BETWEEN FRIENDS LTD ν. BASHAL ENTERPRISES LTD , Αρ. Αγωγής: 670/08, 1/6/2012

(1)- 7

(6)) με τις οποίες δίδεται προθεσμία 10 ημερών για πληρωμή του τιμήματος πώλησης, έξι επιστολές ημερ. 7.12.2007 από τον τότε δικηγόρο των εναγόντων προς την εναγόμενη εταιρεία (Τεκ. 8

(1)-

(6)) με τις οποίες οι ενάγοντες τερμάτιζαν τις επίδικες συμφωνίες, έξι αποδείξεις παραλαβής των πιο πάνω επιστολών (Τεκ. 9

(1)-

(6)) και επιστολή ημερ. 28.1.2008 από τον σημερινό δικηγόρο των εναγόντων προς την εναγομένη εταιρεία (Τεκ. 10) με την οποία ζητείτο από τους εναγόμενους όπως αποσύρουν από το Κτηματολογικό Γραφείο Πάφου τις επίδικες συμφωνίες εντός 15 ημερών. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι οι επίδικες συμφωνίες ετοιμάστηκαν από το δικηγορικό γραφείο που αντιπροσώπευε την εναγόμενη εταιρεία και εκ μέρους της εναγομένης υπέγραψε η δικηγόρος του εν λόγω δικηγορικού γραφείου Τώνια Αντωνίου. Ο κτηματομεσίτης που ήταν αναμεμειγμένος στην πώληση αυτή ήταν ο Χάρης Παυλή με τον οποίο είχε προφορική συμφωνία ότι θα έπαιρνε την αμοιβή του μετά την ολοκλήρωση της πράξης. Δεν έχει όμως πληρωθεί από τον ίδιο. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι εναγόμενοι δεν κατέβαλαν οτιδήποτε με βάση τους όρους των αγοραπωλητηρίων εγγράφων και παρέπεμψε στον όρο 2.6 με βάση τον οποίο θα έπρεπε να καταβληθεί το 22% του τιμήματος αγοράς σε συγκεκριμένο λογαριασμό της ενάγουσας εταιρείας που κατονομάζεται στη συμφωνία. Περαιτέρω, σε ερώτηση κατά πόσο υπήρχε οποιαδήποτε άλλη συμφωνία που είχε σχέση με τα τεκμήρια 1-6 και προνοούσε για τη μορφή αντιπαροχής ή νόμιμου ανταλλάγματος ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι οι συμφωνίες αυτές αφορούσαν την ενάγουσα εταιρεία και την εναγόμενη εταιρεία και δεν υπήρχε οποιαδήποτε άλλη συμφωνία μεταξύ των δύο αυτών εταιρειών. Ανέφερε περαιτέρω σε διευκρινιστική ερώτηση ότι δεν έχει λάβει οτιδήποτε υπό μορφή νόμιμου ανταλλάγματος από την εναγόμενη εταιρεία. Αναφορικά με τις επιστολές που στάληκαν στην εναγομένη, Τεκ. 7, αυτές ενώ στάληκαν στη διεύθυνση που αναφέρεται στις συμφωνίες επεστράφησαν με την ένδειξη «αζήτητο». Παρά ταύτα ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι η εταιρεία έλαβε γνώση αυτών γιατί αποστάληκαν με τηλεμοιότυπο στην υπογράφουσα τις συμφωνίες, Τ. Αντωνίου. Ο κτηματομεσίτης Χάρης Παυλή υπήρξε ο πρώτος μάρτυρας εκ μέρους της εναγόμενης. Ο Κώστας Ζερβός, ανέφερε είναι φίλος του και βρίσκονταν επί καθημερινής βάσης. Μετά που αγόρασε μία έκταση στη Πόλη της Χρυσοχούς. ο Ζερβός του ανέθεσε να βρει αρχιτέκτονες και μηχανικούς και να οργανώσει το μάρκετινγκ του έργου. Στα πλαίσια αυτά εκδόθηκε διαφημιστικό βιβλιάριο (Τεκ. 11) το οποίο απεστάλη σε κτηματομεσίτες συνεργάτες τους στο εξωτερικό κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αυτό το διαφημιστικό βιβλιάριο διαφήμιζαν το συγκεκριμένο έργο που αποτελείτο από επαύλεις και στο πίσω μέρος περιλαμβανόταν και εκτιμήσεις των ακινήτων (Τεκ. 12

(1)και

(2)). Ο ίδιος διαμεσολάβησε για την πώληση των 6 επίδικων επαύλεων και ήταν παρών κατά την υπογραφή των συμφωνιών. Πριν την υπογραφή αυτών των συμφωνιών, διευκρίνισε, έγινε άλλη ξεχωριστή συμφωνία για την αποπληρωμή με εμπορεύματα και συγκεκριμένα με ρολόγια και όχι μετρητά. Μετά την υπογραφή των συμφωνιών του είπε ο Ζερβός να παραλάβει ο ίδιος τα ρολόγια γιατί είχε τραπεζική θυρίδα στη τράπεζα και να τα τοποθετήσει εκεί. Στη συνέχεια έγινε απογραφή των εμπορευμάτων όπου διαπιστώθηκε ότι δεν παραχωρήθηκε το σύνολο της ποσότητας που έπρεπε και συμφωνήθηκε ότι θα τους διδόταν επιπρόσθετη ποσότητα ρολογιών για να συμπληρωθεί το ποσό των Λ.Κ. 600.

1. Κατατέθηκε ως Τεκ. 13 ο κατάλογος των ρολογιών που δόθηκε από τους εναγόμενους στους ενάγοντες. Η συμφωνημένη αξία των ρολογιών που θα δίδονταν ανερχόταν στο ποσό των Λ.Κ.608.410 ενώ δόθηκαν ρολόγια αξίας Λ.Κ. 550.
2. Από τα ρολόγια αυτά ο ίδιος πήρε ρολόγια αξίας Λ.Κ. 266.000 ως προμήθεια, ο κτίστης πήρε ρολόγια αξίας Λ.Κ.299.552 και έμειναν στο Ζερβό ρολόγια αξίας Λ.Κ. 49.
3. Εκ των υστέρων διαπίστωσε ότι η αξία των ρολογιών ήταν πολύ χαμηλότερη και όπως του ομολόγησε ο ίδιος ο αγοραστής αυτά αγοράστηκαν έναντι Στερλινών 200.
4. Τα ρολόγια που πήρε ο ίδιος τα έδωσε ως «scrap» όπως ανέφερε έναντι Λ.Κ.35.000 - 36.000 μετά που δύο από αυτά τα έδωσε ως δώρα. Ο Carl McCrow, Μ.Υ.2, είναι διευθυντής (manager) της εναγόμενης εταιρείας και όχι αξιωματούχος αυτής, όπως διευκρίνισε στην αντεξέταση. Κατά το χρόνο υπογραφής των συμφωνιών (Τεκ. 1-6) στο δικηγορικό γραφείο του κ. Κυπριανού ο ίδιος παρέδωσε χρυσά ρολόγια για την αξία της προκαταβολής και μετά υπεγράφησαν οι συμφωνίες. Παρών κατά τη παράδοση των ρολογιών ήταν ο Κώστας Ζερβός με κάποιο χρυσοχόο ο οποίος επιβεβαίωσε ότι τα ρολόγια ήταν χρυσά και ο μεσίτης Χάρης Παυλή. Τα ρολόγια που παραδόθηκαν είναι αυτά που περιλαμβάνονται στον κατάλογο Τεκ.
5. Ο μάρτυρας επίσης κατέθεσε μίαν επιστολή από τον διανομέα των ρολογιών Raymond Weil που επιβεβαιώνει την αυθεντικότητα των ρολογιών (Τεκ. 14). Μετά την υπογραφή των συμβολαίων παρέλαβε τα συμβόλαια και ανεχώρησε. Είχαν ήδη διευθετήσει τη χρηματοδότηση για την αγορά των επαύλεων από την Alpha Bank και προς τούτο κατέθεσε τα έγγραφα που είχαν ετοιμαστεί από την εν λόγω τράπεζα ως Τεκ.
6. Ακολούθως άρχισε να λαμβάνει επιστολές από τον κ. Ζερβό ο οποίος αξίωνε μεγαλύτερο ποσό για τις προκαταβολές και επιπλέον Λ.Κ.20.000 για κάθε έπαυλη για επιπρόσθετες εργασίες (η εν λόγω αλληλογραφία κατατέθηκε ως Τεκ. 16). Ο κ. Ζερβός συνέχισε να ζητά περισσότερα χρήματα και ετοίμασε νέο διαφημιστικό περιοδικό (Τεκ. 17) με νέες τιμές και του ανέφερε πως αν ήθελε να λάβει κατοχή των επαύλεων θα έπρεπε να πληρώσει πολύ περισσότερα χρήματα. Σύμφωνα με το μάρτυρα οι επαύλεις αγοράστηκαν με στόχο να πωληθούν όταν θα ολοκληρώνονταν. Κατ΄ ακρίβειαν είχαν εξασφαλίσει πενταετές συμβόλαιο ενοικίασης για την κάθε έπαυλη και είχαν κάνει μία συμφωνία με μία εταιρεία που ονομαζόταν Euroland η οποία θα αγόραζε όλες τις επαύλεις. Όπως επεξήγησε στη συνέχεια είχαν συμφωνήσει να επαναπωλήσουν τις επαύλεις τελειωμένες με συμβόλαια ενοικίασης για Λ.Κ.3.871.700 δηλαδή θα είχαν κέρδος ύψους Λ.Κ.1.106.
7. Επειδή όμως τελικά δεν τελεσφόρησε η συναλλαγή απώλεσαν αυτό το κέρδος. Επίσης ο κ. Ζερβός τους έδειξε τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στο καινούργιο του περιοδικό (Τεκ. 18) όπου δείχνουν αξία γύρω στα 8 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό αποτελεί απωλεσθέν κέρδος το οποίο διεκδικούν μαζί με τα έξοδα των δικηγόρων, λογιστών, εκτιμήσεων, χαρτοσημάνσεων και όλα τα έξοδα που απώλεσαν. Οι συνήγοροι των δύο πλευρών ανέπτυξαν τις αντίστοιχε θέσεις τους σε αγορεύσεις τις οποίες εξέτασα και θα αναφερθώ εκεί όπου χρειάζεται στην πορεία της απόφασης μου. Αξιολογώντας τη προσαχθείσα μαρτυρία μία γενική διαπίστωση είναι ότι η μαρτυρία που δόθηκε από πλευράς εναγόντων συνάδει πλήρως με τα δικόγραφα τους ενώ αυτή που δόθηκε από πλευράς εναγομένων έχει σημαντικές διαφοροποιήσεις από το δικό τους δικόγραφο. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων, και η σύγκρουση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα με το δικόγραφο του (βλ. Σοφοκλέους ν. Τσεσμένογλου

(2006)1 Α.Α.Δ. 1153) Πέραν τούτου δεν υπήρξε αντεξέταση του Μ.Ε.1 επί αρκετών ισχυρισμών των δύο μαρτύρων που κλήθηκαν από τους εναγόμενους, όπως θα εξηγηθεί στη συνέχεια της απόφασης. Σχετική με το θέμα αυτό είναι η υπόθεση Μοσχάτου v. Μοσχάτου

(1999)1 Α.Α.Δ. 785 που με παρέπεμψε ο κ. Γεωργιάδης όπoυ στις σελ. 790-791 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Πολλά εξαρτώνται από τη φύση του ισχυρισμού και τους λόγους για τους οποίους το σημείο δεν ηγέρθη κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης των μαρτύρων της άλλης πλευράς. Στην απουσία δέουσας εξήγησης της παράλειψης, το Δικαστήριο μπορεί εύλογα να μη λάβει υπόψιν του ισχυρισμούς επί γεγονότων που δεν τέθηκαν στους μάρτυρες της άλλης πλευράς, λόγω του ότι δεν δόθηκε η ευκαιρία στον αντίδικο να αντικρούσει με μαρτυρία τους ισχυρισμούς αυτούς. Στην απουσία μιας τέτοιας αντιπαράστασης το Δικαστήριο μένει μόνο με τη μια πλευρά της ιστορίας και μπορεί για το λόγο αυτό να την απορρίψει ως μονόπλευρη και ασύμβατη με το δικαίωμα της άλλης πλευράς να έχει την κατάλληλη ευκαιρία να παρουσιάσει την υπόθεση της επί του σημείου. Κατά κανόνα ο διάδικος θα πρέπει να θέσει στους μάρτυρες της άλλης πλευράς το μέρος της υπόθεσης του που αφορά το συγκεκριμένο μάρτυρα. Αν κατά την αντεξέταση δεν υποβάλει οποιεσδήποτε ερωτήσεις, γενικά θεωρείται ότι αποδέχεται την εκδοχή που θέτει ο μάρτυρας (Browne v. Dunn [1984] 6 R.67, (H.L) και R v. Hart [1932] Cr. App. R. 202). Στην Αγγλία Ha δεν επιτρέπεται στο διάδικο αυτό να επιτεθεί κατά την τελική του αγόρευση ή να προωθήσει εξηγήσεις, στα σημεία όπου παρέλειψε να αντεξετάσει σχετικούς μάρτυρες επί του σημείου (βλέπε επίσης Phipson on Evidence 13η έκδοση, παραγρ. 33-69). Έτσι είναι φανερό ότι και ο λόγος αυτός θα πρέπει να απορριφθεί.» Ο Κώστας Ζερβός υπήρξε συνεπής στη μαρτυρία του με την οποία υποστήριξε τις δικογραφημένες θέσεις της ενάγουσας. Ο Χάρης Παυλή (Μ.Υ.1), ο κτηματομεσίτης μέσω του οποίου έγινε η πώληση των επιδίκων επαύλεων, ενώ παρουσιάζει τον εαυτό του να είναι το κεντρικό πρόσωπο στην όλη υπόθεση και να είναι αναμεμειγμένος σ΄ αυτήν από της αγοράς του κτήματος από την ενάγουσα μέχρι το τέλος και παρά το ότι αναφέρθηκε σε όλες τις πτυχές της συναλλαγής μεταξύ των διαδίκων, δεν μπόρεσε με σαφήνεια και σταθερότητα να αναφέρει πως εξελίχθηκαν τα γεγονότα και επίσης δήλωσε άγνοια κατά πόσο στην ισχυριζόμενη συμφωνία αγοράς ρολογιών συμβαλλόμενος ήταν ο McCrow ή η εταιρεία Bashal. Έδειχνε σίγουρος δε ότι τα συμβόλαια υπογράφησαν από τον McCrow ενώ αυτά υπογράφησαν από τη δικηγόρο Τώνια Αντωνίου και ο McCrow υπέγραψε ως μάρτυρας. Ακόμα και σε συνάρτηση με τη προμήθεια που ο ίδιος θα ελάμβανε ως ο μεσίτης της υπόθεσης δε θα μπορούσα να καταλήξω σε ασφαλές εύρημα ως προς το τι έχει συμφωνηθεί και τι έχει πληρωθεί μέχρι σήμερα. Βέβαια το θέμα αυτό δεν αποτελεί επίδικο θέμα στην παρούσα αγωγή αλλά είναι ενδεικτικό της στάσης του συγκεκριμένου μάρτυρα. Ενώ στην κυρίως εξέταση ανέφερε ότι αποδέκτηκε να πληρωθεί τη προμήθεια του με ρολόγια αξίας Λ.Κ.266.000 τα οποία αργότερα πώλησε ως «scrap» έναντι Λ.Κ.35.000 - Λ.Κ.36.000, στην αντεξέταση ανέφερε ότι η προμήθεια που δικαιούτο να ζητήσει ήταν 3% ακολούθως σε άλλο σημείο είπε ότι η συμφωνία του με τον κ. Ζερβό ήταν για προμήθεια ύψους 10% και αυτό που έλαβε ήταν μικρότερο από 1%. Ανέφερε επίσης αρχικά ότι λόγω φιλίας με το Ζερβό δε διεκδίκησε το υπόλοιπο ποσό της προμήθειας του, ενώ σε άλλο σημείο είπε ότι του απέστειλε επιστολή το 2007 και προτίθεται να του κινήσει αγωγή. Σε ότι αφορά τα επίδικα θέματα της αγωγής επίσης παρατηρείται η ίδια ασάφεια στις θέσεις του μάρτυρα πέραν του ότι οι θέσεις του δεν τέθηκαν στο Ζερβό κατά την αντεξέταση του για να τις σχολιάσει. Αναφορικά με το κατά πόσο συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων η καταβολή της προκαταβολής για την αγορά των επαύλεων με τη προμήθεια ρολογιών, αρχικά ανέφερε ότι αυτή ήταν ξεχωριστή συμφωνία και ότι πήρε ένα μήνα για να καταλήξουν σε αυτή. Το κατά πόσο, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, έλαβε μέρος ο Ζερβός σε αυτή τη διαπραγμάτευση, δεν είναι σαφές. Σε κάποιο στάδιο δε της αντεξέτασης ανέφερε ότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο η συμφωνία με τα ρολόγια ήταν μεταξύ της ενάγουσας και της εναγομένης ή προσωπικά του κ. McCrow και στη συνέχεια ανέφερε τα εξής: «Ήρθε ο κ. Κώστας Ζερβός και ο κ. McCrow μετά από ένα μήνα διαπραγματεύσεων, ετοιμάστηκαν τα έγγραφα στο γραφείο του κ. Κυπριανού στο board room, τα ρολόγια ξαπλώθηκαν στο τραπέζι του board room του κ. Σάββα Σαββίδη, τα επιθεώρησε ο κ. Κώστας Ζερβός με χρυσοχόο και υπόγραψε τη συμφωνία και υπόγραψαν και οι δύο. Απ΄ εκεί και πέρα δεν είμαι σε θέση να ξέρω αν υπήρξαν άλλες συμφωνίες μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Δεν είμαι σε θέση. Ο κ. Ζερβός μου έδειξε ένα χαρτί που δεν έχει μάρτυρες και μου λέει είναι συμφωνία που εκάμαμε. Αυτό είχε κάμει ο κ. Ζερβός.» Ασάφεια υπάρχει και ως προς τον ισχυρισμό του μάρτυρα ότι η προκαταβολή για την αγορά των επιδίκων επαύλεων που ανερχόταν σε Λ.Κ.600.000 και κατ΄ ισχυρισμό καταβλήθηκε με τη προμήθεια ρολογιών, έχοντας υπόψη τη θέση του ότι μέρος των ρολογιών που αντιστοιχούσε σε αξία Λ.Κ.266.000 δόθηκαν στον ίδιο και πωλήθηκαν από αυτόν ως «scrap» για Λ.Κ.35.000-Λ.Κ.36.

1. H αναφορά του δε στο ότι του είπε ο αγοραστής ότι η αξία του συνόλου των ρολογιών αγοράστηκαν από αυτόν έναντι Στερλινών 200.000 καταρρίπτει τη θέση της εναγομένης ότι τα ρολόγια δόθηκαν για εξόφληση της προκαταβολής και έρχεται σε αντίφαση με τη μαρτυρία του McCrow. Εντυπωσιακή ήταν και η θέση του μάρτυρα για το θέμα χρησιμοποιώντας τη κυπριακή φράση «εγώ στραβώνω τζιαι πουλώ, εσύ άμπλεπε τζιαι γόραζε», κάτι που υποδηλεί, τουλάχιστον έλλειψη σοβαρότητας εκ μέρους του. Σε ότι αφορά τη μαρτυρία του περί ματαίωσης των συμφωνιών δανειοδότησης από την Alpha Bank με υπαιτιότητα του Ζερβού, η θέση αυτή δε συνάδει με τη δικογραφημένη θέση περί εξόφλησης του τιμήματος αγοράς των επαύλεων, ούτε τέθηκε τέτοιο θέμα στον Ζερβό κατά την αντεξέταση του. Το ίδιο ισχύει και για τη θέση του ότι ο λόγος που η εναγόμενη δεν προχώρησε να εξοφλήσει το οφειλόμενο ποσό ήταν η αύξηση που αποφάσισε να επιβάλει ο Ζερβός στην τιμή της κάθε έπαυλης. Για τους λόγους που αναλύονται πιο πάνω κρίνω ότι η μαρτυρία του Μ.Υ.1 δεν είναι τέτοια που θα μπορούσα να στηριχθώ για να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα. Ο McCrow (Μ.Υ.2) έδωσε μαρτυρία που έρχεται σε αντίθεση με τα δικόγραφα. Ενώ με την υπεράσπιση προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι οι εναγόμενοι έχουν «πληρώσει τις προκαταβολές καθώς και τις προβλεπόμενες από τα αγοραπωλητήρια έγγραφα δόσεις με μορφή αντιπαροχής και/ή με νόμιμο αντάλλαγμα..» ο McCrow ο οποίος χειριζόταν την παρούσα υπόθεση εκ μέρους της εταιρείας, στη προφορική του κατάθεση ρητά ανέφερε ότι πέραν της προκαταβολής που σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του κατεβλήθη με τη παράδοση ρολογιών, ουδέν άλλο ποσό πληρώθηκε, ούτε ζητείται πλέον η ειδική εκτέλεση των επίδικων συμφωνιών. Πέραν τούτου καμία αναφορά δε γίνεται στα δικόγραφα περί της ισχυριζόμενης λήψης χρηματοδότησης εκ μέρους της εναγομένης από την Alpha Bank η οποία τελικά δεν τελεσφόρησε λόγω ενεργειών του Ζερβού, όπως ανέφερε ο Παυλή κατά την αντεξέταση του. Όπως προκύπτει από το Τεκ. 15 (τα έγγραφα δανειοδότησης της Apha Bank που κατατέθηκαν από τον McCrow) αυτά δεν φέρουν υπογραφές και έχουν πολλά κενά. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ότι δεν υπάρχει η αναγκαία δικογραφική κάλυψη και επίσης έχοντας υπόψη ότι ο Ζερβός δεν αντεξετάστηκε επί αυτών των θέσεων αφήνει αυτούς τους ισχυρισμούς χωρίς οποιαδήποτε βαρύτητα. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε επίσης στο ότι ο Ζερβός μετά την υπογραφή των συμφωνιών ζητούσε μεγαλύτερο ποσό χρημάτων, θέση που δεν συνάδει με το δικόγραφο της εναγομένης εταιρείας ούτε με την αλληλογραφία που ανταλλάγηκε με το Ζερβό (Τεκ. 16 και 19). Από την αλληλογραφία αυτή προκύπτει ότι υπήρξε διαπραγμάτευση για επιπρόσθετες εργασίες στις επαύλεις. Το κύριο σημείο αντιπαράθεσης βέβαια επικεντρώνεται στον ισχυρισμό του μάρτυρα για καταβολή της προκαταβολής με χρυσά ρολόγια. Προς υποστήριξη των θέσεων του ο μάρτυρας κατάθεσε ηλεκτρονική αλληλογραφία που ανταλλάγηκε με τον Ζερβό στην οποία γίνεται αναφορά από τον Ζερβό για ποσό κάποιας προκαταβολής ότι ανέρχεται σε Λ.Κ.58.
2. Βέβαια αυτά τα στοιχεία δεν τέθηκαν στο Μ.Ε.1 για να τοποθετηθεί ούτε επεξηγούνται άλλες αναφορές που γίνονται σ΄ αυτή την αλληλογραφία και αφορούν όρους άλλων συμφωνιών . Πέραν τούτου το θέμα αυτό δεν καλύπτεται από τη γραπτή συμφωνία μεταξύ των διαδίκων, ούτε υπάρχει οποιοδήποτε άλλο έγγραφο που να υποδηλεί διαφοροποίηση από το περιεχόμενο των γραπτών συμφωνιών Τεκ. 1 -
3. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι το γεγονός ότι υπήρξε κάποιου είδους συναλλαγή μεταξύ του Ζερβού και του McCrow σε σχέση με χρυσά ρολόγια φαίνεται να είναι αποδεκτό όπως προκύπτει και από τη γραμμή της αντεξέτασης. Αυτό που αμφισβητείται είναι ότι αυτή η συναλλαγή έγινε μεταξύ των δύο εταιρειών, ενάγουσας και εναγομένης και αφορούσε την καταβολή της προκαταβολής που διαλαμβάνεται στις συμφωνίες Τεκ. 1-
4. Η υπογραφή των 6 επιδίκων συμφωνιών είναι αποδεκτή και από τις δύο πλευρές όπως και το γεγονός ότι δεν καταβλήθηκε το συνολικό ποσό του τιμήματος πώλησης που διαλαμβάνεται στις εν λόγω συμφωνίες Τεκ. 1-
5. Αναφορικά με την καταβολή του ποσού της προκαταβολής η θέση της υπεράσπισης είναι ότι αυτή καταβλήθηκε με την παράδοση ρολογιών ίσης αξίας στο Ζερβό κατά την υπογραφή των συμφωνιών. Ο McCrow ουσιαστικά στηρίζεται στις συμφωνίες Τεκ. 1 - 6 και παρέπεμψε στην παράγραφο 2

(6)των συμφωνιών προς επίρρωση της θέσης του ότι η προκαταβολή έχει δοθεί με τον πιο πάνω τρόπο. Όμως η παράγραφος 2

(6)όλων των συμφωνιών είναι πανομοιότυπη και προνοεί για την καταβολή της πρώτης δόσης με την μεταφορά σε συγκεκριμένο λογαριασμό της ενάγουσας στην τράπεζα Alpha Bank και δεν αναφέρεται οτιδήποτε περί καταβολής της προκαταβολής με τη παράδοση ρολογιών. Γεννάται δε το ερώτημα γιατί δεν υπήρξε τέτοια πρόνοια στις συμφωνίες οι οποίες ετοιμάστηκαν μάλιστα από το δικηγόρο των εναγομένων όπως αναφέρθηκε από τους μάρτυρες. Ο κ. Γεωργιάδης παρέπεμψε το Δικαστήριο σε νομολογία όπου εξετάστηκε η εισαγωγή εξωγενούς μαρτυρίας σε περίπτωση εγγράφων συμβάσεων. Στην υπόθεση Marketrends Finance Ltd v. 1. Ανδρέα Πέρδικου και άλλων,

(1996)1 A.A.Δ. 1042 στη σελ. 1048 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι όταν μια συμφωνία έχει διατυπωθεί εγγράφως, εξωγενής μαρτυρία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για να αντικρούσει, τροποποιήσει, αφαιρέσει ή να προσθέσει στο περιεχόμενο των όρων του εγγράφου. Κατ΄ εξαίρεση στο γενικό κανόνα εξωγενής μαρτυρία μπορεί να επιτραπεί κάτω από συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως π.χ. για να αποδείξει την εγκυρότητα μιας συμφωνίας (Μαύρου ν. Θεοδώρου

(1984)1 C.L.R. 635), την πραγματική φύση της συναλλαγής (Kypio (I.T.H.) Company v. Kassapi

(1980)2 J.S.C. 259) και τη διφορούμενη ιδιότητα των συμβαλλομένων (Λοιζίδου ν. Γεωργίου

(1973)9 J.S.C. 1219). Στην παρούσα περίπτωση η θέση των εφεσιβλήτων είναι ορθή. Ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αποδέχθηκε τη σχετική μαρτυρία για τους λόγους τους οποίους καθορίζει στην απόφαση του. Αποδοχή της πιο πάνω μαρτυρίας θα οδηγούσε στην τροποποίηση των όρων της συμφωνίας μεταξύ της εφεσείουσας και των εφεσιβλήτων, από το περιεχόμενο της οποίας μπορεί να εξαχθεί το ασφαλές συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε συμβατική σχέση μεταξύ της εφεσείουσας και της Marketrends Capital Markets Ltd.» Στην παρούσα περίπτωση αποδοχή της μαρτυρίας του McCrow θα σήμαινε τροποποίηση των όρων των συμφωνιών Τεκ. 1-6 οι οποίες μάλιστα υπεγράφησαν την ίδια ημέρα με την κατ΄ ισχυρισμό καταβολή της προκαταβολής με χρυσά ρολόγια και διεύρυνση των δικογραφημένων θέσεων των εναγομένων. Στο σημείο αυτό θεωρώ σκόπιμο να αναφέρω ότι μετά που ξεκίνησε η ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης ζητήθηκε η τροποποίηση της υπεράσπισης έτσι ώστε να γίνει αναφορά σε προφορική και/ή γραπτή συμφωνία μεταξύ των διαδίκων ημερ. 12.10.06 με βάση την οποία οι ενάγοντες συμφώνησαν και αποδέχθηκαν όπως οι εναγόμενοι τους προμηθεύσουν με χρυσά ρολόγια αξίας Λ.Κ.595.760 και όπως το χρηματικό ποσό από την πώληση των ρολογιών χρησιμοποιηθεί για την αγορά των επαύλεων. Η εν λόγω αίτηση απορρίφθηκε για τους λόγους που φαίνονται στην ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου ημερ. 14.11.

1. Μεταξύ των λόγων που αναφέρθηκαν ήταν και το γεγονός ότι οι ενάγοντες στην ένσταση τους επικαλέσθηκαν ύπαρξη γραπτής συμφωνίας σε άλλη ημερομηνία με συμβαλλόμενα μέρη την ενάγουσα και τον McCrow και τίμημα διαφορετικό η οποία ματαιώθηκε και ακυρώθηκε, θέσεις που δεν καταρρίφθηκαν από τους εναγομένους. Πέραν των όσων αναφέρονται πιο πάνω, η μαρτυρία του Μ.Υ.1 είναι διαφορετική από αυτή του Μ.Υ.2 ως προς την αξία των ρολογιών που κατ΄ ισχυρισμό δόθηκαν για πληρωμή της προκαταβολής χωρίς όμως να δοθεί οποιοδήποτε στοιχείο με βάση το οποίο το Δικαστήριο να μπορεί να αξιολογήσει την ορθότητα του ισχυρισμού του McCrow. Κατατέθηκε ένας κατάλογος των ρολογιών που κατ΄ ισχυρισμό δόθηκαν (Τεκ. 13) χωρίς καμία εξήγηση από το μάρτυρα. Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει φωτογραφίες ρολογιών και κάποιες αριθμητικές αναφορές σε αυτά χωρίς όμως να δίδεται είτε στο έγγραφο είτε προφορικά οποιαδήποτε επεξήγηση. Το ίδιο έχει γίνει και με την επιστολή (Τεκ. 14) που φαίνεται να είναι ημερ. 8.4.2009 με την οποία πιστοποιείται η γνησιότητα κάποιων ρολογιών χωρίς να υπάρχει σαφής σύνδεση του περιεχομένου αυτής της επιστολής και των ρολογιών που κατ΄ ισχυρισμό έχουν δοθεί στους Ενάγοντες. Και αυτά πέραν του ότι ο Παυλή που κλήθηκε εκ μέρους των Εναγομένων ως μάρτυρας ανέφερε ότι όσον αφορά την αξία των ρολογιών που δόθηκαν σ΄ εκείνον, δηλαδή μέρος των ρολογιών που κατ΄ ισχυρισμό δόθηκαν ως προκαταβολή, ενώ η αξία τους καθορίστηκε από τους εναγόμενους σε ποσό Λ.Κ.266.000 ο ίδιος τα πώλησε ως scrap για Λ.Κ.35.000 με Λ.Κ.36.
2. Για τους πιο πάνω λόγους δεν μπορώ να αποδεχθώ τη θέση των εναγομένων ότι έχει καταβληθεί η προκαταβολή που προνοείται στις επίδικες συμφωνίες. Ως προς τα υπόλοιπα ποσά που αναφέρονται στις συμφωνίες είναι παραδεκτό από τον κ. McCrow ότι τα ποσά αυτά δεν έχουν καταβληθεί, παρά τον περί του αντιθέτου ισχυρισμό των εναγομένων στην υπεράσπιση τους. Στην παράγραφο 2

(6)των συμφωνιών που σημειώνεται ότι είναι πανομοιότυπη σε όλες τις συμφωνίες, προνοείται ότι ο χρόνος πληρωμής της τιμής αγοράς συμφωνείται ότι είναι ουσιώδης όρος της συμφωνίας («The time of the payment of the purchase price is agreed to be of the essence of this agreement»). Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Cyparco Ltd v. Gillian Guest κ.ά. Πολ. Εφ. 221/07 ημερ. 22.12.2010 «Κατά πόσο ο χρόνος εκπλήρωσης είναι ουσιώδης ή όχι, εξαρτάται από τους όρους της σύμβασης, τη φύση της συναλλαγής, την πρόθεση των μερών και γενικά τις συνθήκες που περιβάλλουν την κάθε περίπτωση. Σύμφωνα με τη νομολογία, ο χρόνος είναι ουσιώδης όταν υπάρχει περί τούτου ρητή πρόνοια στη σύμβαση, ή όταν εξαιτίας των συνθηκών ή της φύσης της συναλλαγής, εξάγεται το συμπέρασμα ότι η πρόθεση των μερών ήταν όπως ο χρόνος εκπλήρωσης τηρηθεί επακριβώς (βλ. G. Charalambous Ltd v. Kalos Kafes Ltd κ.ά.

(1977)1 Α.Α.Δ. 199). Σχετικές με το θέμα είναι και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Michalis Paraskeva and Others v. Christakis Lantas

(1988)1 C.L.R. 285, Latifundia Propertis Ltd v. 1. Ανδρέα Μιχαήλ Ψακή και άλλων

(2003)1 Α.Α.Δ. 670 και Charalambous v. Vakana

(1982)1 C.L.R. 310. Στη παρούσα περίπτωση ο όρος 2

(6)των συμφωνιών (Τεκ. 1 - 6) είναι σαφής και συνεπώς καταλήγω ότι η πληρωμή του τιμήματος αγοράς ήταν ουσιώδης όρος των συμφωνιών. Η διαδικασία τερματισμού των συμφωνιών προνοείται στο άρθρο 21 των Συμβάσεων σύμφωνα με τον οποίο σε περίπτωση που ο αγοραστής παραλείψει να πληρώσει οποιαδήποτε δόση ολικώς ή μερικώς ή παραλείψει να πληρώσει οποιοδήποτε ποσό τόκου το οποίο έχει καταστεί πληρωτέο ή να αποζημιώσει τον πωλητή για οποιαδήποτε πληρωμή έγινε από αυτόν εκ μέρους του αγοραστή και δεν υπάρξει συμμόρφωση σε αυτή την παράλειψη εντός τέτοιου χρόνου όπως ο πωλητής θα γνωστοποιήσει εγγράφως στον αγοραστή τότε μετά την πάροδο περαιτέρω 10 ημερών ο πωλητής θα έχει το δικαίωμα με έγγραφη ειδοποίηση προς τον αγοραστή να τερματίσει τη συμφωνία και να επαναπωλήσει την περιουσία κατά την απόλυτη επιλογή του πωλητή είτε με δημόσιο πλειστηριασμό είτε με ιδιωτική συμφωνία. («21. If the Purchaser defaults in the payment of any instalment in whole or in part or fails to pay any interest that has become payable or reimburse the Vendor for any payment rightfully made by the Vendor on behalf of the Purchaser and the default of failure has not been made good within such time as the Vendor shall notify the Purchaser in writing to do so, then after the further lapse of 10 days from such time the Vendor shall have the right by notice to the Purchaser in writing to that effect to terminate this agreement and resell the property according to the Vendor´s absolute choice either by public auction or private agreement. Any shortfall on resale and any additional expense incurred shall be for the account of the Purchaser»). Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Ζερβού η οποία γίνεται αποδεκτή και όπως προκύπτει από τα Τεκ. 7

(1)- 7

(6)στις 16.11.2007 απεστάλησαν επιστολές στην εναγόμενη εταιρεία με συστημένο ταχυδρομείο στην διεύθυνση της που καθορίζεται στις επίδικες συμφωνίες ως η διεύθυνση στην οποία θα αποστέλλονται οποιεσδήποτε ειδοποιήσεις (όρος 26). Η εν λόγω επιστολή επεστράφη αζήτητη. Στις 7.12.2007 απεστάλη στην ίδια διεύθυνση με συστημένο ταχυδρομείο επιστολή τερματισμού των επιδίκων συμφωνιών [Τεκ. 8

(1)-8

(6)] η οποία σύμφωνα με την απόδειξη παραλαβής που έχει κατατεθεί [Τεκμ. 9

(1)-9

(6)] παρελήφθησαν στις 10.12.

1. Οι εναγόμενοι έχουν προβεί σε κατάθεση των συμφωνιών στο Κτηματολόγιο. Παρά το ότι οι ενάγοντες αμφισβητούν ότι είχαν το δικαίωμα να πράξουν κάτι τέτοιο, δεν υπεισέρχομαι να εξετάσω το θέμα καθότι μόνο θεωρητική σημασία θα είχε. Άλλωστε ο McCrow, ρητά ανέφερε ότι δεν επιζητείται ειδική εκτέλεση των συμφωνιών σε αυτό το στάδιο και επίσης έχω ήδη καταλήξει ότι οι εναγόμενοι δεν τήρησαν τους όρους των μεταξύ τους συμφωνιών και δεν έχουν καταβάλει το ποσό της προκαταβολής και των υπολοίπων δόσεων. Συνακόλουθα καταλήγω ότι οι συμφωνίες έχουν δεόντως τερματιστεί από τους ενάγοντες. Ενόψει της κατάληξης μου αυτής δεν θα ασχοληθώ με το θέμα των αποζημιώσεων που αξιώνεται από τους εναγομένους. Ο κ. Γεωργιάδης περιόρισε την αξίωση σε διατάγματα απόσυρσης των επιδίκων συμφωνιών από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Πάφου και σε γενικές αποζημιώσεις για τις οποίες εισηγήθηκε ποσό €43.200,
2. Σύμφωνα με τον ευπαίδευτο συνήγορο επειδή δεν είναι εύκολο να υπολογιστούν οι ζημιές που υπέστησαν οι ενάγοντες θα πρέπει να τους επιδικαστούν γενικές αποζημιώσεις αφού ληφθεί υπόψη ο αριθμός των επαύλεων που παραμένουν δεσμευμένες για χρονικό διάστημα 6 ετών, ήτοι από τον τερματισμό των συμφωνιών μέχρι σήμερα. Παρέπεμψε δε προς τούτο σε συγγράμματα. Είναι γεγονός ότι σε περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται η ύπαρξη ζημιάς αλλά ο καθορισμός της είναι δύσκολος το Δικαστήριο μπορεί να αποδώσει γενικές αποζημιώσεις. Στην παρούσα περίπτωση από τη μαρτυρία που δόθηκε δεν προκύπτει οποιοδήποτε ικανοποιητικό στοιχείο το οποίο να μπορεί να οδηγήσει το Δικαστήριο σε κατάληξη ως εισηγείται ο συνήγορος. Συνακόλουθα δεν μπορεί το Δικαστήριο να αποδώσει αποζημιώσεις υπό αυτές τις περιστάσεις. Υπό το φως των πιο πάνω διαπιστώσεων μου εκδίδονται δηλωτικές αποφάσεις και διατάγματα εναντίον των εναγομένων ως οι παράγραφοι α, β, ε, στ, θ, ι, μ, ν, π, ρ, υ και φ της έκθεσης απαίτησης. Όσον αφορά το χρόνο εντός του οποίου θα πρέπει να υπάρχει συμμόρφωση με τα διατάγματα (όπως ζητήθηκε από τον κ. Γεωργιάδη) αυτός καθορίζεται σε 45 ημέρες από της επίδοσης. Τα έξοδα όπως θα υπολογιστούν από το Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται εναντίον των εναγομένων. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται χωρίς περαιτέρω διαταγή για έξοδα εν όψει του ότι συνεκδικάστηκε με την απαίτηση. (Υπ.) ................ Κ. Σταματίου, Π.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο, Πρωτοκολλητής. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο