση του Δικαστηρίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάζονται ενώπιον του, σχηματίζοντας ιδίαν άποψη επί του θέματος, αιτιολογώντας επαρκώς την κατάληξη του, ως προς την προτίμηση του με αναφορά σ' αυτά τα δεδομένα.» Στην ίδια υπόθεση επιδοκιμάστηκε η πιο κάτω αναφορά από την υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη

(2008)1 Α.Α.Δ. 432, στις σελ. 451-452: «Η μαρτυρία όμως που δίνεται από ένα εμπειρογνώμονα πρέπει να εξετάζεται πρωτόδικα με ιδιαίτερη προσοχή. Οφείλει ένα πρωτόδικο Δικαστήριο να προχωρεί σε ανάλυση και αντιπαραβολή της συγκρουόμενης επιστημονικής μαρτυρίας και να καταγράφει με επιμέλεια και με πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση η οποία όμως πρέπει να αναδύεται και να παραπέμπει στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως εξηγήθηκαν από τους ειδικούς». Προτού αξιολογήσω τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα ιατρού που κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου θεωρώ αναγκαίο να αναφερθώ στα ουσιώδη ζητήματα που κάλυψε η ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε για να διαπιστωθεί κατά πόσο υπήρξαν διαφορές και/ή ιατρικά συγκρουόμενες απόψεις και γνώμες. Η ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε εκατέρωθεν κάλυψε, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα σημαντικά ζητήματα. (Ι) Κατά πόσο ο Ενάγων είναι σε θέση να επανέλθει στην εργασία του ως ισιωτής αυτοκινήτων ή άλλης χειρωνακτικής φύσεως εργασία. (ΙΙ) Κατά πόσο ο Ενάγων είναι σε θέση να εργαστεί σε καθιστική εργασία ή εργασία που δεν είναι χειρωνακτικής φύσεως. (ΙΙΙ) Κατά πόσο σε περίπτωση που διενεργηθεί εγχείριση σκαφοειδούς και είναι επιτυχής θα μπορέσει στη συνέχεια να επανέλθει στο επάγγελμα του. (ΙV) Τις δυνατότητες που προσφέρει στον Ενάγοντα η χρήση ανυψωτικού πέλματος και κατά πόσο μπορεί με αυτό να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που έχει λόγω της βράχυνσης του δεξιού κάτω άκρου κατά 3 εκ. και της ανισοσκέλειας που παρουσιάζεται στα δύο άκρα. (V) Η εκτίμηση των ουλών και των παραμορφώσεων στην κλείδα και σε διάφορα μέρη του σώματος του και ο τρόπος αντιμετώπισης τους. ΖΗΤΗΜΑΤΑ (Ι), (ΙΙ) ΚΑΙ (ΙΙΙ) Τα πρώτα τρία ζητήματα (I), (ΙΙ) και (ΙΙΙ) αποτέλεσαν αντικείμενο εξέτασης και σχολιασμού από τους χειρούργους ορθοπεδικούς γιατρούς ΜΕ1, ΜΕ4 από πλευράς Ενάγοντα και ΜΥ2 από πλευράς Υπεράσπισης, ενώ το τελευταίο ζήτημα (V) εξετάστηκε και σχολιάστηκε από τους πλαστικούς χειρουργούς ΜΕ5 και ΜΥ

1. Σε σχέση με τα ανωτέρω θέματα υπήρξε κοινό έδαφος από την προσαχθείσα ιατρική μαρτυρία τόσο από πλευράς Ενάγοντα όσο και από πλευράς Υπεράσπισης ότι ο Ενάγων δεν μπορεί πλέον να επανέλθει στην εργασία του ως ισιωτής αυτοκινήτων και γενικά να ασχοληθεί με χειρωνακτικής φύσεως εργασία. Και τούτο ανεξάρτητα από το αν θα διενεργηθεί εγχείριση για αντιμετώπιση της ψευδάρθρωσης του δεξιού σκαφοειδούς οστού του Ενάγοντα η οποία θα είναι επιτυχής. Επίσης προέκυψε ότι ο Ενάγων μπορεί σήμερα να εργαστεί σε εργασία που δεν είναι χειρωνακτικής φύσεως και/ή καθιστική ή γραφειακή εργασία. Υπενθυμίζω από τη μαρτυρία του ΜΕ1 την ακόλουθη αναφορά του στο ΕΓΓΡΑΦΟ 1 που υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης του: «Με τα καλύτερα δεδομένα, ασθενής 40 ετών με τα πιο πάνω κατάγματα στην σπονδυλική στήλη και την ανισοσκέλεια είναι πολύ δύσκολο να εργαστεί ξανά ως ισιωτής αυτοκινήτων». Επιπλέον στη διάρκεια της κύριας εξέτασης του ο ΜΕ1 υπογράμμισε ότι στην κατάσταση που βρίσκεται ο Ενάγων δεν μπορεί να επανέλθει στην εργασία του ως ισιωτής αυτοκινήτων και ότι δεν μπορεί να κάνει άλλη χειρωνακτική εργασία που συνεπάγεται τη χρήση του τραυματισμένου χεριού και ποδιού. Αντεξεταζόμενος δε ο ΜΕ1 ανέφερε ότι ο Ενάγων μπορεί να εργαστεί σε καθιστική εργασία ή εργασία που δεν είναι χειρωνακτικής φύσεως. Περαιτέρω ο ΜΕ1 κατά το στάδιο της αντεξέτασης διευκρίνισε ότι και αν γίνει εγχείριση για το σκαφοειδές ο Ενάγων πάλι δεν θα μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα του ισιωτή αυτοκινήτων γιατί ένα τέτοιο επάγγελμα συνεπάγεται την χρήση όλων των μελών του σώματος και όχι μόνο το άνω άκρο. Όσον αφορά τον ΜΕ4 στη μαρτυρία του ανέφερε ότι ο Ενάγων μπορεί να κάνει επαγγέλματα που δεν έχουν πίεση και αυξημένες φυσικές απαιτήσεις, ενώ σ' ό,τι αφορά την εργασία του ως ισιωτής αυτοκινήτων τόνισε ότι δεν έχει καμιά ελπίδα να το εξασκήσει. Μάλιστα ξεκαθάρισε κατά το στάδιο της αντεξέτασης ότι, ακόμη και αν διενεργηθεί εγχείριση του σκαφοειδούς και όλα πάνε καλά, πάλιν δεν θα μπορεί ο Ενάγων να ασκήσει το επάγγελμα του γιατί δεν είναι το σκαφοειδές το μόνο πρόβλημα του Ενάγοντα αλλά και οι κακώσεις και τα κατάγματα στην σπονδυλική στήλη. Σε σχέση με τη μαρτυρία του ΜΥ2 επισημαίνω την ακόλουθη αναφορά του στο ΕΓΓΡΑΦΟ 6 που υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης του: «Λόγω των καταγμάτων του μηριαίου, της βράχυνσης, της δυσκαμψίας του γόνατος, λόγω του κατάγματος του σκαφοειδούς, λόγω των καταγμάτων της σπονδυλικής στήλης ο ασθενής δεν είναι ικανός για βαριά επαγγέλματα και ιδίως το επάγγελμα του.» Στην κύρια εξέταση του ανέφερε, επίσης, ότι ο Ενάγων, όταν τον εξέτασε στις 18/2/11, είχε την ικανότητα για ελαφριά καθιστική εργασία αλλά όχι για βαριά επαγγέλματα. Περαιτέρω κατά το στάδιο της αντεξέτασης του ξεκαθάρισε ότι ακόμη και σε περίπτωση που διενεργηθεί στον Ενάγοντα και επιτύχει, η εγχείριση του σκαφοειδούς, θα είναι δύσκολο να κάνει χειρωνακτικής φύσεως εργασία λόγω των άλλων προβλημάτων που έχει, έστω και αν α έχει δύο χέρια. ΖΗΤΗΜΑ (IV) Όσον αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης της βράχυνσης του δεξιού κάτω άκρου του Ενάγοντα και της ανισοσκέλειας που παρουσιάζεται στα δύο άκρα και συγκεκριμένα των δυνατοτήτων που προσφέρονται με τη χρήση ανυψωτικού πέλματος δεν έχω διαπιστώσει ιατρικές γνώμες και προσεγγίσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο να διαφέρουν. Τόσο ο ΜΕ1 και ο ΜΕ4 από τη μια, όσο και ο ΜΥ2 από την άλλη, στη μαρτυρία τους ανέφεραν ότι αν ο Ενάγων δεν φορεί για όλη του τη ζωή ανύψωση παπουτσιού 3 εκ. θα χωλαίνει. Τόσο ο ΜΕ1 όσο και ο ΜΕ4 κατέθεσαν ότι ακόμη και με τη χρήση ανυψωτικού παπουτσιού θα έχει ο Ενάγων ενοχλήσεις κατά το ανεβοκατέβασμα σκαλών και όταν κάνει βαθύ κάθισμα. Υπενθυμίζω ότι και ο ΜΥ2 κατέθεσε ότι με τη χρήση ανυψωτικού υποδήματος ο Ενάγοντας θα μπορεί να περπατά καλύτερα και να χωλαίνει λιγότερο. Ενώ ανέφερε ότι μπορεί να τρέχει προ στιγμή με τη χρήση ανυψωτικού υποδήματος, υπογράμμισε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να κάνει τροχάδι και να γυμνάζεται, ενώ σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι δεν μπορεί να κάνει βαθύ κάθισμα. Είναι γεγονός ότι ο ΜΕ1 ανέφερε ότι όταν ο Ενάγων δεν φορεί το ανυψωτικό παπούτσι θα επιβαρύνεται η σπονδυλική στήλη με αποτέλεσμα την οσφυαλγία και την κοίλη δίσκου, ενώ όταν το φορεί δεν θα έχει οσφυαλγία που είναι, όπως το έθεσε, δευτερογενές σύμπτωμα που προκύπτει από την ανισοσκέλεια, ενώ ο ΜΕ4 τόνισε ότι η χρήση ανυψωτικού υποδήματος δεν θα αποτρέψει την οσφυαλγία εξηγώντας ότι θα αποτρέψει το άλγος στη σπονδυλική στήλη ή τη δημιουργία σκολίωσης στα αρχικά στάδια ενώ μετά θα αρχίσουν τα χρόνοια προβλήματα με τη δημιουργία οσφυαλγίας των μεσοσπονδυλίων δίσκων. Εκείνο, όμως, που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι ότι ο ΜΕ4 επεξήγησε περαιτέρω και σε μεγαλύτερη έκταση τη θέση του αυτή τονίζοντας ότι κανένα βοήθημα σε βάθος χρόνου δεν μπορεί να αναπληρώσει την ανατομική ισοσκέλεια των κάτω άκρων. Για το ζήτημα αυτό ενδιέτριψε ιδιαιτέρως εξηγώντας ότι η σκολίωση θα επιδεινώνεται λόγω της απώλειας της σωστής βιομηχανικής της σπονδυλικής στήλης που δημιουργεί επιδείνωση σε βάθος χρόνου, κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα ο Ενάγων να αισθάνεται άλγος, οσφυαλγία, άλγος στην άρθρωση αριστερού γόνατος και ισχίου. Εξήγησε δε με σαφήνεια την αλληλοεπίδραση μεταξύ της χωλότητας και της σκολίωσης και ότι αυτά τα δύο είναι αμφίδρομα υπό την έννοια ότι η επιδείνωση της σκολίωσης έχει σχέση με την επιδείνωση της χωλότητας. Με βάση δε όλα τα πιο πάνω θεωρώ ότι η μαρτυρία του ΜΕ4 στο ζήτημα αυτό, χωρίς να τίθεται θέμα οποιασδήποτε σύγκρουσης, ήταν πιο αναλυτική και πιο επεξηγηματική με αποτέλεσμα να συμπληρώνει τόσο εκείνη του ΜΕ1 όσο και εκείνη του ΜΥ
2. Με τον ίδιο αναλυτικό και επεξηγηματικό τρόπο αναφέρθηκε και στο κατά πόσο μπορούσε ή όχι ο Ενάγων με τη χρήση ανυψωτικού υποδήματος να κάνει βαθύ κάθισμα, γονάτισμα ή ανεβοκατέβασμα σκαλών και για κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις δεν περιορίστηκε μόνο στο να δώσει μία απάντηση αλλά προχώρησε έτι περισσότερο επεξηγώντας πλήρως τις απαντήσεις του. Μάλιστα ο ΜΕ4 εξήγησε ότι η χρήση του ανυψωτικού παπουτσιού θα μετριάσει το βαθμό χωλότητας του Ενάγοντα αλλά δεν θα την εξαλείψει τονίζοντας παράλληλα ότι η χωλότητα δεν είναι το μόνο αποτέλεσμα της βράχυνσης του δεξιού άκρου του Ενάγοντα κατά 3 εκ. αλλά και της ατροφίας και της μείωσης της λειτουργικότητας του άκρου με αποτέλεσμα το άκρο αυτό να είναι πιο αδύναμο, λιγότερο λειτουργικό και, συνεπώς, προβληματικό. Έχω την άποψη ότι ο ΜΕ4 έδωσε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της όλης κατάστασης του προβλήματος του Ενάγοντα που προέκυψε ένεκα της βράχυνσης του κάτω άκρου του απ' ό,τι οι υπόλοιποι γιατροί συμπληρώνοντας και επεξηγώντας περαιτέρω με αυτό τον τρόπο τα όσα αυτοί κατέθεσαν χωρίς, επαναλαμβάνω, να εγείρεται θέμα οποιασδήποτε διαφοράς ή σύγκρουσης μεταξύ της μαρτυρίας τους και της δικής του. Τέτοιας έκτασης ανάλυση και επεξήγηση όπως προέκυψε, δεν υπήρξε ούτε από τον ΜΕ1, ούτε από τον ΜΥ
3. ΖΗΤΗΜΑ (V) - Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ5 και ΜΥ
4. Όσον αφορά το θέμα των ουλών σε διάφορα σημεία του σώματος του Ενάγοντα και της δυσμορφίας στην περιοχή της αριστερής κλείδας, τόσο ο ΜΕ5 όσο και ο ΜΥ5 κατέθεσαν ότι είναι δυνατή η βελτίωση τους χειρουργικά μέσω πλαστικής εγχείρισης αλλά όχι η πλήρης εξάλειψη τους. Επίσης και οι δύο τους ανέφεραν ότι η δυσμορφία που υπάρχει στην αριστερή κλείδα δεν μπορεί να βελτιωθεί και ότι θα εξακολουθεί να υπάρχει η εφίππευση (το εξόγκωμα) η οποία προκάλεσε τη δυσμορφία και ότι με το πέρασμα του χρόνου βελτιώθηκαν τα φουσκώματα και τα οιδήματα. Η μόνη διαφορά που υπήρξε μεταξύ του ΜΕ5 και του ΜΥ1 ήταν σε σχέση με την εκτίμηση που εξέφρασαν σε σχέση με το κατά πόσο οι πλαστικές χειρουργικές επεμβάσεις που μπορούσαν να γίνουν για να βελτιώσουν τις ουλές του Ενάγοντα θα μπορούσαν να διενεργηθούν ταυτόχρονα ή ξεχωριστά και κατά πόσο ενδείκνυτο να γίνουν υπό γενική ή τοπική αναισθησία. Ο ΜΕ5 εξήγησε στη μαρτυρία του ότι εφόσον αυτές οι εγχειρίσεις αφορούν διαφορετικά μέρη του σώματος, η μία στον μηρό και η άλλη στο τριχωτό της κεφαλής, είναι δύσκολο να γίνουν ταυτόχρονα, ενώ ο ΜΥ1 ανέφερε ότι επειδή δεν είναι «βαρειά» χειρουργεία που επιβαρύνουν την υγεία μπορεί να γίνουν ταυτόχρονα αποδεχόμενος, ωστόσο, ότι είναι ιατρικά αποδεκτό να γίνουν ξεχωριστά οι δύο αυτές πλαστικές εγχειρήσεις. Όσο δε αφορά το θέμα της γενικής ή τοπικής αναισθησίας ο ΜΥ1 δεν ήταν έντονος ή κατηγορηματικός στη θέση του λέγοντας, στο τέλος, ότι σε τέτοια περίπτωση δεν υπάρχει σωστό ή λάθος. Όσον αφορά το κόστος των επεμβάσεων αυτών ο ΜΕ5 αναφέρθηκε στο ποσό των €3.000, ενώ ο ΜΥ1 στο ποσό των €2.
5. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι στο τέλος ο ΜΥ1 δεν επέμενε λέγοντας ότι θα μπορούσε το κόστος να ανέλθει στο ποσό των €3.
6. Θεωρώ ότι στα πιο πάνω ζητήματα που φάνηκε να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις από τους δύο γιατρούς ο ΜΕ5 ήταν περισσότερο επεξηγηματικός, θετικός και σταθερός στις θέσεις του ενώ, αντίθετα, ο ΜΥ1 δεν φάνηκε να τεκμηριώνει τις δικές του θέσεις, ενώ, μάλιστα, στο τέλος διεφάνη ότι δεν είχε και λόγο να διαφωνήσει με την προσέγγιση του ΜΕ5 στα υπό εξέταση ζητήματα. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης, στο βαθμό που διαφέρει η προσέγγιση του ΜΕ5 από την προσέγγιση του ΜΥ1, επιλέγω αυτήν του ΜΕ
7. Προχωρώ στη συνέχεια να αξιολογήσω εκτενέστερα και εφ' όλης της ύλης τη μαρτυρία των ορθοπεδικών χειρουργών ιατρών που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Αξιολόγηση μαρτυρίας Δρα Κώστα Κωνσταντίνου (ΜΕ1) Ξεκινώντας από τη μαρτυρία του χειρούργου ορθοπεδικού ΜΕ1 διαπίστωσα ότι αυτός με σαφήνεια αναφέρθηκε στις διαπιστώσεις του σε σχέση με την κατάσταση της υγείας του Ενάγοντα και την εξέλιξη της εφόσον από τις 12.9.08 που ήταν η πρώτη φορά που εξέτασε τον Ενάγοντα τον παρακολουθεί. Αναφέρθηκε με ενάργεια σε όλα τα στάδια που ο ίδιος παρακολουθούσε τον Ενάγοντα και στην εξέλιξη γενικά της κατάστασης της υγείας του. Ήταν πλήρως επεξηγηματικός σε όλες του τις αναφορές. Για παράδειγμα εξήγησε με κάθε λεπτομέρεια τις συνέπειες που θα υπάρχουν ένεκα της βράχυνσης του δεξιού κάτω άκρου και της ανισοσκέλειας που υπάρχει τονίζοντας ότι ο Ενάγων θα πρέπει για να μην χωλαίνει να φοράει για όλη του τη ζωή ανύψωση παπουτσιού 3 εκ. κάτι που αν δεν το κάνει θα έχει και ως αποτέλεσμα ή επίπτωση την επιβάρυνση της σπονδυλικής του στήλης και την πρόκληση οσφυαλγίας που συνιστά δευτερογενές σύμπτωμα που προκύπτει από την ανισοσκέλεια. Ανέφερε, ακόμη, ότι ο Ενάγων δεν μπορεί να τρέξει χωρίς ανυψωτήρα υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι και με ανυψωτήρα θα έχει ενοχλήσεις στο σίστιχο, δηλαδή, στο ίδιο γόνατο. Σε σχέση με το ανεβοκατέβασμα σκαλών ήταν σαφής ότι θα υπάρχει δυσφορία με το υπόδημα λόγω υψομετρικής διαφοράς ενώ χωρίς το υπόδημα θα είναι πολύ πιο επώδυνο και δύσκολο. Και στο βαθύ κάθισμα, τόνισε, θα έχει μεγάλο πρόβλημα ο Ενάγων, εξηγώντας ότι αυτό θα οφείλεται στην ύπαρξη υψομετρικής διαφοράς μεταξύ των δύο γονάτων. Το ίδιο ξεκάθαρος και επεξηγηματικός ήταν και σε σχέση με τις επιπτώσεις από το κάταγμα του δεξιού σκαφοειδούς όπου υπογράμμισε ότι ένεκα αυτού του κατάγματος αδυνατεί ο καρπός να έχει δύναμη και ότι έχει πρόβλημα στη συσφικτική ικανότητα και δραγμό του χεριού ενώ έχει πόνους στον καρπό στο κράτημα βάρους. Ήταν ξεκάθαρος ότι στην κατάσταση που βρίσκεται ο Ενάγων δεν μπορεί να επανέλθει ούτε στην εργασία του ως ισιωτής αυτοκινήτων αλλά ούτε να κάνει άλλη χειρωνακτική εργασία που συνεπάγεται τη χρήση του τραυματισμένου χεριού και ποδιού. Δεν παρέλειψε, ωστόσο, να αναφέρει ότι ο Ενάγων μπορεί να εργαστεί σε καθιστική εργασία ή εργασία που δεν είναι χειρωνακτικής φύσεως. Απόλυτα διευκρινιστικός ήταν και στο κατά πόσο θα μπορούσε ο Ενάγων, αν κάνει την εγχείριση για το σκαφοειδές, να εργαστεί σε χειρωνακτική εργασία όπου τόνισε ότι λόγω του ότι το επάγγελμα του ισιωτή συνεπάγεται τη χρήση όλων των μελών του σώματος δεν θα μπορούσε πλέον να το εξασκήσει. Το ίδιο επεξηγηματικός και σαφής ήταν και κατά το στάδιο της αντεξέτασης όπου στο πλείστο μέρος αυτού του σταδίου εξέτασης κλήθηκε βασικά να διευκρινίσει περαιτέρω τα ευρήματα του και τις διαπιστώσεις του. Μεταξύ άλλων ζητημάτων διευκρίνισε γιατί ήταν ιατρικώς ριψοκίνδυνο να γίνει η εγχείριση για αφαίρεση περιφερικών κοχλίων μαζί με την εγχείριση για αφαίρεση του ενδομυελικού ήλου όπως, επίσης, και το κατά πόσο θα μπορούσε η εγχείρηση για το σκαφοειδές να γίνει ταυτόχρονα με την εγχείριση για τον ενδομυελικό ήλο όπου, ενώ έδωσε καταφατική απάντηση, δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει κάποια προβλήματα. Έχοντας εξετάσει με προσοχή τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 λέω ότι αυτή χαρακτηρίζετο από σαφήνεια στη διατύπωση των θέσεων του αλλά και απλότητα στο να μεταφέρει στο Δικαστήριο τις διαπιστώσεις του δίδοντας, εκεί όπου χρειαζόταν, την αναγκαία τεκμηρίωση και επεξήγηση. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ1 στο σύνολο της κρίνοντας την ως απόλυτα αξιόπιστη και τεκμηριωμένη. Αξιολόγηση μαρτυρίας Δρ Νικόλαου Βασούρη (ΜΕ4) Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ΜΕ4 επισημαίνω από την αρχή ότι μου έκανε πολύ καλή εντύπωση τόσο για την επιστημονική προσέγγιση που είχε στη διατύπωση των θέσεων του όσο και για τον απλό τρόπο με τον οποίο μετέφερε στο Δικαστήριο τις θέσεις του δίδοντας, όπου χρειαζόταν, την αναγκαία τεκμηρίωση και επεξήγηση. Ο μάρτυρας αυτός περιέγραψε με σαφήνεια το είδος και τη σοβαρότητα των τραυματισμών που είχε υποστεί ο ενάγοντας. Ήταν ιδιαίτερα επεξηγηματικός σε σχέση με το συντριπτικό κάταγμα μηριαίου οστού που είχε υποστεί ο Ενάγων τονίζοντας ότι θεωρείται ένα από τα πολύ σοβαρά κατάγματα και εξηγώντας τον τρόπο που αυτό προκαλείται. Πλήρως διαφωτιστικός ήταν και σε σχέση με την βράχυνση του αριστερού κάτω άκρου του Ενάγοντα κατά 3 εκ. την οποία χαρακτήρισε ως μία μεγάλη βράχυνση και για το αποτέλεσμα αυτής της ανισοσκέλειας των κάτω άκρων, ήτοι τη δημιουργία σκολίωσης στην οσφυϊκή μοίρα και, κατά συνέπεια, και στη θωρακική ένεκα του ότι θα είναι μία αντιροπιστική σκολίωση της θωρακικής υπογραμμίζοντας ότι όλο αυτό οδήγησε στην αλλαγή της βιομηχανικής λειτουργίας της σπονδυλικής στήλης και, ως συνέπεια αυτού, τη δημιουργία σπονδυλοαρθρίτιδας, δισκοπάθειας. Με λεπτομέρεια αναφέρθηκε και στα συμπτώματα που θα αισθάνεται ο Ενάγων ένεκα αυτής της κατάστασης, όπως άλγος, οσφυαλγία, άλγος στην άρθρωση του αριστερού γόνατος και ισχίου και αδυναμία στο να εργαστεί και να κάνει πράγματα που έκαμνε προηγουμένως. Πλήρως κατατοπιστικός ήταν και σε σχέση με τις συνέπειες που προκύπτουν ένεκα της χωλότητας του Ενάγοντα αλλά και τις άλλες συνέπειες που προκύπτουν και επηρεάζουν τον Ενάγοντα σε δραστηριότητες όπως απλό περπάτημα, παρατεταμένη ορθοστασία, ανέβασμα σκαλών κλπ. Ήταν κατηγορηματικός ότι στην προκειμένη περίπτωση έχουμε ένα βαρύ κάταγμα με βράχυνση με αλλαγή στον άξονα του ποδιού στην άρθρωση του ισχίου και του γόνατος με αποτέλεσμα να μην μπορεί πλέον ο Ενάγων να κάνει φυσιολογικές κινήσεις υπογραμμίζοντας ότι δεν είναι μόνο το ύψος το πρόβλημα αλλά και η μυϊκή ατροφία και η όλη δυσλειτουργία και από την κινητική και δομή των αρθρώσεων που επηρεάστηκαν λειτουργικά. Ήταν κατηγορηματικός και ξεκάθαρος ότι η χρήση στην προκειμένη περίπτωση ορθοτικού πέλματος απλώς «μπαλώνει» την κατάσταση αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεραπεύσει την κατάσταση λόγω του ότι κανένα βοήθημα σε βάθος χρόνου δεν μπορεί να αναπληρώσει την ανατομική ισοσκέλεια των κάτω άκρων. Ο ΜΕ4 παρέμεινε σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία του καθ' όλη τη διάρκεια της εξέτασης του και δεν την έχει διαφοροποιήσει σε οποιοδήποτε σημείο κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Σε αυτό το στάδιο επισημαίνω ότι κλήθηκε να απαντήσει και απάντησε αρκετά ερωτήματα σε σχέση με τα όσα είχε καταθέσει και έδωσε πλήρεις και σαφείς απαντήσεις. Ήταν ξεκάθαρος ότι ο Ενάγων δεν μπορεί να ασκήσει την εργασία του ισσιωτή και πογιατζιή αυτοκινήτων ακόμα και στην περίπτωση που διενεργηθεί εγχείριση σκαφοειδούς και όλα πάνε καλά επισημαίνοντας ότι δεν είναι το σκαφοειδές το μόνο πρόβλημα του Ενάγοντα αλλά και οι κακώσεις και τα κατάγματα στη σπονδυλική στήλη. Όπως διαφαίνεται από όλα όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω η γνώμη του ΜΕ4 για την κατάσταση της υγείας του Ενάγοντα και τα μόνιμα κατάλοιπα του ήταν καθ' όλα εμπεριστατωμένη και περιείχε την επιστημονική της τεκμηρίωση η οποία, ωστόσο, παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου με απλό και σαφή τρόπο. Κάθε άποψη που ο ΜΕ4 διατύπωνε την επεξηγούσε πλήρως δίδοντας, όπως είπαμε και πιο πάνω, την αναγκαία τεκμηρίωση και θεμελίωση. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω αξιολόγησης αποδέχομαι τη μαρτυρία του και, συνακόλουθα, τη γνώμη του στο σύνολο της. Αξιολόγηση μαρτυρίας Δρ Σ. Σεργίου (ΜΥ2) Ο ΜΥ2, αφού αναφέρθηκε στις σωματικές βλάβες που ο Ενάγων είχε υποστεί από το επίδικο τροχαίο ατύχημα στις 22/4/08 και στη θεραπεία που του διενεργήθη καθώς και στην πορεία της εξέλιξης της υγείας του, όπως αυτή προέκυπτε από τα ιατρικά πιστοποιητικά του Δρ Κωνσταντίνου, Δρ Βασούρη και Δρ Ghassan επί των οποίων είχε ο ίδιος στηριχθεί για να ετοιμάσει και το δικό του ιατρικό πιστοποιητικό, αναφέρθηκε και στις δικές του διαπιστώσεις και ευρήματα κατόπιν εξέτασης του Ενάγοντα στις 18/2/
8. Όπως ανάφερα και πιο πάνω δεν έχω διαπιστώσει διαφορές στις διαπιστώσεις και ευρήματα του ΜΥ2 σε σχέση με τη σημερινή εικόνα της κατάστασης της υγείας του Ενάγοντα και σε σχέση με την πρόγνωση του για το μέλλον σε σύγκριση με τα όσα κατέθεσαν οι άλλοι δύο χειρούργοι ορθοπεδικοί ιατροί που κάλεσε η πλευρά του Ενάγοντα, ήτοι ο ΜΕ1 και ο ΜΕ
9. Επισημαίνω ότι και αυτός έχει διαπιστώσει από τη μέτρηση των δύο σκελών του Ενάγοντα την ύπαρξη ανισοσκέλειας, ήτοι 3 εκ. μεγαλύτερο το δεξιό από το αριστερό κάτω άκρο, κάτι που έχει ως συνέπεια ο Ενάγων να χωλαίνει, ουλές σε διάφορα μέρη του σώματος και παραμορφώσεις στην αριστερή κλείδα όπου μάλιστα υπογράμμισε ότι είναι πολύ ορατή η εξόγκωση που υπάρχει, και τα οποία συνιστούν μόνιμα κατάλοιπα, την ύπαρξη ψευδάρθρωσης στον καρπό από το κάταγμα σκαφοειδούς, ατροφία στον δεξιό μηρό, και την κάμψη του γόνατος να υπολείπεται του φυσιολογικού κατά 40 μοίρες, δυσκαμψία στο δεξιό αντίχειρα λόγω ρήξης των συνδέσμων στην περιοχή. Διαπίστωσε, επίσης, πόνο στη μέση και στον αυχένα ο οποίος επιτείνεται μετά από κόπωση, υγρασία και αλλαγή του καιρού και υπογράμμισε ότι στη σπονδυλική στήλη υπάρχει πιθανότητα μελλοντικά να υπάρχει πόνος από τα κατάγματα που έχει υποστεί. Όσον αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης της ψευδάρθρωσης ο ΜΥ2, αφού αναφέρθηκε στις δύο μεθόδους χειρουργικής επέμβασης που προσφέρονται, η μία εκ των οποίων μπορεί να διενεργηθεί από ειδικό γιατρό μικροχειρουργό, κατά το στάδιο της αντεξέτασης ήταν ξεκάθαρος ότι και σε περίπτωση που μία τέτοια επέμβαση είναι επιτυχής πάλιν ο Ενάγων δεν θα μπορεί να κάνει βαριάς φύσεως ή χειρωνακτικής φύσεως επάγγελμα λόγω των άλλων προβλημάτων που έχει. Αξιολογώντας λοιπόν τη μαρτυρία του ΜΥ2 στο σύνολο της λέω ότι ήταν σαφής και θετική. Ο ΜΥ2 κατέθεσε με ειλικρίνεια τις διαπιστώσεις και τα ευρήματα του κατόπιν εξέτασης που διενήργησε στον Ενάγοντα. Ως αποτέλεσμα η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Αξιολόγηση μαρτυρίας Νίκου Ασπρή (ΜΕ6) Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ΜΕ6 η οποία συνίστατο στο γεγονός ότι ως φυσιοθεραπευτής στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου είχε υποβάλει τον Ενάγοντα σε αριθμό φυσιοθεραπειών μετά από παραπομπή γιατρού διαπιστώνω ότι περιέγραψε με σαφήνεια και θετικότητα το είδος των φυσιοθεραπειών που του είχε κάνει, τη διάρκεια και για ποιο σκοπό είχαν γίνει. Η μαρτυρία του δεν έχει βασικά αμφισβητηθεί κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης στη διάρκεια της οποίας κλήθηκε περισσότερο να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις. Επαναλαμβάνω. Ο ΜΕ6 ήταν, κατά τη γνώμη μου, ένας απόλυτα ειλικρινής μάρτυρας ο οποίος κατέθεσε με σαφήνεια και θετικότητα για το είδος και τον αριθμό των φυσιοθεραπειών που διενήργησε στον Ενάγοντα προς αντιμετώπιση των προβλημάτων που του προκλήθηκαν ένεκα του τραυματισμού του σε τροχαίο ατύχημα. Ως αποτέλεσμα αποδέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολο της. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μαρίας Πραστίτη (ΜΕ2) Αξιολογώντας στη συνέχεια τη μαρτυρία της Μ.Ε.2, η οποία ήταν αυτή που ως οδοντίατρος διενήργησε την όλη θεραπεία στα δόντια του ενάγοντα που είχαν επηρεαστεί ένεκα του τραυματισμού του στο επίδικο τροχαίο ατύχημα, διαπιστώνω ότι ήταν απόλυτα σαφής και θετική. Η ΜΕ2 περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια και ανάλυση την θεραπεία που παρείχε στον Ενάγοντα ο οποίος είχε τρεις κοπτήρες σπασμένους στην άνω σιαγόνα από το χτύπημα, η οποία, βασικά, συνίστατο στην απονεύρωση και ανασύσταση δύο δοντιών και στην ανασύσταση ενός δοντιού, που ήταν η πρώτη φάση της θεραπείας, και στη δεύτερη φάση η τοποθέτηση στα δόντια αυτά στεφάνης. Πλήρως κατατοπιστική ήταν και σε σχέση με το κόστος της θεραπείας που διενήργησε στον Ενάγοντα τόσο κατά το στάδιο της κύριας εξέτασης όσο και κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Κατά την αντεξέταση δεν αμφισβητήθηκε η μαρτυρία της και τα όσα είχε καταθέσει σε σχέση με τη θεραπεία που διενήργησε στον Ενάγοντα αλλά, απλώς, της ζητήθηκε να διατυπώσει τη γνώμη της για το κατά πόσο θα μπορούσε να αποφεύγετο ο τραυματισμός του Ενάγοντα στα δόντια αν αυτός φορούσε κράνος κατά την ώρα του δυστυχήματος όπου, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι όταν κάποιος δέχεται μεγάλο χτύπημα οι σιαγόνες μεταξύ τους θα κάνουν την κίνηση του σφιξίματος των δοντιών, λόγω της μετακίνησης της κροταφογναθικής άρθρωσης, και ότι από το σφίξιμο των δοντιών μπορεί αυτά να σπάσουν ακόμα και χωρίς τη μετακίνηση τους. Εξετάζοντας τη μαρτυρία της ΜΕ2 στο σύνολο της λέω ότι ήταν ξεκάθαρη και ειλικρινής και την αποδέχομαι στην ολότητα της. Αξιολόγηση μαρτυρίας Ενάγοντα Προχωρώ στη συνέχεια να αξιολογήσω τη μαρτυρία του Ενάγοντα όσον αφορά τα όσα κατέθεσε σε σχέση με τις σωματικές του βλάβες και γενικά την κατάσταση της υγείας του ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του στο επίδικο δυστύχημα. Το είδος των τραυματισμών που ο Ενάγων υπέστη όσο και η θεραπεία που έτυχε προκύπτουν από την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε και την οποία έχουμε αξιολογήσει ανωτέρω. Ο Ενάγων αναφέρθηκε με απλό αλλά ταυτόχρονο θετικό τρόπο στον τραυματισμό του και, κυρίως, στον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη ως αποτέλεσμα αυτού τόσο αμέσως μετά τον τραυματισμό του όσο και στη συνέχεια μετά που του διενεργήθηκαν διάφορες επεμβάσεις και θεραπείες. Περιέγραψε δε με σαφήνεια όλα τα στάδια της θεραπευτικής αγωγής που ακολούθησε. Ήταν πλήρως κατατοπιστικός για τις ταλαιπωρίες που υπέστη καθ' όλο το διάστημα που βρισκόταν στο νοσοκομείο όπου περιέγραψε ότι εκτός από τους πόνους που είχε ευρισκόταν σε άβολη θέση (ανάσκελα) και δεν μπορούσε να γυρίσει το σώμα του, ούτε δεξιά, ούτε αριστερά και ότι χρειαζόταν τη βοήθεια άλλων για να μπορέσει να μετακινηθεί και να περιποιηθεί τον εαυτό του ή να αντιμετωπίσει τις προσωπικές του ανάγκες. Το ίδιο κατατοπιστικός και διαφωτιστικός ήταν στην περιγραφή των γεγονότων αναφορικά με την κατάσταση της υγείας του και τις δυσκολίες και ταλαιπωρία που είχε και κατά το στάδιο μέχρι που βγήκε από το Νοσοκομείο στις 30/5/08 ενόψει του ότι εξακολουθούσε να φορά σιδερένιο θώρακα για την σπονδυλική στήλη και κολλάρο για ακόμη τρεις μήνες. Περιέγραψε με σαφήνεια ότι ένεκα αυτής της κατάστασης δεν μπορούσε να περπατήσει μόνος του, ότι μετακινείτο πάνω σε αναπηρική καρέκλα και ότι ξεκίνησε να ικανοποιεί μόνος του τις προσωπικές του ανάγκες αφού πέρασαν περίπου 4 μήνες αφότου βγήκε από το Νοσοκομείο. Το ίδιο σαφής και κατατοπιστικός ήταν και στην περιγραφή που έδωσε σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση της υγείας του τονίζοντας ότι όταν περπατά χωλαίνει και γέρνει από τη μία πλευρά με αποτέλεσμα να χρειάζεται να χρησιμοποιεί ορθοτικό πέλμα το οποίο όμως, όπως εξήγησε, δεν αποτελεί πανάκεια για το πρόβλημα του. Όπως τόνισε, συναφώς, η βοήθεια του ορθοτικού πέλματος είναι, απλώς, ότι όταν το φορεί τα δύο σκέλη του έρχονται στο ίδιο ύψος, όμως η κίνηση στις αρθρώσεις δεν μπορεί να διορθωθεί διότι η κάμψη από τον αστράγαλο και το γόνατο διαφέρει από το ένα πόδι στο άλλο. Ήταν ξεκάθαρος ότι δεν μπορεί, έστω και με τη χρήση του ορθοτικού πέλματος, να τρέξει, να ανεβοκατεβαίνει σκάλες, να κάνει βαθύ κάθισμα, να γονατίσει, να στέκεται πολλή ώρα ή να περπατήσει πολλή ώρα. Όσον αφορά το αριστερό του χέρι τόνισε ξεκάθαρα ότι δεν μπορεί με αυτό να σηκώσει βάρος γιατί αισθάνεται πόνο στην περιοχή της αριστερής κλείδας, ούτε μπορεί να το έχει ανυψωμένο πολλή ώρα. Σε σχέση με το δεξί του χέρι τόνισε ότι έχει αδυναμία, δεν μπορεί να το σφίξει και δεν μπορεί να πιάσει βάρος. Αντεξεταζόμενος ο Ενάγοντας παρέμεινε σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία του. Ήταν ειλικρινής όταν ρωτήθηκε σχετικά ότι το ανυψωτικό παπούτσι τον βοηθά αλλά όχι πάρα πολύ, όπως του ετέθη, και εξήγησε ότι δεν βοηθά στις κινήσεις. Δεν αρνήθηκε ότι με αυτό μπορεί να σταθεί περισσότερη ώρα απ' ότι χωρίς αυτό προσθέτοντας ότι δεν παύει, ωστόσο, να πονεί στον σπόνδυλο, στη μέση και στους μύες του ποδιού. Ξεκάθαρος ήταν και όταν ρωτήθηκε για το λόγο της εγχείρισης για αφαίρεση περιφερικών κοχλίων τονίζοντας ότι αυτό έγινε γιατί τον ενοχλούσαν στο γόνατο απορρίπτοντας την υποβολή ότι ο λόγος της εγχείρησης ήταν για να τον βοηθήσει να γονατίζει, να κάμπτει το γόνατο. Καθ' όλη τη διάρκεια της αντεξέτασης του ο Ενάγων απάντησε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν με άνεση, χωρίς να έχει οποιανδήποτε δυσκολία ή ενδοιασμό και έδωσε σαφείς και άμεσες απαντήσεις. Παρέμεινε δε, όπως ήδη επισημάναμε ανωτέρω, σταθερός και κατηγορηματικός στη μαρτυρία του όπως την παρουσίασε κατά το στάδιο της κύριας εξέτασης του. Δεν έχω διαπιστώσει ο Ενάγων να υπερβάλλει στις αναφορές του σε σχέση με τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε από την αρχή μετά τον τραυματισμό του στο επίδικο δυστύχημα και αυτά τα οποία συνεχίζει να αντιμετωπίζει και σήμερα και γενικότερα τα κατάλοιπα που έχει ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του. Εν πάση περιπτώσει αυτά που ο ίδιος κατέθεσε συνάδουν και συμβαδίζουν με τις διαπιστώσεις που προκύπτουν από την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε και στην οποία κάναμε αναφορά ανωτέρω σχετικά με τα κατάλοιπα που του παρέμειναν και η οποία, με βάση τη σχετική αξιολόγηση, έγινε αποδεκτή. Ούτε και σε σχέση με την περιγραφή της θεραπευτικής αγωγής που έτυχε διαπίστωσα ο Ενάγων να είναι υπερβολικός. Με απλό και φυσικό τρόπο προσπάθησε να μεταφέρει στο Δικαστήριο την εικόνα της κατάστασης της υγείας του από την αρχή, μετά που υπέστη τον επίδικο τραυματισμό, μέχρι σήμερα. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης και έχοντας εξετάσει προσεκτικά το σύνολο της μαρτυρίας του Ενάγοντα, αποδέχομαι τη μαρτυρία του κρίνοντας την ως ειλικρινή και αξιόπιστη. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης προχωρώ να διατυπώσω τα ευρήματα του Δικαστηρίου: Στις 22.4.08 ο Ενάγων μεταφέρθηκε στο ΤΕΠ του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου. Η κλινική εξέταση έδειξε: 1) ανοιχτό κάταγμα δευτέρου βαθμού αριστερού μηριαίου οστού 2) αυχενική θλάση 3) άλγος και οίδημα στην περιοχή της αριστερής κλείδας και ωμοπλάτης 4) άλγος θωρακικής σπονδυλικής μοίρας 5) άλγος, οίδημα δεξιού καρπού Η ακτινολογική εξέταση έδειξε: 1) συντριπτικό ανοιχτό κάταγμα αριστερού μηριαίου οστού στη μεσότητα του, κάταγμα αριστερής κλείδας και κάταγμα δεξιού σκαφοειδούς οστού Η ακτινολογική εξέταση του θώρακα δεν έδειξε την ύπαρξη καταγμάτων των θωρακικών πλευρών. Η αξονική τομογραφία : 1) θώρακα έδειξε την ύπαρξη πνευμοθώρακα 2) σπονδυλικής στήλης έδειξε κατάγματα αυχενικών σπονδύλων του Α1,Α6,Α7 και Θ8, κάταγμα σώματος θ7 συμπιεστικό - εκρηκτικό με απώλεια του σώματος περίπου 40%. 3) Κοιλίας δεν έδειξε αιμορραγία ή ρήξη ενδοκοιλιακών οργάνων Στις 22.4.08 εισήχθη στο χειρουργείο και υπεβλήθη σε χειρουργική/ορθοπεδική αποκατάσταση του κατάγματος του αριστερού μηριαίου με ΑΟ-οστεοσύνθεση(πλάκα και βίδες).Τοποθετήθηκε γύψος πηχεοκαρπικός στο δεξί χέρι για θεραπεία του κατάγματος του σκαφοειδούς. Στις 16.5.08 έγινε αξονική επανεξέταση της σπονδυλικής μοίρας του αυχένα και της θωρακικής σπονδυλικής μοίρας και κατέδειξε την χωρίς αλλαγές ή μετατόπιση των καταγμάτων των σπονδύλων. ® Στις 30.5.08 μετά από μια σταθερή και με σταδιακή βελτίωση της κατάστασή του ο Ενάγων απελύθη. από το Νοσοκομείο με ακινητοποίηση του αυχένα και της θωρακικής μοίρας με ειδικό νάρθηκα και κηδεμόνα και βαδίζοντας με βακτηρίες μασχάλης με μερική φόρτιση του κάτω άκρου η οποία επιτράπηκε στους 4 μήνες. Παρακολουθείτο στα εξωτερικά ιατρεία στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου κάθε δύο εβδομάδες. Για 4 μήνες μετά την εγχείρηση ήταν σε αποθεραπεία (φυσιοθεραπεία, ενδυνάμωση και σταδιακή μερική φόρτιση του αριστερού κάτω άκρου, η σταδιακή φόρτιση του επιτράπηκε στους 4 μήνες μετεγχειρητικά). Όταν ξεκίνησε να εγκαταλείπει το αναπηρικό κάθισμα άρχισε να περπατά με πατερίτσες. Στην αρχή χρησιμοποιούσε δύο πατερίτσες, ύστερα μόνο μία. Με τις δύο πατερίτσες περπατούσε για περίπου 2 μήνες και με τη μία πατερίτσα για άλλους 2 μήνες. Καθ' όλο το διάστημα που ο Ενάγων βρισκόταν στο Νοσοκομείο είχε φοβερούς πόνους στην σπονδυλική του στήλη και πρηξίματα μεταξύ της κλείδας και της ωμοπλάτης. Επίσης είχε φοβερούς πόνους στη θωρακική σπονδυλική μοίρα, πόνους και πρήξιμο στον δεξιό καρπό ο οποίος δεν μπορούσε να κινηθεί. Εκτός από τους πιο πάνω πόνους στο διάστημα που ευρισκόταν στο νοσοκομείο ήταν σε θέση ανάσκελα και δεν μπορούσε να γυρίσει ούτε δεξιά, ούτε αριστερά. Σε περίπτωση που ήθελε να κινηθεί έπρεπε να τον μετακινήσουν άλλοι. Δεν μπορούσε ο ίδιος να περιποιηθεί τον εαυτό του, ούτε να κάνει από μόνος του τις προσωπικές του ανάγκες. Εξακολουθούσε να φορεί σιδερένιο θώρακα και κολλάρο για περίοδο 3 μηνών αφότου είχε εξέλθει του Νοσοκομείου τις 30/5/
10. Μετακινείτο δε σε αναπηρική καρέκλα και για να μπορέσει να ικανοποιεί μόνος του τις προσωπικές του ανάγκες πέρασε περίοδος περίπου 4 μηνών αφότου βγήκε από το Νοσοκομείο. Όταν ο Ενάγων περπατά χωλαίνει και γέρνει από τη μια πλευρά. Χρησιμοποιεί ορθοτικό πέλμα, η βοήθεια του οποίου είναι να έρχονται τα δύο σκέλη στο ίδιο ύψος. Ακόμη και με τη χρήση του ορθοτικού πέλματος δεν μπορεί να ανεβοκατεβαίνει σκάλες, ούτε να κάνει βαθύ κάθισμα ή να γονατίσει. Δεν μπορεί να στέκεται πολλή ώρα, ούτε να τρέχει. Όταν δε βγάλει το ορθοτικό πέλμα, δεν μπορεί να περπατήσει. Στις 21.10.08 προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία με άλγος στο σημείο της οστεοσύνθεσης. Η ακτινολογική εξέταση έδειξε δημιουργία ψευδάρθρωσης, κόπωση και σπάσιμο των βιδών και απελευθέρωση της πλάκας. Στις 24.10.08 ο Ενάγων εισήχθη στο χειρουργείο για αντιμετώπιση του κατάγματος με κλειδωμένο ενδομυελικό ήλο και τοποθέτηση περιφερειακών κοχλιών κλειδώματος. Στις 31.10.08 έγινε επανατοποθέτηση των περιφερειακών κοχλιών κλειδώματος. Ο Ενάγων βαδίζει με πλήρη φόρτιση αλλά χωλαίνει. Έχει δυσμορφία στην περιοχή της αριστερής κλείδας. Παρουσιάζει ουλή στο αριστερό μηριαίο περίπου 28 εκ. Παρουσιάζει ανισοσκέλεια 3 εκ. μεγαλύτερο το δεξιό από το αριστερό κάτω άκρο. Επώδυνες κινήσεις του καρπού δεξιά στην περιοχή του σκαφοειδούς. Άλγος στην απαγωγή και κάμψη του αριστερού μηριαίου στην περιοχή του ισχίου λόγω μετακίνησης του ήλου προς την λεκάνη 2 εκ. Όσον αφορά τις ουλές και τη δυσμορφία στην περιοχή της αριστερής κλείδας η εικόνα που παρουσιάζει ο ενάγων έχει ως εξής: i. Δύσμορφη ουλή μήκους 28 εκ. κατά την έξω επιφάνεια του αριστερού μηρού. ii. Δύσμορφη ουλή κατά την άνω και έξω επιφάνεια του αριστερού μηρού μήκους 9 εκ. iii. Δύσμορφη ουλή έκτασης 7 Χ 2 εκ. κατά την ινιακή χώρα του τριχωτού της κεφαλής. Εχουν καταστραφεί οι ρίζες των τριχών και γι' αυτό ο Ενάγων δεν έχει μαλλιά στην περιοχή της ουλής. iv. Δυσμορφία στην περιοχή της αριστερής κλείδας. Είναι πολύ ορατή η εξόγκωση στην αριστερή κλείδα § Τα εν λόγω ευρήματα ήταν αποτέλεσμα των κακώσεων που υπέστη ο Ενάγων κατά το ατύχημα και πρέπει να θεωρηθούν ως μόνιμες βλάβες. § Το κάταγμα του μηριαίου έχει πωρωθεί αλλά λόγω της συντριπτικότητας και των δύο επεμβάσεων που έχει υποστεί υπάρχει βράχυνση περίπου 3 εκ. και αναγκάζεται να χρησιμοποιεί υπερύψωση, εσωτερική και εξωτερική μέσα στο παπούτσι για να μη φαίνεται πολύ η χωλότητα του. Θα φέρει για όλη του τη ζωή ανύψωση του αριστερού παπουτσιού με επιπλέον πάτο 3 εκ. ή θα επιβαρύνει τη σπονδυλική στήλη πάρα πολύ (χρόνιες οσφυοϊσχιαλγίες). Όσον αφορά το κάταγμα αριστερού μηριαίου και τη βράχυνση του σκέλους ανέφερε ότι οι συνέπειες για τον Ενάγοντα είναι ότι θα πρέπει να φοράει για όλη του τη ζωή ανύψωση παπουτσιού 3 εκ. ή αν δεν το φορεί, να χωλαίνει. Αν δεν το φορεί θα επιβαρύνεται η σπονδυλική στήλη με αποτέλεσμα την οσφυαλγία ή την κήλη δίσκου. Οι οσφυαλγίες θα είναι μόνιμες αν δεν βάζει υπόδημα με ανύψωση. § Τα υλικά οστεοσύνθεσης εάν τον ενοχλούν πρέπει να αφαιρεθούν. Σε περίπτωση που θα διενεργηθεί επέμβαση των υλικών οστεοσύνθεσης ο ενάγων θα χρειασθεί να παραμείνει εκτός εργασίας για περίοδο 1-2 μηνών. Το κόστος μιας τέτοιας εγχείρισης θα ανέλθει στο ποσό των €
11. § Η δημιουργία ψευδάρθρωσης του σκαφοειδούς οστού χρήζει χειρουργικής αντιμετώπισης που θα πραγματοποιηθεί σε δεύτερο χρόνο (μετά από αποκατάσταση του αριστερού κάτω άκρου). Χρήζει χειρουργικής επέμβασης στο σκαφοειδές η οποία είναι πολύ λεπτή επέμβαση, επώδυνος και με ψηλά ποσοστά αποτυχίας. Το κόστος της επέμβασης αυτής είναι περίπου €3.
12. Χρήζει ακινητοποίησης της δεξιάς πηχαιοκαρπικής για δύο μήνες και μετά άλλους δύο μήνες φυσιοθεραπεία. § Στο μέλλον θα έχει σοβαρό πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη λόγω της πλημμελούς πώρωσης του κατάγματος του θ
13. έγινε μη ανατομική πόρωση. Αφ' η στιγμής έχει χάσει ο Ενάγων το 40% του σώματος δεν είναι ανατομική η πόρωση. Και θα έχει σοβαρό πρόβλημα στο μέλλον. Θα παρουσιάσει περισσότερη κύφωση και οστεόφυτα στην περιοχή του κατάγματος στο μακρό μέλλον. Οι συνέπειες αυτών των προβλημάτων είναι πόνος στην περιοχή όταν ξαπλώνει και μετά στις απότομες στροφές του σώματος. ® Στη σπονδυλική στήλη υπάρχει πιθανότητα μελλοντικά να υπάρχει πόνος από τα κατάγματα που έχει υποστεί. ® Όσον αφορά τα κατάγματα στον αυχένα θα προκαλούν χρόνια προβλήματα με αυχεναλγία δηλαδή πόνο στον αυχένα και είναι επαναλαμβανόμενα προβλήματα εφόσον δεν έρχονται μία φορά και φεύγουν. Θα έχει χρόνια προβλήματα με τον αυχένα λόγω των πολλαπλών καταγμάτων της αυχενικής μοίρας. Υπάρχει πόνος στη μέση και στον αυχένα ο οποίος επιτείνεται μετά από κόπωση, υγρασία ή αλλαγή του καιρού. ® Στις 27.1.11 έγινε εγχείρηση για αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης γιατί ο Ενάγων είχε ενόχληση από τους περιφερικούς κοχλίες οι οποίοι αφαιρέθηκαν με τοπική αναισθησία γιατί δεν υπήρχε πλήρης πόρωση του κατάγματος. Ο Ενάγων είχε ως υλικά οστεοσύνθεσης ενδομυελικό ήλο και δύο περιφερικούς κοχλίες. Οι κοχλίες αφαιρέθηκαν γιατί προκαλούσαν ενόχληση στον Ενάγοντα, είχαν βγει απέξω και ενοχλούσαν τον Ενάγοντα στο να λυγίσει το γόνατο. Για να μην στοιχίσει η επέμβαση ο ΜΕ1 τη διενήργησε με τοπική αναισθησία. Ο Ενάγων δεν μπορούσε να γονατίσει. Όταν ο κοχλίας βγει προς τα έξω στα μαλακά μόρια προκάλεσε αντιδραστικό οίδημα στην περιοχή και ο Ενάγων δεν μπορούσε να λυγίσει καθόλου το πόδι γιατί η βίδα είχε εισχωρήσει στους μύες. Η εγχείρηση έγινε για να βοηθήσει τον Ενάγοντα να λυγίσει το γόνατο μέχρι το σημείο που μπορούσε. Με τους κοχλίες λόγω μηχανικού κωλύματος δεν μπορούσε να το λυγίσει καθόλου. ® Λόγω του σκαφοειδούς κατάγματος στο χέρι αδυνατεί ο καρπός να έχει δύναμη και όλες οι κινήσεις του. Έχει πρόβλημα στη συσφιγκτική ικανότητα και δραγμό του χεριού και στο κράτημα βάρους έχει πόνους στον καρπό. Η ικανότητα δραγμού και σύσφιξης του τραυματισθέντος χεριού έχει επηρεαστεί πάρα πολύ. ® Σε ό,τι αφορά την ορθοστασία με τη χρήση ανυψωτικού υποδήματος θα έχει ισοσκέλεια. Στη μακρά ορθοστασία θα έχει πρόβλημα. Ο Ενάγων δεν μπορεί να τρέξει χωρίς ανυψωτήρα αλλά και με ανυψωτήρα θα έχει ενοχλήσεις στο σίστιχο, δηλαδή στο ίδιο γόνατο. Εδώ έχουμε ένα βαρύ κάταγμα με βράχυνση με αλλαγή στον άξονα του ποδιού στην άρθρωση του ισχίου και του γόνατος και δεν μπορεί να κάνει φυσιολογικές κινήσεις. Δεν μπορεί να περπατά ο Ενάγων ωσάν να μην συμβαίνει οτιδήποτε. Δεν είναι μόνο το ύψος το πρόβλημα αλλά και η μυϊκή ατροφία και η όλη δυσλειτουργία και από την κινητική και δομή των αρθρώσεων που επηρεάστηκαν λειτουργικά. Η χωλότητα δεν είναι το μόνο αποτέλεσμα της βράχυνσης κατά 3 εκ. αλλά και της ατροφίας και της μείωσης της λειτουργικότητας του άκρου. Το αριστερό άκρο είναι πιο αδύναμο, λιγότερο λειτουργικό και συνεπώς προβληματικό. Το ανυψωτικό υπόδημα Θα μετριάσει το βαθμό χωλότητας αλλά δεν θα τον εξαλείψει. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η λειτουργική κατάσταση του άκρου και όχι μόνο η βράχυνση. Υπάρχει ατροφία στον δεξιό μηρό, στον τετρακέφαλο, της τάξης των 2 ½ εκ. Υπάρχει ελαφριά κλίση του αριστερού μηρού προς τα έξω. Η κάμψη του γόνατος είναι περίπου 70° και υπολείπεται του φυσιολογικού κατά 40°. ® Όσον αφορά το θέμα των ουλών στα διάφορα σημεία του σώματος του Ενάγοντα είναι δυνατή η βελτίωση τους χειρουργικά μέσω πλαστικής εγχείρισης αλλά όχι η πλήρης εξάλειψη τους. Γι' αυτό το σκοπό θα χρειαστούν να διενεργηθούν δύο επεμβάσεις, μία στον αριστερό μηρό και μία στο τριχωτό της κεφαλής, οι οποίες θα πρέπει να διενεργηθούν υπό πλήρη αναισθησία. Μετά τη διενέργεια της κάθε επέμβασης ο Ενάγων θα πρέπει να πάρει αναρρωτική άδεια για 4 εβδομάδες για κάθε μία. Το κόστος των επεμβάσεων αυτών υπολογίζεται στο ποσό των €
14. ® Λόγω των καταγμάτων του μηριαίου, της βράχυνσης, της δυσκαμψίας του γόνατος, λόγω του κατάγματος του σκαφοειδούς, λόγω των καταγμάτων της σπονδυλική στήλης ο ασθενής δεν είναι ικανός για βαριά επαγγέλματα και ιδίως στο επάγγελμά του. Στην κατάσταση που βρίσκεται δεν μπορεί να επανέλθει στην εργασία του ως ισιωτής αυτοκινήτων. Ο Ενάγων μπορεί να εργαστεί σε καθιστική εργασία ή σε εργασία που δεν είναι χειρωνακτικής φύσεως. Μπορεί να κάνει επαγγέλματα που δεν έχουν πίεση και αυξημένες φυσικές απαιτήσεις. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγων σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική, πλέον, πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1C.L.R.789: «. To ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας[5]. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές[6]. Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ τους[7]. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος[8]. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή

(1998)1Α.Α.Δ.445 επισημαίνεται ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Να σημειώσουμε, τέλος, ότι είναι ταυτόχρονα νομολογημένο ότι η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν